Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2016/18622 E. , 2021/805 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/18622
Karar No : 2021/805
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurulu /…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Adıyaman ili, … Cumhuriyet Savcısı olarak görev yaptığı dönemde hakkında HSK Müfettişince düzenlenen … tarihli performans değerlendirme ve geliştirme formunun iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; yetkili Kurul müfettişi tarafından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Teftiş Kurulu Yönetmeliğinde öngörülen şekil kurallarına uygun biçimde ve zamanında düzenlendiği anlaşılan dava konusu Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunun, denetimde tespit edilen aksaklıkları içeren, … Cumhuriyet Başsavcılığına Ait Tavsiyeler Listesi ve dayanak belgesi ile uyumlu olduğu, davacı ile dava konusu formu düzenleyen müfettiş arasında kişisel bir husumeti ortaya koyar nitelikte veya formun tarafsızlıktan uzak ve sübjektif değerlendirmelerle doldurulduğuna ilişkin herhangi bir emarenin ise mevcut olmadığı, takdir yetkisinin kullanımında objektiflikten uzaklaşıldığını gösteren bir hâlin bulunmadığı ve açık bir değerlendirme hatası ile ölçülülük ilkesinin ihlalinin söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, hafta sonları dahil teftiş tarihi itibari ile fiilen 213 gün çalışmış olduğunu, bu sürede 541 adet dosya devraldığını, 557 dosyanın işbölümü gereği üzerine kaydedildiği, teftiş tarihi itibariyle 649 adet soruşturma dosyasını nihayete erdirdiğini, teftişe gelen müfettişe sunulan Cumhuriyet Savcılarına ait kişisel iş durum çizelgesinde hata olduğunu, gelen iş sütununda yapılan maddi hatanın tüm kişisel iş durum çizelgesini bozduğunu, devir dosya sayısının 541, gelen dosya sayısının 1094, çıkan işin de 649 adet olduğu kabul edildiğinde kalan işin 445 adet olmasının mümkün olmadığını, iş yüzdesinin %65 e yakın olmasına karşılık, yapılan maddi hata nedeniyle iş yüzdesinin %20 daha düşük hesaplandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının iş yüzdesinin hesaplanmasında hata olmadığı, davacı tarafından temyiz dilekçesine eklenen iş cetvelinin 2 sayfadan ibaret olduğu ve bu iş cetvelinin davacı tarafından doldurulup imzalandığı, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
13/08/2012 tarihinden itibaren … Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapan davacı, 01/01/2013 tarihi itibariyle yürürlüğe konulan iş bölümü çizelgesine göre; adli sicil işlemlerini denetlemek ve adli sicil belgelerini imzalamak, … ve … Noterlik Dairelerinin denetimini yapmak, adli emanet ile ilgili işlerin yürütülmesi ve denetiminin yapılması, arşiv kurulması ve denetiminin yapılması, muhabere işlemlerinin takip edilip neticelendirilmesi, soruşturma evrak numarasının sonu 1-3-5-7 olan soruşturmaların yürütülmesi, talimat evrak numarasının son rakamı 1-3-5-7 numaralı evrakların takibi ve neticelendirilmesi, Asliye Ceza, Sulh Ceza ve İcra Ceza Mahkemelerinin karar numarasının son rakamı 1-3-5-7 numaralı kararların görüldüsünün yapılarak gerektiğinde bu kararlar için kanuni yollara başvurmak ve kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmekle görevlendirilmiş, …Cumhuriyet Başsavcılığının 2013 yılı olağan teftişi sonucu düzenlenen … tarihli tavsiyeler listesi doğrultusunda performans değerlendirme ve geliştirme formunda 3 hanenin "yetersiz"; 5 hanenin "gelişmesi gerekli" olarak takdir edilerek, Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formu 68 puanla "gelişme gerekli" seviyesinde notlandırılmıştır.
Davacı tarafından 17/06/2013 tarihli dilekçe ile söz konusu Tavsiyeler Listesine itiraz edilmiş, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Teftiş Kurulu Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile itirazı reddedilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
T.C. Anayasası'nın dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 159. maddesiyle; hakim ve savcıların görevlerini kanun, tüzük, yönetmeliklere ve genelgelere uygun olarak yapıp yapmadıklarının denetleme görev ve yetkisi, ilgili dairenin teklifi ve Hâkimler ve Savcılar (Yüksek) Kurulu Başkanının oluruna bağlı olarak Kurul müfettişlerine verilmiş bulunmaktadır.
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 24. maddesinde de adalet müfettişlerinin, denetimleri sırasında inceledikleri belgelere ve gözlemlerine dayanarak hakim ve savcılar hakkında düzenleyecekleri hal kağıtlarının ilgilinin gizli sicil dosyasına konulmak üzere Teftiş Kurulu Başkanlığına göndereceği öngörülmüştür. Madde metnine göre hal kağıtları adalet müfettişleri tarafından yapılan denetim sonucunda hakim ve Cumhuriyet savcıları hakkında düzenlenmekte olup, adalet müfettişinin denetim sırasında incelediği belgelere ve gözlemlerine dayanmaktadır.
Öte yandan 09/04/2011 tarih ve 27900 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Adlî yargı ilk derece mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılıklarının denetimi" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Adlî yargı ilk derece mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılıklarının denetiminde, fizikî olarak veya UYAP kayıtlarından;
a) Derdest; soruşturma, kabahat, denetimli serbestlikle ilgili olanlar da dahil olmak üzere infaz, istinabe ve davanâmeye konu evraktan,
b) Sonuçlanmış; soruşturma, kabahat, infaz ve davanâme evrakından,
c) Temyiz, istinaf, itiraz ve kanun yararına bozma talebine ilişkin evraktan, yeteri kadarı,
ç) Cumhuriyet savcılarının emir ve talimatıyla doldurulan bölümleri yönünden nezarete alınanların kaydına mahsus defter incelenir.
(2) Denetimde özellikle, gelen kadar iş çıkartılmaması, teraküme yol açılması, eski yıllardan devren gelen işlerin sonuçlandırılmama sebepleri üzerinde durulur, aksayan bir durum varsa raporun mahsus bölümünde ele alınır, gerekli görülen hâllerde ilgisi hakkında gereğine tevessül edilir.
(3) Adlî yargı ilk derece mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılıklarının denetimi, öncelikle ilgililerin hâl kâğıdında gösterilen hususlara ilişkin olarak yapılır, gerek görülmesi halinde hâl kâğıdındaki konularla bağlı kalınmayarak, ilgililerin meslekî bilgi ve çalışmalarının her yönüyle tespitinde zarurî görülen hususlar tetkik edilir." hususları belirtilmiş; performans değerlendirme ve geliştirme formları hakkındaki genel ilkelerin düzenlendiği 33. maddesinin 1. fıkrasında ise; performans değerlendirme ve geliştirme formunun, denetlenen hakim ve savcıların denetim dönemi içerisindeki performanslarının değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik bir belge olduğu belirtilmiş, 6. fıkrasında performans değerlendirme ve geliştirme formu düzenlenirken veri ve bilgi toplama kaynak ve yöntemleri arasında sayılan 'gözlem', müfettişin denetim mahallinde yargı hizmetlerinin genel gidişatı ve denetlediği kişilerin mesleki nitelikleri hakkında bilgi sahibi olmak amacıyla yaptığı inceleme olarak tanımlanmış; "Performans değerlendirme ve geliştirme formunun düzenlenmesi" başlıklı 34. maddesinde de, "(1) Performans değerlendirme ve geliştirme formu, bu Yönetmelikteki esaslar ve Genel Kurul tarafından belirlenecek forma göre düzenlenir.
(2) Performans değerlendirme ve geliştirme formu, denetlenen ve değerlendirmeye tabi hâkim ve savcılar için; a) Adı ve soyadı, sicili, görevi, derecesi ve kademesi, mesleğe başlama tarihi, burada göreve başlama tarihi, son görev tarihi, birinci sınıfa ayrılma tarihi ve değerlendirme dönemine dair bilgileri, b) Yönetsel ve fonksiyonel yetkinlikler ile bunların alt kriterleri, c) Güçlü yönleri ve gelişim alanları, ç) Gerekiyorsa, müfettişin görüş ve önerileri, bölümlerinden oluşur.
(3) Performans değerlendirme ve geliştirme formunun düzenlenmesinde; yedinci fıkrada belirtilen esaslar gözetilerek “mükemmel”, “beklenenin üstünde”, “beklendiği kadar”, “gelişme gerekli” ve “yetersiz” şeklindeki beşli ölçek sistemine göre değerlendirme yapılır. Her bir yetkinlik alanının değerlendirme ağırlığı, Genel Kurul tarafından belirlenecek “performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formu”nda gösterilir.
(4) Performans değerlendirme ve geliştirme formunda yer alan her bir yetkinlik alanına dair bölüm doldurulur. Değerlendirme esnasında kişinin bulunmaması veya herhangi bir nedenle yeterli kanaat edinilememesi nedeniyle doldurulmayan kısımlar ile ilgilinin sıfat, yetki ve iş bölümüne göre sorumlu olmadığı kısımlar boş bırakılarak değerlendirmeye tâbi tutulmaz. Bir yetkinlik alanında boş bırakılan haneler o yetkinlik alanının toplam puan içerisindeki ağırlığını değiştirmez, aynı yetkinlik alanının puanı doldurulan diğer hanelerine veya bir yetkinlik alanının tamamen boş bırakılması halinde bu alanın yetkinlik puanı, diğer yetkinlik alanlarına ağırlıklarına göre hesaplama yöntemi formu uyarınca otomatik olarak dağıtılır. Değerlendirilen kişinin her bir yetkinlik düzeyinin performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formunda tayin edilen ham puanın yüzde 85’i ve üstünde aldığı alanlar güçlü yönleri, yüzde 65’in altında aldığı alanlar ise gelişim alanları olarak performans değerlendirme ve geliştirme formu sonuç raporunda gösterilir.
(5) Performans değerlendirme ve geliştirme formunun işaretlenmesi suretiyle ilk önce toplam yetkinlik puanı belirlenir. Değerlendirme sonucunun performans düzeyi belirlenirken bu toplam yetkinlik puanındaki yarım ve daha fazla küsurat tam sayıya tamamlanır, yarımdan az olan küsurat ise hesaba katılmaz. Raporlama yapılırken her bir yetkinlik alanı için ağırlıklı puanların hesaplaması ve sonuç değerlendirmesinin yapılmasına ilişkin hesaplama yöntemi performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formunda gösterilir.
(6) Performans değerlendirme ve geliştirme formu doldurulurken “gelişme gerekli” ve “yetersiz” seçeneklerin işaretlenmesi halinde ilgili kısma açıklama yapılır.
(7) Performans değerlendirme ve geliştirme formundaki yetkinlik düzeyleri 100 üzerinden yapılan değerlendirmede;
A) Mükemmel: 95-100 arasına karşılık gelmekte olup, en üst seviyede performans derecesini gösterir, tüm çalışmaların her açıdan beklenti ve gereklerin çok ötesinde, fevkalade bir şekilde yerine getirildiğini, çok çok nadir hata yapıldığını ve bunların küçük ve önemsiz olduğunu,
B) Beklenenin üstünde: 80-94 arasına karşılık gelmekte olup, nitelik ve nicelik yönünden görevin, beklenti ve gereklerin ötesinde, çok iyi şekilde yerine getirildiğini, çok az hata yapıldığını ve bunların küçük hatalar olduğunu,
c) Beklendiği kadar: 70-79 arasına karşılık gelmekte olup, nitelik ve nicelik yönünden görevin temel beklenti ve gereklerine uygun bir şekilde yerine getirildiğini, yapılan hataların işin aksamasına yol açacak düzeyde olmadığını,
ç) Gelişme gerekli: 40-69 arasına karşılık gelmekte olup, sıklıkla hata yapıldığını ve bunlar nedeniyle işin aksamaya uğradığını, görevin beklenti ve gereklerinin asgari veya orta derecede yerine getirildiğini, ileride eksikliklerin ve yetersizliklerin giderilerek daha iyi sonuç alma olasılığının olduğunu ve bu performans düzeyinin gelişime ihtiyaç gösterdiğini,
d) Yetersiz: 0-39 arasına karşılık gelmekte olup, görevin yerine getirilmediğini veya beklenti ve gereklerin altında yerine getirildiğini, sürekli olarak hata yapıldığını, bu hataların işin yeniden yapılmasına yol açabildiğini ve bunların yargıya ya da iş sahiplerine olumsuz şekilde yansıdığını, bu performans düzeyinin acilen gelişime ihtiyaç gösterdiğini, bu düzey için performansı düşüren nedenler araştırılarak gerekli tedbirlerin alınması yoluna gidilmesi gerektiğini, ifade eder.
(8) Müfettiş tarafından gerekli görülen görüş ve öneriler ilgili kısımda belirtilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu performans değerlendirme ve geliştirme formuna esas alınan davacıya ait kişisel iş durum çizelgesi incelendiğinde, soruşturma gelen dosya sayısının (553) devir dosya sayısı (541) ile toplanarak 1094 olarak hesaplandığı, gelen talimatın (136) da eklenmesi nedeniyle toplam gelen dosya sayısının 1230 olarak belirlendiği, soruşturma gelen ve devir dosyalarının bu şekilde mükerrer toplanması sonucu yapılan hata neticesinde davacının toplam çıkan iş yüzdesinin %44 olarak hesaplandığı görüldüğünden; gerçek iş yüzdesi hesaplanarak sağlıklı bir değerlendirme yapılmadan düzenlenen dava konusu Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunda hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 29/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.