Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2016/1902 E. , 2021/2211 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/1902
Karar No : 2021/2211
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Denizcilik ve Tankercilik Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının acentesi olduğu "…" isimli geminin, dahili seferde üç aydan fazla kalması nedeniyle, harici seferden dahili sefere geçişte tespit olunan transit akaryakıt ve madeni yağın tamamına isabet eden özel tüketim ve katma değer vergisinin tahsili amacıyla Gümrük Müdürlüğü yazısına istinaden düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden; takdir komisyonunca takdir olunan veya vergi inceleme raporuyla belirlenmiş bir matrah ya da matrah farkı söz konusu olmadan Gümrük Müdürlüğünün … tarih …-…, …-…, …-… sayılı yazıları üzerine düzenlenen ödeme emri içeriği tarhiyatların 02/01/2014 tarihli tutanağa istinaden yapıldığının anlaşıldığı, bu durumun ise borcum yoktur kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının acentesi olduğu geminin kabotaj hattında transit akaryakıt kullandığının Gümrük Müdürlüğü tarafından tespiti üzerine, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin tahsili hususunda vergi dairesine gönderilen yazıya istinaden ödeme emri düzenlendiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Olayda; acentesi olduğu geminin dahili seferde üç aydan fazla kalması nedeniyle, harici seferden dahili sefere geçişte gemide bulunan transit akaryakıt ve madeni yağa isabet eden özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin tahsil edilerek Gümrük Müdürlüğüne bilgi verilmesinin istenildiği yazıya istinaden davacı adına ödeme emri düzenlenmişse de, alacağın ödeme emriyle tahsiline başlanılmadan önce alacağa konu vergilere ilişkin olarak tarh, tebliğ ve tahakkuk yollarının usulune uygun şekilde tamamlanması suretiyle tahsil aşamasına geçilmesi gerekirken, doğrudan ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından sonucu itibarıyla isabetsiz olmayan mahkeme kararına yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü ve Yedinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na 3619 sayılı Kanunla eklenen Ek 1. madde hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Tahakkuk" başlıklı 22. maddesinde, verginin tahakkukunun, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesi olduğu belirtilmiş; "İhbarname Esası" başlıklı 34. maddesinde, ikmalen ve re'sen tarh edilen vergilerin ihbarname ile ilgililere tebliğ olunacağı, nev'i ve doğuşu ayrı olan vergiler için ayrı ihbarname kullanılacağı ifade edilmiş; "Tebliğ Esasları" başlıklı 93. maddesinin 1. fıkrasında ise, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazıların adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasıyla ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmeyenlere ilan yolu ile tebliğ edileceği kurala bağlanmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulu Hakkında Kanun'un "Cebren tahsil ve şekilleri" başlıklı 54. maddesinde, ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının, tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı; 55. maddesinde, kamu alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları gereğinin bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 37. maddesinde, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu; 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödendiği ya da zamanaşımına uğradığı iddialarıyla, tebliğinden itibaren yedi gün içerisinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan hükümlerden, bir kamu alacağının tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmeden önce, takdir komisyonunca takdir olunan veya vergi inceleme raporuyla belirlenmiş bir matrah ya da matrah farkı uyarınca davacı hakkında gerekli tarhiyatların yapılarak; vergi/ceza ihbarnâmelerinin düzenlenmesi, söz konusu ihbarnâmeler ile dayanağı olan raporların davacıya tebliğ edilmesi ve ödenmesi gereken özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi miktarının ödemesi için davacıya süre verilmesi yasal süre içerisinde kamu alacağına itiraz edilmemiş ve ödeme yapılmamış olması halinde borcun kesinleşeceği ve kesinleşmiş amme alacağının tahsili için gönderilen ödeme emrine karşı da ancak böyle bir borcun olmadığı veya ödendiği ya da zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek dava açılabileceği anlaşılmaktadır.
Olayda, acentesi olduğu geminin dahili seferde üç aydan fazla kalması nedeniyle, harici seferden dahili sefere geçişte gemide bulunan transit akaryakıt ve madeni yağa isabet eden özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin tahsil edilerek Gümrük Müdürlüğüne bilgi verilmesinin istenildiği yazıya istinaden davacı adına ödeme emri düzenlenmişse de, alacağın ödeme emriyle tahsiline başlanılmadan önce alacağa konu vergilere ilişkin olarak tarh, tebliğ ve tahakkuk yollarının usulune uygun şekilde tamamlanması suretiyle tahsil aşamasına geçilmesi gerekirken, doğrudan ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından ödeme emrini iptal eden mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.