Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/19204 E. , 2021/1111 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/19204
Karar No : 2021/1111
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Makina İmalat İnşaat Otomotiv
Elektrik Elektronik Gıda Turizm İthalat İhracat
Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek davalı idare tarafından kabule ilişkin hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2009 ila 2012 yıllarına ilişkin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde düzenlenen vergi tekniği raporlarını dayanak alan takdir komisyonu kararlarına istinaden, sahte fatura düzenleyerek komisyon geliri elde ettiğinden bahisle 2009/10 dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve üç kat kesilen vergi ziyaı cezası ile defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle 2009/7,8,10 dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ve bir kat kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, davacının yapılan tüm yoklamalarda ulaşılabilen gerçek faaliyeti olan bir mükellef olduğu, çok yüksek tutarlı KDV matrahı beyan etmediği ve yüksek tutarlı borç bilgilerinin bulunmadığı gibi verilerden hareketle, davacı şirketin 2009 ila 2012 yıllarında düzenlediği tüm belgelerin sahte olduğu ve bu dönem içinde komisyon karşılığında sahte fatura düzenlediğine ilişkin kesin ve yeterli tespit bulunmadığının açıkça belirtilmesi karşısında, davacı şirket hakkındaki incelemenin eksik ve varsayıma dayalı olduğu, zira … Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki olumsuz bir takım tespit ve raporlardan yola çıkılarak aynı anda davacının 2009 ila 2012 yıllarında komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği tesbit edilememiştir gibi bağlayıcı bir ifade ile birlikte çelişki arz edecek ve raporu kusurlandıracak şekilde davacı şirketin komisyon karşılığında sahte fatura düzenlediği kanaatine ulaşılmasının vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu prensibi ile bağdaşmadığı, değerlendirme gerekçesinde yer alan mali müşavir hakkındaki tespitler ve anılan faturaların mükellef faturaları arasında olmaması gibi hususlarla davacı şirket (yetkilileri) arasındaki illiyet bağının somut olarak ortaya konulmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının gerçek bir faaliyeti olmaksızın münhasıran sahte fatura ticareti organizasyonuna aracılık ederek komisyon geliri elde ettiği hususunun hukuken geçerli, somut ve kesin verilerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından, çelişkiler içeren ve varsayıma dayalı kanaat barındıran vergi tekniği raporu dayanak alınmak suretiyle davacı adına sahte fatura düzenleyerek komisyon geliri elde ettiğinden bahisle 2009/10 dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve üç kat kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık; davacı şirket hakkında sahte fatura kullanımı yönünden yapılan inceleme kapsamında defter ve belge isteme yazısının şirket temsilcisine usulüne uygun olarak tebliğine rağmen, 2009 yılı defter ve belgelerinin inceleme tarihine kadar ibraz edilmemiş olmasını haklı kılacak bir nedenin varlığından söz edilemeyeceği, zira, defter ve belgelerin herhangi bir mücbir sebep hali de ileri sürülmeksizin incelemeye ibraz edilmemesi, mücbir sebebin varlığına ilişkin bir ispat, delil, belge sunma yoluna gidilmemesi, şirket yetkilisinin defter ve belgelerin muhasebecide mevcut olduğunu ve kendisi ile görüşemediklerinden ötürü ibrazının sağlanamadığını beyan etmiş olmasının yanı sıra, idari işlemin tesis edildiği (vergi inceleme raporu) tarih itibarıyla mevcut hukuki durumun incelenmesi gerekliliği nedeniyle davacı tarafından yüklenilip yüklenilmediği, indirime hak kazanılıp kazanılmadığı hususu tespit ve tevsik edilemediğinden, davacı adına defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle 2009/7,8,10 dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ve bir kat kesilen vergi ziyaı cezalarında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ile … . Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.'ye düzenlediği faturaların sahte olduğu tespit edilen davacı adına tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyize konu kararın kabule ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacı adına sahte fatura düzenleyerek komisyon geliri elde ettiğinden bahisle 2009/10 dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve üç kat kesilen vergi ziyaı cezasının matrahın hesaplanması yönünden bağlı olduğu ve davacı adına 2009 yılı için re'sen tarh edilen kurumlar vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı kabul eden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı, Danıştay Dördüncü Dairesinin 18/02/2021 tarih ve E:2016/18171, K:2021/1110 sayılı kararıyla bozulmuştur.
Bu durumda, davacı adına sahte fatura düzenleyerek komisyon geliri elde ettiğinden bahisle 2009/10 dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve üç kat kesilen vergi ziyaı cezası hakkında, anılan bozma kararı üzerine oluşan hukuki durum dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 18/02/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinde dava dilekçelerinin ehliyet yönünden de ilk incelemelerinin yapılacağı, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, ehliyetsiz kişi tarafından açılan davaların reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Yargılama hukukunda yer alan ehliyete ilişkin düzenlemelere göre; yargılama işlemlerinde bulunabilmek için, öncelikle hak ehliyetine sahip olmak gereklidir. Şirketler için söz konusu ehliyet tüzel kişiliğin kazanıldığı tarihten kaybedildiği tarihe kadar mevcut olan bir niteliktir. Başka anlatımla; bir şirketin hak sahibi olması, borçlu kılınabilmesi ve temsili, ancak tüzel kişilik kazandığı tarihle tüzel kişiliğinin sona erdiği tarih arasındaki zaman diliminde olanaklı bulunmaktadır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre de, şirketlerin tüzel kişiliği fesihleri sonucu ticaret sicilinden silinmeleriyle sona ermektedir.
Bakılan davada, işin esası yönünden çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte, şirket temsilciliği 24/10/2014 tarih ve 8680 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde tescil ve ilan edilen ortaklar kurulu kararı ile sona eren … 'ın 05/01/2016 tarihinde vekalet verdiği Av. … tarafından 07/01/2016 tarihinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davanın açıldığı tarihte temsilcilik sıfatı bulunmayan şirket müdürü tarafından şirket adına verilen vekaletname ile açılan davanın ehliyet yönünden reddi gerekirken kabul kararı verilmesi hukuka uygun bulunmadığından, işin esasına ilişkin temyize konu mahkeme kararının bozulması gerektiği görüşüyle karara usul yönünden katılmıyorum.