Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/19638 E. , 2021/3691 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/19638
Karar No : 2021/3691
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü )
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Mensucat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; davacı tarafından KDV iade alacağının vergi borçlarına mahsup talebi sonuçlandırılmadan dava konusu ödeme emrinin gönderildiği iddiasının açıklığa kavuşturulması amacıyla yapılan 29/03/2016 ve 11/05/2016 tarihli ara kararlar ile davacının mahsup talebinin dava konusu ödeme emri içeriği borçları kapsayıp kapsamadığı, kapsıyorsa ne kadarlık kısmını kapsadığı hususlarının ayrıca davacı tarafça verilen mahsup dilekçesi sonuçlandırılmadan ödeme emri gönderilmesinin nedenlerinin sorulduğu, ara kararlara cevaplarda sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı tarafından ödeme emri içeriği borçların tamamı için mahsup talebinde bulunulduğu, davacının 2015/2 dönemine ilişkin KDV iade alacağından uyuşmazlık konusu ödeme emrinin 24,37,38,39,40,41,42,43,44,45,46,47,48,49 ve 50. satırlarında yer alan amme borçları için davalı idareye mahsup talebinde bulunulduğu, davacı taraf hakkında sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme tespiti nedeniyle incelemenin halen devam ettiği, mahsup talebinin inceleme sonucuna göre sonuçlandırılacağının belirtildiği, diğer taraftan davacının Uşak Vergi Dairesinden nakil gelmiş olması dolayısıyla 2014/11,12 dönemleri KDV iade alacağından uyuşmazlık konusu ödeme emrinin diğer satırlarında yer alan amme borçları için mahsup talebinde bulunulduğu, davacının özel esaslara alındığı ve teminat şartını yerine getirmemesi üzerine hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı inceleme raporu uyarınca iade taleplerinin reddedildiği, anılan vergi inceleme raporunun davacıya 15/04/2016 tarihinde tebliğ edildiği, mevzuat hükümlerine göre, ihracatçıların ve ihraç kaydıyla mal teslim edenlerin lehlerine doğacak katma değer vergisi iadelerinin, kendilerinin veya kendilerine mal veya hizmet satanların vergi borçlarına mahsubunu talep edebilecekleri, mahsup taleplerinin inceleme raporu ve teminat aranmaksızın, istenilen belgelerin ibrazı şartıyla yerine getirileceği, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı inceleme raporuyla tespit edilmiş mükelleflerin iade ve mahsup taleplerinin ise verecekleri teminat karşılığında yerine getirileceğinin açık olduğu, bu durumda, katma değer vergisi iade alacaklarının mal veya hizmet satın alınan mükelleflerin vergi borçlarına mahsubunun mümkün bulunduğu, ancak mahsup işleminin yapılabilmesi için iade alacağının doğmuş olması gerektiği göz önüne alındığında iade şartlarını taşıdığı açık olan davacının mahsup taleplerinin talebin yapıldığı tarihte yerine getirilmesi gerekirken bunun yapılmadığı, dava konusu ödeme emri içeriği borçların bir kısmının mahsup talebi üzerine incelemenin devam etmesine rağmen ödeme emri içeriğinde düzenlendiği, ödeme emri içeriği diğer kısımların ise vergi inceleme raporunun davacıya tebliğ tarihinden önce ödeme emri içeriğinde düzenlenerek gönderildiği anlaşıldığından davacı tarafından talep edilen KDV iade ve mahsup talepleri kesin bir şekilde sonuçlanmadan düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ödeme emrinin hukuka uygun olduğu ve kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün (olay tarihinde yürürlükte olan halinde 7 gün) içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hususlarında itiraz edebileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından 2015 yılı muhtelif dönemlerine ilişkin olarak katma değer vergisi ve muhtasar beyannamelerin ihtirazi kayıt koyulmadan verilmesi üzerine tahakkuk eden vergilerin ve … Sulh Ceza Hakimliği'nin E:… sayılı dosyasında verilen karara istinaden … sayılı harç tahsil müzekkeresi ile hükmolunan karar ilam harcının ödenmemesi üzerine dava açılmayarak kesinleşen amme alacağının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında, bir vergi borcunun tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenebilmesi için öncelikle söz konusu vergi borcunun usulüne uygun olarak tahakkuk etmesi ve vadesinde ödenmemiş olması şartlarının bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir. İncelenen dosyada ise dava konusu ödeme emri içeriğinde yer alan vergi borçlarının tahakkuk ve kesinleşme aşamalarına ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlığı inceleyen Vergi Mahkemesince her ne kadar davacı tarafından ödeme emri içeriği borçların tamamı için mahsup talebinde bulunulduğu, mahsup talebi sonuçlandırılmadan dava konusu ödeme emrinin düzenlendiğinin iddia edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda davacının iade şartlarını taşıdığı ve mahsup talebinin yerine getirilmesi gerekirken bunun yapılmadığı, dava konusu ödeme emri içeriği borçların bir kısmının mahsup talebi üzerine davacı hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle yapılan incelemenin devam etmesine rağmen dava konusu ödeme emri ile takip edildiği, ödeme emri içeriği diğer borçların ise mahsup talebini reddeden vergi inceleme raporunun davacıya tebliğ tarihinden önce düzenlenen dava konusu ödeme emri ile takip edildiği, davacı tarafından talep edilen KDV iade ve mahsup talepleri kesin bir şekilde sonuçlanmadan düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmiş olsa da, olayda ödeme emri içeriği borçların davacının kendi beyanı üzerine tahakkuk ederek kesinleşen borçlar olduğu konusunda bir ihtilaf bulunmadığı, davacının mahsup talebinin sonuçlandırılmaması veya reddedilmesine yönelik işlemlerin ise ayrıca dava konusu edilebileceği dikkate alındığında düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 30/06/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.