Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2016/19664 E. , 2021/2377 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/19664
Karar No : 2021/2377
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI): ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurulu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına dair Danıştay İkinci Dairesinin 25/11/2014 tarih ve E:2014/4543, K:2014/10932 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Yenice Hakimi olarak görev yaptığı 23/10/2008-03/01/2012 döneme ilişkin olağan teftiş sonrasında Hakimler ve Savcılar Kurulu Müfettişlerince 68 puan olarak düzenlenen 26/01/2012 tarihli Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formu Sonuç Raporunun ve dayanağı 25/01/2012 tarihli Tavsiyeler Listesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davanın Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formu bakımından incelenmesinden, değerlendirme yapılan hususlarla ilgili uyuşmazlık konusu değerlendirme formunun eki olmak üzere düzenlenen 10 sayfadan ibaret dayanak belgede tespit edilen eksikliklerin davacının çalıştığı dönemi kapsadığı, her ne kadar davacı tarafından, yaptığı itiraz üzerine bir kısım tavsiyelerin 'Tavsiyeler Listesi'nden çıkarıldığı, değerlendirmelerin hakkında yapılan soruşturmaya istinaden yapıldığı, soruşturma sonucunda ise HSYK tarafından işlem yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, iş durumuna ve personel yetersizliğine rağmen özverili bir şekilde çalıştığı iddia olunmakta ise de, formun dayanağı tutanaklar ile 'Tavsiyeler Listesi'nde belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde; denetim esnasındaki değerlendirmenin sadece iş yüzdesi ve karar sayısı üzerinden değil, aynı zamanda ilgilinin tüm yönleriyle, işlemsiz kalan dosyaları ve iş yüzdesi dışındaki diğer çalışmalarının yerinde gözlemlenmesi suretiyle verilen kararların niteliklerinin de değerlendirmeye alınmasını gerekli kıldığı, sadece iş yüzdesi üzerinden bir değerlendirme yapmanın gerçekleştirilmek istenilen denetimin amacına uygun olmadığı, nitekim Danıştay İkinci Dairesi'nin 11/02/2008 ve E:2007/3904 K:2008/630 sayılı kararında da; hal kağıdının, kısmen somut verilere dayalı olarak düzenlenen ve hakim-savcılara tebliğ edilen öneriler listesini, kısmen de müfettişin kişi hakkındaki gözlemine dayalı öznel değerlendirmesini yansıtan bir işlem niteliğini taşıdığının vurgulandığı, davacının mesleki bilgisi ve çalışması bölümünde belirtilen notları hesaplanırken sorulan sorular karşılığında verilen notların, denetim raporunda yer alan bilgileri ortaya koyan nitelik taşıması ve bunun yanı sıra davacının performans ve değerlendirme formu notunun subjektif saiklerle belirlenmiş olduğu kanaatini uyandırabilecek bir bilgi ve belgeye de dosya kapsamında rastlanılamaması karşısında davacı hakkında 68 puanla düzenlenen dava konusu Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunun objektif olarak takdir edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davanın 25/01/2012 tarihli Tavsiyeler Listesi'nin iptali istemine ilişkin kısmı bakımından, tavsiyeler listesi, soruşturma veya denetim raporları, görüş bildiren yazı ve kararlar, açıklamalar, ön karar ve işlemler, teklif yazıları, iç yazışmalar, bilgi vermek amacıyla kaleme alınan yazılar, ileride yapılacak kesin ve yürütülmesi gerekli işleme hazırlık ve dayanak olmak üzere ilgilileri uyaran veya herhangi bir davranışta bulunmaya davet eden ya da bir yükümlülüğü hatırlatan yazılar hukuk düzeninde ve ilgililerin hukukunda henüz değişiklik oluşturmadıklarından, bir başka anlatımla icrai sayılmadığından, 25/01/2012 tarihli Tavsiyeler Listesinin kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı, bu nedenle davanın bu kısmı yönüyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davanın 26/01/2012 tarihli Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formu Sonuç Raporu yönünden reddine, 25/01/2012 tarihli Tavsiyeler Listesi yönünden incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 25/11/2014 tarih ve E:2014/4543, K:2014/10932 sayılı kararıyla, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu müfettiş hal kağıdının objektif esaslar çerçevesinde düzenlenmediği, düşük not verilmesinin nedeni olarak gösterilen disiplin soruşturması sonucunda soruşturma evrakının işlemden kaldırılmasına karar verildiği, takdir edilen notun dayanağının bulunmadığı, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kısmen kabulü kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
TAVSİYELER LİSTESİNE İLİŞKİN KARAR DÜZELTME İSTEMİNİN İNCELENMESİ:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava daireleri ile idari veya vergi dava daireleri kurulları tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmelerini gerektiren nedenler, 2577 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1. fıkrasında gösterilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, anılan daire ve kurulların kararın düzeltilmesi isteminde ileri sürülen nedenlerle bağlı oldukları belirtilmiş bulunmaktadır.
Dilekçede tavsiyeler listesine yönelik ileri sürülen düzeltme nedenlerinin anılan maddede sayılan nedenlere uymadığı anlaşılmıştır.
PERFORMANS DEĞERLENDİRME VE GELİŞTİRME SONUÇ RAPORUNA İLİŞKİN KARAR DÜZELTME İSTEMİNİN İNCELENMESİ:
Davacı tarafından karar düzeltme dilekçesinde performans değerlendirme ve geliştirme sonuç raporuna yönelik olarak ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Yasa ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin bu açıdan kabulü ile Danıştay İkinci Dairesinin 25/11/2014 tarih ve E:2014/4543, K:2014/10932 sayılı kararının "performans değerlendirme ve geliştirme sonuç raporuna" ilişkin kısmı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
MADDİ OLAY :
Davacının, Yenice hakimi olarak görev yaptığı 23/10/2008-03/01/2012 tarihleri arasındaki döneme ilişkin yapılan olağan teftiş sonucunda Hakimler ve Savcılar Kurulu müfettişlerince düzenlenen 26/01/2012 tarihli Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunda, 3 hanenin "yetersiz"; 12 hanenin "gelişmesi gerekli" olarak takdir edilerek, performans puanı (68) olarak düzenlenmiştir.
Bunun üzerine, söz konusu müfettiş hal kağıdının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2802 sayılı "Hakimler ve Savcılar Kanunu"nun "Derece yükselmesinin koşulları" başlıklı 21. maddesinin (c) bendinde, hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanların derece yükselmelerinin yapılabilmesi için; ahlakî gidişleri, meslekî bilgi ve anlayışları, gayret ve çalışkanlıkları, gördükleri işlerin birikmesine sebep olup olmadıkları, çıkardıkları işlerin miktar ve mahiyetleri, göreve bağlılıkları ve devamları, üst merciler ve müfettişlerce haklarında düzenlenen hâl kâğıtları ve sicil fişleri, kanun yolu incelemesinden geçen işleri, örnek karar ve mütalâaları ve varsa meslekî eser ve yazıları ile katıldıkları meslek içi ve uzmanlık eğitimleri göz önünde tutularak Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca ilân edilen derece yükselme ilkelerinde aranan koşulları taşımaları gerektiği belirtilmiş; "Müfettişlerce verilecek hal kağıtları" başlıklı 24. maddesinde ise; müfettişlerin, denetimleri sırasında inceledikleri belgelere ve gözlemlerine dayanarak hakim ve savcılar hakkında düzenleyecekleri hal kağıtlarını ilgilinin gizli sicil dosyasına konulmak üzere Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderecekleri yönünde düzenlemelere yer verilmiştir.
09/04/2011 tarih ve 27900 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Adlî yargı ilk derece mahkemelerinin denetimi" başlıklı 28. maddesinde, (1) Adlî yargı ilk derece mahkemelerinin denetiminde mevzuat gereği tutulması gereken defter, karar kartonu gibi belge ve dosyalar fizikî olarak veya UYAP kayıtlarından incelenir. (2) Denetime başlandığı gün itibarıyla esas, istinabe ve değişik işlere ilişkin iş ve mahiyet cetvelleri fizikî veya UYAP kayıtlarından alınarak kontrolü sağlanır. (3) İş hacmine göre ve ilgililerin bilgi, çalışma ve başarı durumlarını takdire esas olacak sayıda incelenen derdest ve karara bağlanmış dava dosyaları ile istinabe ve değişik iş evrakının numaraları UYAP ortamına kaydedilmek suretiyle veya düzenlenecek inceleme tutanağında gösterilir. (4) Denetimde özellikle, gelen kadar iş çıkartılmaması, teraküme yol açılması, hukuk mahkemeleri için eski yıllardan devren gelen işlerin sonuçlandırılamaması ve ceza mahkemelerinde ise zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılma sebepleri üzerinde durulur, aksayan bir durum varsa raporun mahsus bölümünde ele alınır, gerekli görülen hâllerde ilgisi hakkında gereğine tevessül edilir. (5) Adlî yargı ilk derece mahkemelerinin denetimi, öncelikle ilgililerin performans değerlendirme ve geliştirme formunda gösterilen hususlara ilişkin olarak yapılır, gerek görülmesi halinde performans değerlendirme ve geliştirme formundaki konularla bağlı kalınmayarak, ilgililerin meslekî bilgi ve çalışmalarının her yönüyle tespitinde zarurî görülen hususlar tetkik edilir." hususları belirtilmiş; "Tavsiyeler listesi" başlıklı 32'nci maddesinin birinci fıkrasında, denetimlerde tespit edilen aksaklıklara ilişkin tavsiyeler listesi düzenlenmesi öngörülmüş; aynı Yönetmeliğin 33 maddesinde ise Performans değerlendirme ve geliştirme formları hakkındaki genel ilkelere ilişkin düzenlemelere yer verilmiş; "Performans değerlendirme ve geliştirme formunun düzenlenmesi" başlıklı 34'üncü maddesinde de, "(1) Performans değerlendirme ve geliştirme formu, bu Yönetmelikteki esaslar ve Genel Kurul tarafından belirlenecek forma göre düzenlenir.
(2) Performans değerlendirme ve geliştirme formu, denetlenen ve değerlendirmeye tabi hâkim ve savcılar için; a) Adı ve soyadı, sicili, görevi, derecesi ve kademesi, mesleğe başlama tarihi, burada göreve başlama tarihi, son görev tarihi, birinci sınıfa ayrılma tarihi ve değerlendirme dönemine dair bilgileri, b) Yönetsel ve fonksiyonel yetkinlikler ile bunların alt kriterleri, c) Güçlü yönleri ve gelişim alanları, ç) Gerekiyorsa, müfettişin görüş ve önerileri, bölümlerinden oluşur.
(3) Performans değerlendirme ve geliştirme formunun düzenlenmesinde; yedinci fıkrada belirtilen esaslar gözetilerek “mükemmel”, “beklenenin üstünde”, “beklendiği kadar”, “gelişme gerekli” ve “yetersiz” şeklindeki beşli ölçek sistemine göre değerlendirme yapılır. Her bir yetkinlik alanının değerlendirme ağırlığı, Genel Kurul tarafından belirlenecek “performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formu”nda gösterilir.
(4) Performans değerlendirme ve geliştirme formunda yer alan her bir yetkinlik alanına dair bölüm doldurulur. Değerlendirme esnasında kişinin bulunmaması veya herhangi bir nedenle yeterli kanaat edinilememesi nedeniyle doldurulmayan kısımlar ile ilgilinin sıfat, yetki ve iş bölümüne göre sorumlu olmadığı kısımlar boş bırakılarak değerlendirmeye tâbi tutulmaz. Bir yetkinlik alanında boş bırakılan haneler o yetkinlik alanının toplam puan içerisindeki ağırlığını değiştirmez, aynı yetkinlik alanının puanı doldurulan diğer hanelerine veya bir yetkinlik alanının tamamen boş bırakılması halinde bu alanın yetkinlik puanı, diğer yetkinlik alanlarına ağırlıklarına göre hesaplama yöntemi formu uyarınca otomatik olarak dağıtılır. Değerlendirilen kişinin her bir yetkinlik düzeyinin performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formunda tayin edilen ham puanın yüzde 85’i ve üstünde aldığı alanlar güçlü yönleri, yüzde 65’in altında aldığı alanlar ise gelişim alanları olarak performans değerlendirme ve geliştirme formu sonuç raporunda gösterilir.
(5) Performans değerlendirme ve geliştirme formunun işaretlenmesi suretiyle ilk önce toplam yetkinlik puanı belirlenir. Değerlendirme sonucunun performans düzeyi belirlenirken bu toplam yetkinlik puanındaki yarım ve daha fazla küsurat tam sayıya tamamlanır, yarımdan az olan küsurat ise hesaba katılmaz. Raporlama yapılırken her bir yetkinlik alanı için ağırlıklı puanların hesaplaması ve sonuç değerlendirmesinin yapılmasına ilişkin hesaplama yöntemi performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formunda gösterilir.
(6) Performans değerlendirme ve geliştirme formu doldurulurken “gelişme gerekli” ve “yetersiz” seçeneklerin işaretlenmesi halinde ilgili kısma açıklama yapılır.
(7) Performans değerlendirme ve geliştirme formundaki yetkinlik düzeyleri 100 üzerinden yapılan değerlendirmede;
A) Mükemmel: 95-100 arasına karşılık gelmekte olup, en üst seviyede performans derecesini gösterir, tüm çalışmaların her açıdan beklenti ve gereklerin çok ötesinde, fevkalade bir şekilde yerine getirildiğini, çok çok nadir hata yapıldığını ve bunların küçük ve önemsiz olduğunu,
B) Beklenenin üstünde: 80-94 arasına karşılık gelmekte olup, nitelik ve nicelik yönünden görevin, beklenti ve gereklerin ötesinde, çok iyi şekilde yerine getirildiğini, çok az hata yapıldığını ve bunların küçük hatalar olduğunu,
c) Beklendiği kadar: 70-79 arasına karşılık gelmekte olup, nitelik ve nicelik yönünden görevin temel beklenti ve gereklerine uygun bir şekilde yerine getirildiğini, yapılan hataların işin aksamasına yol açacak düzeyde olmadığını,
ç) Gelişme gerekli: 40-69 arasına karşılık gelmekte olup, sıklıkla hata yapıldığını ve bunlar nedeniyle işin aksamaya uğradığını, görevin beklenti ve gereklerinin asgari veya orta derecede yerine getirildiğini, ileride eksikliklerin ve yetersizliklerin giderilerek daha iyi sonuç alma olasılığının olduğunu ve bu performans düzeyinin gelişime ihtiyaç gösterdiğini,
d) Yetersiz: 0-39 arasına karşılık gelmekte olup, görevin yerine getirilmediğini veya beklenti ve gereklerin altında yerine getirildiğini, sürekli olarak hata yapıldığını, bu hataların işin yeniden yapılmasına yol açabildiğini ve bunların yargıya ya da iş sahiplerine olumsuz şekilde yansıdığını, bu performans düzeyinin acilen gelişime ihtiyaç gösterdiğini, bu düzey için performansı düşüren nedenler araştırılarak gerekli tedbirlerin alınması yoluna gidilmesi gerektiğini, ifade eder.
(8) Müfettiş tarafından gerekli görülen görüş ve öneriler ilgili kısımda belirtilir."düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunun "Yönetsel Yetkinlikler" başlığı altında davacı, 1.4.1 Kararlaştırılan işlemlerin yerine getirilmesini takip ve kontrol etmesi, 1.4.2 Mahiyeti gereği ilgili mercilere bildirilmesi gereken kararların ve bilginin, gecikmeksizin bildirimini sağlaması, 1.4.3 Kanun yollarına başvurulan dosyaların işlemlerini öncelikle yaptırarak ilgili merciine göndermesi, 1.4.4 Tebligat işlemlerini usulüne uygun olarak yaptırması, 1.4.6 Harç, yargılama masraflarının tahsili ve para cezaları için gereken işlemleri yerine getirtmesi, 1.5.6 Yargılamayı hızlandırıcı usul hükümlerini uygulaması ve 1.5.7 Tamamlanmış evrakı ve gelen talepleri, geciktirmeksizin sonuçlandırması kriterleri yönünden “Gelişme Gerekli”; 1.4.7 Yıl sonunda veya zaman zaman dosya mevcudunu kontrol ederek kaçak dosya bulunup bulunmadığını araştırması ve 1.4.8 Sair kalem işlerine gösterdiği ilgi kriterleri yönünden ise “Yetersiz” düzeyinde değerlendirildiği ve bu başlığa ilişkin "Gözlem veya Kanıtlar" kısmında "...hakkında görevde kayıtsızlık ve düzensizlik göstermekten yapılan soruşturma..." şeklinde açıklamaya yer verilerek davacının görevde kayıtsızlık ve düzensizlik gösterdiği, bu kapsamda bazı dosyaları muhtelif sürelerle işlemsiz bıraktığı hususunda hakkında yürütülen disiplin soruşturmasının söz konusu tespite dayanak alındığı görülmüştür.
Bununla birlikte Hakimler ve Savcılar (Yüksek) Kurulu İkinci Dairesinin 21/06/2012 tarih ve E:2012/167, K:2012/451 sayılı kararıyla, ''...bu kapsamda yapılan disiplin soruşturmaları sonucu katip Ü.Y. hakkında Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun kararı ile devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmiş oluşu, bahse konu dosyaların genellikle esasa kaydedilmeksizin ilgili kalem dışındaki yerlere saklanması nedeniyle tespit edilmelerinin zorlaştırılmış olması ve işlemsiz kalan dosya sayısı göz önüne alındığında atılı eylemlerinin mesleklerinin henüz başında bulunan ilgili hakimler açısından muahezeyi gerektirecek mahiyet ve ağırlıklı olmadığı anlaşılmakla...'' soruşturma evrakının işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, 23/10/2008 tarihinde Yenice Hakimi olarak ilk defa mesleğe başlayan davacının yukarıda anılan HSK Daire kararında da belirtildiği üzere henüz mesleğinin başında olması ve teftiş dönemindeki iş bölümü gereği üzerindeki iş yükü göz önüne alındığında, performans değerlendirme ve geliştirme formunun gelişme gerekli düzeyde düzenlenmesini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunda hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formu bakımından reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Karar düzeltme isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Danıştay İkinci Dairesinin 25/11/2014 tarih ve E:2014/4543, K:2014/10932 sayılı onama kararının, "performans değerlendirme ve geliştirme formu" na ilişkin kısmının kaldırılarak, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, performans değerlendirme ve geliştirme formu yönünden davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Davanın "Tavsiyeler Listesinin" incelenmeksizin reddine ilişkin hüküm fıkrasının onanmasına ilişkin kısmına yönelik karar düzeltme isteminin reddine,
4. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 29/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.