Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2016/20128 E. , 2021/1635 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/20128
Karar No : 2021/1635
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurulu / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay İkinci Dairesinin 23/10/2014 tarih ve E:2014/5820, K:2014/8388 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının … Hâkimi olarak görev yaptığı döneme ilişkin olarak, 2011 yılı … Cumhuriyet Başsavcılığı ile Hâkimliklerinin Denetimi neticesinde davacı hakkında 67 puan ile “Gelişme gerekli” şeklinde düzenlenen 15/05/2011 tarihli performans değerlendirme ve geliştirme formunun ve rapora dayanak yapılan 15/05/2011 tarihli … Mahkemeleri’ne ait Tavsiyeler listesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararında; davacı tarafından iptali istenilen 15/05/2011 tarihli … Mahkemelerine Ait Tavsiyeler Listesinin içerik itibarıyla davacının hukuki durumunda doğrudan değişikliğe yol açabilecek bir yaptırım içermeyen dolayısıyla idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem olmadığı sonucuna varıldığından dava konusu edilen tavsiyeler listesinin incelenemeyeceği; davacının hakkında düzenlenen 15/05/2011 günlü performans değerlendirme ve geliştirme formunun iptali istemine ilişkin kısmı yönünden ise Hakimler ve Savcılar Kurulu Teftiş Kurulu Yönetmeliği ile dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler incelendiğinde; tavsiyeler listesi'nde yer alan aksaklıkların vuku bulduğu, bu hususun performans değerlendirme ve geliştirme formunun ilgili unsurları ile ilişkilendirildiği, Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nde yer alan yetkinlik düzeyi ve eleştiri konuları dikkate alındığında, performans değerlendirme ve geliştirme formunun gelişmesi gerekli olarak düzenlenen on unsurun ve yetersiz olarak düzenlenen üç unsurun somut ve objektif şekilde belirlendiği, geriye kalan ve beklendiği kadar olarak tanzim edilen otuz sekiz unsurun da somut ve objektif şekilde belirlendiği, mevcut veriler çerçevesinde nihai puanının 67 puan (gelişme gerekli) olarak belirlenmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle tavsiyeler listesinin iptali istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine, 2011 yılı performans değiştirme ve geliştirme formunun iptali istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 23/10/2014 tarih ve E:2014/5820, K:2014/8388 sayılı kararıyla, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Kadastro Mahkemesinde devren gelen işin %82'sinin karara bağladığı, Asliye Ceza Mahkemesinde ise yakalamalı dosyalar çıkıldığında iş yüzdesinin %85 olduğu, performansının beklenenin üstü olmasına rağmen hiç bir konuda beklenenin üstü veya mükemmel sütununun işaretlenmediği, tavsiyeler listesinde keşiflerin belirlenen gün ve zamanında yapılmasının yetersiz olarak belirlendiği, Kadastro Mahkemelerinde dosyaların hemen hemen tamamı keşif yapılmadan karar verilmesi mümkün olmayan dosyalar olduğu, bazı dosyalarda keşif masrafı yatırılmadığı ve masrafın da suç üstü ödeneğinden karşılanmasının da mümkün olmadığı, 2009-2011 yılları arasında 60 gün yıllık izin kullandığı, izinlerinin büyük bir kısmını keşif yapabilmek için sonbahar ve kış aylarında kullandığı, yetkili olunan iki mahkemede 300 veya daha fazla dosyada keşif yaptığı, kadastro dosyalarında bilirkişi bulmanın güçlüğü düşünüldüğünde, bilirkişi seçiminde ve keşfin icrasında gerekli özeni gösterdiği, tavsiyeler listesinin 1 ile 10 sırasında yer alan eleştirilerin tüm mahkemelerde görülebilen hatalar olduğu, Asliye Ceza Mahkemesi iş cetveli incelendiğinde yargılamanın yavaş yürütülmediğinin görülebileceği, Asliye Ceza Mahkemesine ilişkin eleştirilerde personelin nicelik ve niteliğindeki eksiklik nedeniyle hataların olduğu, yakalama emirlerinin akibetlerinin sorulduğu, buna yönelik eleştirilen gerçeği yansıtmadığı, … esas sayılı dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderildiği, yargılamasının çoğunlukla gölge dosya üzerinde yapıldığı ve getirilen eleştirinin yargılamanın esasını etkiler nitelikte olmadığı, … sayılı dosyada talimat akibetinin sorulduğu, tavsiyeler listesinin performans formunun tamamen hata arayan bir teftiş neticesinde düzenlendiği, sadece eleştiri yapılan hususlar dikkate alınarak doldurulduğu, hiç bir konuda beklenenin üstü not almamanın maddi gerçeklerle bağdaşmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Davalı idare tarafından; düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının tavsiyeler listesinin iptali istemine yönelik davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının onanması, 2011 yılı performans geliştirme ve değerlendirme formunun 67 (gelişme gerekli) olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemine yönelik davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay İkinci Dairesinin 23/10/2014 tarih ve E:2014/5820, K:2014/8388 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
15/05/2011 TARİHLİ PERFORMANS DEĞERLENDİRME VE GELİŞTİRME FORMUNA DAYANAK YAPILAN 15/05/2011 TARİHLİ TAVSİYELER LİSTESİNİN İPTALİ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE KARAR VEREN İDARE MAHKEMESİ KARARININ TEMYİZ İSTEMİ YÖNÜNDEN;
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
15/05/2011 TARİHLİ PERFORMANS DEĞERLENDİRME VE GELİŞTİRME FORMUNUN İPTALİ İSTEMİNİN REDDİNE KARAR VEREN İDARE MAHKEMESİ KARARININ TEMYİZ İSTEMİ YÖNÜNDEN;
MADDİ OLAY :
Davacının, … Asliye Ceza Mahkemesi ve Kadastro Mahkemesinde hakim olarak görev yaptığı döneme ilişkin yapılan olağan teftiş sonucunda Hakimler ve Savcılar Kurulu müfettişlerince düzenlenen 15/05/2011 tarihli Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunda, üç hanenin "yetersiz"; on hanenin "gelişmesi gerekli" olarak takdir edilerek, performans puanın (67) olarak belirlenmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2802 sayılı "Hakimler ve Savcılar Kanunu"nun "Derece yükselmesinin koşulları" başlıklı 21. maddesinin (c) bendinde, hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanların derece yükselmelerinin yapılabilmesi için; ahlakî gidişleri, meslekî bilgi ve anlayışları, gayret ve çalışkanlıkları, gördükleri işlerin birikmesine sebep olup olmadıkları, çıkardıkları işlerin miktar ve mahiyetleri, göreve bağlılıkları ve devamları, üst merciler ve müfettişlerce haklarında düzenlenen hâl kâğıtları ve sicil fişleri, kanun yolu incelemesinden geçen işleri, örnek karar ve mütalâaları ve varsa meslekî eser ve yazıları ile katıldıkları meslek içi ve uzmanlık eğitimleri göz önünde tutularak Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca ilân edilen derece yükselme ilkelerinde aranan koşulları taşımaları gerektiği belirtilmiş; "Müfettişlerce verilecek hal kağıtları" başlıklı 24. maddesinde ise; müfettişlerin, denetimleri sırasında inceledikleri belgelere ve gözlemlerine dayanarak hakim ve savcılar hakkında düzenleyecekleri hal kağıtlarını ilgilinin gizli sicil dosyasına konulmak üzere Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderecekleri yönünde düzenlemelere yer verilmiştir.
09/04/2011 tarih ve 27900 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Adlî yargı ilk derece mahkemelerinin denetimi" başlıklı 28. maddesinde, (1) Adlî yargı ilk derece mahkemelerinin denetiminde mevzuat gereği tutulması gereken defter, karar kartonu gibi belge ve dosyalar fizikî olarak veya UYAP kayıtlarından incelenir. (2) Denetime başlandığı gün itibarıyla esas, istinabe ve değişik işlere ilişkin iş ve mahiyet cetvelleri fizikî veya UYAP kayıtlarından alınarak kontrolü sağlanır. (3) İş hacmine göre ve ilgililerin bilgi, çalışma ve başarı durumlarını takdire esas olacak sayıda incelenen derdest ve karara bağlanmış dava dosyaları ile istinabe ve değişik iş evrakının numaraları UYAP ortamına kaydedilmek suretiyle veya düzenlenecek inceleme tutanağında gösterilir. (4) Denetimde özellikle, gelen kadar iş çıkartılmaması, teraküme yol açılması, hukuk mahkemeleri için eski yıllardan devren gelen işlerin sonuçlandırılamaması ve ceza mahkemelerinde ise zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılma sebepleri üzerinde durulur, aksayan bir durum varsa raporun mahsus bölümünde ele alınır, gerekli görülen hâllerde ilgisi hakkında gereğine tevessül edilir. (5) Adlî yargı ilk derece mahkemelerinin denetimi, öncelikle ilgililerin performans değerlendirme ve geliştirme formunda gösterilen hususlara ilişkin olarak yapılır, gerek görülmesi halinde performans değerlendirme ve geliştirme formundaki konularla bağlı kalınmayarak, ilgililerin meslekî bilgi ve çalışmalarının her yönüyle tespitinde zarurî görülen hususlar tetkik edilir." hususları belirtilmiş; "Tavsiyeler listesi" başlıklı 32'nci maddesinin birinci fıkrasında, denetimlerde tespit edilen aksaklıklara ilişkin tavsiyeler listesi düzenlenmesi öngörülmüş; aynı Yönetmeliğin 33 maddesinde ise Performans değerlendirme ve geliştirme formları hakkındaki genel ilkelere ilişkin düzenlemelere yer verilmiş; "Performans değerlendirme ve geliştirme formunun düzenlenmesi" başlıklı 34'üncü maddesinde de, "(1) Performans değerlendirme ve geliştirme formu, bu Yönetmelikteki esaslar ve Genel Kurul tarafından belirlenecek forma göre düzenlenir.
(2) Performans değerlendirme ve geliştirme formu, denetlenen ve değerlendirmeye tabi hâkim ve savcılar için; a) Adı ve soyadı, sicili, görevi, derecesi ve kademesi, mesleğe başlama tarihi, burada göreve başlama tarihi, son görev tarihi, birinci sınıfa ayrılma tarihi ve değerlendirme dönemine dair bilgileri, b) Yönetsel ve fonksiyonel yetkinlikler ile bunların alt kriterleri, c) Güçlü yönleri ve gelişim alanları, ç) Gerekiyorsa, müfettişin görüş ve önerileri, bölümlerinden oluşur.
(3) Performans değerlendirme ve geliştirme formunun düzenlenmesinde; yedinci fıkrada belirtilen esaslar gözetilerek “mükemmel”, “beklenenin üstünde”, “beklendiği kadar”, “gelişme gerekli” ve “yetersiz” şeklindeki beşli ölçek sistemine göre değerlendirme yapılır. Her bir yetkinlik alanının değerlendirme ağırlığı, Genel Kurul tarafından belirlenecek “performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formu”nda gösterilir.
(4) Performans değerlendirme ve geliştirme formunda yer alan her bir yetkinlik alanına dair bölüm doldurulur. Değerlendirme esnasında kişinin bulunmaması veya herhangi bir nedenle yeterli kanaat edinilememesi nedeniyle doldurulmayan kısımlar ile ilgilinin sıfat, yetki ve iş bölümüne göre sorumlu olmadığı kısımlar boş bırakılarak değerlendirmeye tâbi tutulmaz. Bir yetkinlik alanında boş bırakılan haneler o yetkinlik alanının toplam puan içerisindeki ağırlığını değiştirmez, aynı yetkinlik alanının puanı doldurulan diğer hanelerine veya bir yetkinlik alanının tamamen boş bırakılması halinde bu alanın yetkinlik puanı, diğer yetkinlik alanlarına ağırlıklarına göre hesaplama yöntemi formu uyarınca otomatik olarak dağıtılır. Değerlendirilen kişinin her bir yetkinlik düzeyinin performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formunda tayin edilen ham puanın yüzde 85’i ve üstünde aldığı alanlar güçlü yönleri, yüzde 65’in altında aldığı alanlar ise gelişim alanları olarak performans değerlendirme ve geliştirme formu sonuç raporunda gösterilir.
(5) Performans değerlendirme ve geliştirme formunun işaretlenmesi suretiyle ilk önce toplam yetkinlik puanı belirlenir. Değerlendirme sonucunun performans düzeyi belirlenirken bu toplam yetkinlik puanındaki yarım ve daha fazla küsurat tam sayıya tamamlanır, yarımdan az olan küsurat ise hesaba katılmaz. Raporlama yapılırken her bir yetkinlik alanı için ağırlıklı puanların hesaplaması ve sonuç değerlendirmesinin yapılmasına ilişkin hesaplama yöntemi performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formunda gösterilir.
(6) Performans değerlendirme ve geliştirme formu doldurulurken “gelişme gerekli” ve “yetersiz” seçeneklerin işaretlenmesi halinde ilgili kısma açıklama yapılır.
(7) Performans değerlendirme ve geliştirme formundaki yetkinlik düzeyleri 100 üzerinden yapılan değerlendirmede;
A) Mükemmel: 95-100 arasına karşılık gelmekte olup, en üst seviyede performans derecesini gösterir, tüm çalışmaların her açıdan beklenti ve gereklerin çok ötesinde, fevkalade bir şekilde yerine getirildiğini, çok çok nadir hata yapıldığını ve bunların küçük ve önemsiz olduğunu,
B) Beklenenin üstünde: 80-94 arasına karşılık gelmekte olup, nitelik ve nicelik yönünden görevin, beklenti ve gereklerin ötesinde, çok iyi şekilde yerine getirildiğini, çok az hata yapıldığını ve bunların küçük hatalar olduğunu,
c) Beklendiği kadar: 70-79 arasına karşılık gelmekte olup, nitelik ve nicelik yönünden görevin temel beklenti ve gereklerine uygun bir şekilde yerine getirildiğini, yapılan hataların işin aksamasına yol açacak düzeyde olmadığını,
ç) Gelişme gerekli: 40-69 arasına karşılık gelmekte olup, sıklıkla hata yapıldığını ve bunlar nedeniyle işin aksamaya uğradığını, görevin beklenti ve gereklerinin asgari veya orta derecede yerine getirildiğini, ileride eksikliklerin ve yetersizliklerin giderilerek daha iyi sonuç alma olasılığının olduğunu ve bu performans düzeyinin gelişime ihtiyaç gösterdiğini,
d) Yetersiz: 0-39 arasına karşılık gelmekte olup, görevin yerine getirilmediğini veya beklenti ve gereklerin altında yerine getirildiğini, sürekli olarak hata yapıldığını, bu hataların işin yeniden yapılmasına yol açabildiğini ve bunların yargıya ya da iş sahiplerine olumsuz şekilde yansıdığını, bu performans düzeyinin acilen gelişime ihtiyaç gösterdiğini, bu düzey için performansı düşüren nedenler araştırılarak gerekli tedbirlerin alınması yoluna gidilmesi gerektiğini, ifade eder.
(8) Müfettiş tarafından gerekli görülen görüş ve öneriler ilgili kısımda belirtilir."düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formu; her denetimden sonra düzenlenen, ilgili hakim-savcının o dönem içindeki yönetsel yetkinlikleri ile fonksiyonel yetkinlik düzeylerini yansıtan ve tüm bu hususların müfettişlerce değerlendirilmesinden sonra oluşan bir hukuki belgedir. Performans değerlendirme ve geliştirme formlarında, ilgili hakim-savcı hakkında kanaatin oluşmasına etki eden hususların somut bilgi ve belgeye dayandırılma zorunluluğu ise, "idari işlemin objektifliği" ilkesinin bir sonucudur.
Davacı hakkında düzenlenen performans değerlendirme ve geliştirme formunda; 1.4.8 (Sair kalem işlerine gösterdiği ilgi), 2.1.2 (Tensipleri amacına uygun olarak yapması), 2.1.4 (İstinabe ve müzekkerelerinde istediği işlemleri ayrıntılı ve net şekilde belirtmesi), 2.1.6 (Dosyaya gelen ve istenen bilgi ve belgelerin kontrolünü yapması), 2.2.1 (Duruşma tutanaklarını usule uygun olarak düzenlemesi), 2.2.4 (Ara kararların davayı sonuçlandırmaya yönelik olması), 2.2.5.( Keşif icrasına ve bilirkişi seçimine özen göstermesi), 2.2.6. (Duruşmaları haklı sebeplerle ertelemesi), 2.2.10(Sair usul hükümlerine riayeti) ve 2.3.5. (Mevzuat ve içtihatları takip etmesi) numaralı haneler olmak üzere on hanede "gelişme gerekli" ; 1.4.1. (Kararlaştırılan işlemlerin yerine getirilmesini takip ve kontrol etmesi), 1.5.3.(Keşifleri belirlenen gün ve saate yapması) ve 1.5.6.(Yargılamayı hızlandırıcı usul hükümlerini uygulaması) numaralı haneler olmak üzere üç hanede ise "yetersiz" notu verilmiştir.
Davacının 18/07/2008 tarihinde göreve başladığı, 11/11/2008 tarihinde Asliye Ceza Mahkemesi yetkisinin verildiği 12/01/2009 tarihinde ise Kadastro Mahkemesi yetkisinin de verildiği, 01/08/2009-31/07/2011 tarihleri arasında Kadastro Mahkemesine ait devren gelen 156 dosyanın 128 adetini, dönem içinde gelen 26 dosyanın 20 tanesini çıkardığı, yine aynı tarihler arasında Asliye Ceza Mahkemesine ait devreden ve dönem içinde gelen toplam 573 dosyadan 478 adetini çıkardığı dolayısıyla davacının üzerindeki işlerin önemli bir kısmını tamamladığı, bununla birlikte, davacının baktığı iş ve işlemlerin nicelik olarak az sayıda bir kısmının incelenerek oransal olarak küçük bir kısmına ilişkin eleştiri yapıldığı ve dönem içinde davacı hakkında herhangi bir soruşturma ve disiplin cezası da bulunmadığı görülmüştür.
Öte yandan; tavsiyeler listesinde belirtilen eleştirilerin bazılarının her mahkemede yeterli denetim sonucu tespit edilebilecek iş hacmi bakımından rutin ve olağan aksamalar olduğu, mesleğe yeni başlayan ve 12/01/2009 tarihli yetkilendirme ile Asliye Ceza Mahkemesinin yanısıra Kadastro Mahkemelerine bakmak üzere görevlendirilen davacının yapılan eleştirilere yönelik yaptığı açıklamalar ve eleştirilen dosyalara ilişkin dava dosyasına eklediği belgeler dikkate alındığında, objektif düzenlenmediği sonuç ve kanaatine varılan dava konusu Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının karar düzeltme isteminin kabulüne;
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının tavsiyeler listesinin incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, 2011 yılı performans değerlendirme ve geliştirme formu yönünden davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 31/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.