Danıştay 15. Daire Başkanlığı 2016/2141 E. , 2016/3109 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ON BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/2141
Karar No : 2016/3109
Davacı :
Vekili :
Davalı :
İstemin özeti : Davalı idarenin, 23.12.2015 tarih ve 278 sayılı işlemi ile işleminin dayanağı olduğundan bahisle 18.03.2015 tarih ve 177 sayılı "Sigorta prim teşviklerinden geriye yönelik yararlanma talepleri" konulu 2015/10 seri nolu Genelge'nin iptali istenilmektedir.
Düşüncesi :2577 sayılı Kanun'un 3 ve 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin aynı Kanunun 15. maddesi uyarınca reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:
Dava; davalı idarenin 23.12.2015 tarih ve 278 sayılı sayılı işlemi ile işleminin dayanağı olduğundan bahisle 18.03.2015 tarih ve 177 sayılı "Sigorta prim teşviklerinden geriye yönelik yararlanma talepleri" konulu 2015/10 seri nolu Genelge'nin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3. maddesinde, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanunun 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği belirtilmiştir. Aynı Kanunun 15/1-d maddesinde de, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 3. maddesinde dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği belirtilmiş; 5. maddesi 1. fıkrasında, her bir idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği hükmüne yer verilmiş; aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği; 15. maddesinin 1/d bendinde ise, 3. ve 5. maddelere uygun bulunmayan dilekçelerin otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanarak otuz gün içinde yeniden dava açılmak üzere reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Davanın, davalı idarenin 23.12.2015 tarih ve 278 sayılı ret işleminin iptali istemine ilişkin kısmı yönünden;
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Uyuşmazlıkların çözüm yeri" başlıklı 101. maddesinde, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür." hükmü yer almıştır.
Bu durumda, yukarıda anılan 5510 sayılı Kanun uyarınca, 5510 sayılı Kanun'un uygulanmasından kaynaklı uyuşmazlıkların İş Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
Dolayısıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca davalı idarenin 23.12.2015 tarih ve 278 sayılı ret işleminin iptali istemiyle açılan dava yetkili iş mahkemesinde görüleceğinden, bu işlemlerin idari yargıda dava konusu edilmesine olanak bulunmamaktadır.
Davanın, 18.03.2015 tarih ve 177 sayılı "Sigorta prim teşviklerinden geriye yönelik yararlanma talepleri" konulu 2015/10 seri nolu Genelge'nin iptali istemine ilişkin kısmına gelince;
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde ise, kamu kurum ve kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerin iptali istemiyle açılacak davalarda, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay’ın görevli olduğu kurala bağlanmıştır.
Yukarıda aktarılan Kanun maddelerine göre, 5510 sayılı Kanunun veya bu Kanuna dayanılarak çıkarılan düzenleyici işlemlerin uygulanması sonucunda tesis edilen bireysel işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde iş mahkemesinin görevli olduğu; sözü edilen Kanunun uygulanmasını göstermek için çıkarılan düzenleyici işlemlere karşı açılan davaların ise, görüm ve çözümünde Danıştay'ın görevli olduğu hususunda duraksama bulunmamaktadır.
Belirtilen durum karşısında, adli ve idari olmak üzere iki ayrı yargı düzeninde görülmesi gereken bu davanın tek dilekçede birleştirilerek görülmesine olanak bulunmadığından ayrı yargı düzenlerinde ayrı dilekçelerle dava açılması gerekmektedir.
Öte yandan, bir genel düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, idari işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenlemenin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenlemenin bütünüyle birlikte belirli maddelere yönelik olarak iptal isteminde bulunulabileceği ya da sadece belirli maddelerin iptalinin istenebileceği açıktır. Ancak, her durumda iptali istenilen madde veya maddelerin davacının menfaatini nasıl etkilediği konusunun açıkça ortaya konulması gerekmektedir.
Davacı tarafından, 18.03.2015 tarih ve 177 sayılı "Sigorta prim teşviklerinden geriye yönelik yararlanma talepleri" konulu 2015/10 seri nolu Genelge'nin tamamının iptali istenilirken, dilekçe içeriğinde Genelge'nin tamamının iptalini gerektirecek hukuki sebeplerin menfaat ilgisi kurulmak suretiyle gösterilmediği anlaşılmaktadır.
Bu haliyle, dava dilekçesi 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmediğinden, dava konusu Genelge'nin, menfaat ilgisi kurulmak suretiyle hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte tamamının mı yoksa belirli maddelerinin mi iptali istenildiğinin, eğer maddelerin iptali isteniliyorsa, hangi maddelerin iptali istenildiğinin açıkça belirtilerek dava açılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle davacının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-d maddesi uyarınca bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde 3. ve 5. maddeye uygun şekilde, 18.03.2015 tarih ve 177 sayılı "Sigorta prim teşviklerinden geriye yönelik yararlanma talepleri" konulu 2015/10 seri nolu Genelge'nin iptali istemiyle ayrı, davalı idarenin 23.12.2015 tarih ve 278 sayılı ret işleminin iptali istemiyle ayrı dilekçelerle dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, 2577 sayılı Kanun'un 15/5. maddesi hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun duyurulmasına, dava açılırken yatırılan ... -TL harç (karar harcı ve yürütmenin durdurulması harcı) ile artan posta ücretinin ve dava dilekçesi örneği ile eklerinin istemi halinde davacıya iadesine, 04.05.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dava; davalı idarenin 23.12.2015 tarih ve 278 sayılı işlemi ile işlemin dayanağı 18.03.2015 tarih ve 177 sayılı "Sigorta prim teşviklerinden geriye yönelik yararlanma talepleri" konulu 2015/10 seri nolu Genelge'nin iptali istemiyle açılmıştır.
Sigorta primi teşviklerine ilişkin olarak yasal düzenlemeler; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 5746 sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ve 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu'nda yer almaktadır.
5510 sayılı Kanunun 101. maddesinde, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür." hükmü yer almakta olup, anılan hüküm uyarınca, 5510 sayılı Kanunda yer alan teşvik uygulaması ile ilgili uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde çözümleneceği açıktır.
Teşvik esaslarının düzenlendiği diğer Kanunlar olan, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 5746 sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ve 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu'nda, teşvik uygulamaları ile ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıkların hangi Mahkemede görüleceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.
Bu durumda, teşvik uygulaması ile ilgili olarak kamu idarelerine yapılan başvurulara verilen cevapların idari işlem olduğu hususunda bir duraksama bulunmadığına göre, 5510 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklanan ihtilaflar hariç olmak üzere yukarıda isimleri zikredilen diğer Kanunlardan kaynaklanan teşvik uygulamasına ilişkin olarak ortaya çıkan uyuşmazlıkların idari yargıda görülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Bu kapsamda, Danıştay dava dairelerinin iş bölümüne ilişkin olarak 20 Ocak 2016 tarih ve 29599 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2016/1 sayılı Danıştay Başkanlık Kurulu kararı uyarınca, yukarıda anılan Kanunlardan kaynaklanan ihtilafların Dairemizde çözümlenmesi gerekeceği, dolayısıyla bireysel işlem ile düzenleyici işlem arasında 2577 sayılı Kanunun 5. maddesinde belirtilen anlamda bağlılık bulunduğu anlaşıldığından, iki işlemin birlikte Dairemizde dava konusu edilebileceği sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; yukarıda izah edildiği üzere, bireysel işlem ile düzenleyici işlem birlikte Dairemizde dava konusu edilebileceğinden, dilekçenin reddine ilişkin karara katılmıyorum.