Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2016/2340 E. , 2021/1205 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2016/2340
Karar No:2021/1205
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Anonim Ortaklığı (…)
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …
İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "TPAO Adıyaman Bölge Üretim Müdürlüğüne ait Batı ..., ... ve ... petrol sahalarındaki kuyular ile istasyon içerisindeki bütün sistemlerin işletilmesi, işlerliğinin sağlanması amacıyla gerekli bakım-onarım yapılması, batı ... ve ... Üretim sahalarında pompaya hazır hâle getirilen petrolün ... ve ... İstasyonuna pompalanması, Eskitaş İstasyonunda pompaya hazır hâle getirilen mayinin tankere dolum işinin; yüklenici firma ile yapılan sözleşmenin hükümleri ekinde belirtilen tanker dolum, boşaltım ve emniyet talimatlarına uygun olarak yapılması" işinin hizmet alımı yoluyla yapılmasına ilişkin 10/01/2011 tarihli ihale onayının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce, "davanın ehliyet yönünden reddi" yolundaki kararının Dairemizin 12/12/2015 tarih ve E:2013/1305, K:... sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen kararda; davacı tarafından, davalı idarenin yetkisi olmadığı iddiasıyla ''TPAO Adıyaman Bölge Üretim Müdürlüğüne ait Batı ..., ... ve ... petrol sahalarındaki kuyular ile istasyon içerisindeki bütün sistemlerin işletilmesi, işlerliğinin sağlanması amacıyla gerekli bakım-onarım yapılması, batı ... ve ... Üretim sahalarında pompaya hazır hâle getirilen petrolün ... ve ... İstasyonuna pompalanması, ... İstasyonunda pompaya hazır hâle getirilen mayinin tankere dolum işinin; yüklenici firma ile yapılan sözleşmenin hükümleri ekinde belirtilen tanker dolum, boşaltım ve emniyet talimatlarına uygun olarak yapılması" işinin hizmet alımı yoluyla yapılmasına ilişkin ihale onayının iptali istemiyle davanın açıldığı, ancak Kamu İhale Kanunu, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Mal ve Hizmet Alımı İhale Yönetmeliği ve Şirket Ana Statüsü kuralları uyarınca uyuşmazlığa konu ihalenin davalı idarenin görev ve yetkisi içinde olduğu ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu ihaleyle TPAO’nun asıl işi niteliğindeki işlerin üçüncü kişilere devredilmesinin öngörüldüğü, asıl işlerin alt işverene devredilmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'na ve TPAO Ana Statüsüne aykırı olduğu, ihaleyle hukuka aykırı şekilde işçi temin edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğü'nce "TPAO Adıyaman Bölge Üretim Müdürlüğüne ait Batı ..., ... ve ... petrol sahalarındaki kuyular ile istasyon içerisindeki bütün sistemlerin işletilmesi, işlerliğinin sağlanması amacıyla gerekli bakım-onarım yapılması, batı ... ve ... Üretim sahalarında pompaya hazır hâle getirilen petrolün ... ve ... İstasyonuna pompalanması, ... İstasyonunda pompaya hazır hâle getirilen mayinin tankere dolum işinin; yüklenici firma ile yapılan sözleşmenin hükümleri ekinde belirtilen tanker dolum, boşaltım ve emniyet talimatlarına uygun olarak yapılması" işinin hizmet alımı yoluyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesinin (g) bendi uyarınca TPAO Mal ve Hizmet Alımı İhale Yönetmeliği kapsamında açık ihale usulü ile yapılmasına ilişkin 10/01/2011 tarihinde ihale onayı alınması üzerine, davacı sendika tarafından anılan ihale onayının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Davalı idarenin sunmuş olduğu 14/09/2015 tarihli ek beyanda, 21/08/2013 tarihinde Genel Müdürlük onayına sunulan komisyon kararı ile, ekonomik verimliliğini kaybeden sahalara ilişkin hizmet alımlarının sonlandırılması kararı alındığı ve ihaleyi kazanan firmalar ile sözleşmelerin sona erdirildiği, söz konusu hizmetlerin alındığı sahalarda işlerin kadrolu elemanlar eliyle yürütüleceği belirtilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Ana Statüsü'nün "TPAO'nın Amaç ve Faaliyet Konuları" başlıklı 4. maddesinde, "Kamu petrol sektörünü merkezi plânlama ve koordinasyon ilkeleri dahilinde organize etmek ve bu suretle sektörü verimli, uyumlu ve memleket ihtiyaçlarını karşılamakta etkin duruma getirmek ve Petrol Kanunu'nda tanımlanan petrol ameliyeleri ile dağıtım ve pazarlama faaliyetlerinde bulunmak ve jeotermal enerji üretimini geliştirmek, sermaye birikimi sağlayarak öncelikle petrol arama ve üretiminde yatırım kaynağı yaratmak amacı ile teşkil edilen TPAO'nun faaliyet konuları aşağıda gösterilmiştir.
1- Devletin genel enerji ve petrol politikası dâhilinde yurt içinde ve gerektiğinde yurt dışında arama, sondaj, üretim, taşıma, depolama ve rafinaj gibi tüm petrol ameliyelerini yapmak,
...
TPAO bu amaç ve faaliyetlerini doğrudan doğruya ve müessese, bağlı ortaklık, iştirak ve diğer birimleri eliyle yerine getirir. TPAO amaç ve faaliyet konuları Yüksek Planlama Kurulu kararı ile değiştirilebilir." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, arama, sondaj, üretim, taşıma, depolama ve rafinaj gibi tüm petrol ameliyelerinin, TPAO tarafından, doğrudan doğruya veya müessese, bağlı ortaklık, iştirak ve diğer birimleri eliyle yerine getirmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Uyuşmazlıkta, ihalenin konusunun, kuyuların işletilmesi/işlerliğinin sağlanması amacıyla bakım-onarımın yapılması ile pompaja hazır hâle getirilen mayinin tankere dolum ve boşaltım işi olduğu anlaşılmaktadır. Kuyuların bakım-onarımı ve tanker dolum faaliyetleri işin niteliği itibarıyla petrol ameliyeleri kapsamında bulunmaktadır.
Bu itibarla, ihale konusu işin TPAO tarafından doğrudan doğruya ve müessese, bağlı ortaklık, iştirak ve diğer birimleri eliyle yerine getirmesi gerektiği, özel hukuk kişilerine gördürülemeyeceği, dolayısıyla söz konusu hizmetlerin ihale yoluyla alımının yapılamayacağı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı …-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 06/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.