Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/2383 E. , 2021/2314 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/2383
Karar No : 2021/2314
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Özbekistan uyruklu davacının aile ikamet izni verilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ve 10 gün içinde ülkeden çıkış yapması gerektiğine ilişkin İstanbul Valiliği'nin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının Türk vatandaşı ile evliliğine yönelik tahkikat sonucu tanzim edilen 28/09/2015 tarihli tutanağa istinaden söz konusu evliliğin formalite evlilik olduğu gerekçesiyle aile ikamet izin talebinin reddedildiği görülmekle birlikte; söz konusu tutanağın davacının evliliğinin formalite evlilik olduğunu kanıtlayacak nitelikte olmadığı, davacı ve eşinin nüfus kayıtları, muhtarlık kayıtları, ikametgah bilgileri üzerinde araştırma yapılmadığı, yalnızca davacı ve eşi ile yapılan mülakat ve aynı apartmanda oturan komşularının beyanlarına göre bu kanaate varıldığı, ayrıca tutanakta mülakat yapılan davacı ve eşi ile beyanda bulunan komşularının isim ve imzalarının bulunmadığı, dolayısıyla yalnızca bu tutanağa dayanılarak davacının evliliğinin formalite evlilik olduğu sonucuna varılması ve bunun neticesinde davacının aile ikamet izin talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptal edilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının Türk vatandaşı ile evliliğine yönelik yapılan tahkikat sonucunda, söz konusu evliliğin aile ikamet izni alabilmek amacıyla yapıldığı ve muvazaalı olduğunun tespit edildiği belirtilerek dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ve bu nedenle Mahkeme kararının temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Özbekistan vatandaşı olan davacı 02/08/2012 tarihinde Türk vatandaşı ... isimli kişi ile evlenmiş, bu evliliği dolayısıyla davacıya Türk vatandaşı eşi yanında 07/12/2012 - 06/12/2013 tarihleri arasında ve 06/12/2013 - 05/12/2014 tarihleri arasında geçerli ikamet izni verilmiştir.
Sonrasında davacı tarafından aile ikamet izninin uzatılması istemiyle başvuruda bulunulmuş, bu başvuru üzerine evliliğe ilişkin tahkikat yapılmış ve bu tahkikat sonucu davacının evliliğinin formalite bir evlilik olduğu, ikamet izni almak amacıyla yapıldığı ve evlilik birliği bulunmadığı gerekçeleriyle başvuru reddedilerek, davacı hakkında 10 gün içinde ülkeden çıkış yapması gerektiği aksi takdirde hakkında sınır dışı etme kararı alınacağına ilişkin İstanbul Valiliği'nin … tarih ve … sayılı işlemi tesis edilmiş, bu işlemin iptali istemiyle de bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun ''Aile İkamet izninin şartları'' başlıklı 35. maddesi, 3. fıkrasında'' Türkiye’de, destekleyicinin yanında kalmak üzere aile ikamet izni talebinde bulunacak yabancılarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) 34 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında olduğunu gösteren bilgi ve belgeleri ibraz etmek
b) 34 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen kişilerle birlikte yaşadığını veya yaşama niyeti taşıdığını ortaya koymak
c) Evliliği aile ikamet izni alabilmek amacıyla yapmamış olmak
ç) Eşlerden her biri için on sekiz yaşını doldurmuş olmak
d) 7 nci madde kapsamına girmemek '' hükmü; "Aile ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmaması" başlıklı 36. maddesinde," (1) Aşağıdaki hâllerde aile ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitenler uzatılmaz:
a) 35 inci maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında aranan şartların karşılanmaması veya ortadan kalkması
...
ç) Aile ikamet izninin, veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi..." hükmü; "Anlaşmalı evlilik yoluyla talep edilen aile ikamet izni" başlıklı 37. maddesinde, "(1) Aile ikamet izni verilmeden veya uzatılmadan önce makul şüphe varsa, evliliğin sırf ikamet izni alabilme amacıyla yapılıp yapılmadığı valiliklerce araştırılır. Araştırma sonucunda, evliliğin bu amaçla yapıldığı tespit edilirse aile ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir.
(2) Aile ikamet izni verildikten sonra da evliliğin anlaşmalı olup olmadığı konusunda valiliklerce denetim yapılabilir.
(3) Anlaşmalı evlilik yoluyla alınan ve sonradan iptal edilen ikamet izinleri, bu Kanunda öngörülen ikamet izin sürelerinin toplanmasında hesaba katılmaz." hükümleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6458 sayılı Kanun'un 35., 36. ve 37. maddelerinin yukarıda yer verilen hükümleri birlikte değerlendiriliğinde; sırf aile ikamet izni almak amacıyla anlaşmalı evlilik yaptığı anlaşılan yabancılara aile ikamet izni verilmeyeceği ve verilmişse de iptal edileceği düzenlemesine yer verildiği, dolayısıyla idarece anlaşmalı evlilik yaptığı tespit edilen yabancılar hakkında bu sebeple işlem tesis edilmesine hukuki bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacının Türk vatandaşı eşi ile yapmış olduğu evliliğe yönelik tahkikat sonucu düzenlenen 28/09/2015 tarihli tutanakta; davacının ikamet adresi olarak beyan etmiş olduğu adrese muhtelif tarih ve saatlerde gidildiği, ancak kapıyı açan kimsenin olmadığı, bunun üzerine aynı apartmanın 4 ve 5 numaralı dairelerinde oturan komşular ile görüşüldüğü, bu kişiler tarafından fotoğrafları gösterilen şahıslardan davacıyı tanıdıkları, komşuluk münasebetlerinin olduğu, ancak Türk vatandaşı eşi ise daha önce hiç görmedikleri, nerede olduğunu bilmedikleri, söz konusu adreste davacı ile birlikte yabancı uyruklu olduğunu şifai olarak beyan eden kadınların yaşadığı, davacıyı bekar olarak bildikleri ve gördüklerinin beyan edildiği, ayrıca davacı ve Türk vatandaşı eş ile ayrı ayrı yapılan mülakatlarda benzer sorulara tutarsız ve çelişkili cevaplar verdikleri, örneğin, davacının Türk vatandaşı eşinin ailesini tanıdığını beyan etmesine rağmen Türk vatandaşı eş tarafından davacının ailesini tanımadığının beyan edildiği, yine evlilikleri ile ilgili aile birliğini gösterir nitelikte hiçbir iz ve emarenin olmadığı hususlarının tespit edildiği görülmektedir.
Bu haliyle, yukarıda yer verilen tespitler uyarınca Türk vatandaşı eşi ile evlilik birlikteliği içinde yaşamadığı anlaşılan davacının aile ikamet izni almak amacıyla anlaşmalı evlilik yaptığı sonucuna varıldığından, 6458 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 37. maddesi hükmüne uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığından dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesi, 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/05/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.