Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/2443 E. , 2021/3302 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/2443
Karar No : 2021/3302
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, düğün tesislerinde davul-zurna sanatçısı ve halkoyunları eğitimcisi istihdam zorunluluğu getirilmesi; otel, lokanta, lokal gibi mekanlarda düğün yapılmasının yasaklanması, düğün tesislerine geleneklere uygun kültürel standartlar getirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idareye verilen kültürel değerlerin korunması görevinin her zaman doğrudan idari işlemle yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, bazı konularda yasal düzenleme yapılması gerektiği, davacı tarafından talep edilen konularda idarenin işlem tesis etmesine olanak tanıyan yasal bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bahsi geçen konuda yasa çalışması başlatmanın ise idarenin takdirinde olduğu, yasama organınca düzenlenmeyen bir konuda idarenin işlem tesis etmeye yargı kararı ile zorlanamayacağı, aksi durumda yargı yetkisinin yerindelik denetimi şeklinde kullanılmış olacağı sonucuna ulaşıldığından, davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, konuyla ilgili Anayasa ve kanun düzeyinde düzenlemelerin bulunduğu, davalı idarenin kültürel değerleri koruma, yaşatma, yayma, benimsetme, tahribini ve yok edilmesini önlemekle görevli olduğu, bu kapsamda idarenin işlem yapmakla zorunlu olduğu, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, mahkeme kararının ilgili mevzuata ve hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından 17/09/2013 ve 18/10/2013 tarihli dilekçelerle Kültür ve Turizm Bakanlığı'na başvuruda bulunularak, düğün tesislerinde davul-zurna sanatçısı ve halkoyunları eğitimcisi istihdam zorunluluğu getirilmesi, düğünlerin otel, lokanta, lokal gibi mekanlarda yapılmasının yasaklanması ve düğün tesislerine düğün geleneklerine uygun kültürel standartlar getirilmesinin istenildiği, davalı idarece 01/11/2013 tarihinde verilen cevapta, düğün salonlarında davul-zurna sanatçısı ve halk oyunları eğitimcisi istihdamı konusunda Bakanlığın düzenleme yapmasının mümkün olmadığı, düğünlerin sürekli değişim ve gelişim içersinde olduğu, devlet eliyle bu konuda bir düzenleme yapmanın mümkün olamayacağı belirtilerek başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 2. maddesinde; milli, manevi, tarihi, kültürel ve turistik değerleri araştırmak, geliştirmek, korumak, yaşatmak, değerlendirmek, yaymak, tanıtmak, benimsetmek ve bu suretle milli bütünlüğün güçlenmesine ve ekonomik gelişmeye katkıda bulunmak, kültür ve turizm konuları ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarını yönlendirmek, bu kuruluşlarla işbirliğinde bulunmak, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör ile iletişimi geliştirmek ve işbirliği yapmak, (...) tarihi ve kültürel varlıkları korumak (...) Kültür ve Turizm Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Mevzuat hükümleri ve dosyada bulunan belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, her ne kadar kültürel değerlerin korunması konusunda kanunla idareye bir takım ödevler verilmişse de somut olmayan kültürel mirasın parçası olan düğünlerin, ait oldukları toplum ile beraber doğal bir gelişim ve değişim içinde meydana geldikleri gözetildiğinde bu konuda idarenin aktif müdahalesi halinde kültürel değerlerin bireysel ve toplumsal anlamda etkiye maruz kalacağı kuşkusuzdur.
Bu durumda kültürün toplumun doğal ve el sürülemez bir unsuru olması itibariyle başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada, davanın reddi yolunda verilen ilk derece mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/06/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.