Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2016/3622 E. , 2020/187 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/3622
Karar No : 2020/187
TEMYİZ EDEN (DAVALI): Milli Eğitim Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın "iptale ilişkin kısmının", İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde "Tesis Müdürü" olarak görev yapan davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme Sınavı kapsamında başarı puanının, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasına göre belirlenerek, münhal bulunan şube müdürlüğü kadrolarına atanma başvurusunun kabulü ile atamaya esas puanı itibarıyla … ili, … / … / … ve … ilçelerinde münhal bulunan şube müdürlüğü kadrolarından birisine atanma isteğiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava konusu işlemin, münhal bulunan şube müdürlüğü kadrolarına atama başvurusunun kabulü isteminin reddi yönünden, davacının yazılı ve sözlü puanlarının, Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme Sınavına katılanların yazılı ve sözlü puanları ile beraber değerlendirilmesi sonucu oluşacak sıralamaya yani puan üstünlüğüne göre değerlendirilmesi gerekirken, başarı listesinin kesinleştiğinden bahisle, davacı talebinin bu kısmının reddine yönelik işlemde hukuka uyarlık bulunmağı gerekçesiyle iptaline; atamaya esas puan itibariyle …, …,… ve … ilçelerindeki şube müdürlüğü kadrolarından birine atanma istemi yönünden ise, davacının yazılı ve sözlü puanlarının diğer adaylarla kıyaslanarak başarı sıralaması belirlenmeden doğrudan şube müdürlüğü kadrosuna atanamayacağı açık olduğundan, bu kısma ilişkin de davanın reddine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı talebinin yerine getirilmesinin, 1709 şube müdürü kadrosuna yapılan atamanın geri alınması ile mümkün olduğu, bu konuda yargı yerince nihai karar verilmediği; atama işlemlerinin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan hükümlere göre işlemlerin tesis edildiği, hukuki denetimin işlem tarihinde geçerli olan mevzuat düzenlemelerine göre yapılması gerektiği ileri sürülerek, İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması istenilmiştir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; … İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde "Tesis Müdürü" olarak görev yapan davacının, 29/12/2013 tarihinde yapılan Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı sınavından 70,00 puan alarak sözlü sınava katılmaya hak kazandığı, 16/02/2014 tarihinde girdiği sözlü sınavdan da 80,00 puan alarak 8 tercihte bulunduğu ve "Tercih dışı atanmak istiyorum" hanesini de "HAYIR" şeklinde belirttiği ve sadece sözlü sınav puanına göre 16/04/2014 tarihinde yapılan atamalarda şube müdürü olarak tercihlerine yerleşemediği; bilahare 26/10/2015 tarihli başvuru dilekçesi ile, şube müdürü kadrosuna sadece sözlü sınav puanına göre atamayı düzenleyen Yönetmelik hükmünün Danıştayca yürütmesinin durduruldurulması nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasına göre, şube müdürlüğü kadrosuna atanma başvurusunun kabulü ile atamaya esas puanı itibarıyla … ili, … / … / … ve … ilçelerinde münhal olan şube müdürlüğü kadrolarından birisine atanma talebinde bulunduğu ve davacı talebinin reddedilmesi üzerine de temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasamızın 138. maddesinin son fıkrasında, “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. ...” hükmü yer almaktadır.
12/10/2013 günlü, 28793 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin -dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle, 10/12/2014 tarihli Yönetmelik ile değişik hali- 21. maddesinde "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen görevlere ilişkin boş kadrolara; şube müdürü, tesis müdürü ve basımevi müdürleri bakımından yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması ile tercihler, diğer görevler bakımından ise yazılı sınav sonuçları ile tercihler esas alınarak puan üstünlüğüne göre atama yapılır. Başarı puanlarının eşitliği hâlinde, sırasıyla; hizmet süresi fazla olanlara, daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
(2) Atamaları yapılanlardan, yasal süresi içinde görevine başlamayanların atamaları iptal edilir. Bu durumda olanların görevde yükselme suretiyle atanabilmeleri için, bu Yönetmelikte öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde görevde yükselme sınavına yeniden girmeleri ve başarılı olmaları gerekir.
(3) Duyurulan kadrolardan;
a) Atama şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanılmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi,
b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atanma
sebepleriyle boşalan kadrolara, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere başarı listesindeki sıralamaya göre atama yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmünün incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, bu Yönetmelik kapsamında, boş olan şube müdürlüğü kadrolarına, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması ile tercihler esas alınarak puan üstünlüğüne göre atama yapılacağı, duyurulan kadroların, belirtilen sebeplerle boşalması halinde boşalan kadrolar için, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere başarı listesindeki sıralamaya göre atama yapılabileceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/B maddesinde şube müdürlüğü kadrolarına sözlü sınav puanına göre atamayı öngören düzenlemenin Danıştay Beşinci Dairesinin 06/03/2014 günlü, E:2013/8367 sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, yine aynı şekilde Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 21. maddesinde şube müdürlüğü kadrolarına sözlü sınav puanına göre atama yapılmasını öngören düzenlemenin de Danıştay İkinci Dairesinin 29/04/2014 günlü, E:2013/10363 sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulduğu, Danıştay İkinci ve Beşinci Daireleri tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararlarında, yazılı sınavın devre dışı bırakılarak sadece sözlü sınava göre atama yapılmasının hukuka aykırı olduğu hususunun belirtildiği, yargı kararları doğrultusunda anılan yönetmeliklerde değişikliğe gidilerek şube müdürlüğü kadrolarına atanmalarda yazılı ve sözlü sınavın aritmetik ortalamasının alınacağı şeklinde düzenleme yapıldığı; diğer taraftan … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, dayanağını teşkil eden yönetmelik hükümlerinin yargı kararıyla yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği gerekçesiyle, sadece sözlü sınav puanı esas alınmak suretiyle 16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatı şube müdürlüğü atama işlemlerinin tamamının iptaline karar verildiği, Danıştay İkinci Dairesinin 10/11/2015 günlü, E:2015/5968, K:2015/8730 sayılı kararı ile onandığı, karar düzeltme isteminin ise reddedilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
İdarenin yargı kararlarına uyması ve bu kararların gereklerine göre gecikmeksizin işlem yada eylemde bulunmak zorunda olması aynı zamanda “Hukuk Devleti” ilkesinin de bir gereğidir. Anayasanın 2. maddesinde yer alan bu ilke uyarınca idarenin mahkeme kararlarını “aynen” ve “gecikmeksizin” uygulamakla yükümlü olduğu açıktır.
Yukarıda yer verilen hususlar muvacehesince, şube müdürlüğü kadrolarına sadece sözlü sınav puanına göre atama yapılmasını öngören yönetmelik maddelerinin Danıştay tarafından yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmesi, yargı kararı uyarınca şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamalarda yazılı ve sözlü sınav puanının aritmetik ortalamasına göre atama yapılacağına ilişkin yönetmelik değişikliğine gidilmesi ve sadece sözlü sınav puanına göre 16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatı şube müdürlüğü atama işlemlerinin tamamının yargı kararı ile iptal edilmiş olması hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamaların, yazılı ve sözlü sınav puanları birlikte değerlendirilmek suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.
Dava konusu olayda ise; sadece sözlü sınav puanına göre 16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen atamalarda herhangi bir tercihine yerleşemeyen ve tercih dışı atanmak istemeyen davacının, yazılı ve sözlü puanının aritmetik ortalaması esas alınması halinde dahi, (16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen atamalardaki) tercih ettiği 8 şube müdürlüğü kadrosuna da ortalama puanının yetmediği görülmekte olup; diğer taraftan, duyurulan kadroların, belirtilen sebeplerle boşalması halinde boşalan kadrolar için, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere başarı listesindeki sıralamaya göre ikinci bir atama yapılabileceği, ancak ikinci bir atama yapılması halinde bunun da münferiden değil, davacı ile aynı durumda olan diğer adaylarla birlikte toplu bir değerlendirmeye göre yapılabileceği açıktır.
Bu durumda, davacının 26/10/2015 tarihli dilekçesi ile şube müdürlüğü kadrosuna atanma başvurusunun kabulü yolundaki talebinin reddine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, "iptale ilişkin kısmının", 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA;
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Kanun'la değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkeme'ye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesi, 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.