T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2016/3761
Karar No:2022/5432
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … A.Ş.
VEKİLLERİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı (… Müsteşarlığı)
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin Tebliğ (2006-32/32 sayılı Tebliğ)'in 8. maddesine istinaden verilmiş olan yetkili müessese faaliyet izni ve yetkili müessese izin belgesinin, söz konusu Tebliğ'in 8. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirkete … tarih ve … sayılı işlemle, sadece Gaziantep Havalimanı Dış Hatlar Bölümü Binasında faaliyet gösterilmesi ve başka bir adreste şube açılmaması şartıyla yetkili müessese izin belgesi verildiği ve davacının Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) ile 24/05/2013-31/12/2013 ve 27/01/2014-31/12/2014 tarihleri arasında geçerli kira sözleşmeleri imzaladığı, davacının talebi ile sözleşmenin 31/12/2014 tarihinden sonra yenilenmeyerek DHMİ tarafından iş yerinin teslim alındığı, davalı idarenin finansal raporlama konulu … tarih ve … sayılı yazısına ilişkin tebligatın "adreste yok" şerhi ile iade edildiği, davacının 21/07/2014 tarihli dilekçeyle adresini İstanbul iline nakletme talebinde bulunduğu, davalı idarenin … tarih ve … sayılı işleminin de şirketin "adresten taşındığı" şerhiyle iade edildiği, Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı'nca gerçekleştirilen yoklama sonucu düzenlenen 19/08/2014 tarihli yoklama fişinde "davacı şirkete ait iş yerinde emtia bulunmadığı, iş yerinin tespit sırasında kapalı olduğu, yetkililerinin olmadığı, yapılan araştırmada ve havaalanı yetkililerinin beyanına göre iş yerini Ocak 2014'te kiralamasına rağmen şimdiye kadar hiç açılmadığı, faaliyette bulunmadığı, kira ücretini düzenli olarak ödediği" hususlarına yer verildiği, DHMİ yetkililerince muhtelif (28/05/2014, 23/06/2014,19/08/2014) tarihlerde yapılan kontrollerde iş yerinin henüz hizmete açılmadığı tespitlerine ulaşılarak tutanakların düzenlendiği ve bu tespitler esas alınarak davacı şirketin yetkili müessese faaliyet izni ile yetkili müessese izin belgesinin iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;
Davacı şirket tarafından, yetkili müessese izin belgesi verildikten sonra faaliyete geçildiğinin bildirilmediği de dikkate alındığında, dosyada mevcut tespitlere göre söz konusu adreste 90 günlük süre içerisinde faaliyete geçilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı şirket tarafından 24/03/2014 tarihi ve sonrasında düzenlenen döviz satış ve döviz alım belgeleri ile Vergi Dairesi Müdürlüğünce düzenlenen tahakkuk fişleri ile vergi beyannameleri eklenmek suretiyle yetkili müessese izin belgesine konu adreste faaliyette bulunulduğu ve şirketin adreste faaliyet göstermekle birlikte sadece denetimlerin yapıldığı sırada adresin kapalı olduğu ileri sürülmüş ise de, yapılan kontrollerde adresin açık veya geçici olarak kapalı olduğu ve adreste faaliyette bulunulduğu yönünde hiçbir tespitin yer almadığı dikkate alındığında, davacının iddialarına itibar edilmediği ifade edilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, karara gerekçe yapılan olayları Mahkemenin değerlendirme ve ele alış şeklinin hem hayatın olağan akışına uymadığı, hem de delil olarak değerlendirilmesi kabil olmayan hususların karara dayanak yapılması suretiyle aleyhine karar verilmesi sonucunun doğduğu, DHMİ tarafından dosyaya sunulan uçuşların filtrelenmeden tüm uçuşları gösterecek şekilde gönderildiği, döviz bürosunun bulunduğu bölgenin ne iç hat uçuşları ne de iç hat bağlantılı transit uçuşlarla bir ilgisinin bulunmadığı, birbirinden tamamen izole bölgelerin sanki aynı mekandaymış gibi sunulduğu, DHMİ ile kira ilişkisinin yetkili müessese izni ile tamamen ilgisiz olduğu, Ortadoğudaki olaylar dolayısıyla uçuşların ve dış hat yolcu sayısının neredeyse yok seviyesine düşmesi nedeniyle zor durumda kaldığı ve en azından belli masraflardan kurtulabilmek amacıyla sadece uçuş olduğu günlerde iş yerini açmaya başladığı, uçuşun olmadığı ve dış hatlarda hiç kimsenin olmadığı zaman periyodunda iş yerini açmanın anlamsızlığının ortada olduğu, DHMİ tarafından iş yerinin her gün açmaya zorlandığı ve görev ve yetkisi olmadığı hâlde Hazine Müsteşarlığı'na asılsız olarak ihbar edildiği, yoklama fişi düzenleyen memurun denetim sırasında iş yerinin kapalı olduğunu tespit ettikten sonra DHMİ yetkililerinin beyanı doğrultusunda iş yerinin kiralandığından beri hiç açılmadığını kayda aldığı, DHMİ yetkililerinin beyanı ile bu kaydın zapta geçirilmesinin gerçeğe ve usule aykırı olduğu, açılış yoklaması olmadan bir işletmenin faaliyete başlamasının mümkün olmadığı, Vergi Dairesinin ikinci yoklamada iş yerinin hiç açılmadığını kayda geçmekle kendini inkâr eder konuma geldiği, yoklama tutanağının geçersiz olduğu, 90 gün içinde faaliyete geçmediğinin veya 120 gün süre ile faaliyetine aralıksız ara verdiğinin ispat edilemediği, oysa aksinin Vergi Dairesinin açılış yoklaması ve dosyaya sunulan belgelerle ispat edildiği, Tebliğ'in 12. maddesine rağmen adres değişikliği başvurusunun faaliyet izninin münhasıran o adres için verildiği gerekçesiyle reddedildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Vergi Dairesince gönderilen yoklama fişinden davacının söz konusu iş yerinde herhangi bir faaliyet göstermediğinin ve iş yerinin kiralandığından bu yana hiç açılmadığının tespit edildiği, Tebliğ'in 12. maddesine aykırılık iddiasının geçersiz olduğu, düzenlemenin faaliyet izninin durdurulduğu 1998 öncesinde kurulan şirketler için geçerli olduğu, özellik arz eden bir statüyle sadece havalimanlarında faaliyet göstermek kaydıyla izin verilen yetkili müesseselerin adres değişikliğine izin verilmediği, iş yerinin belirli masraflardan kurtulmak için sadece uçuş olduğu günler açıldığı iddiasının yoklama fişinde yer alan tespitle çeliştiği, yoklama fişinin geçersiz olduğu yönündeki iddiaya cevap vermesi gereken makamın yoklama fişinin düzenlenmesi ve onaylanması ile ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi hâlinde fazladan yatırılan … TL harcın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 29/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.