Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2016/4014 E. , 2021/3650 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2016/4014
Karar No:2021/3650
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol Ürünleri Kimyevi Madde Gıda Nakliye
Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "Bolu ili, Gerede ilçesi, ... Yolu ... Km" mevkiinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, otomasyon sisteminde 4 numaralı yer altı tankına hiç dolum yapılmadığı görülmekle birlikte tank içerisinde ürün bulunduğunun belirlenmesi üzerine yapılan incelemede, tanka ait prob ucunda yer alan şamandıranın mevcut olmadığının tespit edildiğinden bahisle, istasyonunun mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 14/04/2015 tarihinde davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde yer altı tanklarından ve satış tabancalarından alınan numelerin ulusal marker saha kontrol cihazı ile yapılan ölçümlerinin geçerli sonuç verdiği, hiç dolum yapılmadığı belirtilen 4 numaralı yer altı tankının ve diğer tankların hangi akaryakıt satış pompalarıyla bağlantılı olduğu ve hangi pompalardan mevzuata aykırı akaryakıt satışı yapıldığı hususuna tespit tutanağında yer verilmediği, bu hâliyle ilgili mevzuat uyarınca sadece kaçak akaryakıt olduğu tespit edilen pompa ve tankın mühürlenmesi gerekirken, gerekli tefrik işlemi yapılmadan diğer tank ve pompalar dâhil istasyonun bütünüyle mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, mühürleme işleminin 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin 14. fıkrası kapsamında gerçekleştirildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
"Bolu ili, Gerede ilçesi, ... Yolu ... Km" mevkiinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda 14/04/2015 tarihinde yapılan denetimde, otomasyon sisteminde yapılan kontrollerde 4 numaralı yer altı tankına hiç dolum yapılmadığının tespit edilmesine rağmen tank içerisinde ürün bulunduğunun görülmesi üzerine yapılan incelemede, tank içerisinde bulunan ürün miktarı ile tank içerisine giren ve tanktan çıkan ürün miktarının otomasyon sistemine yansımasını sağlayan prob çubuğunun ucundaki şamandıra olarak adlandırılan parçanın mevcut olmadığı tespit edilmiştir.
Yapılan tespitlere istinaden 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin 8. fıkrası uyarınca akaryakıt istasyonunun mühürlenmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "İdari yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinin 8. ve 9. fıkralarının dava konusu mühürleme işleminin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâlinde, "5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tâbi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez.
Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda, geçici durdurma kararı akredite laboratuvar analiz sonucuna göre verilir. Akredite laboratuvar analiz sonucunun bildirilmesine kadar kaçak akaryakıt satışını engelleyecek idari tedbirler Kurum tarafından alınır." kuralı yer almıştır.
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Kaçakçılık suçları" başlıklı 3. maddesinin 11. fıkrasında, "Ulusal marker uygulamasına tâbi olup da, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun belirlediği seviyenin altında ulusal marker içeren veya hiç içermeyen akaryakıtı;
a) Ticari amaçla üreten, bulunduran veya nakleden,
b) Satışa arz eden veya satan,
c) Bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan,
Kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Ancak, marker içermeyen veya seviyesi geçersiz olan akaryakıtın kaçak olarak yurda sokulduğunun anlaşılması hâlinde, onuncu fıkra hükmüne istinaden cezaya hükmolunur."; 14. fıkrasında ise, "Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kurallar uyarınca, kaçak akaryakıtı herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiillerinin kaçakçılık suçları kapsamında değerlendirildiği, yine marker seviyesi geçersiz akaryakıtı bulundurma ve satışa arz etme fiillerinin de kaçakçılık suçu kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda önce ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı tank ve düzeneklerin mühürleneceği, alınan numunelerin analiz için akredite laboratuvarlara gönderileceği, bu numunelerin analizi sonucunda ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması durumunda, akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği; ancak kaçakçılık suçu bakımından 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrasındaki fiillerin varlığına ilişkin tespitlerin bulunması hâlinde, yalnızca bu tespite dayanılarak akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği açıktır.
Somut olayda, otomasyon sisteminde 4 numaralı yer altı tankına hiç dolum yapılmadığı görülmekle birlikte tank içerisinde ürün bulunduğu, tanka ait prob çubuğunun ucundaki şamandıra olarak adlandırılan parçanın mevcut olmadığı ve bu suretle otomasyon sistemine müdahale edildiği hususlarının tespit edilmesi üzerine, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrası uyarınca kaçakçılık suçu kabul edilen kaçak akaryakıt satmaya ve herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde sabit tank, düzenek ve ekipman bulundurma fiiline ilişkin tespit edilen aykırılıklar nedeniyle 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca tesis edilen istasyonun mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, davacı tarafından tanka ait prob çubuğunun denetim esnasında kolluk kuvvetleri tarafından hızlı ve dikkat edilmeden çekilmesi nedeniyle ucundaki şamandıranın kırılarak tankın içerisine düştüğünün ileri sürüldüğü görülmekle birlikte, olayla ilgili olarak Gerede Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturma sonucunda düzenlenen 05/04/2016 tarihli İddianame'de "...dosya arasında mevcut Kom Şube Müdürlüğü'nün istasyonda çalışma yaptığı sırada alınan kamera görüntüsünün bulunduğu CD incelendiğinde Kom görevlilerinin prob çubuğunu oldukça yavaş ve temkinli çektikleri ayrıca otomasyon sisteminde kayıt dışı 407.337 litre motorin satışının yapıldığının tespit edildiği, keşif sırasında her ne kadar ana kapakların mühürlenmiş olduğu görülmüş ise de tankın havalandırma kapaklarının kapağın yapısı nedeniyle mühürlenemediğinin görüldüğü, bu durumda tank içerisine sonradan şamandıra atılabileceğinin değerlendirildiği, bu değerlendirmeler çerçevesinde şüphelilerin prob ucunda bulunan şamandırayı çıkararak otomasyona mevcut akaryakıtın yansımasını engellemek suretiyle kayıt dışı satış yaptıkları..." şeklinde tespitlere yer verilerek istasyon sahibi hakkında dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile "...Otomasyon sisteminde istasyonda bulunan 4 nolu yer altı tankına hiç dolumun yapılmadığının görülmesine rağmen, tank içerisinde ürün bulunduğunun tespit edildiği, yer altı tankına bağlı prob (otomasyona ürün içerisindeki tank miktarı ile giren çıkan ürün miktarının ileten metal çubuk) çıkarıldığında, üzerinde bulunması gereken şamandıra olarak adlandırılan (ürünün seviyesini gösteren) aparatın olmadığının tespit edildiği, bahse konu hususların TCK kapsamında suç olmadığı anlaşıldığından sanık hakkında beraat kararı verilerek" hüküm kurulduğu, bu karara karşı temyiz başvurusunda bulunulduğu ve davanın henüz derdest olduğu anlaşıldığından, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 04/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.