Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2016/4545 E. , 2017/123 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2016/4545
Karar No:2017/123
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : …
Vekili : …
Karşı Taraf (Davalı) : …
Vekili : …
İstemin Özeti : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; davalı idarenin dava konusu ihaleye katılınıp teklif verildiği aşamada ihalenin hazırlık aşamasında yer alanların ihaleye teklif veremeyeceği ve ihale isteklisi olamayacağı yönünde bir kararı olmadığı, davacı şirketin dava konusu ihale nedeniyle geçici teminatının irat kaydedilip bir yıl süreyle ihalelerden yasaklandığı, bu sebeplerle ihaleye ilişkin dava açma ehliyetine haiz olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hâkimi … 'in Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
Dava; …'nce yapılan … ihale kayıt numaralı … Köyü … Camii Restorasyon Yapım İşi İhalesi'nin ve bu ihaleye yönelik yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve E:… sayılı idari işlemin, Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği'ne aykırı olduğu, ihale ilanında ve idari şartnamede birbirine aykırı hükümlerin bulunduğu ve yapılan ihalenin hukuka aykırı şekilde gerçekleştirildiği iddialarıyla iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesi'nce; dava konusu ihalenin yaklaşık maliyet hesabının hazırlanmasında ve onayında imzası bulunan … 'ın, davacı şirketin, ihale teklif zarfı içerisinde yer alan ortaklık yapısına ilişkin belgelerde, ortağı ve şirket müdürü olduğunun görüldüğü, 4734 sayılı Kanun'un 11/d maddesi ile Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliğinin 6/2 maddesi gereği ihalenin hazırlık aşamasında yer alanların ihaleye teklif veremeyeceği ve ihale isteklisi olamayacağı, bu nedenle ihale dışı bırakılan davacının ihale dışı bırakılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı komisyon kararına itiraz etmesi gerekirken, dava konusu ihalenin ve bu ihaleye yönelik yapılan itirazın reddine ilişkin 18.07.2016 tarih ve … sayılı idari işlemin iptalini talep etmesinde güncel ve meşru bir menfaatinin olmadığı anlaşıldığından, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1/a. bendi hükmü uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş, bu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış olup, iptal davası açılabilmesi için gerçek ya da tüzel kişiler ile dava konusu edilen işlem arasında makul ve ciddi bir alâkanın, başka bir anlatımla menfaat ilgisinin bulunması gerekmektedir.
Menfaat ihlali, iptal davalarının kabulü ve dinlenilmesi için aranılan şartlardan biri olup, gerek doktrinde gerekse yargı içtihatlarında bu şart, subjektif ehliyet koşulu olarak kabul edilmekte, ancak ne tür bir menfaat ihlalinin gerçek ve tüzel kişilere iptal davası açma yeterliliğini sağladığını gösterecek kesin bir ölçü ortaya konulamamakta ve bu ilgi kural olarak iptal davasına konu olan kararın niteliğine göre belirlenmektedir.
Genelde meşru, kişisel ve güncel bir menfaatin varlığı ve bunların ihlali menfaat alâkasının kurulmasında yeterli sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı mercilerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makûl, maddi ve manevi bir alâkasının varlığı, dava açma ehliyeti için gerekli görülmektedir.
Davacı şirketin dava konusu ihaleye katıldığı ve teklif verdiği, dolayısıyla teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olsa da ihaleyle ilgisinin olduğu, bu nedenle iddialarının incelenerek işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki Mahkeme kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, kullanılmayan ….-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12.01.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.