Danıştay 15. Daire Başkanlığı 2016/471 E. , 2017/4927 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ON BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/471
Karar No : 2017/4927
Davacı :
Davalı :
Vekilleri :
Davanın Özeti : Davacı tarafından, 17/11/2015 tarihli ve 29 Standart Nolu Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) Laboratuvar Uygulamaları Standardının 2. maddesinin (c) bendinin ve 6. maddesinin (c) bendinin; bu düzenleme ile ÜYTE Merkezlerinde çalışmak isteyen biyologların doktora yapmalarının zorunlu kılındığı, evvelki düzenlemelerde yüksek lisans şartı yeterli iken hiçbir geçiş hükmüne yer verilmeden doktora şartının getirilmesinin hukuki öngörülebilirlik ve haklı beklenti ilkelerini ihlal ettiği, temel hak ve hürriyetlerin ancak kanunla sınırlanabileceği, dava konusu düzenlemenin ise kanuni dayanağının olmadığı, düzenlemenin 22/05/2014 tarihli ve 29007 Sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları İle Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik’te yer alan biyologların görev tanımı ile çeliştiği ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Yapılan düzenlemenin amacının, ÜYTE laboratuvar eğitim alanı ve standartlarını belirlemek ve laboratuvar sorumluluğu gibi hassas ve nitelikli görevlere daha fazla eğitim almış sağlık meslek mensupları kazandırmak olduğu, Klinik ve Embriyoloji Laboratuvar Sorumlusu Eğitim Standartlarını belirlemek üzere Makam Olur’u ile oluşturulan “Sertifikalı Eğitim Bilim Komisyonu” üyelerinin, alanında uzman, ÜYTE merkezlerinde sorumlu olarak da hizmet vermiş kişiler arasından seçildiği, ÜYTE merkezlerinin özellikli alan olduğu ve bu alanda hızlı bilimsel ve teknolojik gelişmelerin yaşandığı, bu sebeple bu alanda çalışmak için Yönetmelik ile sertifika şartının getirildiği, dava konusu standartlar ile de sertifikalı eğitim için doktora şartının öngörüldüğü, doktora şartının sadece biyologlar için değil, histoloji ve embriyoloji uzmanlık dalında Tıpta Uzmanlık Kurulu Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Sistemi'ne (TUKMOS) göre ÜYTE yetkinliklerini düzey dörde çıkaramayan uzman tabipler ve tabipler için de getirildiği, laboratuvar sorumluluğu yapacak biyologlar için doktora şartı getirilmesinin kamu hizmetinin bir gereği olduğu ve hizmetin daha kaliteli yürütülmesi amacını taşıdığı, biyologların çalışma alanının geniş olduğu, çalışma hürriyetinin engellenmediği, sadece laboratuvar sorumlusu olabilmeleri için sertifika şartının getirildiği, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Düşüncesi : Davaya konu düzenlemeye göre, biyologlardan ancak tıp fakültesi histoloji ve embriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanlar ÜYTE Laboratuvar Sorumlusu olabilmek için öngörülen sertifika programına başvuru yapabileceklerdir. Oysa Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkında Yönetmelikte ve dayanağı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamede ÜYTE Laboratuvar Sorumlusu olabilmek için bu tarz bir eğitimin zorunluluğundan bahsedilmemiştir. Sağlık hizmeti sunacak personelin bu hizmeti sunmaları için gereken şartların belirlenmesine yönelik söz konusu düzenlemenin ancak Kanunla ya da Kanunun verdiği yetki kapsamında Yönetmelikle yapılması gerekirken Kurumun internet sitesinde yayınlanan bir işlemle yapılmasının hukuka aykırı olduğu, dava konusu işleminin iptali gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı :
Düşüncesi : Dava, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce yayınlanan 17.11.2015 tarih ve 29 Standart Nolu Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) Laboratuvar Uygulamaları Standardının 2. maddesinin (c) bendinde yer alan "Sağlık meslek mensubu, veteriner hekim veya biyologlardan, tıp fakültesi histoloji ve embriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanlara" ibaresi ile 6. maddesinin (c) bendinde yer alan "Sağlık meslek mensubu, veterinr hekim veya biyologlardan, tıp fakültesi histoloji ve embriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanlar" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasanın 56. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu; 3. fıkrasında, Devletin, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği; 4. fıkrasında da, Devletin, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği, 124. maddesinde, bakanlıkların kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3. maddesinin (c) bendinde, "c) Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır. Sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenlenir. Bu düzenleme ilgili Bakanlığın görüşü alınarak yapılır.", (e) bendinde, "Tesis edilecek eğitim, denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile sağlık kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesi sağlanır.", (g) bendinde ise, "Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı; sağlık ve yardımcı sağlık personelinin yurt düzeyinde dengeli dağılımını sağlamak üzere istihdam planlaması yapar, ülke ihtiyacına uygun nitelikli sağlık personeli yetiştirilmesi amacıyla hizmet önce ya da kamu kuruluşlarında mesleklerini icra eden sağlık ve yardımcı sağlık personeline hizmetiçi eğitim yaptırır. Bunu sağlamak amacıyla üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşlarının imkanlarından da yararlanır. Hizmetiçi eğitim programını ne şekilde ve hangi sürelerle yapılacağı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelikte tespit edilir." hükmü yer almış; 9. maddesinin (c) bendinde de, "Bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususlar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir." hükmüne yer verilmiştir.
663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Düzenleme yetkisi" başlıklı 40 ıncı maddesinde, "Bakanlık ve bağlı kuruluşlar görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarî düzenlemeler yapabilir." hükmü yer almaktadır.
30.09.2014 tarih ve 29135 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesiyle ÜYTE laboratuvarı sorumlusu olarak görevlendirilebilmek için, üremeye yardımcı tedavi konusunda Bakanlıkça onaylı sertifika sahibi olmak gerektiği; 22. maddesinde de, bu Yönetmelikte belirtilen üremeye yardımcı tedavi yöntemleri konusunda yapılacak sertifikalı eğitimlerin, Bakanlığın sertifikalı eğitim mevzuatı kapsamında Bakanlıkça eğitim vermek üzere yetkilendirilmiş merkezler tarafından verileceği hükme bağlanmıştır.
4.2.2014 tarih ve 28903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliğinin 5. maddesinde sertifikalı eğitim alanları ile standartlarının belirlenmesine ilişkin hükümler getirilmiş; her bir eğitim alanı için kurulan bilimsel komisyona, sertifikalı eğitimin süresi, müfredatı, merkezin niteliği, program sorumlusunu, eğitici ve programa katılacak katılımcıların niteliklerini, eğitim materyallerini, eğitim sonunda uygulanacak sınavların usul ve esaslarını, sertifikanın geçerlilik süresi ve yenilenmesi ile eğitim programının denetim usul ve esaslarına ilişkin standartları belirleme yetkisi verilmiş ve belirlenen standartların Bakanlığın internet sayfasında yayınlanacağı belirtilmiştir.
Dayanaklarından Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği hükmüne göre oluşturulan komisyon tarafından hazırlanarak Bakanlığın internet sayfasında yayınlanan 17.11.2015 tarih ve 29 Standart Nolu Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) Laboratuvar Uygulamaları Standardının, eğitimin amacını düzenleyen 2. maddesinde, "Üremeye yardımcı tedavi laboratuvar uygulamaları yapacak; a) Tabiplere, b) Tıpta uzmanlık mevzuatına göre histoloji ve embriyoloji uzmanlık belgesine sahip olanlara, iptali istenilen c) bendinde de, 22.5.2014 tarihli ve 29007 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan "Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik" te belirlenen sağlık meslek mensubu, veteriner hekim veya biyologlardan, tıp fakültesi histoloji ve emriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanlara görevlerini eksiksiz yerine getirebilmeleri için gerekli bilgi, beceri ve tutum kazandırmaktır" ibaresine; katılımcılar ve niteliklerini düzenleyen 6. maddesinde ise, " Eğitime; a) Histoloji ve embriyoloji uzmanlık dalında TUMKOS'a göre ÜYTE yetkinliklerini düzey 4'e çıkaramayan uzman tabipler, b) Tabipler, iptali istenilen c) bendinde de, 22.5.2014 tarihli ve 29007 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan "Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik"'te belirlenen sağlık meslek mensubu, veteriner hekim veya biyologlardan, tıp fakültesi histoloji ve emriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanlar katılır" ibaresine yer verilmiştir.
Davaya konu madde hükümlerinde, biyologlardan ancak tıp fakültesi histoloji ve embriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanların, ÜYTE Laboratuvar Sorumlusu olabilmek için ön görülen sertifika programına başvuru yapabilecekleri düzenlenmiş ise de, anılan Standartın dayanaklarından Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkında Yönetmelikte ve yukarıda yer verilen Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamede ÜYTE Laboratuvar Sorumlusu olabilmek için bu tarz bir eğitimin zorunluluğundan bahsedilmemiştir.
Bu durumda, Sağlık hizmeti sunacak personelin bu hizmeti sunmaları için gereken şartları belirlemeye yönelik söz konusu düzenlemenin ancak Kanunla ya da Kanunun verdiği yetki kapsamında Yönetmelikle yapılması gerekirken; Kurumun internet sitesinde yayınlanan bir işlemle yapılmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce yayınlanan 17.11.2015 tarih ve 29 Standart Nolu Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) Laboratuvar Uygulamaları Standardının 2. maddesinin (c) bendinde yer alan "Sağlık meslek mensubu, veteriner hekim veya biyologlardan, tıp fakültesi histoloji ve embriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanlara" ibaresi ile 6. maddesinin (c) bendinde yer alan "Sağlık meslek mensubu, veteriner hekim veya biyologlardan, tıp fakültesi histoloji ve embriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanlar" ibaresinin iptali yolunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, duruşma için taraflara önceden bildirilmiş bulunan 27/09/2017 tarihinde davacının gelmediği, davalı idareyi temsilen 'nın geldiği, Danıştay Savcısı'nın hazır olduğu görülmekle açık duruşmaya başlandı. Davalıya usulüne uygun olarak söz verilerek dinlenildikten ve Danıştay Savcısı'nın düşüncesi alındıktan sonra davalıya son kez söz verilip duruşma tamamlandı. Dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, 17/11/2015 tarihli ve 29 Standart Nolu Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) Laboratuvar Uygulamaları Standardının 2. maddesinin (c) bendinin ve 6. maddesinin (c) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3. maddesinin (c) bendinde, "c) Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır. Sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenlenir. Bu düzenleme ilgili Bakanlığın görüşü alınarak yapılır.", (e) bendinde, "Tesis edilecek eğitim,denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile sağlık kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesi sağlanır.", (g) bendinde ise, "Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı; sağlık ve yardımcı sağlık personelinin yurt düzeyinde dengeli dağılımını sağlamak üzere istihdam planlaması yapar, ülke ihtiyacına uygun nitelikli sağlık personeli yetiştirilmesi amacıyla hizmet öncesi eğitim programları için Yükseköğretim Kurulu ile koordinasyonu sağlar. Serbest ya da kamu kuruluşlarında mesleklerini icra eden sağlık ve yardımcı sağlık personeline hizmetiçi eğitim yaptırır. Bunu sağlamak amacıyla üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşlarının imkânlarından da yararlanır. Hizmetiçi eğitim programının ne şekilde ve hangi sürelerle yapılacağı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelikte tespit edilir." hükmü yer almaktadır.
Yine aynı Kanun'un 9. maddesinin (c) bendinde, "Bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususlar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir." hükmüne yer verilmiştir.
663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Düzenleme yetkisi" başlıklı 40 ıncı maddesinde, "Bakanlık ve bağlı kuruluşlar görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarî düzenlemeler yapabilir." hükmü yer almaktadır.
06/03/2010 tarih ve 27513 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkındaki mülga Yönetmeliğin 14. maddesine göre biyologların, ÜYTE laboratuvar sorumlusu olabilmesi için lisansüstü eğitim görerek yüksek lisans ya da doktora tezini üreme tıbbı, inferlite ve yardımla üreme teknikleri alanında yapmış olmalarının aranmasına rağmen 30/09/2014 tarih ve 29135 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesiyle, ÜYTE laboratuvarı sorumlusu olarak görevlendirilebilmek için, üremeye yardımcı tedavi konusunda Bakanlıkça onaylı sertifika sahibi olmak yeterli görülmüştür. Aynı Yönetmeliğin 22. maddesinde ise "Bu Yönetmelikte belirtilen üremeye yardımcı tedavi yöntemleri konusunda yapılacak sertifikalı eğitimler, Bakanlığın sertifikalı eğitim mevzuatı kapsamında Bakanlıkça eğitim vermek üzere yetkilendirilmiş merkezler tarafından verilir." ifadesi yer almaktadır.
Sağlık alanında Sağlık Bakanlığınca tescil edilecek sertifikalara ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 04/02/2014 tarih ve 28903 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği çıkarılmıştır. Bu Yönetmeliğin 5. maddesiyle sertifikalı eğitim alanları ile standartlarının belirlenmesine ilişkin hükümler getirilmiştir. Buna göre her bir eğitim alanı için kurulan bilimsel komisyona, sertifikalı eğitimin süresini, müfredatını, merkezin niteliğini, program sorumlusunu, eğitici ve programa katılacak katılımcıların niteliklerini, eğitim materyallerini, eğitim sonunda uygulanacak sınavların usul ve esaslarını, sertifikanın geçerlilik süresi ve yenilenmesi ile eğitim programının denetim usul ve esaslarına ilişkin standartları belirleme yetkisi verilmiştir. Maddenin devamında ise belirlenen standartların Bakanlığın internet sayfasında yayımlanacağı belirtilmiştir.
Davaya konu, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce yayınlanan, 17/11/2015 tarihli ve 29 Standart Nolu Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) Laboratuvar Uygulamaları Standardı, Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği kapsamında oluşturulan komisyon tarafından hazırlanarak alınan uygun görüşten sonra Bakanlığın internet sayfasında kamuya duyurulmuştur.
Söz konusu Standardın, eğitimin amacını düzenleyen 2. maddesinde, "Üremeye yardımcı tedavi laboratuvar uygulamaları yapacak; a) Tabiplere, b) Tıpta uzmanlık mevzuatına göre histoloji ve embriyoloji uzmanlık belgesine sahip olanlara, c) 22.5.2014 tarihli ve 29007 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 'Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik'te belirlenen sağlık meslek mensubu, veteriner hekim veya biyologlardan, tıp fakültesi histoloji ve emriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanlara görevlerini eksiksiz yerine getirebilmeleri için gerekli bilgi, beceri ve tutum kazandırmaktır." ibaresine; katılımcılar ve niteliklerini düzenleyen 6. maddesinde ise, "Eğitime; a) Histoloji ve embriyoloji uzmanlık dalında TUKMOS'a göre ÜYTE yetkinliklerini düzey 4'e çıkaramayan uzman tabipler, b) Tabipler, c) 22.5.2014 tarihli ve 29007 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 'Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik'te belirlenen sağlık meslek mensubu, veteriner hekim veya biyologlardan, tıp fakültesi histoloji ve emriyoloji anabilim dalında doktora programını tamamlayanlar katılır." ibaresine yer verilmiştir.
Anayasa'nın 124. maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir.
3011 sayılı Resmî Gazetede Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun uyarınca kamuyu ilgilendiren yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanması zorunlu olup bu şekilde kamunun aydınlatılması sağlanmaktadır.
Öte yandan, tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemler ise; bir yönetmeliğin veya Bakanlar Kurulu Kararının uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla yönetmeliklerde veya Bakanlar Kurulu Kararlarında gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen ve dayanağı mevzuattaki hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemlerdir.
Dava konusu 17/11/2015 tarihli ve 29 Standart Nolu Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) Laboratuvar Uygulamaları Standardının 2. maddesinin (c) bendinde ve 6. maddesinin (c) bendinde yer alan ve biyologlardan ancak tıp fakültesi histoloji ve embriyoloji anabilim dallarında doktora programını tamamlayanların ÜYTE laboratuvar sorumlusu olabileceği yönündeki düzenlemelerin, ÜYTE merkezlerinde laboratuvar sorumlusu olarak sağlık hizmeti sunacakların belirlenmesine yönelik üst normlarda yer almayan temel esaslar içermesi nedeniyle konunun daha önce üst normlarla düzenlenip idareye tanınan, bu normları açıklayıcı nitelikte, tebliğ, genelge veya yönerge gibi işlemlerle düzenleme yapma yetkisi kapsamında olmadığı açıktır.
Buna göre, yukarıda aktarılan gerek Anayasa, gerek 3011 ve 3359 sayılı Kanunlar ve 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri değerlendirildiğinde, düzenlemenin sağlık hizmetini sunacak personelin belirlenmesine yönelik olması ve kamuyu yakından ilgilendirmesi nedeniyle ancak bir yönetmelikle yapılması gerekmekte iken standart adı altında bir işlemle yapılmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Kaldı ki, hukuka bağlı bir idarenin ihtiyaç oluşması halinde kamu gücünü kullanarak yeni bir düzenleme yapması ve bireylerin bu yeni düzenlemeyi tek taraflı olarak kabul etmek zorunda olması nedeniyle bu yeni düzenlemelerde, eski düzenleme çerçevesinde bireylerin oluşan kazanılmış haklarının ya da haklı beklentilerinin koruma altına alınmasına yönelik birtakım hükümlere yer verilmesinin gerektiği de açıktır.
Açıklanan nedenlerle, 17/11/2015 tarihli ve 29 Nolu Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) Laboratuvar Uygulamaları Standardının 2/c. ve 6/c. maddelerinin İPTALİNE, aşağıda dökümü yapılan 282,80-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin istemi halinde davacıya iadesine, bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 27/09/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.