Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2016/4733 E. , 2021/3520 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/4733
Karar No : 2021/3520
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : … Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti.
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davalı) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava; Manisa ilinde servis taşımacılığı yapmakta olan davacı şirket tarafından, Manisa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edilen Manisa Büyükşehir Belediyesi "J" Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 8.3.8, 8.5.7, 9.3.11. ve 16.2.5. maddelerinde … tarihli ve … sayılı Manisa Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile yapılan değişikliğin ve Yönetmeliğe eklenen Geçici 5. ve 7. maddenin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesiyle, belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak, yönetmelik çıkarmak, toplu taşıma yapmak amacıyla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek, karayolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçlarının sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek, trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek yetkisiyle donatılan davalı idarenin, tekelleşmenin önüne geçmek amacıyla Yönetmeliğe eklenen Geçici 5. ve 7. maddeler ile getirdiği uygulamanın, Kanun'la kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında kaldığı gibi dava konusu düzenlemenin üst normlara, kazanılmış haklara, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir yönü bulunmadığı; bununla birlikte, davalı idarece "J" Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 8.3.8, 8.5.7, 9.3.11 ve 16.2.5. maddelerinde yapılan değişiklikle servis araçları için de Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde yaptırılması zorunlu olan "Karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası" zorunluluğu getirilmesinde de hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, Manisa Büyükşehir Belediyesi "J" Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 8.3.8. ve 8.5.7. maddesinde "Yolcu taşımacılığı koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi fotokopisi", 9.3.11. maddesi "J" Plakalı Aracın zorunlu Trafik ve Koltuk Sigorta Poliçelerinin fotokopileri"; 16.2.5. maddesi "Karayolu yolcu taşımacılığı koltuk ferdi kaza sigortası bulunmayan motorlu kara taşıtlarıyla yolcu taşımacılığı yapılamaz. Karayolu yolcu taşımacılığı koltuk ferdi kaza sigortası teminat tutarının sigortanın yapıldığı takvim yılı için geçerli teminat tutarı, tarife ve talimatlara uygun olması zorunlu ve kesinlikle mecburidir." şeklinde iken dava konusu değişiklikle 8.3.8., 8.5.7. ve 9.3.11. madde hükmü "Karayolu Yolcu taşımacılığı Zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi" şeklinde; 16.2.5. madde ise, "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası bulunmayan motorlu kara taşıtlarıyla yolcu taşımacılığı yapılamaz, yönetmelikte belirtilen sigortanın teminat tutarının sigortanın yapıldığı takvim yılı için geçerli tarife ve talimatlara uygun olması zorunlu ve kesinlikle mecburidir." şeklinde değiştirilmiş; dava konusu meclis kararıyla Yönetmeliğe eklenen Geçici 5. maddede; "(J) Plaka tahsislerinde Manisa Belediyesinden servis izin belgesi olupta, (J) Plaka müracaatında bulunanlarından (1) bir yıl geriye dönük ikametgah arandığından (J) Plaka tahsisi yapılamayan ve bu durumdan mağduriyet yaşayanlar için 30.06.2015 tarihine kadar müracaat etmeleri halinde ve diğer şartlarıda taşımaları kaydıyla (J) Plaka tahsisleri yapılacaktır." hükmüne, Geçici 7. maddede ise, "(J) Plaka almak isteyenler 25.10.2013 tarihinde önce oda kaydı olanlar, vergi dairesi kaydı olanlar, yaptığı iş ile ilgili fatura veya iş bitirme belgesi olanlar 30.06.2015 tarihine kadar başvurmaları halinde servis güzergah belgesi şartı aranmaksızın, ilgilinin oda kaydı veya ticari sicil kaydının olduğu ilçeden (J) plaka alma hakkı kazanır. (J) Plaka almak isteyenler 25.10.2013 tarihinden önce servis hizmeti verdikleri aracın ruhsatını ibraz eden yada bu tarihten sonra 31.08.2014 tarihine kadar aracının yenilediğini, değiştirdiğini (Araç satışı yapan kişinin araç satış sözleşmesi ve hurdaya ayrılan aracın çekme belgesini ibraz etmeleri ve yeni aracın belgelerini eklemeleri) belgelemeleri durumunda, ilgili (J) Plaka almaya hak kazanır." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu değişiklik sonrasında, Manisa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli ve … sayılı kararı ile Yönetmeliğin 8, 9 ve 16. maddeleri ile Geçici 5. ve 7. maddelerinde yeniden değişiklik yapıldığı; öte yandan, Manisa Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurulu'nun … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edilerek 23/02/2016 tarihinde yürürlüğe giren “J” Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin 22. maddesinde, "J Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik, Manisa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla yürürlükten kaldırılmıştır." hükmüne yer verildiği görülmektedir.
Bu durumda, Mahkemece yeni oluşan hukuki durum ve mevzuat uyarınca yapılacak değerlendirmeye göre yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; … İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 30/06/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.