Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2016/4951 E. , 2022/976 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2016/4951
Karar No:2022/976
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Lojistik ve Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Atık Yönetimi Müdürlüğü'nce 27/10/2014 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "2015-2017 Asya Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 13/07/2016 tarih ve 2016/UH.III-1802 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; mevzuat hükümleri ve dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenen maliyet bileşenlerinin belirlenmesi noktasında, tüm istekliler için aynı maliyet bileşenlerinin seçildiği, buna göre istekliler arasında herhangi bir ayrım yapılmaksızın açıklama yazısı yazıldığı, bu durumun da eşit muamele ilkesi gereği olduğu, buna göre dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kararın yeterli gerekçe içermediği, idarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının mevzuata aykırı olduğu, sadece işçilikle ilgili kalemlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, yaklaşık maliyetin yaklaşık %61'lik kısmına karşılık gelen iş kalemlerine aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer verilmediği, işin ana unsurunu oluşturan araçlara ilişkin maliyetlerin sorgulanmaksızın sadece personele ait maliyetin sorgulamaya konu edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması yazısında açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtildiği, açıklama istenilecek önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmesi noktasında idareyi sınırlayıcı bir hüküm bulunmadığı, teklifte önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmesi hususunda idarenin bir takdir yetkisinin olduğu, söz konusu işin yapılabilirliğini tespit etmek amaçlı hangi iş kalemlerin açıklanması gerektiği idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğundan, davacının, yalnızca personele ait giderlerin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetimi Müdürlüğü tarafından 27/10/2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "2015-2017 Asya Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliye İşi" ihalesinde geçerli teklif veren 3 istekli arasından en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen … İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş.'nin üzerinde ihalenin bırakılmasına, davacının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verilmiştir.
İhaleye yönelik olarak 3. sıradaki isteklinin yapmış olduğu itirazen şikâyet başvurusunun 07/01/2015 tarih ve 2015/UH.III-56 sayılı Kurul kararıyla reddi üzerine bu kararın iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi'nin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararıyla, “dava konusu işlemin, uyuşmazlık konusu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasının reddine yönelik kısmına ilişkin olarak; dava konusu ihaleye ilişkin idari şartnamenin dayanağı olan "Tip İdari Şartnamenin" uyuşmazlık konusu işleme esas alınan "hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sahiplerinden açıklama isteme zorunluluğunun kaldırılmasına" yönelik maddesinin Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 11/03/2015 tarih ve E:2014/3466 sayılı kararı ile yürütmesinin durdurulması karşısında davalı idarece anılan karar gözetilerek dava konusu ihalede aşırı düşük sorgulaması yapılarak itirazen şikâyet başvurusunun sonuçlandırılması gerekirken, dava konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına gerek olmadığından bahisle başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle işlemin bu kısmının iptaline karar verilmiştir.
Anılan mahkeme kararının uygulanmasını teminen alınan 30/03/2016 tarih ve 2016/MK-133 sayılı Kurul kararında, “Kamu İhale Kurulu'nun 07/01/2015 tarih ve 2015/UH11-56 sayılı kararının aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik kısmının iptaline, anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, sınır değerin altındaki isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması hususunda 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fikrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine" karar verilmiştir.
Bunun üzerine söz konusu ihalede 75.368.667,88-TL olarak belirlenen sınır değerin altında teklif veren … İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. ile davacıya gönderilen 27/05/2016 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, 13/06/2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığından bahisle davacının teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Davacı tarafından, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79. maddesine aykırı olduğu, sadece işçilikle ilgili kalemlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, işin ana unsuru olan maliyet kalemlerine sorgulama yazısında yer verilmemesinin aşırı düşük sorgulamasını hukuka aykırı hâle getirdiği iddiasıyla yapılan itirazen şikâyet başvurusunun dava konusu Kurul kararı ile reddi üzerine bakılan dava dava açılmıştır.
Bu arada, … İdare Mahkemesi'nin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizi üzerine, Dairemizin 22/06/2016 tarih ve E:2016/1322, K:2016/2759 sayılı kararıyla, "davacı dâhil olmak üzere istekli olabilecekler tarafından ihale ilanı ve dokümanında yer alan "ihalenin, Kamu İhale Kanunu'nun 38. maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağı" yönündeki düzenlemeye yönelik ilan tarihinden başlamak üzere on gün içerisinde itirazda bulunulmadığından ihale dokümanının kesinleştiği ve teklifler ihale dokümanı tamamen okunup kabul edilmek suretiyle verildiğinden, Mahkemece hükme esas alınan gerekçenin dikkate alınamayacağı, bu itibarla, dava konusu ihalenin, kesinleşen ihale dokümanına göre sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi üzerinde bırakıldığı anlaşıldığından, davacının bu hususa ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin bu kısmının iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmadığı” gerekçesine yer verilerek kararın iptale ilişkin kısmı bozulmuş ve anılan kısım yönünden davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.
Dairemizin anılan bozma kararının uygulaması amacıyla tesis edilen 17/08/2016 tarih ve 2016/MK-385 sayılı Kurul kararıyla, 30/03/2016 tarih ve 2016/MK-133 sayılı Kurul kararının iptaline ve bozma kararındaki gerekçeler doğrultusunda itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, dava konusu Kurul kararı tesis edilmeden önce, ... İdare Mahkemesi'nin kısmen iptal kararı üzerine ihalede aşırı düşük teklif sorgusu yapılmasına ilişkin 30/03/2016 tarih ve 2016/MK-133 sayılı Kurul kararı alınmış olmakla birlikte, Dairemizin 22/06/2016 tarih ve E:2016/1322, K:2016/2759 sayılı kararıyla … İdare Mahkemesi'nin anılan kararının iptale ilişkin kısmının, kesinleşen ihale dokümanına göre söz konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklamasına gerek bulunmadığından ihalenin aşırı düşük sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozularak davanın bu kısım yönünden reddedilmesi üzerine davalı idarenin 17/08/2016 tarih ve 2016/MK-385 sayılı kararıyla, 30/03/2016 tarih ve 2016/MK-133 sayılı Kurul kararının iptaline ve itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda, her ne kadar dava konusu Kurul kararı iptal edilmemiş ise de, Dairemizin anılan bozma kararıyla söz konusu ihalede aşırı düşük açıklaması istenilmesine gerek bulunmadığı hususunun kesinleştiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, ihalede aşırı düşük açıklaması istenilmeyeceğinden, aşırı düşük açıklama yazısındaki kalemlere ilişkin itirazın incelenmesine ve bu konuda bir karar verilmesine imkân ve ihtiyaç bulunmadığı anlaşıldığından, konusu kalmayan davanın esasının incelenmesine gerek bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … -TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın ve ilk derece aşamasında kullanılmayan toplam …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 16/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.