Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/704 E. , 2021/1684 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/704
Karar No : 2021/1684
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :… Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Temizlik ve Sosyal Hizmetler Dekorasyon Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
/04/20
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, defter ve belgelerini ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2008/1 ila 12 dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ile 2008/1 ila 7 dönemleri için üç kat, 2008/8 ila 12 dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen vergi ziyaı cezalarının ve 213 sayılı Kanun'un 353/1. ve mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; olayda, dosyadaki bilgi ve belgelerden görüleceği üzere davacının 2008 yılına ilişkin sınırlı incelemeye alındığı, fakat inceleme sonucunda düzenlenen raporda, katma değer vergisi açısından tam inceleme şeklinde davacının tüm indirimlerinin reddi suretiyle rapor tanzim edildiği, incelemenin tam inceleme olması yönünde üst makamlardan herhangi bir ek emir alınmadığı gibi, durum hakkında davacıya bilgi de verilmediği, bir başka ifade ile inceleme elemanı iş emri ile verilen yetkiye göre; sadece şartların oluşması ve sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen firmaların düzenlemiş olduğu faturaların sahte olduğunun kabul edilmesi halinde anılan şirketler tarafından düzenlenen faturalarda yer alan katma değer vergisi indirimlerini redde yetkili iken, bu yetkiyi aşarak davacının diğer firmalardan alınmış olan faturalardaki katma değer vergisi indirimlerinin de reddedildiği, bu durumda, dava konusu cezalı tarhiyatların dayanağı olan inceleme raporunun yetki alınmadan ve usule uygun düzenlenmemiş olması sebebiyle, bu inceleme raporu doğrultusunda yapılan dava konusu cezalı tarhiyatların, vergi inceleme raporunda belirtilen, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen firmalardan olan alışlara ilişkin katma değer vergileri haricindeki kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı, hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklanan tarhiyatlar yönünden; vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlere göre düzenlenen faturaların sahte olduğu anlaşıldığından tarhiyatların söz konusu kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı, üç kat vergi ziyaı cezaları yönünden; davacı tarafından katma değer vergisi indirimine konu edilen faturaların bilerek ve isteyerek, bir başka deyişle kasıtlı kullanıldığı hususunda bir değerlendirilme yapılmadan üç kat vergi ziyaı cezası kesilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan tekerrüre esas alınan bilgi ve belgelerin dava dosyasına idarece sunulmadığı, bu haliyle vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısımlarında da hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden; ceza gerektiren eylemin ve eylemle fail arasındaki bağlantının açıklıkla saptanmadığı ve usulsüzlük eylemi bütün unsurlarıyla ortaya konulmadığından kesilen özel usulsüzlük cezasında da hukuka uyarlık bulunmadığı, 213 sayılı Kanun'un mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına gelince; davacı hakkında yapılan vergi incelemesi sırasında 2008 yılına ilişkin defter ve belgelerin ibraz edilmesine ilişkin yazının tebliğ edilmesine rağmen davacının verilen yasal süre içerisinde birkısım defter ve belgeleri ibraz etmediği açık olduğundan söz konusu özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının uyuşmazlık konusu dönemde yapılan alımları için kanunen kabul edilebilir belge alınmadığı, söz konusu alımların muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturalarla belgelendirildiği, bu haliyle özel usulsüzlük cezası kesilmesinin yerinde olduğu, sahte fatura alındığı hususunun düzenlenen raporlarda somut olarak ortaya konulduğu, tekerrür nedeniyle vergi ziyaı cezalarının artırılmasının yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Vergi Mahkemesi kararının; dava konusu 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin kısmı ile tekerrüre ilişkin davanın kabulüne dair hüküm fıkrasının onanması, cezalı tarhiyatların kabulüne ilişkin diğer kısım yönünden ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacı adına, defter ve belgelerini ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2008/1 ila 12 dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ile 2008/1 ila 7 dönemleri için üç kat, 2008/8 ila 12 dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen vergi ziyaı cezalarının ve 213 sayılı Kanun'un 353/1. ve mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemiyle açılan davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair Mahkeme kararının kabule ilişkin kısmı davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.
Davalı idare tarafından, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı ile tekerrüre ilişkin kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin, Mahkeme kararının, dava konusu cezalı tarhiyatların, vergi inceleme elemanına inceleme emri yazısı ile yetki verilen ve sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği belirtilen mükelleflerden davacının alımlarına ilişkin katma değer vergileri haricindeki kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "İncelemede Uyulacak Esaslar" başlıklı 140. maddesine dayanılarak çıkarılan ve 31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılan inceleme sonrasında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, davacı tarafından defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle davacının alımlarına ilişkin katma değer vergisini gerçekten yüklenip yüklenmediği, defterlerine kaydedip kaydetmediği dolayısıyla indirime konu edip edemeyeceği hususu tespit edilemediğinden, katma değer vergisi indirimleri kabul edilmeyerek dava konusu cezalı tarhiyatların yapıldığı görülmektedir.
Mahkemece inceleme raporunun usulüne uygun düzenlenmediği belirtilmiş ise de, davalı idarenin nezdinde inceleme yapılan mükellef hakkında mevzuatla belirlenen sınırlar içinde inceleme yapma yetkisi bulunduğu açıktır. Dosyada bulunan incelemeye başlama tutanağında nezdinde inceleme yapılacak kişilere ve konulara ilişkin bilgilere, incelemenin türüne, gerekçesine, dönemine ve kapsamına ilişkin hususlara yer verildiği ve incelemenin verilen yetki içerisinde yapıldığı görülmektedir. Kaldı ki, inceleme elemanının inceleme yetkisini sınırlayan mevcut bilgi belge de dosyada bulunmamaktadır.
Bu durumda, inceleme elemanı tarafından mevzuat hükümlerindeki usul ve esaslara uygun olarak inceleme yapıldığı anlaşıldığından, Mahkemece işin esası defter ve belgelerin ibraz edilememesi fiili yönünden incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, inceleme yetkisinin aşıldığı gerekçesiyle verilen Vergi Mahkemesi kararının söz konusu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. Temyize konu ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı ile tekerrüre ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Mahkeme kararının dava konusu cezalı tarhiyatların, vergi inceleme elemanına inceleme emri yazısı ile yetki verilen ve sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği belirtilen mükelleflerden davacının alımlarına ilişkin katma değer vergileri haricindeki kısımlarına ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 18/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.