Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/7203 E. , 2021/3369 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/7203
Karar No : 2021/3369
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle tarh edilen 2010/4 ila 11 dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; davacıya fatura düzenleyen Güneşli Vergi Dairesi mükellefi … ve Zincirlikuyu Vergi Dairesi mükellefi Tasfiye Halinde … Reklam Yönetim Danışmanlığı Org. ve Bil. San. Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında yapılan tespitlerin davacı adına düzenlenen faturaların sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olduğunu kanıtlamaya yeterli olmadığı, Atışalanı Vergi Dairesi mükellefi … İnşaat Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında ise sahte fatura düzenlediğine dair herhangi bir inceleme yapılmadığı anlaşıldığından davacı adına yapılan cezalı tarhiyatların bu mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı; Davutpaşa Vergi Dairesi mükellefi … hakkında yapılan incelemelerde ise, bu mükellefin düzenlediği faturaların sahte olduğu, gerçek ticari faaliyetinin bulunmadığı hususlarının açık ve somut olarak ortaya konulduğu anlaşıldığından, davacı adına yapılan cezalı tarhiyatların anılan mükelleften alınan faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı adına yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü ve Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddi ile Vergi Mahkemesi kararının …İnşaat Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyata ilişkin kısmının onanması, diğer kısımlarının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı Güneşli Vergi Dairesi mükellefi … hakkında düzenlenen … tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; perakende kırtasiye ürünleri ticareti faaliyetinde bulunmak üzere 01/04/2009 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdirdiği ve 30/11/2009 tarihinde mükellefiyetini terk ettiği, defter belge isteme yazısının tebliğ edilmesine rağmen defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediği, 02/04/2009 tarihli yoklamada, iş yerinde demirbaş olarak muhtelif raflar ve büro masası ile bir adet koltuk mevcut olduğu, 11/12/2009 tarihli yoklamada, mükellefin 30/12/2009 tarihinde faaliyetine son verdiği, iş yerinin kapalı olduğu hususlarının tespit edildiği, 2009/4 ila 11 döneminde toplam 763.317,87-TL katma değer vergisi matrahı beyan edildiği, ancak diğer mükelleflerin vermiş olduğu Ba formlarına göre ilgili dönemde düzenlemiş olduğu fatura tutarının 11.733.653,32 TL olduğu, mükellefin herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği tespitlerine yer verilmiştir.
Bu durumda, söz konusu mükellefin çok kısa süre faaliyet göstermesine rağmen yüksek tutarlı katma değer vergisi matrahları beyan ettiği, mükellefin beyan ettiği satış tutarları ile diğer mükelleflerin Ba bildirimleri arasında uyumsuzluklar olduğu, yapılan yoklamalarda anılan hasılatları yapabilecek fiziki kapasiteye, emtiaya ve ticari organizasyona sahip olmadığının tespit edildiği dikkate alındığında, bu mükellefin uyuşmazlık konusu dönemde davacıya düzenlediği faturaların gerçek bir mal veya hizmet karşılığında düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.
Zincirlikuyu Vergi Dairesi mükellefi Tasfiye Halinde … Reklam Yönetim Danışmanlığı Org. ve Bil. San. Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; şirketin 24/08/2004 tarihinde reklam ve danışmanlık hizmetleri faaliyetinde bulunmak üzere mükellefiyet tesis ettirdiği, 24/08/2004-31/12/2007 tarihleri arasında Rami Vergi Dairesinin mükellefi iken 31/12/2007 tarihinden sonra Zincirlikuyu Vergi Dairesine nakil olduğu, 14/02/2008 tarihli yoklamada, mükellefin iş yerini nakil nedeniyle terk ettiği; 11/01/2008 tarihli yoklamada, 31/12/2007 tarihinden itibaren adres ve unvan değişikliği yaparak iş yerini yeni adresine taşıdığı, 70 m² büyüklüğündeki bu adreste aynı zamanda hakkında vergi tekniği raporu bulunan … Matbaacılık Kağıtçılık Dış Tic. Ltd. Şti.'nin de faaliyet gösterdiği, şirket müdürünün iş yerinin bir bölümünde faaliyetlerini sürdüreceklerini beyan ettiği, 16/04/2010 tarihinde hisse devri yapıldığı, 10/06/2010 tarihi itibarıyla şirketin tasfiyeye girdiği, tasfiye memuru …'in bilinen adreslerine gönderilen defter ve belge isteme yazıları için düzenlenen adres tespit tutanaklarında …'in bulunamadığı ve yeni bir adres tespiti de yapılamadığı bilgisine yer verildiği, 30/01/2013 tarihli yoklamada, mükellefin adresinin mesken olarak kullanıldığı, ödevlinin tanınmadığı ve terk tarihinin bilinmediğinin tespit edildiği, şirketin vadesi geçmiş ve ödenmesi gereken 84.429,02 TL vergi borcu olduğu, şirketin 2008 ila 2010 dönemlerinde Ba bildiriminde bulunmadığı, şirketin 2008 yılında 2.665.995,47 TL, 2009 yılında 3.108.387,83 TL, 2010 yılında 1.523.217,18 TL katma değer vergisi matrahı beyan ettiği, diğer mükelleflerin ise, şirketten 2008 yılında 2.589.751,00 TL, 2009 yılında 6.885.454,00 TL, 2010 yılında 1.814.486,00 TL tutarında mal ve hizmet aldıklarını bildirdikleri, şirketin ortak ve yöneticilerinin ortağı olduğu diğer şirketler arasında sahte fatura düzenleyicisi olan firmaların da bulunduğu, mükellefin 01/01/2008 tarihinden itibaren gerçek anlamda ticari faaliyetinin olmadığı ve düzenlediği faturaların sahte belge olarak nitelendirilmesi gerektiği tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, şirket tarafından yüksek tutarlı katma değer vergisi matrahları beyan edilmesine rağmen, yapılan yoklamalarda ticari faaliyetine rastlanılmadığı, şirketin beyan ettiği satış tutarları ile diğer mükelleflerin Ba bildirimleri arasında uyumsuzluklar olduğu, çalışan işçisinin bulunmadığı, elde edilen yüksek cirolara rağmen tahakkuk eden vergilerinin ödenmediği hususları göz önünde bulundurulduğunda, şirketin uyuşmazlık konusu dönemde davacıya düzenlediği faturaların gerçek bir mal veya hizmet karşılığında düzenlenmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, Vergi Mahkemesince, her ne kadar Atışalanı Vergi Dairesi mükellefi … İnşaat Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında sahte fatura düzenlediği yönünde inceleme yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu cezalı tarhiyatların bu mükelleften alınan faturadan kaynaklanan kısmı kaldırılmış ise de, tarhiyatların dayanağı olan vergi inceleme raporunda söz konusu şirketin 28/02/2010 tarihinde re'sen terk ettirildiği, davacıya düzenlenen faturanın da bu tarihten sonraya ait olduğu bilgisine yer verilmiş olup, re'sen terkin sebebi dikkate alınarak, 2577 sayılı Kanunun 20. maddesi gereğince, adı geçen mükellef hakkında sahte fatura düzenlediğine dair tanzim edilen vergi tekniği raporu ve eki bilgi belgeler de idareden temin edilerek, yapılan tespitler ışığında ortaya çıkan sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, davacı adına, anılan mükellefler tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık, aksi yönde verilen Vergi Mahkemesi kararının buna ilişkin kısmında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 21/06/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu mahkeme kararının …İnşaat Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklı cezalı tarhiyata ilişkin kısmının onanması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararının buna ilişkin kısmına katılmıyorum.