Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2016/8440 E. , 2021/687 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/8440
Karar No : 2021/687
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü) …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Turizm Ticaret Anonim Şirketi
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı "…" adlı ticari yata ait özel tüketim vergisi ödenmeden kayıt ve tescil edildiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak 2009 yılı Kasım dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listenin, 8901.10.10.00.11 GTİP numarasında 18 Gros tonilatoyu geçmeyen gezinti gemilerinin (denizde seyretmeye mahsus olanlar), 8901.10.90.00.11 GTİP numarasında yolcu ve gezinti gemilerinin (denizde seyretmeye mahsus olmayanlar) ve 89.03. GTİP numarasında ise yatlar ve diğer eğlence ve spor tekneleri, kürekli kayıklar ve kanoların (şişirilebilir olanlar ile birim ağırlığı 100 kg'ı geçmeyenler, kürekli kayıklar ve kanolar hariç) özel tüketim vergisine tabi olan deniz taşıtları arasında sayıldığı, dolayısıyla uyuşmazlığın çözümünün davacı tarafından inşa ettirilen deniz taşıtının sayılan taşıtlar arasında yer alıp almadığının belirlenmesini gerektirdiği, dosyanın ve dosyada mevcut tonilato ve denize elverişlilik belgelerinin incelenmesinden, deniz taşıtının 23,85 metre boyunda, 160,72 gros tonilato, net 103,73 tonilato ağırlıkta, en yakın kıyıdan 20 milden fazla açılamayacak özellikte ve 12 yolcu kapasiteli olduğu, 18 gros tonilatoyu aşması nedeniyle denizde seyretmeye mahsus olduğu, yat ve diğer eğlence ve spor tekneleri niteliğinde bulunmadığının anlaşılması nedeniyle de anılan Kanun'a ekli (II) sayılı listede GTİP numaraları yer alan ve tanımları yapılan eşya kapsamına girmediği anlaşıldığından deniz taşıtı için re'sen tarh edilen cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uygunluk görülmediği; öte yandan, davalı idarece üç kat vergi ziyaı cezası kesilmişse de, davanın açılmasından sonra düzeltme fişi ile üç kat vergi ziyaı cezasının tek kat vergi ziyaı cezası olarak düzeltildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerin tarh edilen özel tüketim vergisi ile tek kat vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmının iptaline, iki kat vergi ziyaı cezası yönünden ise konusu kalmadığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının imal ettirdiği deniz taşıtı 89.03 GTİP’te "yat" olduğu için özel tüketim vergisine tabi olduğu dolayısıyla tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : 4760 sayılı Kanun'a ekli (II) sayılı listede 89.03 GTİP numarasında sayılan ticari yatların özel tüketim vergisine tabi olduğu açık olduğundan, özel tüketim vergisine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin kabul edilerek, kararın anılan hüküm fıkrasının bozulması; davacının vergi ziyaının doğmasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı, başka bir ifadeyle suçun manevi unsurunun olayda gerçekleşmediğinin anlaşılması karşısında, vergi ziyaı cezasının iptaline ilişkin hüküm fıkrasında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmediğinden, temyiz isteminin anılan hüküm fıkrasına yönelik kısmının ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından inşa ettirilen ve "…" adlı ticari yatın 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listede 89.03 pozisyonunda yer alması nedeniyle özel tüketim vergisine tabi olduğu, ancak özel tüketim vergisi ödenmeden kayıt ve tescil edildiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak 2009 yılı Kasım dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının, bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi olduğu; 2. fıkrasının, 5479 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle değişik şeklinde de, Kanun'a ekli listelerde yer alan malların Türk Gümrük Tarife Cetvelinde tanımlanan eşyalar olduğu; bu malların tarife numaralarında veya tanımlarında bu Kanun'a ekli listeler dışında yapılacak değişikliklerin Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun uygulanmasında hüküm ifade etmeyeceği belirtilmiştir.
4760 sayılı Kanun'a ekli (II) sayılı listenin, 8901.10.10.00.11 GTİP numarasında, 18 Gros tonilatoyu geçmeyen gezinti gemileri (Denizde seyretmeye mahsus olanlar); 8901.10.90.00.11 GTİP numarasında, yolcu ve gezinti gemileri (Denizde seyretmeye mahsus olmayanlar) ve 89.03 GTİP numarasında, yatlar ve diğer eğlence ve spor tekneleri; kürekli kayıklar ve kanolar (Şişirilebilir olanlar ile birim ağırlığı 100 kg'ı geçmeyenler, kürekli kayıklar ve kanolar hariç) özel tüketim vergisine tabi olan deniz taşıtları arasında sayılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 369. maddesinin 1. fıkrasında, yetkili makamların mükellefin kendisine yazı ile yanlış izahat vermiş olmaları veya bir hükmün uygulanma tarzına ilişkin bir içtihadın değişmiş olması halinde vergi cezasının kesilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; "…" isimli deniz taşıtının tescilinin ''Ticari Yat'' olarak yapıldığı ve aynı hususun denize elverişlilik belgesinde de yer aldığı anlaşılmaktadır. Bu özellikleriyle vergisi ihtilaflı olan taşıtın 4760 sayılı Kanun'a ekli (II) sayılı listenin 89.03 GTİP numarasında belirtilen yatlar kapsamında değerlendirilmesi suretiyle, anılan Kanun'un 12. maddesi uyarınca Kanun'a ekli listelerde yazılı malların karşılarında gösterilen tutar ve/veya oranlarda vergilendirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından istemin özeti bölümünde yazılı gerekçeyle verilen mahkeme kararının işlemin, re'sen tarh edilen özel tüketim vergisine ilişkin kısmının iptaline dair hüküm fıkrasında yasal isabet görülmemiştir.
Davalı idarenin, kesilen vergi ziyaı cezasına yönelik temyiz istemine gelince;
Aynı özellikteki ticari yatlara ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığının, çeşitli vergi dairesi müdürlüklerine gönderdiği genel yazılarında, ticari yata ait tonilato belgesinde yer alan bilgilere göre gümrük tarife istatistik pozisyonu numarasının 8901.10.10.00.21 olarak belirlendiği, buna göre Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listede söz konusu gümrük tarife istatistik pozisyonu numarası yer almadığından tescil sırasında özel tüketim vergisi aranmaması gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.
Aynı idare tarafından, "…" isimli yatın, özel tüketim vergisi ödenmeden kayıt ve tescilinin yapıldığından söz edilerek takdir komisyonu kararı uyarınca uyuşmazlık konusu tarh ve ceza kesme işlemi tesis edilmiş ise de; davacının, ticari yatın kayıt ve tescil tarihindeki davalı idarenin genel görüşü doğrultusunda hareket etmek suretiyle beyanname vermediğinde kuşku bulunmamaktadır. Bu bakımdan, "yanılma ve görüş değişikliği" durumunda 213 sayılı Kanun'un yukarıda değinilen 369. maddesinin 1. fıkrası hükmü nedeniyle davacı adına ceza kesilmesi hukuka uygun olmadığından, mahkeme kararının vergi ziyaı cezasının iptaline ilişkin hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının vergi ziyaı cezasının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
3. Kararın, re'sen tarh edilen özel tüketim vergisinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
6. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.