Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2016/8881 E. , 2020/5164 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/8881
Karar No : 2020/5164
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : ...
Vekili: Av. ...
Karşı Taraf (Davalı): ... ve ... Odaları Birliği
Vekilleri: Av. ...
İstemin Özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: ...
Düşüncesi: İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına giriş sınavını kazanarak 01.09.2014 tarihinde serbest muhasebeci mali müşavir ...'ın yanında staja başlayan davacı tarafından, daha önce 15.06.2001-31.03.2014 tarihleri arasında serbest muhasebeci mali müşavir ...'ın bürosunda muhasebe işlerinde çalıştığından bahisle yapmış olduğu çalışmaların 3568 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca staj süresinden sayılması istemiyle yaptığı 07.01.2015 tarihli başvurunun reddine ilişkin TESMER Yönetim Kurulu'nun 04.02.2015 tarihli kararı ile bu işleme karşı yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin TESMER Yönetim Kurulu'nun 03.06.2015 tarihli kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, davacının bağımsız olarak çalışan bir mali müşavirin yanında SSK'lı olarak görev yaptığı, davacının yaptığı çalışmaların, 3568 sayılı Kanunun aradığı anlamda bilanço esasına göre defter tutan özel kuruluşların, muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisi ile muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların çalışmaları kapsamında yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 5/A-b bendinde, en az üç yıl staj yapmış olmanın, serbest muhasebeci mali müşavir olabilmenin özel şartları arasında sayıldığı, "Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler" başlıklı 6. maddesinde ise, "Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. Temel Eğitim ve Staj Merkezinin kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır. İkinci fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerindeki stajdan sayılan hizmetlerde bulunanlar bu fıkra kapsamı dışındadır.
Aşağıdaki bentlerde sayılan hizmet süreleri staj süresinden sayılır.
a) Kanunları uyarınca vergi incelemesine yetkili olanların, bu yetkiyi aldıktan sonra kamu hizmetinde geçen süreleri,
b) 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca Hazine Müsteşarlığı Hazine Kontrolörleri Kurulunda denetim yetkisine sahip olarak çalışan denetim elemanlarının bu hizmetlerde geçen süreleri ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca banka denetimine yetkili olanların bu hizmetlerde geçen süreleri,
c) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca Sermaye Piyasası Kurulunda denetime yetkili olarak çalışanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile aynı Kanunun ek 1 inci maddesine göre kurulan Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu uzmanlarının bu kurulda geçen hizmet süreleri,
d) 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun uyarınca Başbakanlık Teftiş Kurulunda görev yapan denetim yetkisine sahip Başbakanlık müfettişlerinin bu hizmetlerde geçen süreleri,
e) 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca görev yapan Bütçe Kontrolörleri, Muhasebat Kontrolörleri ve Milli Emlak Kontrolörlerinin bu hizmetlerde geçen süreleri,
f) 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre ticaret şirketleri nezdinde denetim yetkisine sahip olan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı müfettişleri ve kontrolörlerinin denetim hizmetlerinde geçen süreleri,
g) Vergi yargısında görev yapan hakimlerin bu görevlerde geçen süreleri,
h) Türkiye genelinde mali denetim yapan banka müfettişlerinden yarışma sınavı ile mesleğe giren ve yeterlilik sınavında başarılı olanların, bu yetkiyi aldıkları tarihten itibaren bankalarda ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçen süreleri,
ı) Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen süreleri,
i) Bu Kanunun 5 inci maddesinin (A) fıkrasının (a) bendinde sayılan konularda öğretim üyesi, öğretim görevlisi veya araştırma görevlisi olarak çalışanların bu görevlerde geçen hizmet süreleri." hükmüne yer verilmiştir.
23.08.1997 tarih ve 23089 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staj Yönetmeliği'nin "İlkeler" başlıklı 5. maddesinde, "Aday meslek mensuplarının stajıyla ilgili ilkeler aşağıda belirtilmiştir: a) Stajın amacı, mesleki disiplin, bilgi, deneyim, ve yeterliliğe sahip meslek mensubu yetiştirmektir.(...) "; "Stajın hedefleri" başlıklı 6. maddesinde, "Stajın hedefleri; a) Meslek etiğini ve meslek bilincini yerleştirmek, b) İlgili mevzuatı ve uygulamayı doğru ve etkili bir biçimde öğretmek ve mesleki bilgileri geliştirmek, c) Yabancı dil ve bilgi teknolojileri eğitimine olanak sağlamak, d) Mesleki uygulamalarda uluslararası ve ulusal standartları etkin kılmaktır."; "Aday meslek mensubu olma şartları" başlıklı 7/1. maddesinde, "Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına başlamak için Kanunun 4 üncü maddesindeki genel şartlar ile 5/A-a maddesindeki öğrenim şartlarını haiz, staja giriş sınavından en az 60 puan almış ve Birlik tarafından belirlenen staj giderlerini yatırmış olmak gerekir."; "Yanında staj yapılacak meslek mensupları" başlıklı 15. maddesinde, "Serbest Muhasebeci Mali Müşavir adayları stajlarını Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin yanında ve/veya onların denetim ve gözetiminde yapabilirler. Kanunun geçici 11 inci maddesi saklıdır." hükümlerine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, 28.06.2014 tarihli staja giriş sınavından başarılı olan ve 01.09.2014 tarihi itibarıyla serbest muhasebeci mali müşavir ...'ın yanında staja başlayan davacı tarafından, 15.06.2001-31.03.2014 tarihleri arasında serbest muhasebeci mali müşavir ...'ın bürosunda muhasebe alanında yaptığı çalışmaların 3568 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca staj süresinden sayılması istemiyle yapılan başvurunun, TESMER Yönetim Kurulu'nun 04.02.2015 tarihli toplantısında alınan karar gereği, yapılan çalışmaların 3568 sayılı Kanunun 6/ı bendi kapsamda bulunmadığı gerekçesiyle reddi üzerine, çalışmalarının bağımsız çalışan meslek mensubu yanında yapıldığı, bu durumun ilgili meslek mensubunun yazısı ile teyit edildiği, 3568 sayılı Kanunun 6. maddesinin 2. fıkrasında yer alan stajdan sayılan çalışmaların, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında çalışılmış gibi kabul edildiği, madde ile staja başlamadan önce bu hizmetlerde bulunanlar ile bulunmayanlar arasında fark yaratmak amacıyla stajdan önce bulunulan görevlerin stajdan sayılarak ilgililerin stajdan muaf tutulmasının amaçlandığı belirtilerek karara itiraz edilmesi üzerine, TESMER Yönetim Kurulu'nun 03.06.2015 tarihli toplantısında alınan kararla itirazın reddine ilişkin işlem tesisi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince, davacının staj süresinden sayılmasını talep ettiği çalışmaların, 3568 sayılı Kanunun 6/2-ı bendi kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmekte ise de, davacının davalı idareye verdiği başvuru ve itiraz dilekçelerinde, çalışmalarının 3568 sayılı Kanunun 6/2-ı bendi kapsamında değerlendirilmesi yönünde bir talebinin bulunmadığı dikkate alınarak, talebi doğrultusunda 3568 sayılı Kanunun 6/1. maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, staj ile kişilerin mesleki disiplin, bilgi, deneyim ve yeterliğe sahip birer meslek mensubu olabilmelerinin sağlanması amacıyla 3 yıllık staj süresinin meslek mensubunun yanında veya gözetim ve denetiminde yapılması esasının benimsendiği, staja başlayabilmek içinse, adayların staja giriş sınavını kazanması ve TESMER'in hazırladığı eğitim programını tamamlayarak başarılı olmaları gerektiği, öte yandan, stajın yapılmasıyla hedeflenen ilke ve amaçlar doğrultusunda mesleki bilgi ve yetkinlik düzeyine ulaştığı varsayılan ve Kanunda sınırlı olarak sayılan birtakım kamu kurum ve kuruluşlarında çeşitli unvanlarla -müfettişlik, kontrolörlük, uzmanlık, hakimlik gibi- geçirilen hizmetlerin ise staj süresinden sayılacağının kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Olayda, staja giriş sınavı öncesi bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir yanında geçirilen hizmet sürelerinin Kanunun 6/1. maddesi çerçevesinde staj süresinden sayılması talebinde bulunulduğu anlaşılmakta ise de, bu çalışmaların yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca kural olarak staja giriş sınavından sonra 3 yıllık staj süreci içerisinde yapılması gerekmekte olup, staja giriş sınavından önce bağımsız çalışan meslek mensubu bürosunda yapılan çalışmaların Kanunun 6/2. maddesinde belirtilen stajdan sayılan hizmetler kapsamında bulunmadığı da açıktır.
Bu durumda, davacının staja giriş sınavından önce bağımsız çalışan meslek mensubu yanında yaptığı çalışmaların staj süresinden sayılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin reddiyle ... İdare Mahkemesince verilen ve hüküm fıkrası itibariyle hukuka uygun bulunan kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle onanmasına temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 18/11/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.