Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2016/9415 E. , 2021/2236 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/9415
Karar No : 2021/2236
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: …Kimya Yağ Sanayi Ticaret İnşaat Gıda Limited Şirketi'nin 2011 ilâ 2014 yıllarına ait muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen …. tarih ve … ilâ … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Asıl borçlu …Kimya Yağ Sanayi Ticaret İnşaat Gıda Limited Şirketi'nin 15/04/2010 tarihinde kurulduğu, ticaret siciline tescil edilen ortaklar kurulu kararına göre 27/07/2010 tarihinde şirket müdürü olarak seçilen davacının, 16/08/2011 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazatesinde yayımlanan ortaklar kurulu kararı ile şirket ortaklığından, 29/07/2011 tarihi itibarıyla da şirket müdürlüğü görevinden ayrıldığı, bu durumda 27/07/2010-29/07/2011 tarihleri arasında kanuni temsilci olan davacının, vade tarihi bu tarihler arasında olan amme borcundan sorumluluğu bulunduğundan ödeme emrinin bu dönemlere ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; vade tarihi anılan tarihler dışında kalan amme borcundan ise sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarece, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesi uyarınca tüzel kişiliğin malvarlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen amme alacaklarının kanuni temsilcilerin malvarlığından tahsil edileceği, davacının Manisa Ticaret Sicil Müdürlüğünden alınan yazıya göre 28/07/2010 tarihinden itibaren asıl amme borçlusu olan şirketin kanuni temsilcisi olduğu, dolayısıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından, kanuni temsilci olarak 27/07/2010-29/07/2011 tarihleri arasında sorumlu olmalarına karşın, ödeme emrinde belirtilen alacakların tamamının vade tarihinin 29/01/2015 olması nedeniyle vergi borçlarından sorumluluklarının bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından savunma verilmemiş; davalı idarece, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ :Asıl borçlu şirket tarafından dava konusu ödeme emirleri içeriği tarhiyatların farklı mahkemelerde dava konusu edildiği, mahkemelerce kısmen kabul, kısmen ret kararlarının verildiği, bir kısmının Danıştay Üçüncü ve Yedinci Dairelerinin, bir kısmının ise Bölge İdare Mahkemesinin incelemesinden geçtiği görülmüş olup, şirket hakkında kesinleşen bir kamu alacağının bulunup bulunmadığı, kanuni temsilcinin takip edilebileceği aşamaya gelip gelmediği hususu ortaya konulmaksızın verilen mahkeme kararının bozulması; yeniden verilecek kararda davaya konu ödeme emirlerinin mükerrer olarak dava konusu edilip edilmediği hususunun da araştırılması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Üçüncü ve Yedinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na 3619 sayılı Kanunla eklenen Ek 1. madde hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Kimya Yağ Sanayi Ticaret İnşaat Gıda Limited Şirketi'nin 2011 ilâ 2014 yıllarına ait muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … ilâ … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hükme bağlanmıştır.
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 511. maddesinin 7. bendinde, limited şirket müdürlerinin ad ve soyadları ikametgahları ve tabiyetlerinin tescil ve ilan edileceği, aynı Kanun'un 33. maddesinin 1. fıkrasında, tescil edilmiş hususlarda vukuu bulacak her türlü değişikliklerin tescil ve ilan olunacağı, 38. maddesinin 1. fıkrasında ise, ticaret sicili kayıtlarının nerede bulunurlarsa bulunsunlar, üçüncü kişiler hakkında kaydın gazete ile tescil ve ilan edildiği tarihten itibaren hüküm ifade edeceği kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, temsil ve ilzam yetkisinin başladığı tarihten itibaren şirket borçlarından dolayı kanuni temsilcilere başvurulabilmesi için öncelikle alacağın şirket adına kesinleştirilmesi ve usulüne uygun tüm takip yollarının tüketilmesine karşın, borcun şirketin malvarlığından kısmen ya da tamamen tahsil edilememesi veya edilemeyeceğinin ortaya konulmasından sonra ilgililerin kanuni temsilci sıfatıyla sorumlu tutulup tutulmayacağı hususunun değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, dava konusu ödeme emirleri muhteviyatı tarhiyatlara karşı asıl borçlu şirket tarafından açılan davaların bulunduğu tespit edilmiş olup, söz konusu davaların sonucunun araştırılması, vergi alacağının şirketten tahsil edilmesinin mümkün bulunup bulunmadığının ortaya konulmasından sonra kanuni temsilci hakkında düzenlenen ödeme emirlerinin hukukiliğinin değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, anılan hususlarda hiçbir araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın sadece davacının şirket müdürü olarak seçildiği tarihten itibaren şirket borçlarından sorumlu olduğu gerekçesiyle verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığından bozulması gerekmiştir.
Öte yandan, bozma üzerine yeniden verilecek kararda dava konusu ödeme emirlerinin mükerrer olarak dava konusu edilip edilmediği hususunun da araştırılması icap etmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin kabulüne,
2. …Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 26/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.