Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2016/9573 E. , 2019/6431 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/9573
Karar No : 2019/6431
DAVACI : …
DAVALILAR : 1- Cumhurbaşkanlığı (Mülga Başbakanlık) - ANKARA
2- Adalet Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : …
DAVANIN KONUSU : Zabıt katibi olan ve Taşra Teşkilatı Personeli Adli Yargı Yazı İşleri Müdürlüğü yazılı ve sözlü sınavına katılan, ancak sözlü sınavda başarısız sayılan davacı tarafından;
1-Sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin,
2- … Adliyesi sözlü sınav sonuçlarının ve bu doğrultuda yapılan atamaların,
Bu işlemlerin dayanağı olan 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin,
3- "Hizmet grupları" başlıklı 5. maddesinde görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında Yönetim Hizmetleri Grubunda "yazı işleri müdürü"ne yer verilmesine ilişkin düzenlemesinin,
4- "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "yazı işleri müdürü" ibaresinin,
5- "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin,
6- "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresinin,
7- "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinin yazı işleri müdürlüğü unvanı yönünden,
8- "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin yazı işleri müdürlüğü unvanı yönünden,
15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin,
9- 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelikle değiştirilen "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin,
10- "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresinin,
11- "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin,
12- "Başarılı sıralaması" başlıklı 12/B maddesinin iptali ile;
13- Sözlü sınavda başarısız sayılması sonucu mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine hükmedilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından; yazı işleri müdürlüğü unvanının kamu hizmetindeki rolü, sorumlulukları ve fonksiyonu dikkate alındığında Yönetim Hizmetleri Grubunda yer almaması gerektiği, sözlü sınava yönelik düzenlemelerin hukuki dayanaktan yoksun bulunduğu, sözlü sınav uygulamasının; kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı, subjektif değerlendirmelere açık ve hakkaniyete aykırı sonuç doğurmaya müsait bir uygulama olup, ölçme ve değerlendirme tekniğine uygun olmadığı, personelin yeterliğinin tespitinin, yazılı sınav dışında, objektif olmayan sözlü sınav koşuluna bağlanmasının hukuka aykırı olduğu, nesnel ve objektif bir değerlendirme aracı olan yazılı sınav sonucunun anılan düzenleme ile etkisiz hale getirileceği, sözlü sınavda ses ve görüntü kaydının alınması gerektiği, sözlü sınavın yargısal denetime açık olmadığı, sorulan sorulara doğru yanıt verdiği, verilen kısa sürede kurul üyelerinin adaylar hakkında değerlendirme yapamayacağı belirtilerek dava konusu işlemlerde ve bu işlemlerin dayanağı Yönetmelik maddelerinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmüştür.
DAVALI (MÜLGA) BAŞBAKANLIĞIN SAVUNMASI :
Usul yönünden Devlet Personel Başkanlığının da hasım mevkiine alınması gerektiği; esas yönünden ise, Yönetmelik hükümleri uyarınca, yazılı ve sözlü olarak iki aşamalı yapılan görevde yükselme sınavlarında başarılı olunması gerektiği, yazı işleri müdürlüğü için yapılan yazılı ve sözlü sınavlarının yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALI NIN SAVUNMASI :
Usul yönünden Devlet Personel Başkanlığının da hasım mevkiine alınması gerektiği; esas yönünden ise, Yönetmelik hükümleri uyarınca, yazılı ve sözlü olarak iki aşamalı yapılan görevde yükselme sınavlarında başarılı olunması gerektiği, yazı işleri müdürlüğü için yapılan yazılı ve sözlü sınavlarının yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin Yönetmeliğin "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "yazı işleri müdürü" ibaresi ve 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresi ile 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresinin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin,...Adliyesi sözlü sınav sonuçlarının ve bu doğrultuda yapılan atamaların ve iptali istenilen diğer düzenleyici işlemlerin iptali ile sözlü sınavda başarısız sayılması sonucu mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının tarafına ödenmesine hükmedilmesi istemi yönünden ise davanın esastan reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ : Dava; … Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacı tarafından, 28/12/2015 gününde yayımlanan taşra teşkilatı personeli adli yargı yazı işleri müdürlüğü … Adliyesi sözlü sınav sonuçlarının, sınavdan başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, bu sonuçlara göre yapılan atamaların ve bu işlemlerin dayanağı olan 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, 13/4/2014 günlü, 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle eklenen 8. maddenin 4/A bendinde yer alan "Yazı işleri müdürü" ile "....ve sözlü sınavda" ibarelerinin, aynı Yönetmeliğin 15. maddesindeki "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır..." ibaresinin, 15/A ve 15/B maddelerinin yazı işleri müdürlüğü unvanı yönünden, aynı yönetmeliğin 2. bölümünde yer alan Hizmet Grupları başlığı altındaki 5. maddede belirtilen "a) Yönetim Hizmetleri Grubu" 1 nolu alt başlığında belirtilen unvanlardaki "Yazı İşleri Müdürü" ibaresinin ve 15/3/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin, 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelikle değiştirilen 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresi ile "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin son bendindeki "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır" ibaresinin, 12/A ve 12/B maddelerinin iptali ve mahrum kaldığı yasal ve özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesine hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.
Dava konusu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8.maddenin 4.fıkrasının, "Sözlü sınav" başlıklı Yönetmeliğin 15.,15/A ve 15/B maddelerinin 01/02/2017 günlü, 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değiştirildiği göz önüne alındığında davanın bu maddelere ilişkin kısmının konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin; 4. maddesiyle değiştirilen dava konusu Yönetmeliğin, "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinin, 22/10/2016 günlü, 29865 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 2. maddesiyle; 9. maddesiyle dava konusu Yönetmeliğe eklenen "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin; 22/10/2016 günlü, 29865 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 4.maddesiyle değiştirilmiş olması nedeniyle, bu istemlere yönelik olarak da davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu Yönetmeliğin 2. bölümünde yer alan Hizmet Grupları başlığı altındaki 5. maddede belirtilen "a) Yönetim Hizmetleri Grubu" 1 nolu alt başlığında belirtilen unvanlardaki "Yazı İşleri Müdürü" ibaresi yönünden;
Söz konusu Yönetmeliğinin Hizmet grupları başlıklı 5. maddesinde yer alan görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında " Yazı İşleri Müdürü" unvanınında yönetim hizmetleri grubunun içerisinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre, davalı idarenin idarenin üstlenmiş olduğu görev ve sorumlulukları dikkate alındığında, yönetim hizmetleri grubu içerisinde bulunan "Yazı İşleri Müdürü" görevine hangi unvan ve görevlerden atanacakların belirlenmesi konusunda, idarenin takdir hakkının bulunduğu açık olduğundan, bu doğrultuda hazırlanmış olan dava konusu düzenlemede hukuka, hukuk normlarına ve hizmetin gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Dosyanın incelenmesinden; taşra teşkilatı adli yargı yazı işleri/idari işler müdürlüklerinde boşalan kadrolar için görevde yükselme yazılı sınavından 60 ve üzerinde puan almak suretiyle başarılı olan adaylara, yapılan sözlü sınav öncesinde, Sözlü Sınav ve Değerlendirme Kurullarınca 278 adet "Alan Bilgisi", 780 adet "Genel Kültür" sorularının ve "Genel Kültür" cevaplarının hazırlandığı, sözlü sınava giren adaylara bir Alan Bilgisi ve bir Genel Kültür sorusunun sorulduğu, verilen yanıtların kurulun her üyesi tarafından değerlendirildiği ve verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü puanlarının belirlendiği anlaşılmakta olup, davacının sözlü sınavdan 50 puan alarak başarısız sayılmasına ilişkin işlemde, 28/06/2015 tarihinde yapılan taşra teşkilatı personeli adli yargı yazı işleri müdürlüğü ve idari işler müdürlüğü … Adliyesi sözlü sınav sonuçlarında ve bu sonuçlara göre yapılan atamalarda hizmet gerekleri yönündende hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 2. bölümünde yer alan Hizmet Grupları başlığı altındaki 5. maddede belirtilen "a) Yönetim Hizmetleri Grubu" 1 nolu alt başlığında belirtilen unvanlardaki "Yazı İşleri Müdürü" ibaresi ile işlemler yönünden davanın reddine, dava konusu diğer düzenlemeler yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay İkinci Dairesi'nce; 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe giren 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Karanamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca (mülga) Başbakanlık yerine Cumhurbaşkanlığı hasım mevkine alınarak ve davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle işin gereği düşünüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
… Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan ve aynı yer yazı işleri müdürlüğü kadrosu için yapılan Taşra Teşkilatı Personeli Adli Yargı Yazı İşleri Müdürlüğü yazılı ve sözlü sınavına katılan, ancak sözlü sınavda başarısız sayılan davacının; sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin,...Adliyesi sözlü sınav sonuçlarının ve bu doğrultuda yapılan atamaların, bu işlemlerin dayanağı olan 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, "Hizmet grupları" başlıklı 5. maddesinde görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında Yönetim Hizmetleri Grubunda "yazı işleri müdürü"ne yer verilmesine ilişkin düzenlemesinin, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "yazı işleri müdürü" ile "ve sözlü sınavda" ibarelerinin, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A ve "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddelerinin yazı işleri müdürlüğü unvanı yönünden, 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin, 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelikle değiştirilen "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin, "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin, "Başarılı sıralaması" başlıklı 12/B maddesinin iptali ile sözlü sınavda başarısız sayılması sonucu mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine hükmedilmesi istemiyle görülmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle Başbakanlık, Bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiştir. İdareler bu yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarabilecekleri gibi, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla yönetmeliklerde değişiklikler de yapabilirler. Yönetmeliklerin, "Anayasa, Yasa ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi" ve "öngörülen şekil şartına uyularak çıkarılması" dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasına kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır.
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin davacının sınava katıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinin "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde, "Şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir." kuralına; "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin, dördüncü fıkrasında, "Yazılı sınavda en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılırlar. Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." kuralına; "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinde, "Şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklardan yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu,
d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
e) Genel kültürü ve genel yeteneği,
f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır." kuralına; "Başarı sıralaması" başlıklı 12/B maddesinde, Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara atanacaklar için yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması; diğer kadro ve pozisyonlara atanacaklar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir.
Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla;
a) Hizmet süresi fazla olanlara,
b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, kurumlarca ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir." kuralına yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 15. maddesi ile kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi de belirlenmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 2992 sayılı nın Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri, Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümleri ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 114 üncü maddesine dayanılarak, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla hazırlanmış olan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin davacının sınava katıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (ı) bendinde, görevde yükselme sınavı, bu Yönetmelik hükümlerine göre görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda, görevin niteliğine göre yapılması gereken yazılı ve sözlü sınav ya da yalnızca yazılı sınav olarak tanımlanmış, "Hizmet grupları" başlıklı 5. maddesinde, yazı işleri müdürü kadrosu Yönetim Hizmetleri Grubu içerisinde sayılmış, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, A bendinin, 4 numaralı alt bendinde, şube müdürü, bilgi işlem müdürü, yazı işleri müdürü, idari işler müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personel için ise yazılı sınavda başarılı olmak şartının aranacağı belirtilmiş, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinde ise, yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanının en az altmış olarak uygulanacağı kural altına alınmıştır.
Anılan Yönetmeliğin "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinde, Genel Yönetmeliğin 12/A maddesine paralel olarak; "Şube müdürü, bilgi işlem müdürü, yazı işleri müdürü, idari işler müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere atanacaklardan yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (25 puan),
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (15 puan),
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (15 puan),
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (15 puan),
d) Genel kültürü ve genel yeteneği (15 puan),
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (15 puan),
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden yetmiş ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır.” düzenlemesine; "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinde, "Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, şube müdürü, bilgi işlem müdürü, yazı işleri müdürü, idari işler müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki kadrolara atanacaklar için sözlü sınav; diğer kadro veya pozisyonlara atanacaklar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.
Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla;
a) Hizmet süresi fazla olanlara,
b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir" düzenlemesine; "Sınav kurulları ve görevleri" başlıklı 16. maddesinin, ikinci fıkrasında, "Sözlü sınav kurulu; atamaları doğrudan Bakanlıkça yapılanlar için, Personel Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcılarından birinin başkanlığında, Teftiş Kurulu Başkanlığı, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, Personel Genel Müdürlüğü ve Eğitim Dairesi Başkanlığında görevli Bakanlıkça uygun görülen hâkim sınıfına dâhil toplam beş üyeden oluşur. Aynı usulle yedek üyeler belirlenir." düzenlemesine; üçüncü fıkrasında, "Atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilenler için, ilgili adalet komisyonu başkanının başkanlığında komisyon asıl üyeleri ile hâkim ve savcı sınıfından Bakanlıkça uygun görülecek iki üyenin katılımıyla toplam beş üyeden oluşur. Aynı usulle yedek üyeler belirlenir. Adalet komisyonlarının sözlü sınav kuruluna ilişkin işlemleri Bakanlıkça uygun görülen diğer adalet komisyonları bünyesinde oluşturulan sınav kurullarına da yaptırılabilir." düzenlemesine; dördüncü fıkrasında, "Sınav kurulları kurul üye tam sayısı ile toplanır ve oy çokluğuyla karar alır. Yazılı Sınav Kurulunun sekretarya hizmetleri Eğitim Dairesi Başkanlığınca, sözlü sınav kurullarının sekretarya hizmetleri Personel Genel Müdürlüğünce yürütülür." düzenlemesine; "Sınav kurullarının görevleri" başlıklı 17. maddesinin 3. fıkrasında, "Sözlü sınav kurulunun görevleri; bu Yönetmelik hükümlerine göre sözlü sınava tabi tutularak görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda sözlü sınav tarihini belirlemek, sözlü sınav sorularını hazırlamak veya hazırlatmak, sözlü sınavları yapmak ve değerlendirmek, sözlü sınav sonucuna göre başarı listesinin düzenlenmesini ve ilanını sağlamak, sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak, sözlü sınava ilişkin diğer iş ve işlemleri yürütmektir.” düzenlemesine; "Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz" başlıklı 20. maddesinin, ikinci fıkrasında da, "Sözlü sınav sonuçları, sınavların tamamlandığı tarihten itibaren on beş iş günü içerisinde Bakanlık internet sitesinde ilan edilir. Sınav sonuçlarının ilanından itibaren beş iş günü içerisinde sınav kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz başvuruları on iş günü içerisinde sınav kurulunca incelenerek kesin olarak karara bağlanır ve sonuçları Personel Genel Müdürlüğü tarafından itiraz sahiplerine bildirilir" düzenlemesine yer verilmiştir.
DAVA KONUSU DÜZENLEMELERİN İNCELENMESİ :
1 - 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "yazı işleri müdürü" ibaresi ve 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresi ile 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresinin iptali istemi yönünden;
Dava konusu edilen Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinin, 01/02/2017 günlü, 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelikle değiştirildiği; 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresinin 14/05/2016 günlü, 29712 sayılı ve 01/02/2017 günlü, 29966 sayılı Resmi Gazeteler'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelikler ile değiştirildiği; 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresinin ise 22/10/2016 günlü, 29865 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelikle kaldırıldığı göz önüne alındığında, bu istemlere yönelik olarak davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği söz konusu düzenlemeler yürürlükte bulunmadığından, anılan düzenlemelerin iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
2- 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A ve "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddelerinin yazı işleri müdürlüğü unvanı yönünden, 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin, 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelikle değiştirilen "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin, "Başarılı sıralaması" başlıklı 12/B maddesinin iptali istemi yönünden;
Davanın açıldığı tarihten sonra söz konusu maddelerde değişiklik olmuş ise de; davacının dava açmaktaki amacının yazılı sınavın dışında yapılacak olan ve objektif olmayacağı ileri sürülen sözlü sınavın kaldırılması olduğu ve sözlü sınav usulünün hala yürürlükte bulunduğu göz önünde tutulduğunda uyuşmazlığın esasına girilerek inceleme yapılmasına karar verilmiştir.
657 sayılı Yasa'nın "Temel İlkeler" başlıklı 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
657 sayılı Yasa, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Yukarıda adı geçen Genel Yönetmeliğin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiştir. Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme düşüncesi yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde görülmesinin gereklerinden biri de hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesidir.
Dava konusu Yönetmelikler ile sayılan kadrolara, görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma koşulunun getirildiği anlaşılmaktadır. Yönetmeliklerin genel sistematik yapısına bakıldığında, yazılı ve sözlü sınavların ikisinin birlikte başarılması, belirlenen görevlere atanabilmenin temel koşulu olarak belirlenmiştir.
Sözlü sınav, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Bu çerçevede, sözlü sınavın temel amacı, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesidir.
Bu itibarla, belirtilen unvanların yürüttükleri görevin önem ve özelliği dikkate alındığında, bu kadrolara atanacakların, mesleğin gerektirdiği bilginin ölçülmesi amacıyla yapılacak yazılı sınav yanında, mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olup olmadıklarının tespiti açısından tamamlayıcı nitelik taşıyan sözlü sınavda hizmet gereklerine, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
3- 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin,"Hizmet grupları" başlıklı 5. maddesinde görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında Yönetim Hizmetleri Grubunda "yazı işleri müdürü"ne yer verilmesine ilişkin düzenlemesinin iptali istemi yönünden;
Görevde yükselme usul ve esaslarının, Genel Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe dayanılarak yürürlüğe konulan kurum yönetmelikleri ile düzenlenmesindeki amaç, personelin önceden belirlenmiş somut ve objektif kurallara göre hangi kadro ve pozisyonlar için görevde yükselmeye tabi olduğunu, bu kadro ve pozisyonlar için hangi koşulların arandığını bilmesini ve buna göre kendisini hazırlamasını sağlamaktır.
Genel Yönetmelik hükmü ile getirilen düzenlemelerle kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlü olan idarelere, memurların yükselebileceği üst görevleri belirleme ve bu görevlere yükselmeyi belirli koşullara bağlama konusunda, üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olmamak üzere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmakla, yazı işleri müdürü unvanına yönetim hizmetleri grubu içerisinde yer veren düzenlemede üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Bununla birlikte; davacının, yazı işleri müdürlüğünün yönetimsel bir fonksiyonunun olmadığı, bu nedenle yönetim hizmetleri grubunda bu unvana yer verilmemesi gerektiği yönündeki iddialarına itibar edilmemiştir.
DAVA KONUSU BİREYSEL İŞLEMLERİN İNCELENMESİ :
Sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, … Adliyesi sözlü sınav sonuçlarının ve bu doğrultuda yapılan atamaların iptali ile davacının sözlü sınavda başarısız sayılması sonucu mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine hükmedilmesi istemi yönünden;
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
Dosyanın incelenmesinden; taşra teşkilatı adli yargı yazı işleri/idari işler müdürlüklerinde boşalan kadrolar için görevde yükselme yazılı sınavından 60 ve üzerinde puan almak suretiyle başarılı olan adaylara, yapılan sözlü sınav öncesinde, Sözlü Sınav Kurulunca 278 adet "Alan Bilgisi", 780 adet "Genel Kültür" sorularının ve "Genel Kültür" cevaplarının hazırlandığı, sözlü sınava giren adaylara bir Alan Bilgisi ve bir Genel Kültür sorusunun sorulduğu, verilen yanıtların kurulun her üyesi tarafından değerlendirildiği ve verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü puanlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.
Sözlü sınava ilişkin değerlendirme kriterlerinden, adayın "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültürü ve genel yeteneği"ne ilişkin değerlendirmeler dışındaki kriterlerin sınav kurulu üyelerinin gözlemlerine dayalı kanaatlerine ilişkin olduğu açıktır.
Bu durumda, yapılan sözlü sınav öncesinde, "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültür ve genel yetenek" kritelerini değerledirebilmek için sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanmış olması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmiş olması karşısında, davacının sözlü sınavdan 50 puan almak suretiyle başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırlık görülmemiştir.
Sözlü sınavın mevzuata uygun olarak yapıldığı kanaatine varıldığından,...Adliyesi sözlü sınav sonuçlarında ve bu doğrultuda yapılan atamalarda da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu doğrultuda davacının sözlü sınavda başarısız sayılması sonucu mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının tarafına yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemi de yerinde görülmemiştir.
Diğer taraftan; dava konusu bireysel işlemlerin hukuki denetimi yapılırken, bireysel işlemin dayanağı olan ve yürürlükten kalkan veya uygulanma kabiliyetinin bulunmayan düzenleyici işlemlerin hukuki incelemesi yapılarak, bu düzenlemelerin hukuka ve mevzuata aykırı olmadığı yönünde tespitlerde bulunulması halinde, yürürlükten kalkmasına veya uygulanma kabiliyetinin bulunmamasına bağlı olarak hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilen düzenleyici işlem nedeniyle, davalı idarenin, davada haksız çıkan taraf olarak kabulüyle yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Nitekim, benzer bir konudaki Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 06/04/2016 günlü, E:2015/234, K:2016/1432 sayılı kararı da bu yöndedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "yazı işleri müdürü" ibaresi ve 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresi ile 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresinin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, diğer düzenlemelere yönelik DAVANIN REDDİNE,
2. Davacının, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem,...Adliyesi sözlü sınav sonuçları ve bu doğrultuda yapılan atamalar ile parasal ve özlük haklara ilişkin istemleri yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, artan posta ücretinin taraflara iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 20/11/2019 tarihinde esasta oybirliğiyle, yargılama giderleri yönünden ise oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, … Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan ve aynı yer yazı işleri müdürlüğü kadrosu için yapılan Taşra Teşkilatı Personeli Adli Yargı Yazı İşleri Müdürlüğü yazılı ve sözlü sınavına katılan, ancak sözlü sınavda başarısız sayılan davacının; sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin,...Adliyesi sözlü sınav sonuçlarının ve bu doğrultuda yapılan atamaların, bu işlemlerin dayanağı olan 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin, "Hizmet grupları" başlıklı 5. maddesinde görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında Yönetim Hizmetleri Grubunda "yazı işleri müdürü"ne yer verilmesine ilişkin düzenlemesinin, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesi, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "yazı işleri müdürü" ile "ve sözlü sınavda" ibarelerinin, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A ve "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddelerinin, yazı işleri müdürlüğü unvanı yönünden, 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin, 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelikle değiştirilen "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin, "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesi, 4. fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin, "Başarılı sıralaması" başlıklı 12/B maddesinin iptali ile sözlü sınavda başarısız sayılması sonucu mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.
Dava konusu 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesi, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "yazı işleri müdürü" ibaresi ve 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresi ile 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresinin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle, dava konusu düzenleyici işlemin uygulanma kabiliyetinin bulunmadığı, dolayısıyla, davanın bu kısmının konusuz kaldığı; bireysel işlemlere ve iptali istenilen diğer Yönetmelik maddelerine yönelik kısmının ise; dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler irdelendiğinde, üst hukuk normlarına uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, reddedilmesi gerekmektedir.
Belirtilen nedenle, bakılan dava hakkında kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen davanın reddine karar verilmesi gerekmekte ise de; yargılama giderlerine ilişkin olarak Daire kararına katılmak mümkün bulunmamaktadır.
Şöyle ki; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde; yargılama giderlerinin kapsamı tarif edilmiş, 326. maddesi, 1. fıkrasında; kanunda yazılı haller dışında yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 2. fıkrasında; davada, iki taraftan biri kısmen haklı çıkarsa, Mahkemenin yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırılacağı, 331. maddesi, 1. fıkrasında; davanın konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği, 332. maddesinin 1. fıkrasında ise; yargılama giderlerine Mahkemece re'sen hükmedileceği kurala bağlanmıştır.
Bakılan uyuşmazlıkta; dava konusu 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesi, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "yazı işleri müdürü" ibaresi ve 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresi ile 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresi hakkında konusunun kalmadığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, bireysel işlemlere ve iptali istenilen diğer Yönetmelik maddelerine yönelik kısım hakkında ise davanın reddi yolunda hüküm kurulmuş, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve vekalet ücretinin ise; davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine hükmedilmiştir.
Dairece, kısmen karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen karar, dava konusu işlemin ve/veya işlemlerin hukuka aykırı veya uygun olduğunu ortaya koyar nitelikte bir karar türü olmadığı gibi; davanın taraflarından herhangi birinin haklılığını ya da haksızlığını ortaya koyacak nitelikte bir karar da değildir.
Bu itibarla; 6100 sayılı Yasa'nın yukarıda aktarılan hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesi, 1. fıkrası, (A) bendi, 4 numaralı alt bendinde yer alan "yazı işleri müdürü" ibaresi ve 15. maddesinde yer alan "Yazılı sınavdan sonra ayrıca sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az (60) altmış olarak uygulanır" ibaresi ile 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesi, 4. fıkrasının son cümlesinde yer alan "Sözlü sınava alınacak personel için yazılı sınav başarı puanı en az altmış olarak uygulanır." ibaresine ilişkin kısmı yönünden yapılan yargılama sonucunda, ne davalı idarenin, ne de davacının haklı olup-olmadığı hususunda sarih bir sonuç çıkartılamayacağı ve böylece; belirsiz bir hukuksal sonuçtan dolayı, davacıdan daha çok ve öncelikle dava açılmasına neden olan, davalı idarenin sorumlu tutulması, adalete ve hukuk devleti ilkesine uygun düşecektir.
Açıklanan hukuksal nedenlerle; bakılan uyuşmazlıkta yargılama giderlerinin haklılık oranı dikkate alınarak yarısının davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesi gerekirken, aksi yönde oluşan Daire kararının anılan bölümüne, yukarıdaki neden ve gerekçelerle iştirak etmiyorum. 20/11/2019