Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/9665 E. , 2021/3472 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/9665
Karar No : 2021/3472
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- … Piyasa Araştırma ve Danışmanlık Ticaret Limited Şirketi
2- … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden resen tarh edilen 2010/10,11,12 dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; davacıya fatura düzenleyen Zincirlikuyu Vergi Dairesi mükellefi … İnş. Gıda Tur. San ve Tic. Ltd. Şti., Hocapaşa Vergi Dairesi mükellefi … ile Bayrampaşa Vergi Dairesi mükellefi … hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, anılan mükellefler tarafından düzenlemiş olduğu faturaların gerçek bir alışverişe dayanmayan sahte belgeler olduğu sonucuna varıldığından tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, somut bilgiler ihtiva eden bir tespit olmaksızın kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, adına yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü ve Mahkeme kararının aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davacı adına kesilen özel usulsüzlük cezasının yerinde ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek Mahkeme kararının aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Vergi Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin temyiz dilekçesinde temyiz konusu kararın kabule ilişkin kısmına yönelik ileri sürdüğü nedenler ve davacının temyize konu kararın, Zincirlikuyu Vergi Dairesi mükellefi … İnş. Gıda Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. ile Bayrampaşa Vergi Dairesi mükellefi …'den alınan faturalara isabet eden cezalı tarhiyatlara ilişkin kısıma yönelik ileri sürdüğü nedenler, hüküm fıkrasının bu kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Davacının söz konusu kararın, Hocapaşa Vergi Dairesi mükellefi …'tan alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu; 134. maddesinin birinci fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış; 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da zorunludur.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının ihtilaflı dönemde fatura aldığı … hakkında tanzim olunan … tarih … sayılı Vergi Tekniği Raporunda; mükellefin kırtasiye ürünleri toptan ticareti işiyle iştigal ettiği, 10/03/2006 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 31/12/2012 tarihi itibariyle de işini terk ettiği, hakkında yoklama bulunmadığı, 28/08/2013 tarihinde ilgili dönem hesap ve işlemlerinin incelenmesi amacıyla defter ve belgelerin istenildiği ancak adresinde bulunamaması sebebiyle tebligat işlemlerinin yapılamadığı bu yüzden incelemenin sistem kayıtları üzerinden yapıldığı, gelir vergisi, gelir stopaj vergisi, katma değer vergisi beyanlarının verildiği, stopaj beyannamelerinde matrahların kira ödemesi ve serbest meslek ödemeleri olduğu, işçi çalıştırılmadığı, Ba-Bs'lerinin uyumsuz olduğu, mükellefin 2008 ve 2009 yıllarına yönelik olarak tüm dönemler toplamında hiç bir mükelleften alış yaptığını beyan etmediği ve bildirimlerin boş verildiği, buna karşın hiç bir mükellefin 2008 ve 2009 yıllarına yönelik olarak mükellefe satış beyan etmediği, mükellefin faaliyette bulunduğu süre zarfında toplam 6000 adet fatura bastırıldığı ve bu belgelerin zayiine yönelik ilan ya da dilekçe bulunmadığı, mükellef hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı takdir komisyonu kararı uyarınca tarhiyat yapıldığı ve bu tarhiyatlara karşı dava açılmadığı tespitlerine yer verildiği görülmüştür.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bütün halinde değerlendirilmesinden, adı geçen mükellefin bazı vergisel yükümlülüklerini yerine getirmediği ortaya konulmaktaysa da, … hakkında davacıya fatura düzenlediği dönemde gerçek bir ticari faaliyetinin bulunmadığı ve sahte fatura düzenlediği konusunda yapılmış somut bir tespit olmaması, adresinde bulunmadığına ilişkin tespitin davacıya fatura düzenlenen dönemden sonraki döneme ilişkin olması; …'ın düzenlemiş olduğu faturalara konu emtia teslimlerinin davacının faaliyet alanıyla örtüşüyor olması da dikkate alındığında; bu mükellef tarafından davacıya düzenlenen faturaların sahte olduğunu kabul etmek için yeterli tespit bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu katma değer vergisi ile vergi ziyaı cezasının buna ait kısmında aksi gerekçe ile verilen Mahkeme kararının buna ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Zincirlikuyu Vergi Dairesi mükellefi … İnş. Gıda Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. ile Bayrampaşa Vergi Dairesi mükellefi …'den alınan faturalara isabet eden cezalı tarhiyatlara ilişkin kısım ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Mahkeme kararının …'tan alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, davacı aleyhine onanan tutar üzerinden binde … oranında ve … TL den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 22/06/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının temyiz dilekçesinde, Hocapaşa Vergi Dairesi mükellefi …'ten alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin hüküm fıkrasına yönelik olarak ileri sürülen iddialar, Vergi Mahkemesi kararının, dayandığı usul ve yasaya uygun gerekçe karşısında, buna ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden, temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle, Daire kararının buna ilişkin kısmına katılmıyoruz.