Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2017/1145 E. , 2017/2242 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2017/1145
Karar No:2017/2242
Temyiz İsteminde Bulunan ve
Karşı Taraf (Davacı): ... Turizm Seyahat İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
Vekili: Av. ...
Temyiz İsteminde Bulunan ve
Karşı Taraf (Davalı): Kamu İhale Kurumu
Vekilleri: Av. ...,
Av. ...
İstemin Özeti : .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; davalı idare tarafından; idari şartnamede, yetki belgesinin ekinde net bir şekilde taşıt belgesi ve taşıt kartlarını sunma şartının belirtilmediği ve dokümanın şikâyet başvurusu olmadan bu hâliyle kesinleştiği, bu sebeple söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenmesinin daha uygun olacağı, idari şartnamede teknik özelliklerin hangi belgeler ile tevsik edileceğinin açıkça düzenlenmediği, muğlak ifadeler kullanıldığı; davacı tarafından ise; Mahkeme kararının, teklifinin geçerli kabul edilmesi şeklinde gerekçeli olarak onanması gerektiği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Davacının Savunmasının Özeti: Davalının temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının, tekliflerinin geçerli kabul edilmesi şeklinde gerekçeli olarak onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalının Savunmasının Özeti : Davacının, İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması talebinin reddi ile, anılan kararın bozulması gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hâkimi ...'in Düşüncesi : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
Dava; davacı şirket tarafından, ... A.Ş. Genel Müdürlüğü 3. Bölge Müdürlüğü'nce 30.06.2016 tarihinde gerçekleştirilen ''Bölge Müdürlüğü'ne bağlı birimlerin bakım, onarım, kontrol, denetim, dava takip ve Kamulaştırma çalışmalarının yapılması amacıyla 24 ay süre ile 34 adet sürücülü araç kiralama'' işi ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine tesis edilen Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 12.10.2016 tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesi'nce; ihalede, ... ... Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, ... Tur. Taş. Teks. Rekl. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, 15.08.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin ... ... Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, davacı şirket tarafından anılan ihaleye ilişkin olarak 25.08.2016 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin şikâyet başvurusunu reddetmesi üzerine 08.09.2016 kayıt tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, itirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ''1) Söz konusu ihalede ihale komisyonunca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen ... ... Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi ... Turizm Taşımacılık ve ... Taşımacılık, ... Turizm Otomotiv firmalarının ihaleye katılabilmek için yeterlik kriteri olarak İdari Şartname’nin 7.5.2. maddesinde belirtilmiş olan araçların istenen teknik özelliklere haiz olduğuna dair ''teknik belgeyi" ve araç cinslerine göre, Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nde belirtilen araçlara ait taşıt kartlarını teklifleri kapsamında sunmadıkları, bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 2) ... Turizm Otomotiv Tem. Teks. Gıda Petrol Ürün. Pazar. İth-İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulması zorunlu olan teknik belge yerine araçlara ait broşürlerin internet çıktısının teklifleri kapsamında sunulduğu, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği'nin ''Belgelerin Sunuluş Şekli'' başlıklı 8. maddesine aykırılık oluşturduğu iddialarına yer verildiği, Kamu İhale Kurulu'nca yapılan inceleme neticesinde ise sonuç olarak ... Tur. Taş. Teks. Rekl Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Turizm Otomotiv Tem. Teks. Gıda. Petrol Ürün. Pazar. İth-İhrc. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gerekli belgelerin sunulduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmediği, ... ... Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tekliflerinin ise teknik belge kapsamında sunulan belgelerin teknik şartnameye uygunluğu açıklayacak nitelikte olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin 12.10.2016 tarih ve ... sayılı kararın alındığı, itirazen şikâyet başvurusunda bulunan davacı şirket tarafından da anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, davaya konu Kamu İhale Kurulu kararının, davacının birinci iddiasına yönelik kısmının incelenmesinden; taşıt belgesinin, yetki belgesi sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste hâlinde gösteren, yetki belgesinin eki olarak düzenlenen belge olduğu, taşıt kartının ise, bir taşıtın yalnız bir yetki belgesinde kayıtlı olduğunu ve bu yetki belgesi altında çalıştırılabileceğini gösteren belge olduğu, idari şartnamenin ''İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri'' başlığı altında araçların % 40'nın isteklilerin kendi öz malı olma şartının getirildiği, öz mal araçlar için de; farklı araç gruplarından kendi belirleyecekleri ve Teknik Şartnamede belirtilen teknik özelliklere sahip, Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde belirtilen yetki belgesine haiz araçların, yetki ve teknik belgelerini teklifleri kapsamında sunmak zorunda oldukları, ayrıca istekliler tarafından Kamyonet türü araçlar için K1 yetki belgeleri ve minibüs türü araçlar için D2 yetki belgeleri ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde ihaleye konu araçlar için zorunlu olan diğer belgelerin idareye sunulmasının zorunlu olduğu, davaya konu olayda ise, ihalede, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen ... ... Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen ... Tur. Taş. Teks. Rekl. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ve ... Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin teklif dosyası kapsamında K1 ve D2 yetki belgelerini sundukları, ancak anılan istekliler tarafından taşıt belgelerinin ve taşıt kartlarının sunulmadığı, ... Turizm Otomotiv Tem. Teks. Gıda Petrol Ürün. Pazar. İth-İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ise, teklif dosyası kapsamında K1 ve B2 yetki belgesi ile ...te taşıt belgesinin sunulduğu, ancak taşıt kartının sunulmadığı, buna göre, mevzuat hükümleri ile ihaleye ilişkin idari şartnamede yer alan düzenlemelerden yetki belgeleri ile ...te mevzuat kapsamında ihaleye konu araçlar için zorunlu olan diğer belgeler kapsamında taşıt belgesi ile taşıt kartının da sunulmasının zorunlu olduğu anlaşıldığından, davaya konu kurul kararının, idarece yetki belgesi ile ...te taşıt belgesi ve taşıt kartlarını sunmayan isteklilerin teklifinin geçerli kabul edilmesi yönünde tesis edilen işlemlerde bir aykırılık bulunmadığı yönündeki kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, isteklilerin İdari Şartname’nin 7.5.2. maddesinde belirtilmiş olan araçların istenen teknik özelliklere haiz olduğuna dair ''Teknik Belge''yi sunmadığı iddiasına ilişkin olarak da; mevzuat hükümleri uyarınca makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması gerektiği, ihaleye ilişkin şartnamede araçların cinsinin, miktarının ve özelliklerinin belirlendiği, özellik olarak, araçlarda, model yılı, yakıt türü, motor hacmi yanında, klimalı olması, yüksek güvenlikli frenleme sistemine sahip olması, bazı kapılarının sürgülü olması gibi kriterlerin belirlendiği, dolayısıyla teklif kapsamında sunulacak olan belgelerin, aracın yukarıda sayılan özelliklere sahip olup olmadığını gösterecek nitelikte belgeler olması gerektiği, olayda ise, ... Tur. Taş. Teks. Rekl. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyası kapsamında, öz mal olarak öngörülen Teknik Şartname'de belirtilen teknik özelliklere sahip olduğunu belgelendirmek için mali müşavir onaylı demirbaş araç listesi ve araçlara ilişkin araç ruhsatlarının sunulduğu, ruhsatlarda da istenilen teknik özelliklere ilişkin bilgilerin bir kısmının yer almadığının (klimalı olup olmadığı, yüksek güvenlikli frenleme sistemine sahip olup olmadığı, v.b.) açık olması dolayısıyla ruhsatın, araçların şartnamede istenilen teknik özelliklere haiz olup olmadığını gösterecek nitelikte bir belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmaması karşısında, teklif dosyası kapsamında, öz mal olarak öngörülen Teknik Şartname'de belirtilen teknik özelliklere sahip olduğunu belgelendirmek için mali müşavir onaylı demirbaş araç listesi ve araçlara ilişkin araç ruhsatlarını sunan isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmesi yönünde tesis edilen işlemde bir aykırılık bulunmadığı yönündeki kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı, davaya konu Kamu İhale Kurulu kararının, davacının ikinci iddiasına yönelik kısmının incelenmesinden; mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, teklif edilen ürünlere ait teknik bilgilerin yer aldığı belgelerin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin sunulması gerektiği, internet çıktısı olarak ise ancak kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen belgelerin sunulabileceği, olayda ise, ... Turizm Otomotiv Tem. Teks. Gıda Petrol Ürün. Pazar. İth-İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından araçlara ait broşürlerin internet çıktısının sunulduğunun tespit edildiği, araçlara ait broşürlerin internet çıktısını sunduğu tespit edilen isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmesi yönünde tesis edilen işlemde bir aykırılık bulunmadığı yönündeki kısmında da hukuka uygunluk bulunmadığı, sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu'nun 12.10.2016 tarih ve ... sayılı kararının ... Tur. Taş. Teks. Rekl. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Turizm Otomotiv Tem. Teks. Gıda Petrol Ürün. Pazar. İth-İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tekliflerinin geçerli kabul edilmesi yönünde tesis edilen işlemde bir aykırılık bulunmadığına ilişkin kısımlarında yukarıda ayrıntısı açıklanan gerekçelerle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar taraflarca temyiz edilmiştir.
Temyize konu Mahkeme kararının, davacının birinci iddiasına ilişkin kısmı incelendiğinde;
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinde, "uu) Taşıt belgesi: Yetki belgesi sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste hâlinde gösteren, yetki belgesinden ayrı ve yetki belgesinin eki olarak düzenlenen belgeyi, üü) Taşıt kartı: Bir taşıtın yalnız bir yetki belgesinde kayıtlı olduğunu ve bu yetki belgesi altında çalıştırılabileceğini gösteren belgeyi, ddd) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında bir faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi ifade eder.''; ''Yetki belgelerinin verilmesi'' başlıklı 15. maddesinde, ''(3) Yetki belgeleri düzenlenirken, yetki belgesine; yetki belgesinin veriliş tarihi, geçerlilik süresinin bitiş tarihi, numarası ile yetki belgesi sahibinin ticari unvanı, varsa kısa unvanı, adresi, ticaret sicil numarası, bağlı bulunduğu vergi dairesinin adı ve vergi numarası, düzenlenen yetki belgesinin kapsamına ilişkin kısa açıklama ve benzeri bilgiler yazılır. (4) Yetki belgesi sahiplerinin faaliyetlerinde kullanacağı taşıtlar, yetki belgelerinin eki taşıt belgelerine kaydedilir. Taşıt belgesi ile ...te taşıt belgesine kaydedilen taşıtların her biri için bir taşıt kartı düzenlenerek verilir.'' kuralına yer verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname'nin ''İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri'' başlıklı 7. maddesinde, ''7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir: h) 1. Kamyonet türü araçlar için K1 yetki belgeleri ve minibüs türü araçlar için D2 yetki belgeleri ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde ihaleye konu araçlar için zorunlu olan diğer belgelerin idareye sunulması gereklidir. İstekliler bu belgeleri ihale dosyası kapsamında teklif mektupları ve diğer istenilen belgelerinin asıllarını ya da idareye "aslı idarece görülmüştür" yaptırmak kaydıyla fotokopilerini veya noter tasdikli fotokopilerini teklif zarfında sunmaları gerekmektedir. 2. Otomobiller için [A1] yetki belgesi; Yüklenici kendi adına kayıtlı olan binek (otomobil) için A1 yetki belgesini ve A1 yetki belgesine işlenmiş taşıt kartlarını sözleşme imzaladıktan sonra en geç 30 (otuz) gün içerisinde ...’a teslim edecektir; 7.5.2. (1) Araç sayısının %40’ı isteklilerin öz malı olacaktır. İstekliler, öz mal araçlar için; farklı araç gruplarından kendi belirleyecekleri ve Teknik Şartnamede belirtilen teknik özelliklere sahip, Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde belirtilen yetki belgesine haiz araçların, yetki ve teknik belgelerini teklifleri kapsamında sunmak zorundadırlar.” düzenlemesi yer almıştır.
İdari şartnamede, yetki belgesinin ekinde taşıt belgesi ve taşıt kartlarını sunma şartı getirilmemesi sebebiyle, taşıt belgesi ve taşıt kartı sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakılmaması yönünde tesis edilen Kamu İhale Kurulu kararında hukuka aykırılık, bu kararın iptali yönündeki Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, söz konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 7.5.2. maddesinde öz mal araçların teknik şartnamede belirtilen teknik özelliklere sahip olduğuna ilişkin teknik belgelerin teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiğinin düzenlendiği, ancak bu teknik belgelerin neler olduğunun açık bir şekilde belirtilmediği görülmektedir. İhale dokümanında yer verilen düzenlemenin açık olmaması sebebiyle, ihaleye konu hizmetin yürütülmesi aşamasında kullanılacak olan araçların teknik şartnameye uygunluğuna ilişkin değerlendirmenin idarelerce “muayene ve kabul” aşamasında da yapılması gerektiği hususu da değerlendirildiğinde, Kamu İhale Kurulu kararında hukuka aykırılık, bu kararın iptali yönündeki mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
Temyize konu Mahkeme kararının, davacının ikinci iddiasına ilişkin olan kısmı incelendiğinde;
Uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin İdari Şartnamenin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7. maddesinde, “7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir; 7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir; 7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler.” kurallarına yer verilmiştir.
Teklif edilen ürünlere ait teknik bilgilerin yer aldığı katalog veya benzeri tanıtım materyallerinin şekli, rengi veya sahip olması gereken diğer fiziksel nitelikler konusunda herhangi bir belirleme yapılmamış olduğundan, ayrıca ürünlerin sunulan katalogda belirtilen özellikleri haiz olup olmadığının tetkiki ve farklılık olması durumunda gerekli müeyyidelerin uygulanması idarenin sorumluluğunda olduğundan, araçlara ait broşürlerin internet çıktısını sunan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması yönünde tesis edilen Kamu İhale Kurulu kararında hukuka aykırılık, bu kararın iptali yönündeki Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin reddine; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, DAVANIN REDDİNE, aşağıda ayrıntısı gösterilen davalı idare tarafından yapılan ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ….-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, davacı tarafından yapılan toplam ...-TL ilk derece yargılama gideri ile ...-TL temyiz yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, kullanılmayan ...-TL temyiz aşamasındaki yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine, dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 06.07.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.