Danıştay 15. Daire Başkanlığı 2017/1260 E. , 2017/6330 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONBEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/1260
Karar No : 2017/6330
Temyiz Eden (Davalı) :
Vekili :
Karşı Taraf (Davacı) :
Vekili :
İstemin Özeti : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…; K:… sayılı kararının kabule ilişkin kısmının hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti :Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Düşüncesi :Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile maddi tazminat talebinin belgelendirilemeyen 2.350,00 TL' .lik kısmının bozulması ve mahkeme kararının diğer kısımlarının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; davacının kendisine ait olan ait ....... plakalı aracı ile 30.01.2013 tarihinde … ili, … ilçesinde seyir halindeyken; 310-01 DKY 58+700 metredeki Rahmanlar Köprüsünün Ödemiş istikametinden Tire istikametine giden yol şeridinin çökmesi sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek korkuluklara çarpması suretiyle meydana gelen tek taraflı maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 22.000,00 TL araç hasar bedeli, 2.000,00 TL araç kiralama bedeli ve 350,00 TL çekici masrafı olmak üzere toplam 24.350,00 TL maddi ve 30.000 TL manevi zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ve … Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/12 D.İş dosyasında yapılan tespit masrafına ilişkin 577,10 TL'nin tazmini istemiyle açılmıştır.
… İdare Mahkemesince; Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 22/02/2016 tarih ve E:2014/9550, K:2016/1074 sayılı görev yönünden bozma kararına uyularak, dosyada bulunan kaza tespit tutanağı ile diğer belgelere göre davalı idarenin köprüde meydana gelen çökmeye zamanında müdahale etmeyerek ve gerekli işaretleme veya uyarıları yapmayarak hizmet kusuru ile kazaya neden olduğu gerekçesiyle ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/12 D.İş numaralı dosyasında alınan ve araçtaki hasar bedelinin 22.000,00 TL olup, emsal bir aracın 20 iş günü içerisinde temin edilebileceği şeklinde görüş bildiren bilirkişi raporu hükme esas alınarak; maddi tazminat talebinin kabulü ile 24.350,00 TL maddi zarar ile manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi zararın adli yargıda dava açma tarihi olan 28.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazminine, tespit için yapılan yargılama gideri olan 577,10 TL'nin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine ve fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Davalı idare tarafından mahkeme kararının kabule ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
Temyiz edilen mahkeme kararının kabul edilen 24.350,00 TL maddi tazminat isteminin davacı tarafından belgelendirilemeyen 2.350,00 TL.'lik kısmı ile tespit için yapılan yargılamaya ilişkin 577,10 TL'lik kısmı dışındaki kısımlarında hukuka aykırı bir yön bulunmadığından davalı idarenin bu kısımlara yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.
Temyize konu kararın, kabul edilen 24.350,00 TL maddi tazminat isteminin davacı tarafından belgelendirilemeyen 2.350,00 TL.lik kısmının temyiz incelemesi;
Anayasanın 125. maddesinin son fıkrasında; "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmü yer almıştır.
Doktrinde idarenin tazmin sorumluluğu, kamu hizmetlerinden doğan zararların karşılanıp giderilmesini amaçlayan hukuki bir kurum olarak tanımlanmaktadır.
İdarenin tazmin sorumluluğundan söz edebilmek için ise, ortada bir zararın bulunması ve bunun idareye yüklenebilen bir işlem veya eylemden doğması, başka bir deyişle zararla idari faaliyet arasında illiyet bağı bulunması gerekir. Daha açık bir anlatımla, idari faaliyet zararın gerçek nedenini oluşturmalıdır.
İdare hukuku ilkelerine göre maddi zarar; idari işlem ve/veya eylem nedeniyle kişinin malvarlığında meydana gelen azalma nedeniyle uğranılan zarar ile elde edilmesi kesin olan gelirden yoksun kalma sonucu uğranılan zarar olup; maddi tazminatın zarar miktarıyla sınırlı olduğu diğer bir deyişle maddi zarardan daha yüksek bir miktarda maddi tazminata hükmedilemeyeceği kabul edilmektedir.
Dosyadaki belgelerin incelenmesinden; davacının karıştığı tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacıya ait ..... plakalı araçta hasar meydana geldiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nce yaptırılan hasar tespit raporuna göre bu bedelin 22.000,00 TL. olduğu, davacı tarafından 20 gün süre ile günlük 100 TL karşılığı toplamda 2.000,00 TL bedelle araç kiralandığı ve aynı zamanda 350,00 TL de çekici masrafı ödenmiş olduğu iddiasıyla davanın açılmış olduğu, idare mahkemesince 16.06.2016 tarihli ara karar ile fatura veya belge sunulmayan 2.350,00 TL.lik kısım için davacıda bulunan belgelerin dosyaya ibrazının istenildiği, fakat davacı vekilince verilen 18.07.2016 havale tarihli dilekçe ile de aradan 3,5 yıl geçmiş olduğundan belgelerin bulunamadığı yönünde beyanda bulunulduğu ve belge sunulamadığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamından davacı tarafından aracın tamir süresince başka bir araç kiralanıp kiralanmadığı veya çekici masrafı ödenip ödenmediği hususları anlaşılamadığından ve bunu ispatlar nitelikte herhangi bir belge veya faturanın dosyaya ibraz edilmemiş olduğu görüldüğünden İdare Mahkemesince maddi tazminat talebinin belgelendirilemeyen 2.350,00 TL'lik kısmının kabulüne karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Temyize konu kararın Sulh Hukuk Mahkemesinde yaptırılan tespite ilişkin yargılama giderinin tazminine yönelik kısmının temyiz incelemesi;
2577 sayılı Yasanın 31. maddesine atıfta bulunan Hukuk Muhakemeleri Kanunun 400. maddesinde, ileride açılacak bir davada ileri sürülmek amacıyla keşif veya diğer delillerinin tespitinin talep edilebileceği, 405. maddesinde delil tespiti dosyasının asıl dava dosyasının eki sayılacağı, 323.maddesinde ise yargılama giderleri arasına keşif masrafının da dahil edileceği hükümleri yer almaktadır.
İdare Mahkemesince, daha önce delil tespiti amaçlı yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor esas alınarak belirlenen zarar ve davacı tarafından dava açılmadan önce adli yargı yerinde yaptırılan zarar tespiti nedeniyle yapılan tespit masrafları tazminat olarak kabul edilmesine karşın yukarıda belirtilen kanun hükümleri gereğince tespit masrafı zarar kalemi olarak tazminat miktarı içerisinde kabul edilemez.
Bu durumda, delil tespit gideri olan … TL tespit masrafının yargılama giderleri arasında gösterilmesi gerekirken İdare Mahkemesince aksi yönde karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…; K:… sayılı kararının maddi tazminat talebinin belgelendirelemeyen 2.350,00 TL.lik kısmı ile tespit için yapılan yargılama giderine ilişkin … TL'lik kısmının BOZULMASINA, temyiz isteminin kısmen reddi ile mahkeme kararının diğer kısımlarının ONANMASINA, bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun 18.06.2014 gün ve 6545 sayılı Kanunla eklenen Geçici 8. maddesinin 1. fıkrası ve 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.