Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2017/1447 E. , 2021/2479 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2017/1447
Karar No:2021/2479
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Araç Üstü Ekipman Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesi'nin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: .. Belediye Başkanlığı tarafından ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Araçları ve Damperli Kamyon Alımı” ihalesine ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) .... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından idareye sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin Teknik Şartname’nin “İmalatçı şasi kamyon üreticisinin onaylı üstyapıcısı olduğunu belgelemeli ve bu belge teklif dosyasında idareye sunulmalıdır.” düzenlemesine ilişkin belgenin üretici tarafından değil yetkili satıcı tarafından düzenlendiği, bu sebeple bahsedilen Şartname maddesi ile belirtilen koşulun ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından karşılanmadığı iddia edilerek, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ileri sürüldüğünden; olayın çözümü için öncelikle, Teknik Şartnamelerde belirtilen koşulların tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bir yeterlik kriteri olup olmadığı hususunun ortaya konulması gerektiği,
Anılan Şartnamelerin ilgili maddelerinde belirtilen şasi üzerine ekipman imal edilmesi durumunda aracın garantisinin devam ettiğine ilişkin olarak şasi üreticisi tarafından idareye hitaben yazılmış bir yazının teklif ile birlikte idareye sunulması hususu ile isteklinin imalatçı şasi kamyon üreticisinin onaylı üstyapıcısı olduğuna ilişkin olarak sunması öngörülen belgenin başvuruya konu ihaleye ait yeterlik kriterlerinin belirlendiği İhale İlanı ile İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde yeterlik kriteri olarak düzenlenmediği,
İhale İlanı ve İdari Şartname düzenlemeleri haricindeki ihale dokümanı düzenlemelerinde belirlenen belgelerin, ihaleye katılım için yeterlik belgesi niteliği kazanamayacağı ve bu aşamada söz konusu belgeleri uygun bir şekilde sunmayan isteklilerin, eksik belge veya uygunsuz belge sunulması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, davacının söz konusu iddiasının reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacının, idarece alınan kararda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan imalatçı kapasite raporuna kayıtlı boya kabini olması zorunluluğunun olup olmadığına ilişkin bir bilginin yer almadığı yönündeki iddiasına gelince:
İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir: ... b) İsteklinin üyesi olduğu Meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen kapasite raporu” düzenlemesinin yer aldığı;
Söz konusu Şartname düzenlemesi incelendiğinde, isteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen kapasite raporunun sunulmasının yeterli olduğu, bunun dışında söz konusu düzenlemede, sunulacak kapasite raporunda imalatçının kendi bünyesinde kumlama ünitesi ve boya kabini olduğunu belirtir bir bilginin yer alacağına dair bir ifadenin bulunmadığı görülmekle birlikte; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif zarfı kapsamında sunmuş olduğu Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 2015-36 sayı ile düzenlenmiş 30/03/2017 tarihine kadar geçerli kapasite raporu detaylı olarak incelendiğinde, birer adet kumlama fırını ile boya fırınının adı geçen istekliye ait makine teçhizat envanterinde yer aldığı görüldüğünden, davacının söz konusu iddiasının reddedilmesinde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kutu Tip Damperli Kamyon Teknik Şartnamesi’nin "Genel" başlığı altında bulunan 14’üncü maddesinde "İmalatçı şasi kamyon üreticisinin onaylı üstyapıcısı olduğunu belgelemeli", 15'inci maddesinde "Şasi araç üzerine ekipman imal edildikten sonra aracın garantisinin devam ettiğine dair şasi üreticisi tarafından yazı verilecektir." şartlarının en avantajlı teklif sahibi olarak ihale üzerinde kalan istekli tarafından karşılanmadığı; İhale konusu işin 1 ve 2’nci kısımlarına ilişkin Arkadan Yüklemeli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Araçlarına Ait Teknik Şartname’nin Genel Özellikler başlığı altında yer alan 2'nci maddesinde "İmalatçı Kapasite Raporu (İmalatçının kendi bünyesinde kumlama ünitesi ve boya kabini olacaktır ve bunu kapasite raporunda belgeleyecektir.)" şartında, kapasite raporuna kayıtlı "boya kabini" olması zorunluluğunun olup olmadığının belirsiz olduğu, ihale üzerinde kalan isteklinin teklif dosyasında sunmuş olduğu garanti belgesinin, üretici firma tarafından değil, yetkili satıcı tarafından imzalandığı ve bu hâliyle teknik şartnameye uygun olmadığı, bu durumun kabulünün ihaleye giren istekliler arasında haksız rekabete neden olduğu, her ne kadar dava konusu 02/11/2016 tarihli Kurul kararı ile İdare Mahkemesi kararında garanti belgesi ve onaylı üstyapıcı olunduğuna dair belgelerin ihale ilanı ile idari şartnamede yer almadığı ve ihaleye katılım kriteri olarak kabul edilemeyeceği ileri sürülmekte ise de, teknik şartnamelerin de ihale dokümanına dahil olduğu, ihale aşamasında sağlanamayan bir şartın sözleşme sonrasında da sağlanamayacağı, teknik şartnamedeki koşulları sağlamayan bir isteklinin yeterliğinden söz edilemeyeceği, şasi onaylı üstyapıcısı olunduğuna dair belge ile aracın garantisinin devam ettiğine dair şasi üreticisi tarafından verilmesi icap eden belgenin ilgili mal alımında büyük önem arz ettiği, bu belgelerin teklif dosyasında bulunması gerektiğinin teknik şartnamede belirtildiği, söz konusu eksikliklerin işçilerin veya kamunun güvenliğine zarar verebileceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, idari şartnamede talep edilmeyen belgelerin yeterlik kriteri olarak değerlendirilemeyeceği, bu belgelerin eksikliğinin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmayacağı, İhale konusu işin 1 ve 2’nci kısımlarına ilişkin Arkadan Yüklemeli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Araçlarına Ait Teknik Şartname’nin Genel Özellikler başlığı altında yer alan 14'üncü maddesi ile 3'üncü kısma ait Kutu Tip Damperli Kamyon Teknik Şartnamesi’nin "Genel" başlığı altında bulunan 14'üncü maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda değerlendirme yapıldığı, her iki istekli tarafından da belgelerin uygun şekilde sunulduğu, aracın garantisinin devam ettiğine dair şasi üreticisi tarafından verilecek yazı ile şasi kamyon onaylı üstyapıcısı olunduğuna ilişkin belgenin ihale ilanı ile idari şartnamede aranmadığı, bu hususun yeterlik kriteri olarak kabul edilemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddiyle, Mahkemelerinin kısmen onanması, kısmen bozularak dava konusu işlemin iptal edilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Belediye Başkanlığı tarafından ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Araçları ve Damperli Kamyon Alımı” ihalesine ilişkin olarak davacının 28/09/2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04/10/2016 tarihli işlemiyle reddedildiği, bu defa 07/10/2016 tarihinde davalı Kurum kayıtlarına giren dilekçe ile;
1- İhale konusu işin 1 ve 2. kısımlarına ait Arkadan Yüklemeli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Araçlarına Ait Teknik Şartname’nin Genel Özellikler başlığı altında yer alan 14’üncü maddesinde "Şasi araç üzerine ekipman imal edildikten sonra aracın garantisinin devam ettiğine dair şasi üreticisi tarafından yazı verilecektir. Bu yazı idareye hitaben yazılmış olacaktır. Bu yazı teklif dosyasında idareye sunulacaktır." şartının en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından sağlanmadığı,
2- İhale konusu işin 3’ncü kısmına ilişkin Kutu Tip Damperli Kamyon Teknik Şartnamesi’nin Genel başlığı altında bulunan 14’üncü maddesinde "İmalatçı şasi kamyon üreticisinin onaylı üstyapıcısı olduğunu belgelemeli ve bu belge teklif dosyasında idareye sunulmalıdır. Ayrıca şasi firmasının internet adresinden de tetkik etme imkanı olacaktır." şartının en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından sağlanmadığı,
3- İhale konusu işin 1 ve 2’nci kısımlarına ilişkin Arkadan Yüklemeli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Araçlarına Ait Teknik Şartname’nin Genel Özellikler başlığı altında yer alan 2'nci maddesinde "İmalatçı Kapasite Raporu (İmalatçının kendi bünyesinde kumlama ünitesi ve boya kabini olacaktır ve bunu kapasite raporunda belgeleyecektir.)" şartında, kapasite raporuna kayıtlı "boya kabini" olması zorunluluğunun olup olmadığının belirsiz olduğu ileri sürülmüştür.
Kurulca, dava konusu 02/11/2016 tarihli kararla, 1'inci ve 2'nci iddialar yönünden ilgili belgelerin ihale ilanı ile idari şartnamede aranan şartlardan olmadığı, katılım kriteri teşkil etmediği, bu belgelerin eksikliğinin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmayacağı, 3'üncü iddia yönünden ise, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 30/03/2017 tarihine kadar geçerli kapasite raporu sunulduğu, kapasite raporu detaylı olarak incelendiğinde birer adet kumlama fırını ile boya fırınının adı geçen istekliye ait makine teçhizat envanterinde yer aldığı belirtilerek, itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "İhale dokümanı", ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler; "Teklif', bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde isteklinin idareye sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgiler; "İstekli", mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidi, "Yüklenici" ise üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekli olarak tanımlanmıştır.
Kanun'un 5. maddesinde, idarelerin, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu vurgulanmış; 10. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek belgeler sayılmış, ikinci fıkrasında, ihale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtileceği kuralı yer almış; 12. maddesinin ikinci fıkrasında, teknik şartnamenin ihale dokümanının bir parçası olduğu belirtilmiş; 36. maddesinin ikinci fıkrasında, ihale komisyonunca, isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği, belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla tespit edileceği kuralına yer verilmiş; 37. maddesinin ikinci fıkrasında, tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu 36. maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği kurala bağlanmıştır.
İhaleye ilişkin Arkadan Yüklemeli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Araçlarına Ait Teknik Şartname’nin Genel Özellikler başlığı altında yer alan 2'nci maddesinde, "İmalatçı Kapasite Raporu (İmalatçının kendi bünyesinde kumlama ünitesi ve boya kabini olacaktır ve bunu kapasite raporunda belgeleyecektir.)" düzenlemesi ile 14’üncü maddesinde, "Şasi araç üzerine ekipman imal edildikten sonra aracın garantisinin devam ettiğine dair şasi üreticisi tarafından yazı verilecektir. Bu yazı idareye hitaben yazılmış olacaktır. Bu yazı teklif dosyasında idareye sunulacaktır." düzenlemesi yer almıştır.
İihaleye ilişkin Kutu Tip Damperli Kamyon Teknik Şartnamesi’nin Genel başlığı altında bulunan 14’üncü maddesinde, "İmalatçı şasi kamyon üreticisinin onaylı üstyapıcısı olduğunu belgelemeli ve bu belge teklif dosyasında idareye sunulmalıdır. Ayrıca şasi firmasının internet adresinden de tetkik etme imkanı olacaktır.", 15'inci maddesinde "Şasi araç üzerine ekipman imal edildikten sonra aracın garantisinin devam ettiğine dair şasi üreticisi tarafından yazı verilecektir. Bu yazı Midyat Belediye Başkanlığı'na hitaben yazılmış olacaktır. Bu yazı teklif dosyasında idareye sunulacaktır." düzenlemelerine yer verilmiştir.
İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde,“İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir: a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler, b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler, c) İstekli Türkiye'de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi. İsteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır: b) İsteklinin üyesi olduğu Meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen kapasite raporu” düzenlemesi yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1- Aracın garantisinin devam ettiğine dair şasi üreticisi tarafından verilmesi gereken yazı ile imalatçının şasi kamyon üreticisinin onaylı üstyapıcısı olduğununa ilişkin belgelerin en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından sağlanmadığı yönündeki itirazen şikâyet dilekçesindeki 1'inci ve 2'inci iddialar yönünden Mahkeme kararının incelenmesi;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında, teknik şartnamenin ihale dokümanının bir parçası olduğu ve isteklilerin kesinleşen ihale dokümanına uygun şekilde tekliflerini hazırlayıp sunmaları gerektiği açıktır.
Bu itibarla, uyuşmazlığa konu ihaleye ait teknik şartnamede sayılan belgeleri teklif ekinde sunmadığı anlaşılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki şikâyet başvurusunun reddi üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusunun, söz konusu belgelerin ihale ilanı ve idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmediği ve teknik şartnamede yapılan düzenlemeler ile isteklilerin teklifleriyle birlikte sunmaları gerektiği belirtilen belgelerin ihaleye katılım için bir yeterlik kriteri olma niteliği kazanamayacağından bahisle reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
2- "İmalatçı Kapasite Raporu (İmalatçının kendi bünyesinde kumlama ünitesi ve boya kabini olacaktır ve bunu kapasite raporunda belgeleyecektir.)" şartının en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından sağlanmadığı yönündeki itirazen şikâyet dilekçesindeki 3'üncü iddia yönünden Mahkeme kararının incelenmesi;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar bu yönüyle usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine,
2. .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının itirazen şikâyet dilekçesindeki 3'üncü iddiaya ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmının ve davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. Temyize konu Mahkeme kararının itirazen şikâyet dilekçesindeki 1'inci ve 2'inci iddialara ilişkin kısmının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
5. BELİRTİLEN KISIMLAR YÖNÜNDEN DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
6. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı olan ...-TL'nin yarısı olan ...TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ....-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.