Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2017/1466 E. , 2021/4871 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/1466
Karar No : 2021/4871
DAVACI : …
DAVALILAR : 1- …. Bakanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Yardımcısı
2- … Valiliği VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : 1999 - 2004 yılları arasında Van ili, … ilçesinde Belediye Başkanlığı görevini yapan davacı tarafından, hususi damgalı pasaport verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/03/2016 tarih ve 44752 sayılı Genelgesi'nin iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI : Belediye Başkanlığı görevinin sona erdiği tarih itibarıyla 2. derecenin 2. kademesinden maaş almakta iken, 5434 sayılı Kanun'un Ek 76. maddesinde belirtilen haktan yararlanarak emeklilik primleri yatırılmak suretiyle 5289 sayılı Kanun'a göre 1. derece emeklilik keseneğine tabi aylığa hak kazandığı ve 27/01/2009 tarihi itibarıyla da 25 yıl 3 ay 5 gün hizmet süresi ile 1. derecenin 4. kademesinden bu unvan ile tarafına emeklilik aylığı bağlandığı, emeklilik primlerinin belediye başkanlığı kadro ve unvanı altında yatırıldığı, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. maddesinin (A) bendinde hususî damgalı pasaport hak sahipliği için aranan birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış belediye başkanı olma koşulunu sağladığı ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMALARI :
İçişleri Bakanlığı tarafından; 5682 sayılı Kanun'un 14. maddesinin (A) bendinde yer alan "kamu görevlileri" ibaresinin 11/09/2014 tarih ve 29116 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 86. maddesi ile "kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına" şeklinde değiştirildiği; söz konusu değişiklikten sonra birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış, ancak emekli aylığı bağlanmamış belediye başkanlarına birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olduklarına dair belge düzenlenip düzenlenmeyeceği ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından görüş talebinde bulunulması üzerine adı geçen kurumca İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne hitaben düzenlenen 23/11/2015 tarihli görüş yazısında, 5682 sayılı Kanun'un 14. maddesinin (A) bendinin birinci fıkrasının, görevde bulunan kişilerle ilgili olarak hususi damgalı pasaport düzenlenmesine yönelik hüküm içerdiği, dolayısıyla "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış belediye başkanlarına" ibaresinden görevleri esnasında bu hakkı kazanmış kişilerin anlaşılması gerektiği; bu nedenle belediye başkanlarının söz konusu madde ile tanınan haklardan yararlanabilmeleri için, başvuru tarihi itibarıyla değil, belediye başkanlığı görevleri sırasında gerek emeklilik yönünden birinci derece kadroya (birinci derecenin kademelerinden emekli keseneği kesilmesinin) ulaşmış, gerekse tabi olunan sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre yaş ve hizmet süresi itibarıyla emekliliğe hak kazanmış olmalarının (iki şartın da belediye başkanlığı görevi sırasına sağlanmış olmasının) gerekli olduğu belirtildiğinden, bu doğrultuda tesis edilen dava konusu işlemde ve bu işlemin dayanağı olan Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/03/2016 tarih ve 44752 sayılı Genelgesi'nde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
… Valiliği tarafından; davacının belediye başkanlığı görevinin sona erdiği … tarihinde intibakının 2. derecenin 2. kademesine ulaştığı ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na ekli I sayılı Ek gösterge cetvelinin VIII- Mülki İdare Amirleri Hizmetleri Sınıfı (d) bendinde yer alan 3600 ek göstergeye de hak kazandığı, ancak kanuni hizmet süresini ve yaşını tamamlamaması nedeniyle emeklilik aylığına hak kazanamadığı görüldüğünden hakkında hususi damgalı pasaport düzenlenmesi talebinin reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; 1999 - 2004 yılları arasında Van ili, … ilçesi Belediye Başkanlığı görevini yapan davacının, tarafına hususi damgalı pasaport verilmesi talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin … Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/03/2016 tarih ve 44752 sayılı Genelgesi'nin iptali istemiyle açılmıştır.
5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. maddesinde, ''Hususi damgalı pasaportlar; birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz.'' hükmü yer almıştır.
Görüldüğü üzere; anılan Yasa hükmü ile belediye başkanı iken birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazananlara hususi pasaport verilmesi öngörülmüştür.
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, belediye başkanlığı görevinin sona erdiği tarih itibarıyla emekli keseneğine esas aylık derecesinin 2. derecenin 2. kademesine ulaştığı, belediye başkanlığı görevinin sona ermesinden sonra 5434 sayılı Yasa'nın ek 76. maddesi hükmü uyarınca ilgisini devam ettirmesi sonucunda 1. derecenin 4. kademesine intibak ettirildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, belediye başkanı iken birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmadığı görülen davacıya hususi pasaport verilmemesinde ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. maddesi hükmüne paralel düzenleme içeren dava konusu Genelge'de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacının 1999 - 2004 yılları arasında Van ili, … ilçesinde belediye başkanı olarak görev yaptığı, görev süresinin sona erdiği 28/03/2004 tarihi itibarıyla intibakının 2. derecenin 2. kademesinde olduğu, ancak kanuni hizmet süresi ile yaş koşulunu taşımadığı için tarafına emekli aylığı bağlanmadığı; belediye başkanlığı görevi sona erdikten sonra 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun (mülga) ek 76. maddesi uyarınca Emekli Sandığı ile ilgisini devam ettirdiği, 5289 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerine Bir Derece Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca verilen 1 derece ile emekli keseneğine esas aylığı intibakının 1. derecenin 4. kademesine ulaştığı, kanuni hizmet süresi ve yaşını tamamlamasını müteakip 27/01/2009 tarihli talebi üzerine 25 yıl 3 ay 5 gün hizmet süresine karşılık emekli keseneğine esas aylık derecesi 1. derecenin 4. kademesi intibakı ile 4800 ek gösterge üzerinden 15/02/2009 tarihinden geçerli olmak üzere tarafına emekli aylığı bağlandığı; … Valiliği İl Emniyet Müdürlüğüne hitaben verilen …. tarihli dilekçe ile 1. derecenin 4. kademesinden emekli belediye başkanı olması sebebiyle tarafına hususî damgalı pasaport verilmesi istemiyle başvuruda bulunduğu, başvurusuna cevaben tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemle, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. maddesinin (A) bendinde düzenlenen "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına" ibaresinden görevleri sırasında bu hakkı kazanmış belediye başkanlarının anlaşılması gerektiği, emekli belediye başkanlarının hususî damgalı pasaport alabilmek için başvuru tarihi itibarıyla değil, belediye başkanlığı görevleri sırasında gerek emeklilik yönünden birinci dereceli kadroya ulaşmış, gerekse tabi olunan sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre yaş ve hizmet süresi itibarıyla emekliliğe hak kazanmış olma koşulunu birlikte sağlaması gerektiğinden, Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/03/2016 tarih ve 44752 sayılı Genelgesi gereği hususî damgalı pasaport talebinin yerine getirilemeyeceği bildirilmiştir.
Bakılan dava; … Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün … tarih ve …. sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/03/2016 tarih ve 44752 sayılı Genelgesi'nin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla iptalleri istemiyle Ankara İdare Mahkemesine hitaben düzenlenen dilekçe ile açılmış; ... İdare Mahkemesinin davanın görev yönünden reddine ilişkin … tarih ve E:2017/617, K:… sayılı kararıyla dava dosyası Danıştaya gönderilerek Dairemizin esasına kaydedilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun (dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle) "Giriş - çıkış kapıları" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Türk vatandaşları ve yabancılar İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunan yolcu giriş - çıkış kapılarından Türkiye'ye girip çıkabilirler." hükmü; "Pasaport veya pasaport yerine geçerli vesika zorunluğu" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, "Türk vatandaşları ile yabancılar Türkiye'ye girebilmek ve Türkiye'den çıkabilmek için yolcu giriş - çıkış kapılarındaki polis makamlarına usulüne uygun ve muteber pasaport veya pasaport yerine geçerli bir vesika ibraz etmeye mecburdurlar." hükmü; "Pasaportların ve vesikaların nevileri, harçları ve bunları vermeye yetkili makamlar:" başlıklı 12. maddesinde, A) Pasaportlar: I-Diplomatik pasaportlar; II-Hususi damgalı pasaportlar; III-Hizmet damgalı pasaportlar; IV-Umuma mahsus pasaportlar (Münferit veya müşterek olur); V-Yabancılara mahsus pasaportlar. (...)" hükmü; dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle) "Hususi pasaportlar" başlıklı 14. maddesinin (A) bendinin 378 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile değişik 1. fıkrasında, "Hususî damgalı pasaportlar; Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, eski bakanlar ile birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle Sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz." hükmü; 2. fıkrasında, "Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir." hükmü; 3. fıkrasında ise, "il ve ilçe belediye başkanlarına, görevleri süresince hususi damgalı pasaport verilir." hükmü yer almaktadır.
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun, 5510 sayılı Kanun'un 106 maddesi ile ilga edilen ek 76. maddesinde, "Süresi kanunlarla belirlenen görevlere atanan veya seçilenlerden görevleri sona erenlerin Sandıkla kurmuş oldukları ilgi Sandığa yapacakları başvuru tarihini izleyen aybaşından itibaren devam ettirilir. Bunların emekli kesenekleri görevden ayrıldıkları tarihteki emekli keseneğine esas aylık derece, kademe ve ek göstergeleri üzerinden keseneğe esas diğer unsurlar da nazara alınmak suretiyle hesaplanır ve ilgililer tarafından ait olduğu ay içinde Sandığa ödenir. Bu suretle geçen sürenin her yıl bir kademe her üç yılda bir derece yükseltilmek ve öğrenim durumları itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinde belirlenen en son yükselebilecekleri derece ve kademeyi geçmemek kaydıyla emekli keseneğine esas derece ve kademeleri yükseltilir ve ek göstergeleri bu derecelere göre ek 48 inci madde hükümleri uygulanmak suretiyle tespit edilir. (...)" hükmüne yer verilmiştir.
Dava Konusu Genelge'nin İncelenmesi:
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün "Belediye Başkanları" konulu 15/03/2016 tarih ve 44752 sayılı Genelgesi'nde özetle; Çubuk Belediye Başkanı iken, görevinin sona erdiği tarih itibarıyla emekli keseneğine esas aylık derece ve kademesinin 3. derecenin 2. kademesi ve ek göstergesi 3000 olan bir kişinin, 5434 sayılı Kanun'un Ek 76. maddesi uyarınca Emekli Sandığı ile iştirakçiliğini devam ettirdiği, bu durumunu gösterir belge edindiği tarih itibarıyla emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademesinin 1. derecenin 4. kademesi olduğu ve ek göstergesinin 4800 olduğuna ilişkin yazı ile hususi damgalı pasaport almak için başvuruda bulunduğu, bu kişinin talebinin yerine getirilip getirilemeyeceğine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından görüş istendiği ve anılan Kurumca verilen 23/11/2015 tarihli görüş yazısına göre, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun hususi damgalı pasaport verilebilecek kişilerin düzenlendiği 14. maddesinin (A) bendinin, görevde bulunan kişileri kapsadığı dikkate alındığında, aynı bentte bulunan "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına" ibaresinden de görevleri sırasında bu hakkı kazanmış olan belediye başkanlarının anlaşılması gerektiği, belediye başkanlarının söz konusu madde ile tanınan haktan yararlandırılmaları için başvuru tarihi itibarıyla değil, belediye başkanlığı görevleri sırasında gerek emeklilik yönünden birinci dereceli kadroya (birinci derecenin kademelerinden emekli kesenek kesilmesinin) ulaşmış gerek ise tabi olunan sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre yaş ve hizmet süresi itibarıyla emekliliğe hak kazanmış olmalarının (iki şartın da belediye başkanlığı görevi sırasında sağlamış olmasının) gerekli olduğu belirtildiğinden, emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarının hususi damgalı pasaport müracaatlarının, belirtilen hususlar dikkate alınarak yerine getirilmesi gerektiği yolunda Dışişleri Bakanlığı ve 81 İl Valiliğine talimat verildiği görülmektedir.
5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. maddesinin (A) bendinin 1. fıkrasında, hususi damgalı pasaportların, Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri ve eski bakanlara herhangi bir özel koşul aranmaksızın, maddenin devamında sayılan ve halihazırda belirtilen görevde çalışan diğer kamu görevlilerine ise (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri hariç tutulmak kaydıyla) bazı koşullar belirtilerek, diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verileceği hüküm altına alınmış olup; maddenin 2. fıkrasında, bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanların da hususi damgalı pasaport alma hakkına sahip olduğu, 3. fıkrasında ise, il ve ilçe belediye başkanlarının herhangi bir koşul aranmaksızın görev süresi boyunca hususi damgalı pasaport alma hakkı bulunduğu hükmü yer almıştır.
Anılan Kanun bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Türk vatandaşları için düzenlenecek olağan pasaportun "umuma mahsus pasaport" olduğu; "hususî damgalı pasaport"un, adından da anlaşıldığı üzere, belirli özel koşul ve hallerde münhasıran düzenlenen özel ve istisnai bir belge niteliğinde bulunduğu; Kanun'un 14. maddesinin (A) bendi irdelendiğinde, Kanun ve KHK koyucunun maddenin ilk fıkrasında görevi halen devam edenlere, ikinci fıkrasında ise bu görevden emeklilik veya çekilme suretleriyle ayrılanlara yönelik düzenleme getirdiği, ayrıca birinci fıkrada belediye başkanlarını tanımlarken "eski", "emekli" ya da "görev süresini tamamlamış" gibi ifadelere yer vermemesinin bu durumu açıkça ortaya koyduğu, dolayısıyla "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına" ibaresinin, halihazırda görev yapmakta olan belediye başkanlarını kapsadığı; kaldı ki, maddenin ikinci fıkrasında yer alan, birinci fıkrada sayılanlardan emeklilik veya çekilme sebebiyle görevden ayrılmış olanların da aynı hakka sahip olduğu yolundaki hükmün aksi yorumunun, neredeyse her belediye başkanının emekli olma yahut çekilme sonrası hususi damgalı pasaport alma hakkına sahip olacağı sonucunu doğuracağı, böyle bir durumda da KHK koyucunun, maddenin ilk fıkrasına emekli belediye başkanları için özellikle "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma" koşulu koymasının hiçbir anlam ifade etmeyeceği; bu bakımdan, sözü geçen maddede yer alan birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanı ibaresinin, görev sırasında kazanılmış bir statü olarak nitelendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Öte yandan; 5434 sayılı Kanun'un mülga ek 76. maddesinde yer alan, süresi kanunlarla belirlenen görevlere atanan veya seçilenlerden görevleri sona erenlerin Emekli Sandığı ile kuracağı ilginin Sandığa yapacakları başvuru tarihini izleyen ay başından itibaren devam edeceği yolundaki düzenlemeye göre, bu suretle Sandığa prim ödeyenlerin madde metnindeki koşulları sağlamaları sonucu kazanacakları emeklilik haklarının, bu hakkı kazandıkları tarihten itibaren hüküm ve sonuç doğuracağı; anılan maddenin, bu kişilere yönelik geçmişe dönük olarak sağladığı bir hak bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda; "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına" ibaresinden, görevleri sırasında bu hakkı kazanmış olan belediye başkanlarının anlaşılması ve yapılacak işlemlerin bu doğrultuda tesis edilmesi gerektiği yolundaki … Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı Genelgesinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Dava Konusu Uygulama İşleminin İncelenmesi:
1999 - 2004 yılları arasında Van ili, … ilçesinde belediye başkanı olarak görev yapan, görev süresinin sona erdiği 28/03/2004 tarihi itibarıyla intibakının 2. derecenin 2. kademesinde olduğu, görevi sona erdikten sonra 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun (mülga) ek 76. maddesi uyarınca 1. derecenin 4. kademesi intibakı ile 4800 ek gösterge üzerinden 15/02/2009 tarihinden geçerli olmak üzere tarafına emekli aylığı bağlandığı görüldüğünden, görev süresinin sona erdiği tarih itibarıyla "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanı olma" koşulunu sağlamadığı açık olan davacının, tarafına hususi damgalı pasaport verilmesi isteminin reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan; davacının, diğer yasal koşullara sahip olması durumunda, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 15. maddesinde düzenlenen umuma mahsus pasaport alma hakkına sahip olduğu hususu da açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/10/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun, hususi damgalı pasaport alabilecek kişilerin sayma suretiyle belirlendiği 14. maddesinin (A) bendinde, birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarının hak sahibi olduğu hükmüne yer verilmiştir.
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun, 5510 sayılı Kanun'un 106 maddesi ile ilga edilen ek 76. maddesinde ise, süresi kanunlarla belirlenen görevlere atanan veya seçilenlerden görevleri sona erenlerin Sandıkla kurmuş oldukları ilginin, Sandığa yapacakları başvuru tarihini izleyen aybaşından itibaren devam ettirileceği ve bu kişilerin Sandık tarafından hesaplanan emekli keseneğini ilgili olduğu ay içinde Sandığa ödeyecekleri, bu suretle her yıl bir derece ve her üç yılda bir kademe olmak üzere, emekli keseneğine esas derece ve kademelerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre belirlenen en son yükselebilecekleri derece ve kademeyi geçmemek kaydıyla yükseltileceği hüküm altına alınmıştır.
5434 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan mülga hükmüne göre, süresi kanunla belirlenen görevlere seçilen kişilerin görevleri sona erse de, başvurusu üzerine emeklilik primlerini yatırmaya devam edebileceği ve bu suretle emekli keseneğine esas derece ve kademesinin yükselebileceği; bu suretle de, belediye başkanlarının görevleri sona erdikten sonra dahi, belediye başkanı görev unvanı ile birinci derece emekliliğe hak kazanabilecekleri görülmektedir.
5682 sayılı Kanun'da, hususi damgalı pasaport alma hakkına sahip kişilerin düzenlendiği madde metninde, birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanma durumunun belediye başkanlığı görevinin fiilen devam ettiği süre içerisinde kazanılması gerektiğine yönelik açık bir belirleme yapılmadığı; bir belediye başkanının, bu unvan adı altında Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkili olduğu dönemin, hayatın olağan akışına göre, görevinin devamı sırasında olması gerektiği anlaşılmakta ise de, süresi kanunla belirlenen görevlere seçilerek gelen belediye başkanlarına istisnai olarak 5434 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan mülga hükümlerine göre, görevleri sona erdikten sonra da emekli keseneğine esas derece ve kademelerini yükseltme imkanı verildiğinden, bu şekilde birinci dereceden emeklilik hakkı kazanan kişilerin de 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nda yer verilen birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanı olarak nitelendirilmesi gerekmektedir.
Bu durumda; "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına" ibaresinden, görevleri sırasında bu hakkı kazanmış olan belediye başkanlarının anlaşılması gerektiği ve yapılacak işlemlerin bu doğrultuda tesis edilmesi gerektiği yolundaki İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/03/2016 tarih ve 44752 sayılı Genelgesi'nde ve bu Genelgeye istinaden hususi damgalı pasaport başvurusu esnasında birinci derece kadro ile emekli belediye başkanı olarak emekli aylığı almakta olan davacıya hususi damgalı pasaport verilemeyeceği yolunda tesis edilen işlemde aktarılan
gerekçe ile hukuka uyarlık bulunmadığından, her iki işlemin de iptalinin gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.