T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/1983
Karar No : 2022/5454
DAVACI : …
DAVALI : … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : C sınıfı iş güvenliği uzmanı olan davacı tarafından, Karabük İlinde bulunan … AVM'de geçen çalışmalarının, iş sözleşmesini İSG-KATİP üzerinden yapmadığından bahisle fiili çalışma süresinden sayılmamasına ilişkin İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı olarak gösterilen İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinin iptali istenilmiştir.
DAVACININ_İDDİALARI_ : Davacı tarafından, (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olduğu, bu belge ile Karabük ilinde bulunan … AVM'de iş güvenliği uzmanı olarak fiilen çalıştığı, iş yeri tarafından sigortalı işe giriş bildirgesinde iş güvenliği uzmanı olarak 09/10/2013 tarihinde işe giriş yaptığının bildirildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet dökümünde 13/08/2016 tarihine kadar iş güvenliği uzmanı olarak görev yaptığının görüldüğü, (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi alabilmek için (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi ile 3 yıl çalışmış olma şartının bulunduğu, fiilen çalışmasına rağmen iş sözleşmesinin İSG-KATİP sistemi üzerinden düzenlenip onaylanmaması nedeniyle çalıştığı sürenin idarece kabul edilmediği, bütün belgelerini idareye sunmasına rağmen dava konusu işlemle başvurusunun reddedildiği, işlemin ve dayanağı Yönetmelik maddesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI :Davalı idare tarafından, öncelikle, usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılıp açılmadığının resen incelenmesi gerektiği, esasa ilişkin olarak ise iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sözleşme bildirimlerine ilişkin iş ve işlemlerinin daha etkin ve hızlı bir şekilde yürütülmesi için İSG-KATİP sisteminin oluşturulduğu, 15/02/2013 tarihinden itibaren bütün iş yerlerinin kullanımına açıldığı, sözleşmelerin sistem üzerinden yapılması ve devam eden sözleşmelerin sisteme aktarılması gerektiğinin resmi internet sitesinden duyurulduğu, bu sayede çalışan sayısı ve tehlike sınıfına uygun olmayan sözleşme ile hizmet verilmesine imkan tanınmadığı, davacının 12/06/2013 tarihinde (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi aldığında sistemin devrede olduğu, davacının sistem üzerinden sözleşme yapmayı unutması karşısında çalıştığı sürenin fiili çalışma süresinden sayılması yönündeki başvurusunun kabulüne olanak olmadığı, davacının 3 yıl iş güvenliği uzmanlığı yapıp sözleşmesini sisteme girmemesinin hayatın olağan akışına uymadığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; (C) sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi sahibi olan davacının, İş Güvenliği Uzmanı olarak görev yaptığı sürenin sözleşmesinin İSG-KATİP üzerinden yapılmamış olması nedeniyle fiili çalışma süresinden sayılmamasına ilişkin … tarih ve … sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Genel Müdürlüğü işlemi ile bu işleme dayanak oluşturan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinin 14. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulacak işyeri sağlık ve güvenlik birimlerinin kuruluşu ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin yetkilendirilmeleri, yetki belgelerinin iptali, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 6 ncı, 8 inci, 24 üncü, 27 nci, 30 uncu ve 31 inci maddeleri ile 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 2 nci ve 12 nci maddelerine dayanılarak hazırlanan ve 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4.maddesinin (d) fıkrasında, İSG-KATİP'in iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili iş ve işlemlerin Genel Müdürlükçe kayıt, takip ve izlenmesi amacıyla kullanılan iş sağlığı ve güvenliği kayıt, takip ve izleme programını ifade edeceği belirtilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin "Görevlendirme belgesi ve sözleşme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde "İşyerinde çalışanlar arasından görevlendirme yapılması durumunda, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer sağlık personeli ile İSG-KATİP sistemindeki örneğine uygun sözleşme veya görevlendirme belgesi düzenlenir ve karşılıklı olarak en geç beş gün içerisinde sistem üzerinden onaylanır. İSG-KATİP sistemi üzerinden onaylanan sözleşmenin bir nüshası işveren tarafından, biri sözleşme veya görevlendirme yapılan kişiler tarafından saklanır." hükmü yer almış, aynı maddenin 7. fıkrasında ise sözleşme veya görevlendirilmeleri Genel Müdürlükçe onaylanmayan işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki görevlerine başlatılamayacakları ve yetkilerini kullanamayacakları hükme bağlanmıştır.
İş sağlığı ve güvenliği çalışanlarının sözleşme bildirimlerine ilişkin iş ve işlemlerin etkin ve hızlı şekilde yürütülmesi, kamu kaynaklarının daha etkin şekilde kullanılması amacıya İş Sağılığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Kayıt, Takip ve İzleme Programı (İSG-KATİP) 15.02.2013 tarihi itibarıyla bütün işyerlerinin kullanımına açılmış ve bu tarihten sonra bütün sözleşmelerin anılan sistem üzerinden yapılması, daha önce yapılmış ve devam eden sözleşmelerin ise sisteme aktarılması gerektiği 15.02.2013 tarihinde İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün resmi internet sitesinde duyurulmuştur.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 12.06.2013 tarihinde (C) sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi aldığı, söz konusu belgeyi aldığı tarihte İSG-KATİP sisteminin devrede olduğu, çalıştığı işyerinin ve kendisinin sözleşmeleri İSG-KATİP üzerinden bildirmeyi unuttuklarını belirterek İş Güvenliği Uzmanı olarak görev yaptığı 09.10.2013-13.08.2016 tarihleri arasındaki sürenin fiili çalışma süresinden sayılması talebiyle yaptığı başvurusunun dava konusu işlemle reddedildiği anlaşılmıştır.
Görüldüğü üzere, dava konusu Yönetmelik düzenlemesi işyerlerinin çalışan sayıları ve tehlike sınıflarına uygun nitelikte iş güvenliği uzmanı istihdamını amaçlamakta, bu hususta idarenin takip, kayıt ve denetim işlemlerinin etkin olarak yürütülmesi sözleşmenin İSG-KATİP sistemi üzerinden yapılmasını gerektirmektedir.
Bu durumda, İSG-KATİP sisteminin yönetmelikte belirtilen şartları sağlayan sözleşmelerin sisteme girebilmesine izin verdiği, söz konusu sistemin idarece yapılması gerekli kayıt, takip, denetim ve izleme işlemlerini hızlı ve etkin biçimde yürütülmesine olanak sağladığı dikkate alındığında dava konusu düzenlemede ve bu düzenlemeye dayalı olarak davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
İnşaat mühendisi olan davacı 20882 numaralı (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesini 12/06/2013 tarihinde almış, Karabük ilinde bulunan S.S. …Yapı Koop. (… AVM) ile iş güvenliği uzmanlığı çalışma sözleşmesi imzalamış ve işyeri tarafından 08/10/2013 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi verilerek davacının 09/10/2013 tarihinde iş güvenliği uzmanı olarak işe başlayacağı Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmiştir.
Davacı, 31/10/2016 tarihli başvurusu ile 08/10/2013 tarihinden itibaren S.S. … Yapı Koop. (…AVM)'de iş güvenliği uzmanı olarak görev yaptığını, ancak her iki tarafın da sözleşmeyi İSG-KATİP sistemine kaydetmeyi unuttuğundan, yapmış olduğu hizmetinin sistemde gözükmediğini ve (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavına girmesinin mümkün olmadığını belirtip iş güvenliği hizmetine dair belgelerini ibraz ederek mağduriyetinin giderilmesini teminen gerekli işlemin yapılmasını talep etmiştir.
Davalı idare tarafından, dava konusu işlemle, başvuru ekinde gönderilen sözleşmenin sistem üzerinden yapılan bir sözleşme olmaması nedeniyle İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi ve 5. fıkrası uyarınca davacının çalışmalarının fiili çalışma süresinden sayılmasına imkan bulunmadığı bildirilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı tarafından, davanın süresinde açılıp açılmadığının resen incelenmesi gerekitği ileri sürülmüştür.
Davacının başvurusunun reddine ilişkin 23/11/2016 tarihli uygulama işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Yönetmelik kuralının iptali istemine ilişkin bulunan davanın, uygulama işleminin tebliği üzerine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca 60 günlük süre içinde, 12/12/2016 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, süresinde bulunan davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "İş Güvenliği Uzmanı: Usul ve esasları yönetmelikle belirlenen, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanı"; "İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları" başlıklı 8. maddesinde, "(1) İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür. ...
(5) İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır."; "İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;
a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir. Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler.
b) Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar.
c) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlar.
ç) Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir.
d) Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları ve bunların işverenlerini bilgilendirir. ..."; "Teftiş, inceleme, araştırma, müfettişin yetki, yükümlülük ve sorumluluğu" başlıklı 24. maddesinde, "(1) Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yapılır. Bu Kanun kapsamında yapılacak teftiş ve incelemelerde, 4857 sayılı Kanunun 92, 93, 96, 97 ve 107 nci maddeleri uygulanır.
(2) Bakanlık, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında ölçüm, inceleme ve araştırma yapmaya, bu amaçla numune almaya ve eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde kontrol ve denetim yapmaya yetkilidir. Bu konularda yetkilendirilenler mümkün olduğu kadar işi aksatmamak, işverenin ve işyerinin meslek sırları ile gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutmakla yükümlüdür. Kontrol ve denetimin usul ve esasları Bakanlıkça düzenlenir.
(3) Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler, Millî Savunma Bakanlığı ve Bakanlıkça birlikte hazırlanacak yönetmeliğe göre yürütülür."; "Hüküm bulunmayan haller ve muafiyet" başlıklı 27. maddesinde, "(1) Çalışanların tabi oldukları kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4857 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
(2) Bu Kanuna göre düzenlenen kağıtlar damga vergisinden, işlemler harçtan müstesnadır.
(3) Bakanlık, bu Kanuna göre yapılacak iş ve işlemlere ait her türlü belge veya bilgiyi, elektronik ve benzeri ortamlar üzerinden isteyebilir, arşivleyebilir, bu ortamlar üzerinden onay, yetki, bilgi ve belge verebilir."; "İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitli yönetmelikler" başlıklı 30. maddesinde, "(1) Aşağıdaki konular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:
b) İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili olarak;
1) ...
2) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev alacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, işe alınmaları, görevlendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları, görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin yer aldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak asgari çalışma süreleri, işyerlerindeki tehlikeli hususları nasıl bildirecekleri, sahip oldukları belgelere göre hangi işyerlerinde görev alabilecekleri.
3) ...
4) ...
5) İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin eğitimleri ve belgelendirilmeleri, unvanlarına göre kimlerin hangi sınıf belge alabilecekleri, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli eğitimi verecek kurumların belgelendirilmeleri, yetkilendirilmeleri ile eğitim programlarının ve bu programlarda görev alacak eğiticilerin niteliklerinin belirlenmesi ve belgelendirilmeleri, eğitimlerin sonunda yapılacak sınavlar ve düzenlenecek belgeler.
6) ... "; "Belgelendirme, ihtar ve iptaller" başlıklı 31. maddesinde ise, "(1) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan, ölçüm ve analizleri yapan kişi, kurum, kuruluşlar ve eğitim kurumları ile ilgili olarak yetkilendirme ve belgelendirme bedelleri, bu kişi ve kurumlara getirilen kuralların ihlali hâlinde hafif, orta ve ağır ihtar olarak kayda alınması ile yetki belgelerinin geçerliliğinin doğrudan veya ihtar puanları esas alınarak askıya alınması ve iptaline dair usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir." hükümleri yer almaktadır.
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulacak işyeri sağlık ve güvenlik birimlerinin kuruluşu ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin yetkilendirilmeleri, yetki belgelerinin iptali, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla 29/12/2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Yönetmelikte geçen: a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, d) İSG-KÂTİP: İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili iş ve işlemlerin Genel Müdürlükçe kayıt, takip ve izlenmesi amacıyla kullanılan iş sağlığı ve güvenliği kayıt, takip ve izleme programını, ... ifade eder."; "Görevlendirme belgesi ve sözleşme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde, "İşyerinde çalışanlar arasından görevlendirme yapılması durumunda, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer sağlık personeli ile İSG-KATİP sistemindeki örneğine uygun sözleşme veya görevlendirme belgesi düzenlenir ve karşılıklı olarak en geç beş gün içerisinde sistem üzerinden onaylanır. İSG-KATİP sistemi üzerinden onaylanan sözleşmenin bir nüshası işveren tarafından, biri sözleşme veya görevlendirme yapılan kişiler tarafından saklanır."; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle 7. fıkrasında (eski 5. fıkra) da, "Sözleşme veya görevlendirilmeleri Genel Müdürlükçe onaylanmayan işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki görevlerine başlatılamaz ve yetkilerini kullanamazlar." düzenlemeleri yer almaktadır.
Dava Konusu Yönetmelik Kuralının İncelenmesi:
Anayasa'nın dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihteki haliyle 124. maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabilmektedirler.
Bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre, hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği'nin dava konusu 14. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde, işyerinde çalışanlar arasından görevlendirme yapılması durumunda, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer sağlık personeli ile İSG-KATİP sistemindeki örneğine uygun sözleşme veya görevlendirme belgesi düzenleneceği ve karşılıklı olarak en geç beş gün içerisinde sistem üzerinden onaylanacağı, İSG-KATİP sistemi üzerinden onaylanan sözleşmenin bir nüshasının işveren tarafından, birinin de sözleşme veya görevlendirme yapılan kişiler tarafından saklanması gerektiği düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 30. maddesiyle işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev alacak iş güvenliği uzmanının nitelikleri, işe alınmaları, görevlendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları, görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin yer aldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak asgari çalışma süreleri, işyerlerindeki tehlikeli hususları nasıl bildirecekleri, sahip oldukları belgelere göre hangi işyerlerinde görev alabilecekleri hususlarının Bakanlık tarafından çıkarılacak Yönetmeliklerle düzenleneceği görülmekte olup; bu haliyle iş güvenliği uzmanı ile sözleşme akdedilmesi ve onaylanmasına ilişkin olarak dava konusu Yönetmelik bendiyle getirilen düzenlemenin, anılan Kanun'un verdiği yetki kapsamında kaldığı gibi sözleşmelerin bildiriminin sistem üzerinden hızlı bir şekilde yapılması, iş güvenliği uzmanlarının nitelik ve belge sınıfları ile sözleşmeye konu işin niteliğinin birbirine uygunluğu hususlarının sağlıklı bir şekilde takip ve denetiminin sağlanması amaçlarına yönelik olması nedeniyle hizmet gereklerine ve kamu yararına da uygun bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dava Konusu Uygulama İşleminin İncelenmesi:
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi olan davacının Karabük ilinde bulunan S.S. … Yapı Koop. (… AVM) ile iş güvenliği uzmanlığı çalışma sözleşmesi imzaladığı ve işyeri tarafından 08/10/2013 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesinin verildiği, ancak iş yeri ve davacı tarafından söz konusu sözleşmenin İSG-KATİP sistemine yüklenmediği, bu nedenle davacı tarafından 31/10/2016 tarihinde idareye başvurularak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavına girebilmesi için sistemde gözükmeyen bu sürelerinin hizmet süresinden sayılmasının istenildiği, idare tarafından ise sözleşmenin sistem üzerinden yapılan bir sözleşme olmaması nedeniyle davacının çalışmalarının fiili çalışma süresinden sayılmasına imkan bulunmadığının bildirildiği görülmektedir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle hukuka uygun bulunan Yönetmelik düzenlemesi gereği davacı ve iş yeri tarafından iş güvenliği uzmanlığına ilişkin sözleşmenin İSG-KATİP sistemine yüklenmesi gerekirken 17/10/2016 tarihine kadar bu yükümlülüğün yerine getirilmediği açıktır.
Bununla birlikte, davacının (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olduğu, Karabük ilinde bulunan S.S. … Yapı Koop. (… AVM) ile iş güvenliği uzmanlığı çalışma sözleşmesi imzaladığı, işyeri tarafından 08/10/2013 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi ile iş güvenliği uzmanı olarak istihdam edileceğinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği ve çalıştığı sürelere ilişkin sigorta bildirimlerinin yapıldığı, bu sigorta kayıtlarının da Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı bünyesinde mevcut olduğu hususlarında duraksama bulunmamaktadır.
Bu durumda, davalı idare tarafından davacının iş güvenliği uzmanlığı belgesine uygun bir iş yerinde, iş güvenliği uzmanı olarak fiilen görev yapıp yapmadığı, yapmış ise görev sürelerinin tespiti hususlarının resmi kayıtlardan teyit edilebilmesi olanağı bulunmakta olup, dava konusu Yönetmeliğin 14/3-b ve 14/7 kurallarını ihlalin, fiilen iş güvenliği uzmanı olarak çalışılan sürenin yok sayılması, iş güvenliği uzmanı tarafından yapılan işlemlerin geçersiz kabul edilmesi sonucunu doğurmayacağı, nitekim işlemin dayanağı Kanun ve Yönetmelikte de bu yönde bir yaptırımın yer almadığı dikkate alındığında, sadece iş yeri ile yapılan iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesinin sisteme yüklenmediğinden bahisle davacının iş güvenliği uzmanı olarak görev yaptığı sürelerin hiç görev yapmamış gibi kabul edilmesinde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği'nin dava konusu 14. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi yönünden davanın REDDİNE,
2. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı dava konusu işleminin İPTALİNE,
3. Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1/2'si olan … TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, … TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 24/11/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.