T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2017/2084
Karar No:2023/2815
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzurum ilinde kurulması planlanan 9,258 MWm/8,980 MWe gücündeki Tortum Regülatörü ve HES projesi için verilmiş olan ... tarih ve ... sayılı üretim lisansının iptali, bu lisansa ilişkin olarak alınan kesin teminat mektubunun irat kaydedilmesi ile şirket ve ilgililerine 3 yıl süreyle elektrik piyasasında lisans verilmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının ve bu karara karşı yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı Kurul kararını bildiren ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin gerekçesinin davacı şirketin inşaat öncesi döneme ilişkin yükümlülüklerini tam olarak yerine getirememesi olduğu, davacı şirket tarafından yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmediği, gerekli başvuruların bir kısmının yapılmadığı, ancak Tortum Belediye Başkanlığı'ndan alınan ... tarih ve ... sayılı yazının, üretim lisansının inşaat öncesi sürenin tamamlanma tarihi olan 06/04/2015 tarihinden önce alındığının anlaşıldığı, mezkûr yazının Tortum Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali'nin yapı ruhsatlarına tâbi olmadığına ilişkin olduğu dikkate alındığında, 04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik uyarınca, inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerden Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15/1 maddesinde yer alan belgelerin istenmeyeceği açık olduğundan, üretim lisansının iptal edilmesine ilişkin Kurul kararında ve bu karara karşı yapılan itirazın reddine dair Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ilk derece mahkemesi kararında açıkça davacı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmesi için gereken sürenin geçtiğinin belirtildiği, devamında idarenin yerine geçmek suretiyle davacı şirketin sunduğu belgenin yeterli olduğu kanaatine varılmak suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, bir idarî işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilebilmesi için unsurlarından birinin (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) sakat olması gerektiği, dava konusu işlemlerin tüm yönleriyle hukuka uygun olduğu, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde lisans verilmesi koşullarının ayrıntılarıyla düzenlendiği, idarî yargı yetkisinin idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Dairemizin 22/02/2023 tarih ve E:2017/2084 sayılı ara kararı cevabı geldiği görülerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Erzurum ilinde kurulması planlanan 9,258 MWm/8,980 MWe gücündeki Tortum Regülatörü ve HES projesi için davacı şirkete ... tarih ve ... numaralı üretim lisansı verilmiştir.
Söz konusu lisansa inşaat öncesi süre 22 ay, inşaat süresi 38 ay ve tesis tamamlama tarihi 06/12/2017 olarak derc edilmiştir.
Davacı şirketin ... tarih ve ... barkodlu yazısı ile, "Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesinde belirtilen yükümlülükler kapsamında, proje ile ilgili kamulaştırma dosyalarının eksiksiz sunulabilmesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro 8. Bölge Müdürlüğü'nden ilgili alanların tapu kayıtlarının talep edildiği, tapu kayıtlarının taraflarına gönderilmesi işlemini takiben kamulaştırma işlemlerinin başlatılması için başvuruda bulunulacağı, Erzurum İl Özel İdaresi'ne 14/08/2014 tarihinde projenin imar planı onayı için başvuruda bulunulduğu, konuya ilişkin sürecin hâlen devam ettiği, proje kapsamında Erzurum Valiliği İl Çevre ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı kararı ile 'Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir' kararı alındığı" belirtilmiştir.
Daha sonra davacının ... tarih ve ... barkodlu yazısında, "(...) 10/10/2012 tarihinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalandığı, 24/08/2014 tarihinde Tortum Belediyesi'ne imar planı onayı için başvurulmuş olmasına rağmen uzun süredir konuyla ilgili bir işlem yapılmadığı, 17/03/2015 tarihinde imar planı onayı için ilgili kurumlardan görüş yazılarını toplama sürecini başlatılabildiği, kamulaştırma dosyalarının eksiksiz sunulabilmesi için Tapu ve Kadastro 8. Bölge Müdürlüğü'nden ilgili alanların tapu kayıtlarının 25/09/2014 tarihinde talep edildiği, cevap alınamayınca 23/03/2015 tarihinde Tortum Tapu Müdürlüğü'nden yeniden talep edildiği, proje kamulaştırma işlemleri için ... Harita Mühendislik firması ile sözleşme imzalandığı, kamulaştırma dosya hazırlık işlemleri sürecinin hâlen devam ettiği, Tortum Belediyesi'nden projenin yapı ruhsatlarına tâbi olmadığına ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazı alındığı, lisansta yer alan inşaat öncesi dönemine ilişkin işlemlerin Yönetmelik çerçevesinde yerine getirildiği, 04/02/2015 tarihinde yapılan değişiklik uyarınca, inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerden diğer belgelerin istenmeyeceğinin belirtildiği, Tortum Belediyesi tarafından kendilerine verilen ekli yazı çerçevesinde, inşaat faaliyetlerine başlanması yönündeki Kurum görüşünün kendilerine bildirilmesinin talep edildiği" belirtilmiştir.
Kamulaştırma Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında, "(...) İlgi yazınız ekinde gönderilen ve Tortum Belediye Başkanlığından alınan ... tarih ve ... sayılı yazının, üretim lisansının inşaat öncesi sürenin tamamlanma tarihi olan 06/04/2015 tarihinden önce alındığı anlaşılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Davalı idarece, davacı şirket tarafından yükümlülüklerin tümünün yerine getirildiğine ilişkin belgelerin 06/04/2015 tarihine kadar sunulması gerekmekte iken sunulmadığı tespit edilmiştir.
Daha sonra dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile, mezkûr üretim lisansının iptal edilmesine, davacı şirketin söz konusu lisans kapsamında sunmuş olduğu 444.384,00-TL tutarlı teminat mektubunun irat kaydedilmesine, şirket ile şirkette % 10 ve üzerinde doğrudan pay sahibi olanların, yönetim kurulu başkanı ve üyelerinin karar tarihinden itibaren 3 (üç) yıl süreyle elektrik piyasasında lisans alamayacağına, lisans başvurusunda bulunamayacağına, lisans başvurusu yapan tüzel kişiliklerde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olamayacağına, yönetim kurullarında görev alamayacağına karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı şirket tarafından yapılan itirazın, ... tarih ve ... sayılı yazı ile dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı uyarınca reddedildiği bildirilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Lisans esasları" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "Lisans, bu Kanun hükümleri uyarınca üzerinde kayıtlı piyasa faaliyetlerinin yapılabilmesi için tüzel kişilere verilen izin belgesidir. 11 inci maddenin onuncu fıkrasında belirtilen piyasalara ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, lisanslara ilişkin olarak aşağıdaki hususlar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir: (...) a) Başvuru ve değerlendirme usul ve esasları ile lisansların verilmesi, tadili, sona erdirilmesi, iptali, süreleri, süre uzatımı, yenilenmesi ve lisans kapsamındaki hak ve yükümlülüklerin belirli bir süre askıya alınmasına ilişkin usul ve esaslar"; yedinci fıkrasında, "Üretim lisansı başvurusunda bulunan tüzel kişiden, önlisans yükümlülüklerinin yerine getirilmesini müteakiben üretim tesisinin lisansında belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması hâlinde irat kaydedilmek üzere, kurulmak istenen üretim tesisinin niteliğine ve büyüklüğüne göre yatırım tutarının yüzde onunu geçmemek üzere teminat mektubu alınır. Mücbir sebep hâlleri ile lisans sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında üretim tesisinin lisansında belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması veya kalan süre içerisinde kurulamayacağının tespit edilmesi hâllerinde lisans iptal edilir ve teminat mektubu irat kaydedilir. (...)"; sekizinci fıkrasında, "Lisansı iptal edilen tüzel kişi, bu tüzel kişilikte yüzde on veya daha fazla paya sahip ortaklar ile lisans iptal tarihinden önceki bir yıl içerisinde görevden ayrılmış olanlar dâhil, yönetim kurulu başkan ve üyeleri, lisans iptalini takip eden üç yıl süreyle lisans alamaz, lisans başvurusunda bulunamaz, lisans başvurusu yapan tüzel kişiliklerde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olamaz, yönetim kurullarında görev alamaz."; "İşletmeye geçmemiş ya da geçememiş lisanslara yönelik işlemler" başlıklı Geçici 9. maddesinin birinci fıkrasında, "Üretim lisansına dercedilen inşaat öncesi süre içerisinde, üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini ikmal edememiş tüzel kişilere, varsa kalan inşaat öncesi sürelerine ek olarak; yoksa sadece altı ay süre verilir. Mücbir sebepler dışında bu süre içerisinde de yükümlülüklerini ikmal edemeyen tüzel kişilerin lisansları iptal edilir." kuralları yer almıştır.
02/11/2013 tarih ve 28809 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan hâliyle "Yükümlülüklerin ertelenmesi, askıya alınması ve kaldırılması" başlıklı 35. maddesinde, "(1) Önlisans ve lisans sahibinin ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülükleri, mücbir sebep hallerinde, etkilendikleri oranda, mücbir sebebin etkileri giderilinceye kadar, Kurul kararıyla ertelenebilir veya askıya alınabilir. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilemeyeceğinin anlaşıldığı hallerde, Kurul, önlisans ve lisans sahibinin yükümlülüğünün kaldırılmasına da karar verebilir. İletim ve dağıtım faaliyetlerine ilişkin yükümlülüklerin kaldırılması talep edilemez. (2) Bir olayın mücbir sebep hali sayılabilmesi için; olaydan etkilenen tarafın gerekli özen ve dikkati göstermiş ve tüm önlemleri almış olmasına karşın olayın önlenemeyecek, kaçınılamayacak ve öngörülemeyecek olması ve bu durumun etkilenen tarafın ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini engellemesi gerekir. (3) Aşağıda belirtilen haller, bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, mücbir sebepler olarak kabul edilir: a) Doğal afetler ve salgın hastalıklar, b) Savaş, nükleer ve kimyasal serpintiler, seferberlik halleri, halk ayaklanmaları, saldırı, terör hareketleri ve sabotajlar, c) Grev, lokavt veya diğer memur ve işçi hareketleri. (4) İlgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerin ertelenmesi, askıya alınması veya kaldırılması kararının verilebilmesi için, lisans sahibinin; a) Mücbir sebebin başlama tarihini ve mahiyetini, b) İlgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerine olan etkilerini, c) Mümkün olması halinde etkilerin tahmini giderilme süresini, içeren başvurusunu, Kuruma yazılı olarak bildirmesi zorunludur. (5) Bu madde kapsamındaki talepler, başvuruya ilişkin gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasından itibaren altmış gün içerisinde Kurul kararı ile sonuçlandırılır."; "Mevcut lisans sahiplerine altı aylık süre verilmesi" başlıklı Geçici 15. maddesinde, "(1) Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesindeki tüzel kişilerin tamamlaması gereken yükümlülükler şunlardır: a) Üretim tesisinin kurulacağı sahanın lisans sahibi tüzel kişinin mülkiyetinde olmaması halinde, söz konusu sahanın mülkiyet veya kullanım hakkını elde etmek, hidroelektrik santrallerinde su tutma alanları hakkında ilgili idarelerden kamulaştırma kararı almak. b) Kurulması planlanan üretim tesisine ilişkin imar planlarını onaylatmak. c) Rüzgâr başvurularına ilişkin Teknik Etkileşim İzninin alınması için gerekli başvuruyu yapmak. ç) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararı almak. (2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyla, a) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi biten tüzel kişiler, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde, b) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi bitmeyen tüzel kişiler, kalan inşaat öncesi sürelerine altı ay eklenmek suretiyle bulunacak süre içerisinde, birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerin tamamlandığına ilişkin bilgi ve belgeleri Kuruma sunmakla yükümlüdür. Bu süre içerisinde söz konusu yükümlülükleri tamamlayamayan tüzel kişiler hakkında Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde işlem tesis edilir. (...) (3) İkinci fıkrada belirtilen tarihler itibarıyla, inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerden birinci fıkrada sayılan belgeler istenmez. (...)"; kuralları bulunmaktadır.
Dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mülga Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin "Bakanlıkça düzenlenen ruhsatlar ve kamuya ait yapı ve tesisler" başlıklı 59. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Ancak kamuya ait alanlarda kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan karayolu, demiryolu, liman, yat limanı ve benzeri ulaşım tesisleri, bunların tamamlayıcı niteliğindeki iskele, açık ve kapalı barınak, tersane, tamir ve bakım istasyonları, tünel, köprü, menfez, baraj, hidroelektrik santralı, sulama ve su taşıma hatları, su dolum tesisleri, arıtma tesisleri, her tür ve nitelikteki enerji, haberleşme ve iletişim istasyonları ve nakil hatları, doğal gaz ve benzeri boru hatları, silo, dolum istasyonları, rafineri gibi enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma, iletişim ve diğer altyapı hizmetleri ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı niteliğinde olan kontrol ve güvenlik üniteleri, trafo, eşanjör, elavatör, konveyör gibi yapılar, bu işleri yapmak üzere geçici olarak kurulan beton ve asfalt santralleri, yapı ruhsatına tabi değildir. Bu tür yapı ve tesislerin projelerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca incelenerek onaylanmış olması, denetime yönelik fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması ve inşasına başlanacağının, ilgili yatırımcı kamu kurum ve kuruluşu tarafından mülkiyete ilişkin bilgiyle birlikte yazılı olarak ilgili idareye bildirilmesi gerekir. Bu yapılarda sorumluluk ilgili kamu kurum ve kuruluşunundur." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuat kurallarından, lisansın, Kanun hükümleri uyarınca üzerinde kayıtlı piyasa faaliyetlerinin yapılabilmesi için tüzel kişilere verilen izin belgesi olduğu, başvuru ve değerlendirme usûl ve esasları ile lisansların verilmesi, tadili, sona erdirilmesi, iptali, süreleri, süre uzatımı, yenilenmesi ve lisans kapsamındaki hak ve yükümlülüklerin belirli bir süre askıya alınmasına ilişkin usûl ve esasların yönetmelikle belirleneceği, üretim lisansı başvurusunda bulunan tüzel kişiden, önlisans yükümlülüklerinin yerine getirilmesini müteakiben üretim tesisinin lisansında belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması hâlinde irat kaydedilmek üzere, kurulmak istenen üretim tesisinin niteliğine ve büyüklüğüne göre yatırım tutarının yüzde onunu geçmemek üzere teminat mektubu alınacağı, mücbir sebep hâlleri ile lisans sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında üretim tesisinin lisansında belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması veya kalan süre içerisinde kurulamayacağının tespit edilmesi hâllerinde lisansın iptal edileceği ve teminat mektubunun irat kaydedileceği, lisansı iptal edilen tüzel kişinin, bu tüzel kişilikte yüzde on veya daha fazla paya sahip ortaklar ile lisans iptal tarihinden önceki bir yıl içerisinde görevden ayrılmış olanlar dâhil, yönetim kurulu başkan ve üyeleri, lisans iptalini takip eden üç yıl süreyle lisans alamayacağı, lisans başvurusunda bulunamayacağı, lisans başvurusu yapan tüzel kişiliklerde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olamayacağı, yönetim kurullarında görev alamayacağı, üretim lisansına dercedilen inşaat öncesi süre içerisinde, üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini ikmal edememiş tüzel kişilere, varsa kalan inşaat öncesi sürelerine ek olarak, yoksa sadece altı ay süre verileceği, mücbir sebepler dışında bu süre içerisinde de yükümlülüklerini ikmal edemeyen tüzel kişilerin lisanslarının iptal edileceği anlaşılmaktadır.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca, önlisans ve lisans sahibinin ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerinin, mücbir sebep hâllerinde, etkilendikleri oranda, mücbir sebebin etkileri giderilinceye kadar, Kurul kararıyla ertelenebileceği veya askıya alınabileceği, bir olayın mücbir sebep hâli sayılabilmesi için, olaydan etkilenen tarafın gerekli özen ve dikkati göstermiş ve tüm önlemleri almış olmasına karşın olayın önlenemeyecek, kaçınılamayacak ve öngörülemeyecek olması ve bu durumun etkilenen tarafın ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini engellemesi gerektiği, Kanun'un Geçici 9. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen tüzel kişilerin tamamlaması gereken yükümlülüklerin, üretim tesisinin kurulacağı sahanın lisans sahibi tüzel kişinin mülkiyetinde olmaması hâlinde, söz konusu sahanın mülkiyet veya kullanım hakkını elde etmek, hidroelektrik santrallerinde su tutma alanları hakkında ilgili idarelerden kamulaştırma kararı almak, kurulması planlanan üretim tesisine ilişkin imar planlarını onaylatmak, rüzgâr başvurularına ilişkin teknik etkileşim izninin alınması için gerekli başvuruyu yapmak, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararı almak olduğu, Yönetmeliğin yürürlük tarihi (02/11/2013) itibarıyla, inşaat öncesi döneme ilişkin süresi biten tüzel kişilerin, Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde, inşaat öncesi döneme ilişkin süresi bitmeyen tüzel kişilerin, kalan inşaat öncesi sürelerine altı ay eklenmek suretiyle bulunacak süre içerisinde, birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerin tamamlandığına ilişkin bilgi ve belgeleri Kurum'a sunmakla yükümlü olduğu, bu süre içerisinde söz konusu yükümlülükleri tamamlayamayan tüzel kişiler hakkında Kanun hükümleri uyarınca işlem tesis edileceği, 04/02/2015 tarihli Kanun değişikliği uyarınca, belirtilen tarihler itibarıyla, inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerden birinci fıkrada sayılan belgelerin istenmeyeceği düzenlenmiştir.
Bunun yanında, kamuya ait alanlarda kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan hidroelektrik santralı ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı niteliğinde olan yapıların yapı ruhsatına tâbi olmadığı, bu tür yapı ve tesislerin projelerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca incelenerek onaylanmış olması, denetime yönelik fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması ve inşasına başlanacağının ilgili yatırımcı kamu kurum ve kuruluşu tarafından mülkiyete ilişkin bilgiyle birlikte yazılı olarak ilgili idareye bildirilmesi gerektiği, bu yapılarda sorumluluğun ilgili kamu kurum ve kuruluşunun olduğu anlaşılmaktadır.
Dairemizin 22/02/2023 tarihli ara kararıyla davalı idareden, davacı şirketin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında değerlendirilmeme gerekçelerinin açıklanılması istenilmiş olup, davalı idarece verilen ve 24/03/2023 tarihinde kayda giren ara karar cevabında, projeye ilişkin dava konusu kararların alındığı tarihte yürürlükte olan mülga Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği veya 03/07/2017 tarihinde yürürlüğe giren yeni Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri uyarınca değerlendirilebilmesi için, kamuya ait alanda yapılacak olması, kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılması veya yaptırılacak olması, projelerin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca incelenerek onaylanmış olması, denetime yönelik fenni mesuliyetin bir kamu kurumu ve kuruluşu tarafından üstlenilmesi koşullarının sağlanması gerektiği, söz konusu projenin, herhangi bir kamu kurum ve kuruluşu tarafından yapılması veya yaptırılacak olması gibi bir durumunun söz konusu olmadığı, mülkiyetinin kamuya ait olmadığı, projenin denetime yönelik fenni mesuliyetin bir kamu kurumu ve kuruluşu tarafından üstlenilmesi şartının da yerine getirilmediği hususları göz önünde bulundurulduğunda, uyuşmazlık konusu projenin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği ve yapı ruhsatından muaf tutulmasının mümkün olmadığı, bu husus hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan da teyit alınabileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, projenin yapı ruhsatına tâbi olduğu, Tortum Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı esas alınmak suretiyle davacı şirketin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesinin üçüncü fıkrasından yararlandırılamayacağı ve dolayısıyla Yönetmelik maddesinde belirtilen yükümlülüklerden muaf tutulamayacağı, mezkûr yükümlülükler mücbir sebep olmaksızın üretim lisansında verilen inşaat öncesi 22 aylık süre ve ilave 6 aylık süre içinde yerine getirilememiş olduğundan, üretim lisansının iptali, teminat mektubunun irat kaydedilmesi ve ilgililerin karar tarihinden itibaren üç yıl süreyle yasaklı sayılmasında ve bu karara karşı davacı tarafından yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
Nitekim, Dairemizin 26/12/2022 tarih ve E:2020/859, K:2022/4980 sayılı kararı da bu yöndedir.
Öte yandan, davalı idarenin mezkûr ara karar cevabından, yargılama sürecinde verilen yürütmeyi durdurma kararının ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile uygulanarak dava konusu Kurul kararlarının geri alındığı, ilerleyen süreçte davacı tarafından 18/04/2018 ve 13/06/2018 tarihli yazılarla projenin yapılabilirliğinin kalmadığı belirtilerek üretim lisansının sonlandırılması ve teminat mektubunun iadesinin talep edildiği, davacının talebi doğrultusunda ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile üretim lisansının sonlandırılmasına ve teminat mektubunun iade edilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam ... -TL harcın istemi hâlinde davalıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 01/06/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.