T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2017/212
Karar No:2022/3535
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Fonu (…)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına Fon alacağının tahsili amacıyla düzenlenen 897.095,36-TL tutarlı, … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararına konu Fon alacağının tahsilini teminen davacı adına … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun düzenlendiği, davacı tarafından bu işlemin iptali istemiyle Mahkemenin E:… esas sayısına kayden dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla davanın reddine karar verildiği; bu durumda, ödeme emrinin dayanağı olan ödemeye çağrı mektubunun Mahkemenin anılan kararı ile hukuka uygun bulunduğu, vadesinde ödenmeyen alacağın tahsiline devam edilmesine yasal engel bulunmadığından tanzim edilen ödeme emrinde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkeme kararına dayanak olarak gösterilen Fon Kurulu kararına karşı açılan davaların davacı açısından dayanak teşkil etmediği, adli yargı mahkemelerince verilen kesin hükümlere aykırı işlem tesis edildiği, davacıdan tahsil edilmek istenen paranın hesabına hiç geçmediği, davacı ile … arasında imzalanan temlik sözleşmesinin iptali istemiyle … Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen bir davanın bulunduğu, davacı tarafından Fon'a karşı yapılan takibin ilamlı alacak niteliği taşıdığı, davacının banka kaynaklarının edinilmesinde veya edindirilmesinde bir katkısının bulunmadığı, dava konusu işlemin davacının adli yargı mahkemelerinde kazandığı davalardaki hükümleri etkisiz bırakmak amacıyla tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, … Bilişim Hizmetleri ve Yönetim Danışmanlığı Tic. Ltd. (… Bilişim) ile … A.Ş.'nin hakim ortakları arasında muvazaalı ilişkiler bulunduğu, davacının … Bilişim veya … A.Ş. ile imzalanan sözleşme ile ilgisinin olmadığı, …'ın babasına ait olan taşınmaza … A.Ş. lehine ipotek tesis edildiği, bu taşınmazın aralarında davacının da bulunduğu başka şahıslar arasında el değiştirdiği, adli yargı mahkemelerince verilen kararlar nedeniyle Fon aleyhine yalnızca davacı tarafından takip yapıldığı, icra mahkemeleri tarafından verilen kararların şekli anlamda kesin hüküm teşkil ettiği ve borcun esasına yönelik olarak bir sonuç doğurmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile 2.693.278,96-USD tutarındaki Fon alacağının …Bilişim ile ilgili alınan … A.Ş. yönetim kurulu kararlarında imzası bulunan yönetim kurulu üyeleri ve sözleşmeyi imzalayan yöneticilerin 'banka kaynağını edindiren', MBS Bilişim'in 'banka kaynağı edinen' sıfatıyla mütesilsilen sorumlu tutulmasına, alacağın … Bilişim'den tahsil edilememesi veya tahsil edilmeyeceğinin anlaşılması durumunda firmanın aralarında …'ın da bulunduğu kanuni temsilcilerinden takip ve tahsiline başlanılmasına karar verildiği, … Bilişim, … ve …tarafından …Bilişim'in … A.Ş.'den kullandığı kredinin teminatı olan 500.000,00-TL tutarındaki ipotekli taşınmazın … Asliye Ticaret Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… kararı ile banka alacağının kalmadığı iddiasıyla Fon aleyhine … Asliye Ticaret Mahkemesi'nin E:… esasına kayıtlı istirdat davası açıldığı, söz konusu davada Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davanın kabulüyle 500.000,00-TL'nin 06/12/2005 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verildiği, … Bilişim ve …'ın bu davadan olan alacağının tüm ferileriyle birlikte davacıya adi nitelikteki bir belge ile temlik edildiği, bu ilama istinaden davacı tarafından … İcra Müdürlüğü'nün E:… sayılı dosyasıyla takip açıldığı, Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile bahsi geçen temlik sözleşmesinin Fona karşı hükümsüz sayılmasına … sayılı Fon Kurulu kararına konu Fon alacağının tahsilini temin amacıyla … İcra Müdürlüğünün E:… sayılı dosyasına konu alacağın 2/3'üne tekabül eden 876.806,50-TL ve 20.288,96-TL faizi olmak üzere toplam 897.095,36-TL'den davacının sorumlu tutulmasına karar verildiği, Fon Kurulu'nun anılan kararına konu Fon alacağının tahsilini teminen davacı adına … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun düzenlendiği, söz konusu ödemeye çağrı mektubuna konu tutarın ödenmemesi nedeniyle … tarih ve … sayılı ödeme emrinin düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği, bu ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararına konu Fon alacağının tahsilini teminen davacı adına … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun iptali istemiyle açılan davada, davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Dairemizin 06/10/2022 tarih ve E:2017/211, K:2022/3536 sayılı kararıyla bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin yargısal denetiminin Dairemizin anılan kararı dikkate alınarak yeniden yapılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 06/10/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) GEREKÇEDE KARŞI OY :
Dava, davacı adına Fon alacağının tahsili amacıyla düzenlenen 897.095,36-TL tutarlı, … tarih ve …sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, … A.Ş. (Banka) ile … Bilişim Hizmetleri ve Yönetim Danışmanlığı Ltd. Şti. (… Bilişim) arasında 02.09.1999 tarihinde imzalanan 13.500.000-USD bedelli yazılım ve hizmet sözleşmesi nedeniyle verilen hizmetlere karşılık olarak … Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan davada, Mahkemece adı geçen şirkete ödeme yapılmasına karar verilmesi ve kararın kesinleşerek 6.733.197,41-USD ödeme yapılmasından sonra, bu Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan raporda; Banka ile … Bilişim arasında sözleşme imzalanmadan önce fiyat konusunda piyasa araştırması yapılmadığı, teknik şartnamenin bulunmadığı, idari sözleşmenin yetersiz olduğu ve pazarlık yapılmadan liste fiyatı üzerinden sözleşme imzalandığı ve pazarlıklar sonucu bu tür alımlarda % 40'lara varan indirimler alınabileceği yönündeki değerlendirmeler dikkate alınarak gerek 02/09/1999 tarihli yazılım ve hizmet sözleşmesinin 11. maddesindeki düzenleme gerekse …A.Ş. ve … Bilişim arasındaki hizmet ve kredi sözleşmelerinin teminatı olarak öngörülen taşınmaz ve …'in sahipliğindeki … Turizm Yat ve Gemi Proje İnşaat Pazarlama A.Ş.'nin devir sürecine ilişkin tespitlerin Banka ile MBS Bilişim arasında muvazaalı ilişkileri ortaya koyduğu değerlendirilerek alınan Fon Kurulu kararlarının akabinde dava konusu ödeme emri işleminin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Olayda, MBS Bilişim'e ödenen toplam 6.733.197,41-USD'nin 2.693.278,96-USD'lik kısmından …Bilişim'in "banka kaynağını edinen" sıfatıyla sorumlu tutularak davacının sorumluluğuna gidilebilmesi için, 02/09/1999 tarihli sözleşmeye konu yazılım hizmetinin piyasa koşullarına göre % 40 daha yüksek bir fiyattan alınmış olması tek başına yeterli olmayıp, sözleşmenin ve bu yöndeki fiilin banka kaynaklarının dolaylı yollardan edinilmesine yönelik muvazaalı bir sözleşme olduğunun açık bir şekilde ortaya konulmuş olması gerekmektedir. Oysa ki dava konusu olayda, … Bilişim ile Banka arasında akdedilen 02/09/1999 tarihli yazılım ve hizmet sözleşmesinin banka kaynaklarının edinilmesi/edindirilmesi amacıyla yapıldığına ilişkin Fon tarafından net bir tesbitin yapılamadığı görülmektedir.
Bu nedenle, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun Geçici 11. maddesinin atfı ile yürürlüğü devam eden 4389 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 15. maddesinin 7. fıkrasının (b) bendi ve 15/a maddesi uyarınca Fon alacağı sayılan miktarın tahsili amacıyla banka kaynağını edinen sıfatıyla … Bilişim Hizmetleri ve Yönetim Danışmanlığı Tic. Ltd. Şti.'nin sorumlu tutularak firmanın Fon'dan olan alacağını temlik alan davacı hakkında takip ve tahsil işlemlerinin yapılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının anılan gerekçe ile bozulması gerektiği oyu ile, karara gerekçe yönünden katılmıyorum.