T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/2284
Karar No : 2021/1461
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Kurulu / …
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile irtibat ve iltisakının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile yine aynı Kurulun ... tarih ve ... sayılı yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu kararlar tesis edilirken, hiçbir aşamada savunmasının alınmadığı, kararı tesis eden HSK Genel Kurulu oluşumunun hukuka aykırı olduğu, idarenin adil yargılanma hakkının gereği olarak disiplin hukuku kapsamındaki tüm usuli güvenceleri tanıması gerektiği, hakkında soruşturma izni alınmadığı, HSK Genel Kurulu'nun dava konusu kararı almaya yetkisi bulunmadığı, hakimlik teminatı dikkate alınmaksızın ve soruşturma yürütülmeksizin disiplin cezası verildiği, savunma hakkının görmezden gelindiği, dava konusu meslekten çıkarma kararında şahsı ile ilgili bir değerlendirme olmadığı, FETÖ/PDY terör örgütü ile bir bağlantısı bulunmadığı, hakim ve savcıların darbeye katıldıkları yönünde bir delil veya bilginin ortaya konulmadığı, tutuklama kararları ile meslekten çıkarma kararlarının birbirlerine gerekçe gösterilerek işlemin sakatlandığı, OHAL kararının Anayasa'ya aykırı olduğu, OHAL ilanı şartlarının ve bu kapsamda getirilecek düzenlemelerin sınırlarının Anayasa'da açıkça düzenlendiği, bu dönemde çıkarılan KHK'ların konu ve zaman bakımından bu kurallara uygun olmadığı, bu nedenle bu KHK'lara dayanılarak verilen meslekten çıkarma kararlarının da hukuka aykırı olduğu, davalı idarenin yargılama makamı olmaması sebebi ile örgüt değerlendirmesi yapamayacağı, dava konusu meslekten çıkarma kararlarında örgüt hakkında yapılan değerlendirmelerin iddiadan ibaret olduğu, ayrıca bu örgütün faaliyetleri ile şahsı arasında illiyet bağının kurulmadığı, meslekten çıkarma kararında bahsedilen olaylarla ilgisinin bulunmadığı, kararda bahsedilen olayların hukuksuz olup olmadığı konusunda ortada yargı kararı bulunmadığı, KHK hükümleri ile Anayasa'nın 139. maddesinde yer alan hakimlik teminatının değiştirilemeyeceği, dava konusu meslekten çıkarma kararının gerekçesinde sürekli darbeye vurgu yapılmışken meslekten çıkarma kararı darbe veya darbeye teşebbüsten verilmediği, hakkında meslekten çıkarma kararı alınan hakim ve savcıların isimlerinin ekli liste ile belirtilmesinin kararı şekil açısından geçersiz kıldığı, karara gerekçe olarak gösterilen yasaların kendisine yüklediği görevlere dayanarak tesis ettiği işlemler hakkında zaten disiplin soruşturması sonucunda meslekten çıkarılma kararı verilmiş iken, mükerrer şekilde aynı gerekçe ile KHK'ya dayanılarak meslekten çıkarıldığı, hakimlik teminatı ve yargı bağımsızlığı ilkelerini korumakla yükümlü davalı idarenin başta yargıç dokunulmazlığı ile savunma hakkının ve masumiyet karinesi ilkesinin ihlali ile uluslararası düzenlemelere, Anayasa'ya ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'na açıkça aykırı hareket ettiği iddia edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASI :Dava dilekçesinin usule aykırılıklar yönünden incelenerek tespit edilmesi halinde davanın öncelikle usul yönünden reddi gerektiği, öte yandan dava konusu kararların amacının Türk yargı sistemini tamamen ele geçirmeyi hedefleyen ve bu amaç doğrultusunda hareket eden illegal bir yapının bu amaca ulaşmasının önlenmesi ile Türk yargısının bağımsızlığının ve tarafsızlığının korunması olduğu ve yargı mensuplarına olağan dönemde uygulanan 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ve 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun ilgili hükümlerine değil Anayasa'nın 120. ve 121. maddeleri ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu çerçevesinde yürürlüğe konulan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesine dayanılarak tesis edildiği, disiplin cezası niteliğinde olmayıp "göreve son" müessesesinin bir örneği olduğu, bu şekilde göreve son verme halinde zorunlu olmamasına rağmen ilgililere savunma haklarını kullanabilmeleri için 6087 sayılı Kanunun 33.maddesi uyarınca yeniden inceleme başvurusunda bulunma imkanı tanındığı, davacı hakkında tesis edilen kararlar ile ilgili olarak kişiselleştirmenin yapıldığı, dava konusu kararların hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'NUN DÜŞÜNCESİ: Dava, yargı mensubu olan davacının 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (6749 sayılı Kanun ile kanunlaşmıştır) 3. maddesinin birinci fıkrası uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin olarak Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nca verilen ... tarih ve ... sayılı karar ile bu karara yönelik yeniden inceleme talebinin reddi hakkında aynı Kurul tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istemiyle açılmıştır.
Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ile tarafların usule ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir.
Davalı idarece derdestlik nedeniyle davanın incelenmeksizin reddi gerektiği ileri sürülmekte ve yapılan araştırmada da bu davadan başka davacı adına aynı istemle Danıştay Beşinci Dairesi'nin E:2019/1663 esasına kayıtlı bir davanın daha açıldığı anlaşılmakta ise de, bakılan davanın açılan ilk dava olması nedeniyle derdestlik hususunun sonradan açılan davada değerlendirilmesi gerektiği açıktır.
Üstün bir kamu gücü yetkisi niteliğindeki yargı yetkisini kullanan hâkim ve savcıların, tarafsız ve bağımsız olarak görev yapmaları, T.C. Anayasası'na, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm vermeleri ve anayasal düzene sadakat göstermeleri, hukuk devletinde demokratik toplum düzeninin korunması açısından büyük önem arz etmektedir.
Nitekim, T.C. Anayasası'nda, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı (9.madde); herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu (36.madde); hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları ve Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verecekleri (138.madde); meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olmaları veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilmesi hakkında kanundaki istisnalar saklı olmak üzere azlolunamayacakları (139.madde) kurala bağlanmıştır.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'nun 23 Nisan 2003 tarihli oturumunda kabul edilen ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun 27/06/2006 tarih ve 315 sayılı kararı ile benimsenmiş bulunan Bangalor Yargı Etiği İlkelerinde de, bağımsızlık, tarafsızlık, doğruluk, dürüstlük, eşitlik, ehliyet ve liyakat korunan değerler olarak sayılmış olup, hâkimlerin herhangi bir yerden herhangi bir sebeple doğrudan ya da dolaylı olarak gelebilecek her türlü dış etki, rüşvet, baskı, tehdit ve müdahaleden uzak şekilde, olaylara ilişkin kendi değerlendirmelerine dayanarak ve hukuka dair kendi vicdani anlayışları ile uygun biçimde yargı işlevini bağımsız olarak yerine getirmeleri gerektiği; yargı görevlerini tarafsız, önyargısız ve iltimassız olarak yerine getirmek zorunda oldukları; mahkeme içerisinde ve dışında, halkın, hukukçuların ve dava taraflarının yargı ve hâkim tarafsızlığına duyduğu güveni koruyacak ve artıracak davranışlar içerisinde olmaları gerektiği; davranışlarının makul bir kişinin gözünde tasvip edilir nitelikte olmasını sağlamaları ve hâl ve davranış tarzlarının, insanların yargının doğruluğuna ilişkin inancını kuvvetlendirici nitelikte olması gerektiği; yalnızca adaleti sağlamakla kalmamaları, bu görüntüyü yansıtılmak zorunda da oldukları; sıradan bir vatandaşın ağır olarak nitelendirebileceği kişisel sınırlamaları kabul etmek durumunda oldukları ve bunu özgürce ve kendi iradeleriyle yapmaları gerektiği; ailelerinin, sosyal ilişkilerinin veya diğer ilişkilerinin, hâkim olarak meslekî davranışlarını veya kararlarını uygunsuz bir şekilde etkilemesine izin vermemeleri gerektiği; yargı görevinin yerine getirilmesinde herhangi bir kimsenin kendilerini uygunsuz bir şekilde etkileyebileceği izlenimine yol açmamaları ve başkalarının böyle bir izlenime yol açmasına müsaade etmemeleri gerektiği; özetle, hâkimlerin yargı vazifesinin onuruyla uyumlu bir tarzda davranmak zorunda oldukları belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen meslek ve davranış kurallarının benimsenmesi ve sürdürülebilmesi bakımından hâkim ve savcıların denetimi ve gerektiğinde bu konuda meşru tedbir ve yaptırımların uygulanması zorunlu olup, bu amaçla T.C. Anayasası'nın 159. maddesi ile kurulan Hâkimler ve Savcılar Kurulu'na, hâkim ve savcılardan meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme ve görevden uzaklaştırma işlemlerini yapma yetkisi tanınmıştır.
22.7.2016 tarih ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin değiştirilerek kabul edilmesine dair 6749 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrasında ise, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen hâkim ve savcılar hakkında Hâkimler Ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verileceği belirtilmiş olup; 2.1.2017 tarih ve 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin değiştirilerek kabul edilmesine dair 7075 sayılı Kanun’un 11. maddesinin ikinci fıkrasında da, bu kapsamda verilmiş meslekten çıkartma kararlarına karşı, kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'a dava açılabileceği kuralına yer verilmiştir.
Başta FETÖ/PDY olmak üzere terör örgütleriyle veya milli güvenliğe karşı faaliyette bulunan yapı, oluşum ya da gruplarla herhangi bir bağı olduğu değerlendirilen yargı mensuplarının meslekten çıkarılması, demokratik toplumun temel değerlerinden biri olan yargının güvenilirliği ve saygınlığının sağlanması bakımından ayrı bir önem taşımaktadır. Nitekim 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin gerekçesinde; 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve kalkışmanın sorumlusu olan FETÖ/PDY ile bağlantılı yargı mensuplarının görevde tutulmaları en başta yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı ilkeleriyle bağdaşmadığı; Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatine göre hüküm verme ödevi altındaki yargı mensuplarının bağımsızlık ve tarafsızlık ilkesiyle hiçbir biçimde bağdaşmayacak yapılanmaların içine girmesi, örgüt hiyerarşisi içinde ve ideolojik bağlılık duygularıyla hareket etmesinin en başta yargının saygınlığı ve güvenilirliğine zarar vermekte olduğu; Devlet organizasyonu dışındaki başka bir hiyerarşik yapının talimatlarına boyun eğen yargı mensuplarının varlığının, vatandaşların yine Anayasa'nın teminatı altındaki adil yargılanma hakkı önünde büyük bir engel teşkil ettiği; bu nedenlerle, belirtilen türde irtibatları değerlendirilen yargı mensuplarının meslekte kalmalarının doğuracağı sakıncaları gidermek amacıyla, Anayasa'nın 139 uncu maddesinin ikinci fıkrasında tanınan takdir hakkı da gözetilerek bu düzenlemenin yapıldığı ifade edilmiştir.
667 sayılı KHK’nın yukarıda anılan 3. maddesinde genel olarak terör örgütlerine veya MGK’ca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplardan söz edilmiş ise de madde gerekçesi dikkate alındığında FETÖ/PDY’nin bunların başında geldiği anlaşılmaktadır. Tedbirin uygulanması için mutlaka terör örgütüyle, terör faaliyetleriyle ve bu arada darbe teşebbüsüyle yargı mensupları arasında bağ kurulması aranmamış; MGK’ca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen “yapı”, “oluşum” veya “gruplar” ile bağ kurulması yeterli görülmüştür. Diğer taraftan maddeye göre meslekten çıkarma tedbirinin uygulanabilmesi için söz konusu bağın yapıya, oluşuma veya gruba “üyelik” veya “mensubiyet” şeklinde olması zorunlu olmayıp “iltisak” ya da “irtibat” şeklinde olması da yeterlidir. Öte yandan, terör örgütleri veya MGK’ca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplar ile üyeler arasındaki bağın “sübut” derecesinde ortaya konulması aranmamıştır. Böyle bir bağın Hâkimler Ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunca “değerlendirilmesi” yeterli görülmüştür. Buradaki değerlendirme Genel Kurulun salt çoğunluğunda oluşacak bir “kanaati” ifade etmektedir. Kuşkusuz bu kanaat cezai sorumluluğun bulunup bulunmadığından bağımsız olarak sadece meslekte kalmanın uygun olup olmadığı yönünde bir değerlendirmeden ibarettir ve bu değerlendirme yapılırken, yetkili kurulları belli bir kanaate ulaştıracak nedenler her somut olayın özelliğine göre değişebilecektir.
Nitekim, bazı Anayasa Mahkemesi üyelerinin 667 sayılı KHK uyarınca meslekten çıkartılmasına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'nca verilen 4/8/2016 gün ve E:2016/6; K:2016/12 sayılı kararda da yukarıda belirtilen uygulama koşulları aynen benimsenmiş bulunmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davaya konu Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla; ilgililerin mesleğe kabulleri ile başlayan, eğitim merkezi ve Türkiye Adalet Akademisi'ndeki faaliyetleri, hizmet içi eğitim ve yabancı dil eğitimlerine katılımlarına, yurtdışına gönderilmelerine, özel yetkili savcılıklara veya mahkemelere yahut idari görevlere atanmalarına ilişkin bilgiler ile bu görevlendirmelerde ve yine bir silah olarak kullanılan özel yetkili mahkemelere hâkim veya unvanlı olarak, Teftiş Kurulu Başkanlığına, başkan, başkan yardımcısı veya müfettiş sıfatıyla, idari kurumlara tetkik hâkimi, daire başkanı veya yardımcısı, genel müdür veya yardımcısı sıfatıyla v.s. şeklinde yapılan atamalarda dikkate alınan kriterler, özlük dosyalarındaki bilgi ve belgeler, sosyal medya hesaplarındaki paylaşımları, ilgililer hakkında Hâkimler ve Savcılar Kuruluna intikal eden şikâyet, ihbar, inceleme ve soruşturma dosyaları ile bu dosyalar hakkında verilen kararlar, mahallinde yapılan araştırmalar, FETÖ/PDY terör örgütü ile ilintili dosyalarda görev alan hâkim ve Cumhuriyet savcılarının bu dosyalarda yapmış oldukları işlemler ve verdikleri kararlar, örgüt mensuplarının haberleşme için kullandıkları şifreli programlarda yer alan kayıtlar, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun FETÖ/PDY mensubu oldukları Emniyet Genel Müdürlüğü terörle mücadele birimlerince düzenlenen raporlarla sabit olan örgüt üyeleri hakkında tayin ettiği disiplin cezaları ve muhalefet şerhleri, sosyal çevre bilgileri ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılığından temin edilen bilgi ile belgeler, ilgililer hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturmanın niteliği ve isnat edilen suçlamalar ile gözaltı ve tutuklama kararları, soruşturma kapsamında ifadelerine başvurulan hâkim ve Cumhuriyet savcılarının ifade ve sorgu tutanakları, itirafçıların beyanları birlikte dikkate alınarak, ekli listede yer alan hâkim ve Cumhuriyet savcılarının 667 sayılı KHK’nın 3. maddesinin birinci fıkrası kapsamında FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatlarının olduğu sabit görüldüğünden, adı geçenlerin anılan Kanun Hükmünde Kararname hükmü uyarınca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve ayrı ayrı olmak üzere meslekten çıkarılmalarına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından, dava konusu işlemin savunması alınmadan tesis edildiği ileri sürülmekte ise de, bu eksikliğin yargılama süreci içinde giderilmesinin mümkün olması, 667 sayılı KHK'de öngörülen meslekten veya kamu görevinden çıkarmanın, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak “olağanüstü tedbir” niteliğini taşıması ve davaya konu Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının, disiplin hukukuna ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektiren meslekten çıkarma cezası niteliğinde bulunmaması karşısında bu iddiaya itibar edilmemiştir.
Taraflarca dosyaya sunulan bilgi ve belgeler yukarıda belirtilen mevzuat ve mesleki ilkeler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının silahlı terör örgütü olduğu yargı kararıyla sabit görülen (Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 26/09/2017 tarih ve E:2017/16-956, K:2017/370 sayılı kararı) FETÖ/PDY’nin amaç ve eylemleri doğrultusunda faaliyet yürüttüğü hususunda Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nda oluşan kanaatin hukuken haklı ve geçerli nedenlere dayalı olduğu sonucuna varıldığından, bu husus gözetilerek ve davacının meslekte kalmasının doğuracağı sakıncaları gidermek amacıyla, T.C. Anayasası'nın 139. maddesi ile verilen takdir hakkı çerçevesinde meslekten çıkartılmasına ilişkin dava konusu Genel Kurul kararlarında hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Nitekim, davacı hakkında Antalya Savcısı iken Adana Cumhuriyet Başsavcısı olduğu döneme ilişkin eylemleri nedeniyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu … Dairesinca … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın verildiği de tespit edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki bilgi ve belgeler incelendikten sonra davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
A) MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ
1) Genel Olarak
Türkiye’de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde kaldırılmıştır.
23/07/2016 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti tarafından Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine, Türkiye’de 21/07/2016 tarihinde olağanüstü hâlin yürürlüğe girmesiyle birlikte başlayan süreçte, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)’nin 15. maddesinde görüldüğü şekliyle Sözleşme’den doğan yükümlülükler bağlamında daha az güvence sağlanabileceği belirtilerek derogasyon bildiriminde bulunulmuştur.
23/07/2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 sayılı KHK) 3/1. maddesi ile yargı mensupları ve bu meslekten sayılanlardan terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna MGK tarafından karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlerin meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalarına karar verileceği düzenlenmiştir. Anılan KHK, 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Kanun'la değiştirilerek kabul edilmiş, bu Kanun ise 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (685 sayılı KHK) ile 667 sayılı KHK'nın ilgili maddesi uyarınca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilen hâkim ve savcıların, kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda dava açabilecekleri düzenlenmiştir. 685 sayılı KHK, 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı Kanun'la değiştirilerek kabul edilmiş, anılan Kanun 08/03/2018 tarih ve 30354 sayılı (mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Nitekim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Kadriye Çatal/Türkiye (B. No: 2873/17, 07/03/2017) kararında, haklarında meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilen yargı mensupları için doğrudan Danıştayda iptal davası açma imkânının tanındığını belirterek Kadriye Çatal tarafından yapılan başvuruyu iç hukuk yollarının tüketilmemiş olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulmuştur.
2) Davacıya İlişkin Süreç
... tarih ve ... sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararıyla, yargı mensubu olarak görev yapmakta olan davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebi anılan Kurul tarafından ... tarih ve ... sayılı kararla reddedilmiştir.
Davacı tarafından meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin karar ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin kararın iptali talebiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Öte yandan davacının, ceza yargılaması sonucunda Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "Devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgileri temin etmek" suçundan TCK'nın 327/1 maddesi gereğince 5 yıl, "Devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgileri açıklamak" suçundan TCK'nın 329/1 maddesi gereğince 7 yıl ve "Silahlı terör örgütü üyeliği" suçundan TCK'nın 314/2, 3713 SY'nın 5/1 maddesi gereğince 10 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Dairemizin karar verdiği tarih itibarıyla UYAP ortamında yapılan inceleme sonucu anılan mahkumiyet kararının kesinleşmediği görülmüştür.
B) İLGİLİ MEVZUAT
1) Anayasa
Anayasa’nın Başlangıç kısmında, Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu Millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasa'da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı belirtilmiş ve 176. maddesinde de Anayasa'nın dayandığı temel görüş ve ilkeleri belirten başlangıç kısmının, Anayasa metnine dâhil olduğu kuralı getirilmiştir.
Anayasa'nın 5. maddesi: "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."
Anayasa’nın 6. maddesi: “Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir.
Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organları eliyle kullanır.
Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz.”
Anayasa’nın 9. maddesi: "Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır."
Anayasa’nın 13. maddesi: “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”
Anayasa’nın 14. maddesi: “Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.
Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz...”
Anayasa’nın dava konusu kararların tesis edildiği tarihte yürürlükte olan hâliyle 15. maddesi: "Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir.
Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz."
Anayasa’nın 20. maddesinin birinci fıkrası: “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.”
Anayasa’nın 36. maddesi: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.
Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz."
Anayasa’nın 138. maddesinin birinci fıkrası: “Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.”
Anayasa’nın 139. maddesi: “Hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz.
Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır.”
Anayasa’nın 140. maddesinin ikinci fıkrası: “Hâkimler, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre görev ifa ederler.”
Anayasa’nın 159. maddesinin birinci fıkrası: “Hâkimler ve Savcılar Kurulu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar.”
Aynı maddenin sekizinci fıkrası: “Kurul, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar...”
2) AİHS
AİHS'in 6. maddesinin birinci fıkrası: "Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir. Karar alenî olarak verilir. Ancak, demokratik bir toplum içinde ahlak, kamu düzeni veya ulusal güvenlik yararına, küçüklerin çıkarları veya bir davaya taraf olanların özel hayatlarının gizliliği gerektirdiğinde veyahut, aleniyetin adil yargılamaya zarar verebileceği kimi özel durumlarda ve mahkemece bunun kaçınılmaz olarak değerlendirildiği ölçüde, duruşma salonu tüm dava süresince veya kısmen basına ve dinleyicilere kapatılabilir."
AİHS'in 8. maddesi: “Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.
Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir.”
AİHS'in 15. maddesi: "Savaş veya ulusun varlığını tehdit eden başka bir genel tehlike halinde her Yüksek Sözleşmeci Taraf, durumun kesinlikle gerektirdiği ölçüde ve uluslararası hukuktan doğan başka yükümlülüklere ters düşmemek koşuluyla, bu Sözleşme’de öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirler alabilir.
Yukarıdaki hüküm, meşru savaş fiilleri sonucunda meydana gelen ölüm hali dışında 2. maddeye, 3. ve 4. maddeler (fıkra 1) ile 7. maddeye aykırı tedbirlere cevaz vermez.
Aykırı tedbirler alma hakkını kullanan her Yüksek Sözleşmeci Taraf, alınan tedbirler ve bunları gerektiren nedenler hakkında Avrupa Konseyi Genel Sekreteri’ne tam bilgi verir. Bu Yüksek Sözleşmeci Taraf, sözü geçen tedbirlerin yürürlükten kalktığı ve Sözleşme hükümlerinin tekrar tamamen geçerli olduğu tarihi de Avrupa Konseyi Genel Sekreteri’ne bildirir."
3) Kanun
667 sayılı KHK'nın değiştirilerek kabul edilmesine dair 6749 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrası: “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen …hâkim ve savcılar hakkında hâkimler ve savcılar yüksek kurulu genel kurulunca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir. Bu kararlar, Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı ilgili kanunlarda yer alan hükümler uyarınca itiraz edilmesi veya yeniden inceleme talebinde bulunulması üzerine verilen kararlar da Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Görevden uzaklaştırılanlar veya görevlerine son verilenlerin silah ruhsatları ve pasaportları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilir.”
Üçüncü fıkrası: “Birinci fıkra uyarınca görevine son verilenler hakkında da 4 üncü maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır.”
Aynı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrası: “Birinci fıkra uyarınca görevine son verilenler bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler; görevinden çıkarılanların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri de sona ermiş sayılır. Bu fıkrada sayılan görevleri yürütmekle birlikte kamu görevlisi sıfatını taşımayanlar hakkında da bu fıkra hükümleri uygulanır...”
4) Etik İlkeler
Hâkimler ve savcılar Anayasa ve kanunlarla kendilerine verilen görev ve yetkileri, yazılı olsun ya da olmasın evrensel anlamda hâkim ve savcıları bağladığı hususunda kuşku bulunmayan etik kurallara tabi olarak yerine getirmelidirler.
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 27/06/2006 tarih ve 315 sayılı kararı ile benimsenmesine karar verilmiş ve Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce tüm hâkim ve savcılara genelge olarak duyurulmuş olan "Bangalor Yargı Etiği İlkeleri"nde bağımsızlık, tarafsızlık, doğruluk, dürüstlük, eşitlik, ehliyet ve liyakat korunan değerler olarak sayılmıştır. Yine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 10/10/2006 tarih ve 424 sayılı kararı ile benimsenmesine karar verilerek Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından tüm hâkim ve savcılara duyurulan Savcılar İçin Etik ve Davranış Biçimlerine İlişkin Avrupa Esasları “Budapeşte İlkeleri” de Bangalor İlkeleri ile benzer ilkeleri içermektedir.
Bangalor Yargı Etiği İlkelerinde hâkimin; herhangi bir yerden herhangi bir sebeple doğrudan ya da dolaylı olarak gelebilecek her türlü dış etki, rüşvet, baskı, tehdit ve müdahaleden uzak şekilde, olaylara ilişkin kendi değerlendirmesine dayanarak ve hukuka dair kendi vicdani anlayışı ile uygun biçimde yargı işlevini bağımsız olarak yerine getirmesi; mahkeme içerisinde ve dışında, halkın, hukukçuların ve dava taraflarının yargı ve hâkim tarafsızlığına duyduğu güveni koruyacak ve artıracak davranışlar içerisinde olması; sürekli kamu gözetiminin öznesi durumunda olan hâkimin, sıradan bir vatandaşın ağır olarak nitelendirebileceği kişisel sınırlamaları kabul etmek durumunda olduğu ve bunu özgürce ve kendi iradesiyle yapması, özellikle yargı vazifesinin onuruyla uyumlu bir tarzda davranması; diğer vatandaşlar gibi ifade, inanç, dernek kurma ve toplanma özgürlüğüne sahip olduğu ancak bu hakların kullanılmasında, yargı mesleğinin onurunu, yargının bağımsızlığını ve tarafsızlığını koruyacak şekilde davranması gerektiği hususları belirtilmiştir.
C) İNCELEME VE GEREKÇE
1) Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç
AİHS'in 15. maddesinde; savaş veya ulusun varlığını tehdit eden bir genel tehlike hâlinde devletlerin, durumun gerektirdiği ölçüde ve uluslararası hukuktan doğan başka yükümlülüklere ters düşmemek koşuluyla AİHS'te öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirler alabileceği belirtilmiştir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu tarafından yargı mensuplarının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararlar tesis edilirken ilgililere haklarındaki tespitler bildirilmek suretiyle karşı beyanda bulunma imkânı tanınmamış ise de AİHS'in 15. maddesi hükmü uyarınca ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlikeye karşı ivedi şekilde tedbir almak zorunluluğu çerçevesinde durumun gerektirdiği ölçüde kabul edilebilecek nitelikte olan bu hususun, yargılama aşamasında, hakkındaki tespitler bildirilerek ilgililerin bu tespitlere karşı beyanlarının alınması suretiyle giderilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmiştir.
Nitekim AİHM'e göre karar alma veya yargılama sürecinde daha alt aşamalarda yaşanan bazı usule ilişkin eksikliklerin sonraki aşamalarda telafi edilebilmesi mümkündür (Helle/Finlandiya, B. No: 20772/92, 19/12/1997, § 45; Monnell ve Morris/Birleşik Krallık, B. No: 9562/81, 9818/82, 2/3/1987, §§ 55-70).
Bu kapsamda, davalı idare tarafından dava konusu kararların gerekçesi olarak yargılama safahatında dava dosyasına sunulan tüm bilgi ve belgeler davacıya tebliğ edilmiş ve bu bilgi ve belgelere karşı etkin bir şekilde beyanda bulunma imkânı tanınmıştır.
Öte yandan hakkaniyete uygun yargılama hakkına ilişkin güvencelerin (silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin) sağlanması amacıyla Dairemizce görülmekte olan bu davalarda usul kuralları oldukça geniş yorumlanmıştır.
Dava konusu kararlara karşı dava açma süresi, yargı yolunun açıldığı 23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı KHK'nın yayımı tarihinden itibaren değil anılan KHK’nın TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilmesine dair 7075 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 08/03/2018 tarihinden itibaren başlatılmıştır.
Davacıların adli yardım talepleri, "yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimselerin taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması" şartının herhangi bir bilgi veya belgeyle (örneğin fakirlik ilmuhaberi) desteklenmesi beklenmeksizin kabul edilmiştir.
Duruşmalı dosyalarda, tedavi kurumlarında veya ceza infaz kurumlarında bulunan ve mazeretleri nedeniyle duruşmalara katılamayacak olan davacıların duruşmalara kolaylıkla katılabilmeleri, yargılamanın en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması için Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminden (SEGBİS) yararlanma imkânı sağlanmıştır.
06/01/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tebligat ve cevap verme" kenar başlıklı 16. maddesinde; dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örneği davalıya, davalının vereceği savunmanın davacıya, davacının ikinci dilekçesinin davalıya, davalının vereceği ikinci savunmanın da davacıya tebliğ edileceği düzenlenmiştir. Davalının ikinci savunmasında davacının cevaplandırmasını gerektiren hususların bulunması hâli dışında, davalının ikinci savunmasına karşı davacının cevap veremeyeceği, tarafların otuz günlük cevap verme süresinin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemeyecekleri kurala bağlanmıştır. Bununla birlikte davalı idarenin ek beyan dilekçelerinde veyahut Danıştay savcı düşüncesine cevap dilekçelerinde dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, davacıya tebliğ edilmiş ve dava dosyasına sunulan yeni bilgi ve belgelere karşı beyanlarını sunma imkânı sağlanmıştır.
Bu kapsamda, Dairemizin 12/10/2020 tarihli ara kararı ile davalı idare tarafından dosyaya sunulan 14/02/2020 tarihli dilekçe ekindeki "Bylock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı"nın davacıya tebliğ edilmesine ve mezkur tutanağa ilişkin beyanlarını sunabilmesi için davacıya on gün süre verilmesine karar verilmiştir.
Aynı maddede, haklı sebeplerin bulunması hâlinde, taraflardan birinin isteği üzerine otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere otuz günlük cevap verme süresinin uzatılabileceği belirtilmiştir. Dairemizce talep edilmesi hâlinde taraflara otuz günü geçmemek üzere ek süre verilmiştir.
Bununla birlikte, AİHS’in "Adil Yargılanma Hakkı’’ başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında herkesin medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili davasını makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahip olduğu düzenlemesi yer almıştır. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi de makul sürede yargılanma hakkını Anayasanın 36. maddesinde yer verilen adil yargılanma hakkının bir parçası olarak görmüştür (Gülseren Gürdal ve Diğerleri, B. No: 2013/1115, 05/12/2013, § 43). Anayasanın 141. maddesinin son fıkrasında da davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevleri arasında sayılmıştır.
AİHM kararları incelendiğinde; mahkemenin bir yargılamanın süresinin makul olup olmadığını incelerken her davanın kendi somut durumunu gözettiği ve davanın karmaşıklığı, başvuranların ve yetkili makamların yargılama sürecindeki davranışları ile ilgililer için davanın konusunun arz ettiği önem gibi kriterleri dikkate aldığı görülmüştür (Frydlender / Fransa, B. No: 30979/96, 27/6/2000, § 43, Yılmaz / Türkiye, B. No: 36607/06, 04/06/2019, §§ 32). Aynı şekilde Anayasa Mahkemesi de makul süre yönünden yaptığı incelemelerde, davanın karmaşıklığı, yargılamanın kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun davanın hızla sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususları, bir davanın süresinin makul olup olmadığının tespitinde göz önünde bulundurulması gereken kriterler olarak belirlemiştir (Güher Ergun ve Diğerleri, B. No: 2012/13, 02/07/2013, § 41-45, Gülseren Gürdal ve Diğerleri, B. No: 2013/1115, 05/12/2013, § 46).
Bu kapsamda; yargı mensuplarının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılması kararlarına karşı ilgililer tarafından genellikle işlem tesisinden sonra bu işlemlere karşı yargı yolu açık olmadığı halde altmış günlük dava açma süresi içinde Ankara İdare Mahkemelerinde ya da doğrudan Danıştay'da davalar açılmış ise de anılan işlemlere karşı ancak 23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı KHK'nın yayımı tarihinden itibaren Danıştay'da yargı yolunun açılmış olduğu anılan KHK ile kabul edildiğinden, bu davaların esastan incelenmesine Dairemiz tarafından bu tarihten itibaren başlanmıştır.
Bununla birlikte yukarıda aktarıldığı üzere gerek ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlikeye karşı ivedi şekilde tedbir almak zorunluluğu çerçevesinde olağanüstü şartlar altında tesis olunan işlemler nedeniyle açılan bu davaların karmaşık yapısına, gerekse hakkaniyete uygun yargılanma hakkına ilişkin güvencelerin (silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin) sağlanması amacıyla davalı idare tarafından dava konusu kararın gerekçesi olarak yargılamanın her safahatında dava dosyasına sunulan tüm bilgi ve belgelerin davacıya tebliğ edilmesi ya da davalı idarenin ikinci cevap dilekçesine karşı davacı tarafa ek süre verilerek cevap hakkı tanınması gibi geniş usuli uygulamalara rağmen bakılmakta olan bu dava mümkün olan en kısa süre içinde Dairemiz tarafından sonuçlandırılmıştır.
2) FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/09/2017 tarih ve E:2017/16.MD-956, K:2017/370 sayılı kararında; FETÖ’nün, paravan olarak kullandığı dini, din dışı dünyevi emellerine ulaşma hâline getiren; siyasi, ekonomik ve toplumsal yeni bir düzen kurma tasavvuruna sahip örgüt liderinden aldığı talimatlar doğrultusunda hareket eden; bu amaçla öncelikle güç kaynaklarına sahip olmayı hedefleyip güçlü olmak ve yeni bir düzen kurmak için şeffaflık ve açıklık yerine büyük bir gizlilik içerisinde olmayı şiar edinen; bir istihbarat örgütü gibi kod isimler, özel haberleşme kanalları, kaynağı bilinmeyen paralar kullanıp böyle bir örgütlenmenin olmadığına herkesi inandırmaya çalışarak ve bunda başarılı olduğu ölçüde büyüyüp güçlenen, bir yandan da kendi mensubu olmayanları düşman olarak görüp mensuplarını motive eden; “Altın Nesil” adını verdiği kadrolarla sistemle çatışmak yerine sisteme sahip olma ilkesiyle Devlete tabandan tavana sızan; bu kadroların sağladığı avantajlarla Devlet içerisinde belli bir güce ulaştıktan sonra hasımlarını çeşitli hukuki görünümlü hukuk dışı yöntemlerle tasfiye eden; böylece devlet aygıtının bütün alt bileşenlerini ünite ünite kontrol altına almayı ve sisteme sahip olmayı planlayıp ele geçirdiği kamu gücünü de kullanarak toplumsal dönüşümü sağlamayı amaçlayan; casusluk faaliyetlerini de bünyesinde barındıran atipik/suigeneris bir terör örgütü olduğu belirtilmiştir.
1970’li yıllardan itibaren özellikle, mülkiye, adliye, emniyet, millî eğitim ve TSK içerisinde kadrolaşmaya giden FETÖ liderinin vaaz, röportaj ve kitaplarında bulunan ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun anılan kararında da yer alan “Esnek olun, sivrilmeden can damarları içinde dolanın!”, "Bütün güç merkezlerine ulaşıncaya kadar hiç kimse varlığınızı fark etmeden sistemin ana damarlarında ilerleyin!", “Türkiye’deki devlet yapısı ölçüsüne göre bütün anayasal müesseselerdeki güç ve kuvveti cephemize çekeceğimiz ana kadar her adım erken sayılır. …bunca kalabalık içinde ben bu dünyayı ve düşüncemi sözde mahremiyet içinde anlattım. …sırrınız sizin sırrınızdır. Söylerseniz siz esir olursunuz.”, “Bir gün bana Ankara’da bin evimiz olduğunu söyleyin, devletin paçasından şöyle bir tutacağım, devlet uyandığında yapacağı hiçbir şey kalmayacak” şeklindeki sözleri bu suigeneris örgütün, Devleti ele geçirme gayretlerinin somut talimatları olarak ortaya çıkmıştır.
Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 08/06/2018 tarih ve E:2016/238, K:2018/128 sayılı kararında ise FETÖ'nün yargı yapılanmasına ilişkin şu tespitlere yer verilmiştir:
"Örgütün hakim, savcı yapılanması bölgelere ayrılmış olup ...bölgelerden sorumlu kişilere bölge abisi veya bölge ablası denilmektedir. Her bölgenin 8-10 evi kapsadığı, örgüt mensupları arasında farklı sohbet grupları ve bu gruplardan sorumlu örgüt imamı bulunmaktadır. ...Örgüt üyesi hakim, savcıların sicil numaralarına veya mesleğe başlama aşamasında, adalet akademisindeki dönemlerine göre ayrı ayrı devre ve sicil numarası içerisinde gruplandırmaların yapıldığı, T1, T2, T3, T4, T5 şeklinde belirli sicil aralıklarını kapsayan hakim, savcıların gruplandırılarak taşra ve devre yapılanması oluşturulmuştur. Her grupta kendi içerisinde hakim, savcı sayılarına göre 3-5 kişilik sohbet gruplarına ayrılmıştır. ...Örgüt tarafından örgüt üyesi ile yapılan görüşme sonrasında hakim, savcı olması kararlaştırılan örgüt üyeleri sınavlara hazırlanmak üzere örgüte ait Ankara’daki örgüt evlerinde sınava çalıştırılır. Bu örgüt evinin masraflarının örgüt tarafından karşılandığı ve sınava çalıştırılacak kişiler dışında başka kimsenin bu evlere giremediği anlaşılmıştır. Bu örgüt evlerinde hakimlik, savcılık sınavına girecek örgüt üyeleri sınavlara hazırlanmakta olup deneme sınavlarının yapıldığı ayrıca sınav sorularının örgüt tarafından yasal olmayan yollardan ele geçirilip bu evlerde sınavdan bir kaç gün önce örgüt mensubu abi veya ablalar tarafından örgüt üyelerine verilmiştir. Örgüt üyelerine cevapları işaretlenmiş soru kitapçıkları verilerek bunları ezberlemelerinin sağlandığı, bu şekilde örgüt üyelerinin sınavları kazanmalarının sağlandığı anlaşılmıştır. Yazılı sınavı kazanan örgüt üyeleri murakıplarca tekrar eve çağrılarak mülakat için hazırlanmakta mülakatta nasıl davranacaklarının öğretilmektedir. Ayrıca örgüt tarafından kendilerine referans bulunacağı veya kendilerinin referans bulmaları söylenmektedir. Mülakat sınavını kazanan ve hakim, savcı adayı olan örgüt üyeleri mülakattan sonra tekrar murakıplar tarafından örgüt evlerine çağrılarak staj aşamasında hangi evde kalacakları, ev sorumlularının kim olacağı anlatılarak, bu şekilde staja başlayan örgüt üyesinin staj döneminde de örgüt tarafından takibi yapılmaktadır. Staj aşamasında örgüt üyelerinin deşifre olmamaları için beşer kişilik gruplar halinde, masrafı örgüt tarafından karşılanan ev tutmaları sağlanmaktadır. Her ev için bir sorumlu tayin edilmektedir. Adaylık sürecini tamamlayıp ataması yapılan örgüt üyesi hakim, savcıların örgüt tarafından takibine devam edildiği, sürekli irtibat kurularak bunların örgüte bağlılıkları sağlanmaktadır. Ataması yapılan örgüt mensubu hakim, savcının ilk maaşlarının tamamı örgüt tarafından alınmaktadır. Daha sonraki aylarda ise bekarlardan %15, evlilerden %10, en az 3 çocuğu olanlardan ise %5 oranında himmet toplanmaktadır. Bekar olan örgüt mensubu hakim, savcıların örgüt için önemli stratejik kurumlarda görevli örgüt üyeleri ile veya aynı meslekteki örgüt üyeleri ile evlenmelerinin teşvik edildiği ve katalog evlilikler yaptırıldığı anlaşılmıştır...
Örgüt tarafından hakim, savcılara yönelik adaylık dahil tüm süreçlerde yabancı dil, yüksek lisans, doktora eğitimi, yurt dışı gezileri, mesleki ve kişisel programlar düzenlenmek suretiyle örgüt üyesi hakim, savcılar emsallerine göre daha donanımlı hale getirilmektedir. Örgüt mensupları hak etmedikleri halde yurt içi ve yurt dışı yüksek lisans ve doktora programlarına yerleştirilmişlerdir...
HSYK ve Ad[a]let Bakanlığı Teftiş Kurulunda görev yapan örgüt mensubu müfettişlerce yapılan teftişlerde örgüt üyesi olan hakim, savcılarla örgüt üyesi olmayan hakim, savcılar farklı muameleye tabi tutulmakta, örgüt üyesi hakim, savcılara hak etmedikleri halde yüksek notlar ve olumlu siciller verilmekte, örgüt üyesi olmayan hakim, savcılara ise vasat veya düşük notlar verilmekte, sicilleri bozulmaktadır.
Örgüt üyesi hakim ve savcılar görev yaptıkları yerlerde görevleri nedeniyle öğrendikleri önemli bilgiler ile soruşturma ve dava dosyalarında gördükleri örgüt için önem taşayabilecek konuları gerek adliye gerekse il veya ilçede önemli görevlerde bulunan kişiler ile ilgili topladıkları bilgileri toplantılarda örgüt sorumlusu abiye iletmektedirler. Menfi takip heyeti denilen bir grup tarafından örgüt üyelerinden toplanan bu bilgiler değerlendirilmekte, neticesine göre yapılacak işlemler kararlaştırılmaktadır...
Örgüt mensubu hakim, savcıların deşifre olmasının önüne geçmek amacıyla örgüt üyesi hakim, savcıların çocuklarını örgüte ait olan okullara göndermemelerine karar verilmesi halinde örgüt üyesi hakim, savcı çocuklarının eğitimleri ile ilgilenilmesi, ayrıca ideolojik eğitim verilmesi için eğitim birim adıyla ayrıca bir birim kurulmuştur. Bu birim sorumlusu Yargıtay Üyesi olarak görev yapan örgüt üyelerinden seçilmektedir...
Örgüt faaliyetlerinin bir çoğunda gizlilik esas alınmasına karşın örgüt tarafından HSYK seçimlerine verilen önemden dolayı bu dönemde örgüt mensuplarının deşifre olmayı göze alarak seçimlerde tüm il ve ilçeleri kapsayan adliye ziyaretleri, ev ziyaretleri ve yemek organizasyonları düzenlemişlerdir. Sözde bağımsız örgüt üyesi adaylarının seçim gezilerine birlikte katılmışlardır. Örgütün 2014 yılı HSYK üye seçimlerinde gerek YARSAV listesi, gerekse bağımsız aday adı altında aday göstererek yargı içerisinde alternatif bir yargı gücü kuracak şekilde örgütlü olduğu anlaşılmıştır..."
Öte yandan Dairemizde derdest olan dava dosyalarında yukarıda belirtilen tespitleri destekler mahiyette, FETÖ'nün niteliğine ilişkin aşağıdaki beyanların yer aldığı görülmüştür:
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan M.Ü.ye ait Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 21/10/2016 tarihli ek sorgulama tutanağı: “…Şunu söylemem gerekiyor ki cemaat farklı sınav evlerinde kalan şahısları birbiriyle tanıştırmaz. …Bu yapı sizi asla boşta bırakmaz, yani üniversiteden mezun olduğunuzda sınav çalışma eviniz hazırdır, sınavı kazanınca mülakat referans listeniz hazırdır, bunların her aşamasından sorumlu olan kişiler vardır. …Kural olarak bu yapı gizlilik üzerine kurulu olduğundan bir evde kalan diğer evde kalan kişileri tanımazdı. Ama biz bazen tanıştığımızda kimin bizden olduğunu hissediyor ve anlıyorduk. Biz staja başladıktan sonra bize yavaş yavaş tedbire riayet etmemiz hususu anlatılmaya başlandı. …bu yapıda ciddi bir hiyerarşi söz konusuydu. Ben maaşımın bekarken %15’ini, evlendikten sonra ise %10’unu cemaate himmet olarak verdim. …Evde kalan kişi sadece ev abisini tanır. Kıdemsiz birinin üst abileri tanıma şansı yoktur. Staj esnasında bize namazınızı gizli kılın gerekirse zorunlu hallerde namazlarınızı cem edin diyorlardı. Ramazan orucunuzu tutun ancak gerekirse oruç tutmuyormuş gibi davranın diyorlardı. Bunun haricinde önemli bir husus da bize evliliğin faziletleri anlatılıyordu. …Evlilikten sorumlu abi, evlendirmeyi düşündüğü erkeğe gelerek erkekten bir vesikalık fotoğraf ve bir CV ister, devamında bu CV’yi ve fotoğrafı bir havuza atardı. Aynı işlemi bayanlar için de yapıyorlardı. Devamında evlilikten sorumlu abi kendince uygun gördüğü eş adaylarını birbirleriyle tanıştırıyordu.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan A.A.ya ait Kilis Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünce düzenlenen 23/06/2017 tarihli şüpheli ifade tutanağı: “17-25 Aralık süreci sonrası örgütün sivil imamı … kod adlı şahsın katıldığı …bir toplantıda sivil imam adlicilere hitaben ‘elinizde ...siyasal iktidara ilişkin yolsuzluk ihale usulsüzlüğü vs. gibi ses getirecek dosya varsa, bu tarz ses getirecek dosyaları bekletmeyin, hemen davasını açın.’ dedi. …Örgüt mensuplarının deşifre olmasını önlemek için tedbir ya da ruhsat diye tabir edilen yöntemler uygulanmaktaydı. Bu kapsamda örneğin; cuma namazına gitmememiz, adliyede namazları ima ile (göz ile) kılmamız, eğer mümkünse namaz vakti yetişiyorsa namazları cem ederek (birleştirerek) evde kılmamız, ramazan ayında eğer belli olacaksa oruç tutmamamız ve gerektiğinde alkol almamız talimatlandırılmıştı. …Bizim mezuniyet balomuzda, o dönemki yargı bürokrasisinin hassasiyeti de gözetilerek protokol masalarından görülecek açıdaki ön sıra masalara hep örgüt üyeleri oturtulmuş ve bunlara alkol almaları talimatlandırılmıştı diye biliyorum. …Seçim [2014 HSYK seçimi] süreciyle ilgili son olarak belirtmek istediğim, örgütün ByLock üzerinden birbirleriyle haberleşerek Facebook’taki hâkim-savcı gruplarında ya da adalet.org’da organize bir şekilde hareket ederek bağımsız aday tanıtımlarının altına adayı övücü, parlatıcı, adayı ön plana çıkartıcı yorumlar yapılmasının sağlanmasıydı. Buna örnek olarak bir olay anlatayım; R.Ş. mahkemede yanıma gelip bana tefonundaki ByLock mesajını okuttu. Yazının içeriğinde; --Tüm arkadaşların dikkatine, şu gün şu saatte Facebook’taki hâkim savcı gruplarında ve adalet.org’da ‘[İ.Ç.] Gerçeği’ isimli bir paylaşım yapılacaktır. Paylaşımın altına bağımsız aday [İ.Ç.]yi övücü yorumlar yapıp destekleyelim.-- …Görüldüğü üzere örgüt sosyal medyada organize bir şekilde hareket ederek seçimde başarılı olmayı amaçlamıştır. ...FETÖ yargı mensuplarını T1, T2, T3, T4, T5 üst başlığı/ tasnifi adı altında grup grup, hücre tipi yapılandırılmıştır. T3’teki bir kişinin ekstra bir tanışıklık yoksa diğerlerini bilmesi mümkün olmadığı gibi, yine T3 altında yer alan grupların da birbirini tanımaması genel kuraldır. Tedbir denilen gizlilik kurallarına riayet edilerek bu gizliliğin sağlanması amaçlanmıştır. Ama özellikle Ankara’da staj döneminde bu gizliliği sağlayamadılar. Bir çok farklı gruba mensup kişi birbirlerini bir şekilde tanıdı veya başkasından duymak suretiyle öğrendi. Ancak tedbire son derece riayet edenler kendilerini gizleyebilmiştir.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan M.Ö.ye ait Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 18/10/2016 tarihli sorgulama tutanağı: “Taşra yapılanmasında o dönemki adı ile cemaatin bu yapılanması profesyonel olarak yürütülüyordu. 2002 yılından itibaren taşra yapılanması kendi içerisinde T1, T2, T3, T4, T5 şeklinde bölümlere ayrılmıştı. ("T" taşra anlamına gelen yapılanmayı simgelerdi). T1 grubu 39 bin sicilden daha önce gelenlerdi. T2 grubu 39 bin, 42 bin sicillileri, T3 grubu 92 bin 109 bin arası sicillileri, T4 grubu daha sonraki sicillileri,T5 grubu 125 bin ve sonraki sicillileri ifade ederdi.”
Sonuç olarak FETÖ'nün, yıllar itibarıyla takiye (olduğundan farklı görünme) esasına dayanan uzun vadeli bir projenin aşamalarını izleyerek kurduğu strateji doğrultusunda, kamu kurumlarında ve yargı organlarında demokratik devlet düzeninden ayrıksı ve ona paralel şekilde teşkilatlanmak suretiyle ülkenin bağımsızlığını, bütünlüğünü ve demokratik hukuk devletini tehdit edici, anayasal düzene sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlar gösteren bir yapılanma hâline geldiği anlaşılmaktadır. Nitekim bu yapılanma tarafından 15 Temmuz 2016 gecesi anayasal düzene, demokratik kurumlara ve bizatihi Türk Milletine karşı darbe teşebbüsünde bulunulmuştur.
Darbe teşebbüsünün bertaraf edilmesini takip eden günlerde, söz konusu kalkışmaya dâhil olan kişilerin telefon konuşmaları ve mesajları ortaya çıkmıştır. Anayasa Mahkemesinin Aydın Yavuz ve diğerleri (B. No: 2016/22169, 20/06/2017) kararında da yer alan, darbe teşebbüsünün şüphelilerinden olan Komiser Yardımcısı E.G.nin telefonunda bulunan mesajlar bunlara örnek teşkil etmektedir. E.G.nin telefonunda, "önemli, durum kötü, çok acil duyuru. tüm il ve ilçe imamlarını, abilere, ablalara, kurum imamlarına iletin, tüm hizmet mensupları darbeyi şiddetle kınayan açıklama yapsın, meydanlara inip kendisini kamufle etsin, resim çekilip sosyal medyada yayınlasın, demokrasi, seçilmiş irade falan desinler, ama fazla da asla muhterem hoca efendinin adı geçmesin açıklamalarda, hepimizi alabilirler, herkes -darbeden haberim yok TV'de gördüm ilk kez- desin, asla hükümete ve Tayyibe karşı olumsuz bir paylaşım yapmayın, bu gurubu kapatıyorum şimdi" şeklinde mesajların bulunduğu tespit edilmiştir.
3) Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü
AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28).
AİHM kararlarında yer alan sadakat yükümlülüğüne ilişkin yukarıda belirtilen ilkelerin hâkimlik ve savcılık mesleği açısından yorumlanması gerekmektedir.
Anayasa'nın "Hâkimlik ve savcılık mesleği" kenar başlıklı 140. maddesine Danışma Meclisi tarafından yazılan gerekçede "... Adalet tevzii herşeyden önce güvenilir nitelikte olmalıdır. Bu hizmeti görenlerin tarafsızlıklarından şüphe edilmesi, hizmetin tam olarak yerine getirilmiş olduğunun kabulüne engeldir. Bu itibarla görevlerinde özel hayatlarında tarafsızlıklarına dair bir davranışta bulundukları sanısını verecek hareketlerden sakınmak zorundadırlar." denilmektedir.
Bu bağlamda, yargı mensuplarının sadakat yükümlülüğü memurlardan farklı olarak "bağımsızlık" ve "tarafsızlık" ilkeleri çerçevesinde hukuk devletine ve demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğü olarak ortaya çıkar.
Üstün bir kamu gücü yetkisi niteliğindeki yargı yetkisini kullanan hâkim ve savcıların, Anayasa gereği tarafsız ve bağımsız olarak görev yapmaları, Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm vermeleri ve anayasal düzene sadakat göstermeleri, hukuk devletinde demokratik toplum düzeninin korunması açısından büyük önem arz etmektedir.
4) Dava Konusu Edilen Kararların Hukuki Niteliği
Anayasa’nın 139. maddesinde hâkim ve savcıların görevlerinin sona ermesi sonucunu doğuran işlemler, disiplin cezaları ve meslekte kalmalarının uygun olmadığı yönünde verilen kararlar olarak ikiye ayrılmıştır. 24/02/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun "Hâkimlik ve savcılık görevlerinin sona ermesi" kenar başlıklı 53. maddesinde de disiplin cezası niteliğindeki meslekten çıkarma işlemi ile hâkimlik ve savcılık görevinin sona ermesi sonucunu doğuran diğer işlemler ayrı ayrı belirtilmiştir.
Dolayısıyla 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi uyarınca hâkim ve savcıların meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararların, bu kişilere disiplin cezası verilmesine ilişkin kararlardan ayrı nitelikte olduğu konusunda duraksama bulunmamaktadır.
Dairemizin, Danıştay Başkanlığının internet sitesinde güncel kararlar başlığı altında yayımlanmış olan, 04/10/2016 tarih ve E:2016/8196, K:2016/4066 sayılı kararında da belirtilmiş olduğu üzere 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen yargı mensuplarının, “meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir.
Bu kapsamda, ülkenin içinde bulunduğu tehdidin ortadan kaldırılması ve bozulan kamu düzeninin ivedi şekilde yeniden tesis edilmesi amacıyla 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi ile “terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen” üstün kamu gücü yetkisi kullanma ayrıcalığına sahip bu kişiler hakkında uygulanmak üzere olağan dönemdeki yaptırımlardan farklı olarak olağanüstü nitelikte yeni bir tedbir getirilmiştir.
Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan ve hâkim ve savcılar hakkında bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan tedbirin uygulanabilmesi için yeterlidir. Nitekim davalı idare, yargı mensupları hakkında aldığı meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararları, anılan yargı mensuplarının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisaklarının sabit olduğu gerekçesiyle tesis etmiştir.
Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
Bu bağlamda, üstün bir kamu gücü yetkisi niteliğindeki yargı yetkisini kullanan yargı mensupları yönünden örgüt ile irtibat ve iltisak hususu değerlendirildiğinde, yetki ve nüfuzlarını kullanarak örgütün amaçlarını gerçekleştirmesi için ya da örgütün talimatları doğrultusunda kendilerine veya başkalarına yarar sağlamak için bir takım hal ve hareketlerde bulunmak suretiyle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüklerini ihlal ettikleri yönünde bir kanaat oluşması halinde örgüt ile irtibat ve iltisaklarının bulunduğunu söylemek mümkün olacaktır.
5) Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi
Yargı mensubu olarak görev yapanlar hakkında meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanması için ilgililerin terör örgütleri ve millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet veya iltisakını ya da bunlarla irtibatını ortaya koyan delil, bulgu ve bu yönde değerlendirme yapılmasına neden olan hususların idare tarafından ortaya konulması gerekmektedir.
Dava konusu kararların dayanağı olan delillerin, davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesisinden sonra tespit edilerek dosyaya sunulduğu anlaşılmakta ise de bu delillerin terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibatı ve anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan geçmişe ilişkin olay ve olgular olduğu görüldüğünden dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesinde dikkate alınabileceği tabiidir.
a) ByLock Delili
i. ByLock Uygulamasına İlişkin Genel Değerlendirme
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/09/2017 tarih ve E:2017/16.MD-956, K:2017/370 sayılı kararında da belirtildiği üzere ByLock uygulaması, kullanılması için indirilmesi yeterli olmayan ve özel kurulum gerektiren, kullanıcıların haberleşebilmesi için her iki tarafın önceden temin ettikleri kullanıcı adlarını ve kodlarını eklemeden taraflar arasında mesajlaşmanın başlayamadığı, bu bakımından sadece oluşturulan hücre tipine uygun şekilde bir haberleşme gerçekleştirilmesine imkân veren, kriptolu anlık mesajlaşma, e-posta gönderimi, ekleme yoluyla kişi listesi oluşturma, grup içi mesajlaşma, kriptolu sesli görüşme, görüntü veya belge gönderebilme özellikleri bulunan, böylece kullanıcılarının, örgütsel mahiyetteki haberleşmelerini başka herhangi bir haberleşme aracına ihtiyaç duymadan gerçekleştirmesine olanak sağlayan bir iletişim sistemidir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun anılan kararında ByLock uygulamasının 2014 yılı başlarında uygulama mağazalarında yer alıp bir süre herkesin ulaşımına açık olduğu, bu mağazalardan kaldırılmasından sonra örgüt mensuplarınca harici bellek, hafıza kartları ve bluetooth yoluyla yüklenildiği hususunun, yürütülen soruşturma ve kovuşturma dosyalarındaki ifadeler, mesaj ve e-postalardan anlaşıldığı belirtilmiştir.
ByLock üzerinden yapılan iletişimin çözümlenen içeriğinin tamamına yakınının FETÖ mensuplarına ait örgütsel temasa ve faaliyetlere ilişkin olduğu; buluşma adreslerinin değiştirilmesi, yapılacak operasyonların önceden bildirilmesi, örgüt mensuplarının yurt içinde saklanması için yer temini, yurt dışına kaçış için yapılan organizasyonlar, himmet toplantıları, açığa alınan veya meslekten çıkarılan örgüt mensuplarına para temini, örgüt liderinin talimat ve görüşlerinin paylaşılması, Türkiye'yi terörü destekleyen ülke gibi göstermek amacına yönelik faaliyette bulunan birtakım internet adreslerinin paylaşılması ve bu sitelerdeki anketlerin desteklenmesi, FETÖ'ye yönelik yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda şüpheli veya sanıkların hâkim ve Cumhuriyet savcılarınca serbest bırakılmasının sağlanması, örgüt mensuplarına müdafi temin edilmesi, örgüt üyelerinden kimlere operasyon yapıldığına ve kimlerin deşifre olduğuna ilişkin bilgilerin paylaşılması, operasyon yapılması ihtimali olan yerlerde bulunulmaması ve bu yerlerdeki örgüt için önemli dijital verilerin arama-tarama mesulü olarak adlandırılan kişilerce önceden temizlenmesi, kamu kurumlarında FETÖ aleyhine görüş bildiren veya yapılanmayla mücadele edenlerin fişlenmesi, deşifre olduğu düşünüldüğünde ByLock iletişim sisteminin kullanımına son verileceği, Eagle, Dingdong ve Tango gibi alternatif programlara geçiş yapılacağının haber verilmesi, yapılanmaya mensup kişilerin savunmalarında kullanabilmeleri amacıyla hukuki metinler hazırlanması gibi örgütsel niteliği olan mesajlar gönderildiği ifade edilmiştir.
Bylock delilinin hukuki niteliği ile ilgili olarak ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunun yukarıda anılan kararında; Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesinin 32. maddesi ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununun 4.maddesinin 1.fıkrasının (i) bendi ile 6.maddesinin 1.fıkrasının (d) ve (g) bentlerine uygun şekilde Milli İstihbarat Teşkilatı tarafından elde edilen Bylock'a ilişkin dijital materyaller hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine Ceza Muhakemesi Kanununun 134.maddesi gereğince Ankara Sulh Ceza Hakimliğince verilen ''inceleme, kopyalama ve çözümleme'' kararına istinaden bilgisayar ve bilgisayar kütüklerindeki iletilerin tespiti işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı görülmüştür.
Nitekim Anayasa Mahkemesi de Bylock verilerinin kanuni bir temele dayanmadan ve hukuka aykırı şekilde elde edildiğine yönelik iddialar yönünden yapılan başvuruda; 4/6/2020 tarih ve Başvuru No: 2018/15231 sayılı kararı ile Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi aynı kararında, yapısı, kullanım şekli ve teknik özellikleri itibarıyla sadece FETÖ/PDY mensuplarınca -örgütsel iletişimde gizliliği sağlama amacıyla- kullanılan kriptolu iletişim ağının başvurucu tarafından kullanılmasının terör örgütüne üye olma suçu açısından mahkumiyete dayanak olarak alınmasının, adil yargılanma hakkı kapsamındaki usul güvencelerini etkisiz hale getiren keyfi bir uygulama olarak değerlendirilemeyeceği tespitinde de bulunmuştur.
Öte yandan Dairemizde derdest olan dava dosyalarında, yargı mensubu olarak görev yapmakta iken haklarında meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilmiş olan bazı kişilerin ByLock uygulamasına ilişkin birtakım ifadelerde bulunduğu görülmüştür:
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan Y.G. isimli şahıs tarafından İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesine sunulmuş beyan: “Bana ByLock adlı programı indirmemi 2014 Temmuz’da … adlı kişi söyledi. Önce VPN programını daha sonra da ByLock’u kurmamı, VPN’yi açmadan ByLock’u kullanmamam gerektiğini açıkladı. Daha sonra beni kendisi ekledi ve onaylamamı söyledi. Böylece buradan daha güvenli mesajlaşabilecektik onlara göre. Çünkü 2014 HSYK seçimleri yaklaşmaktaydı ve hızlı bir haberleşme ağı lazımdı.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan M.Ö. isimli şahsa ait Malatya Cumhuriyet Başsavcılığında düzenlenen 16/10/2016 tarihli sorgulama tutanağı: “2014 HSYK seçimlerinden yaklaşık 3-4 ay önce E.E.’nin evinde toplanmıştık. …… abi denilen kişi bir programdan bahsetti. Bu program üzerinden haberleşeceğimizi söyleyerek telefonlarımızı istedi. Kendisi telefonlarımıza ByLock denilen programı söz konusu sohbet sırasında yükledi. …ByLock programını kullanan cemaatteki herkesin paylaşımlarını görmek mümkün değildi. Sadece arkadaş listesi (grup) şeklinde oluşturulan arkadaşlarla konuşabilmekte ve yazılar paylaşabilmekteydik. …HSYK seçimlerinin sonuna kadar ByLock programı üzerinden haberleşme sağlanıyordu. Cemaat mensuplarının istemleri doğrultusunda seçimlerden sonra ByLock programını sildim.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan A.B. isimli şahsa ait Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığında düzenlenen 22/03/2017 tarihli sorgulama tutanağı: “… isimli şahıs telefonuma ByLock yüklemek istedi. Ancak akıllı telefonum olmadığı için yükleyemedi. Ben de eşimin telefonunu kendisinden habersiz aldım. Bir şeyler yaptı. Bundan sonra buradan haberleşeceğiz dedi. ……, hâkim ve savcıların kişisel bilgilerini (dünya görüşü, siyasi görüş vs.) özellikle ByLock’tan ona atmamı istiyordu. …… bana tablet almamı, başka bir akrabamın adına hat almamı söyledi. Ancak ben bunu da yapmadım. Daha sonra …, bana içinde hat olan bir tablet getirdi. Tablette ByLock programı yüklüydü. Gelen yazıları okuyordum. Ayrıca bana tablette silme programını gösterdi. Herhangi bir durumda onu kullanmamı söyledi.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan S.Ö. isimli şahsa ait Çankırı Cumhuriyet Başsavcılığında düzenlenen 02/03/2017 tarihli şüpheli ifade tutanağı: “2014 yılının Ağustos ayında E.Ö. çalıştığı yer olan Silivri’ye gelmemi söyledi. Silivri’ye gittikten sonra beni oradan alıp Silivri İlçesinde oturan D.S.’nin evine götürdü. Burada … kod adlı şahıs da vardı. Kendisi telefonumu istedi. Kendisi bana ByLock isimli programı yükledi. Artık buradan haberleşeceğimizi bana söyledi. Çünkü benim tek kaldığımı, bir şekilde haberleşmemiz gerektiğini söyledi. 2015’in Şubat ayına kadar bu program üzerinden haberleştik.”
Bu durumda, FETÖ tarafından gizliliği sağlamak için örgütsel haberleşme amacıyla oluşturulduğu ve münhasıran FETÖ tarafından kullanıldığı anlaşılan ByLock uygulamasının yüklendiğinin, bu ağa dâhil olunduğunun tespit edilmesi hâlinde, bu kişilerin örgüte üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut örgütle irtibatı ortaya konulmuş olabilecektir.
ii. ByLock Delilinin Davacı Yönünden Değerlendirilmesi
Dava dosyasında, Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı tarafından davacı hakkında düzenlenmiş "ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı" yer almaktadır. Anılan tutanağın "ID'yi Kullanan Kullanıcılar" başlığı altında davacının adı ve soyadı ile birlikte ID numarasının "…", kullanıcı adının "…", şifrenin "…" olduğu; "ID'yi Ekleyenlerin Verdikleri İsimler" başlığı altında A.K. isimli kişinin davacıyı "…", … ID numaralı Bylock kullanıcısının davacıyı "…" olarak kaydetmiş olduğu görülmektedir.
Öte yandan davacının yargılandığı Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; "...HSK'nın yazıları, Emniyet Genel Müdürlüğü KOM Daire Başkanlığının Bylock sorgu sonucu raporları, Bylock tespit ve değerlendirme tutanağı içeriği ve sanığa ait … no.lu GSM hattının CGNAT kayıtları içeriğinden sanığın, mütalaamızın önceki bölümlerinde özellikleri, kullanım şekli ve amacı belirtilen, münhasıran FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarının kullanması amacıyla oluşturularak, bu örgüt mensuplarınca kullanıldığı kesinleşmiş yargı kararlarıyla kabul edilen Bylock isimli gizli, kriptolu haberleşme programının, … UID no.lu ve "…" kullanıcı adlı kullanıcısı olduğu hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde tespit edilmiştir. Her ne kadar Bylock tespit ve değerlendirme tutanağında sanığın bağlantı şekline ilişkin bilgiler başlığında yazılı olmasa da, tutanağın içeriğinde sanığın ID.sini irtibat listesine ekleyen … UID no.lu kullanıcının "…" olarak ve … UID no.lu kullanıcının ise "…" isimleriyle kaydetmiş olması, sanığa ait … no.lu GSM hattının CGNAT kayıtlarından, Bylock programına ait olduğu bilinen IP.lerden "…, … ve …" no.lu olanlarına bağlantı gerçekleştirdiğine ilişkin kayıtların bulunması karşısında, sanığın Bylock programına … no.lu GSM hattı üzerinden bağlantı gerçekleştirdiği" tespitlerine yer verilmiştir.
Davacı tarafından bu delile karşı "ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı" nın değerlendirme kısmında yer alan bazı bilgilerin açıkça hatalı olduğu, bu hatalı bilgilere dayalı olarak çıkarımlar yapılmasının hukuk garabeti olduğu, tutanakta kendisine ilişkin hiçbir içerik bulunmadığı, belgenin kullanıma ilişkin kalemlerinin boşluklardan ve sıfırlardan oluştuğu, şahsının Bylock programını kullanmadığı, raporda belirtilen 9 adet IP adreslerinin birbirinden farklı olduğu, raporda eklediği arkadaşlar kısmında yer alan "VOG:- LOG:-" tespitlerinden hiç kimseyi eklemediğinin açık olduğu, oysaki kullanıcıların birbirleri ile bu program üzerinden iletişime geçebilmeleri için tarafların birbirlerinin "kullanıcı adı/kodu" bilgilerini bilmeleri ve her iki tarafın birbirlerini arkadaş olarak eklemesi gerektiği, raporun her yönüyle yanlış olduğu beyanında bulunulmuştur.
ByLock uygulaması ile ilgili yukarıda aktarılan hususların ve davacı hakkında düzenlenmiş olan "ByLock Tespit Tutanağı" ile "ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı" nın birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacının bu beyanlarına itibar edilmemiştir.
Netice itibarıyla davacı hakkında düzenlenen "ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı"nın incelenmesinden; davacının … ID numarasıyla ve bir kullanıcı adı ve şifre almak suretiyle bu ağa dâhil olduğu anlaşılmaktadır.
b) Davacı Hakkındaki Tanık Beyanları
Davacı hakkındaki tanık beyanları şu şekildedir:
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan D.K., Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 16/11/2016 tarihli şüpheli ifade tutanağında; "... ben bu yapıya mensup kişilerle Diyarbakır Başsavcısı olarak görev yaptığım sürede çeşitli vesilelerle tanıştım. Bu tanışmalarım sırasında bana birazdan isimlerini tek tek yazdıracağım kişilerin bu yapının elemanları olduğu söylendi. Bu tanışma sırasında ben bu insanların bu yapıya mensup olduklarını yapmış oldukları konuşmadan anladım, çoğu bana" abi hoş geldin yada aramıza hoş geldin gibi cümleler kurarak benimle daha içten daha samimi bir şekilde ilgileniyorlardı. Ben öncelikle bu yapının içerisinde yer aldığını ve bu yapıyla hareket eden kişilerin isimlerini yazdırmak istiyorum. Şuan isimlerini yazdıracağım kişiler Diyarbakır Başsavcısı iken tanıştığım kişilerdir. Dedi. 1-teftiş kurulundan S.A., 2- Müsteşar yardımcısı H.Y., ....22- o zamanlar Elazığ Başsavcısı olan ...,..."
Davacı hakkında … Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen … tarih ve E:…, … nolu iddianamede yer aldığı üzere, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen … kod adlı gizli tanığın 22/11/2016 tarihli ifadesinde; "...Ben gerek ikili sohbetlerde gerekse görev yaptığım adliyelerde FETÖ mensubu olduğunu duyduğum kişiler;....56- ....."
Davacı hakkında … Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen … tarih ve E:…, … nolu iddianamede yer aldığı üzere, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen ... kod adlı gizli tanığın 09/02/2017 tarihli ifadesinde; "... ... ile Diyarbakır Başsavcılığı yaptığı dönemde D.K.'ın yine bu yapıya mensup olduklarını biliyorum. Zira bu kişilerin çocukları ile yine cemaat üyesi hakim ve savcılar ilgilenmekteydi. Bu ilgilenme cemaatin eğitim birimi adı altında oluşturduğu yapılanmada ..., D.K., G.C., F.C.'in çocuklarına dini eğitim verilmesi ve bu işin takibi şeklinde olmaktaydı."
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca 05/02/2015 tarihli düzenlenen Bulut kod adlı gizli tanığın 05/02/2015 tarihli ifadesinde; "...... Paralel yapının içeriğimle bulunan emir ve talimatları uygulayan, yapı içinde gerekli talimatları veren ve gelen dosyaların tevzi işlerini yürüten isimdir."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan İ.O., 2016/104109 sayılı soruşturma kapsamında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 26/12/2016 tarihli şüpheli ifade tutanağında; "Perşembe günü gündeme bu olay gelmedi, hatta MİT Kanunundaki değişiklik meclise sunuldu. Cuma günü öğleye doğru ise televizyonda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından dört MİT personeli hakkında yakalama çıkarıldığı, MİT Müsteşarı H.F. ise Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına talimat yazıldığına ilişkin alt yazı geçmeye başladı. Biz bu alt yazı geçtiğinde kurulda bakan beyin odasındaydık. Ben derhal T.Ç.'yı telefonla aradım. Bu nedir, çarşamba günü neye karar verdiniz, şimdi ne yapıyorsunuz? diye sordum. O da acz halde cevap verip F.S.''in yanında olduğunu söyledi. Ben de telefona onu istedim. F.S.'e sorduğumda evrak onu gerektiriyor diye cevap verdi. Aynı gün öğlen saatlerinde de televizyondaki haber kanallarında H.F.'ın görüntülerinin verilip, alt yazı şeklinde Adana'da da aralarında MİTçilerin de bulunduğu 5 kişinin gözaltına alındığının haberi geçti. Hatta haberde Albay H.'un kamptan kaçırılarak rejim güçlerine para karşılığı MİT görevlilerince satıldığı bilgisi geçiyordu. Haber Adana Başsavcılığının basın açıklaması olarak bildiriliyordu. Bu olayın yaklaşık 3 ay önce olduğunu bildiğim için Adana Başsavcısı ...'ı telefonla aradım. Olayın 3 ay önce olduğunu, neden açıklama yapma gereği duyduklarını, kendilerinin bu şekilde bir basın açıklaması yapmadıkları halde bu olayı yeni olmuş gibi neden basın açıklaması şeklinde duyurduklarını söyledim. O da bana İstanbul'daki olay ile karışmaması için açıklama yaptıklarını, hatta 5 kişiden birinin o gün yakalandığı için bu açıklamayı bugün yaptıklarını belirtti. Ben bu sırada kendi odama girip çıkıyor ve gelişmeleri takip ediyordum. O anda odama H.S. ile N.Ö. geldi. Benim odamda ise R.A. ile H.K. oturuyordu. Gelişmeleri onların da bildiğini anladım. N.Ö. MİT Müsteşarı da ifade vermeye gidecek, kimsenin ayrıcalığı yok dedi. Ben ve R.A.ile H.K. bu gelişmelerden dolayı ne kadar gerginsek, H.S. ile N.Ö.'in o kadar rahat olduklarını görüyorduk. Ben acil olarak dışarı çıktığımda N.Ö.'in konuşmaya devam ettiğini, niye kendisini ortaya atıyor diye cevaplar verdiğini, bu işlere karışmamam gerektiği şeklinde beyanlarda bulunduğunu diğer arkadaşlar bana iletti.... 30 Aralık 2013 tarihinde K.İ.bey Müsteşarlığa yeni atanmıştı. Ben kendisini kutlamak amacıyla telefonla aradığımda cevap vermemişti. 1 Ocak 2014 tarih saat 20:00 sıralarında beni cep telefonumdan aradı. Ben kendisini aradığımdan dolayı dönüş yaptığı düşüncesi ile telefonumu açtım. Bana Bakan bey'in yanında olduğunu, telefona onu vereceğini ve telefonu yeni atanan B.B. bey'e verdi. Benim telefonum bakan bey de olmadığı için bu şekilde Müsteşar bey'in telefonundan aradığını anladım. Bana Adana Başsavcısı ile görüştüğünü, Başsavcıya Hatay da MİT tırının durdurulmasını sorduğunu, söz konusu tırın MİT'e ait olduğunu söylediğini, aralarında tartışma geçtiğini söyledi. Benden Başsavcı ile görüşüp, arama yetkilerinin olmadıklarını iletmemi istedi. Bunun üzerine ben Adana Başsavcısı ...'ı telefonla aradım. Kendisine olayı sordum, bana kesin bilgisinin olmadığını, Başsavcı Vekilini de adliyeye çağırdığını, adliyeye gidince bilgi alıp döneceğini belirtti. Bir süre sonra beni telefonla aradı. Kendisi deliller varmış, ihbar neticesi aramanın yapılacağını, söz konusu tırın MİT'e ait olduğuna dair belgelerin olmadığını söyledi. Ben de kendisine Bakan bey'in bana söylediği Adana ve Hatay Valisinin araçların MİT'e ait olduğuna dair yazı gönderdiğini belirttim. Bu yazıdan haberinin olmadığını söyledi. Ben kendisine MİT Kanunu 26. maddesi ve CMK'nun 2. maddesi gereğince aramanın yapılamayacağını söyledim. Hatta Ankara'dan bu işin cemaatin hükümete karşı bir operasyonu olarak değerlendirildiğini söyledim. Bu nedenle Hatay'a giden savcının derhal geri çekilmesini, arama yapılmamasını söyledim. Kendisi suçüstü hükümleri olduğunu söyledi. Ben ise MİT kanunun halen yürürlükte olduğunu, eğer izin vermezlerse nasıl dava açacaksın dedim. Bu konuşmalardan sonra savcı ile görüşüp size döneceğim dedi. Bilahare beni tekrar telefonla aradı, tamam savcıyı geri çağırdım dedi. Hatta kendisine bu durumu Bakan bey ve Müsteşar bey'i ara bildir dedim. Ben bu görüşmeden savcının arama yapılmadan Adana'ya geri döndüğünü anlamıştım. Ancak ertesi gün basından Adana savcısının Hatay Kırıkhan'da tır da arama yaptığını, fotoğraf çektiğini, Başsavcı ile Bakan bey arasındaki görüşmenin tutanağa bağlandığını öğrendim. 19 Ocak 2014 tarihli olayda benim bir ilgim olmadı. Bu olayı ben Müsteşar bey'den kurulda öğrendim. Ertesi gün de basın Adana Ceyhan'da MİT tarlarının durdurulması olayını haber yaptı. ... ilk Başsavcılığını 2003 yılında Çarşamba'da yapmıştı. Bu kişiyi Mudurnu ilçesinde beraber çalıştıkları A.T. bey önermişti. Daha sonra Kars Başsavcılığı, Elazığ Başsavcılığı ve Adana Başsavcılığına atanmıştır. Elazığ Başsavcılığına da yine A.T. bey'in isteği üzerine atamıştık. A.T., Ö.Ş., ve A.K. Adana'da CMK 250. Madde ile Yetkili Mahkemelerde görevli Cumhuriyet savcılarıydı. CMK 250. madde yürürlükten kaldırılınca kendilerini TMK 10. Madde ile Yetkili Mahkemelerde görevli Cumhuriyet Savcısı olarak atadık. A.K. Diyarbakır'da da bu tür suçlara bakmıştı. A.T. ise Bor Başsavcılığından Adana'ya atanmıştır. MİT tırlarına kadar bu kişiler hakkında herhangi bir şikayet gelmemişti. Ben 1 Ocak 2014 tarihinde Başsavcı ... ile telefonda görüştüm. Bu görüşmemde bana anlattıkları husus ile var olan hususlar arasında farklılık olduğu, kendisine izah ettiğim hususlara rağmen bana doğru söylemeyerek ısrarla arama yaptırdığını anladım. Bilahare 19 Ocak 2014 tarihinde de birinci olayın tartışılması söz konusu olayın cemaatin hükümete bir operasyonu olduğunu açıkça söylemem, bu hususta basında da haberler yapılmasına rağmen benzer operasyonun Ceyhan'da da yapmaları karşısında bu dört yargı mensubunun Fetullah Gülen cemaat mensubu olduklarını anladım. Bu operasyonun sıradan bir operasyon değil, hükümete karşı yapılan bir operasyon olduğunu anladım. Nitekim Ocak ayı içerisinde önce Ö.Ş.'ı Adana'dan alarak özürlü çocuğunun durumu nedeniyle Mersin'e atadık. 3. Dairenin raporlarını beklemeden yanlış hatırlamıyorsam Şubat 2014 tarihinde diğer üçünün başka illere atamasını gerçekleştirdik."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan A.Y., HSK Müfettişlerince düzenlenen 27/04/2016 tarihli ifadesinde; "...Cumhuriyet eski Başsavcısı ...: Yapının önemli bir elemanı, buradaki tüm önemli operasyonu TMK ile yetkili Başsavcı Vekili A.K. ile yöneten önemli bir isim olduğu adliyede konuşulmaktadır. Kendisi kamuoyunda MİT TIR’ları olarak adlandırılan MİT TIR’larının durdurulmasına ilişkin soruşturmada yürütülen soruşturmanın MİT Yasası’na aykırı olduğu hususu üst makamlar tarafından kendisine iletilmesine ve uyarılmasına rağmen Yasa dışı uygulamayı, mahallindeki kolluk görevlilerinin itirazlarını Cumhuriyet savcılarının ...’a iletmeleri üzerine kendilerine verdiği talimatlarla onları cesaretlendirdiği, arama işlemlerini ısrarla yapmalarını sağlamaya çalıştığı bilinmektedir. Yine adiyle içindeki tüm kilit görevlere paralel yapıya mensup Cumhuriyet savcıları ile başsavcı vekillerini yetkilendirdiğini müşahede ettim."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan M.K.Ö., Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 28/10/2016 tarihli şüpheli sorgulama tutanağında; "...Ben bu dosyada haklarında işlem yapılan cumhuriyet savcılarından sadece savcı ...'ı tanırım. Kendisinin Fetullah Gülen cemaati mensubu olduğunu biliyorum. Diğer yargı mensuplarını tanımam. Fetullah Gülen cemaati mensubu olup olmadığını bilmiyorum. Daha sonra cemaat mensubu olduklarını öğrendim. Bu soruşturma dosyasında Başsavcı ... ile Vekilinin bu dosyasında doğrudan müdahalesini görmedim. Bu şekilde. haklarında karar verilmesinin uygun olmadığını belirttim. Bu yönde muhalefet kaldım. Diğer savcılara ise muhalefet kalmayı uygun gördüm. O dönemde öğretim görevlisi olan E.Ş.'in adalet.org'da yazdığı görüşünü belirterek diğer savcılar içinde muhalefet yazdım. Aslında benim amacım Başsavcı ve vekile verilen cezanın ağır olduğunu belirtmek için bu şekilde muhalefet kalmıştım....Ben bu soruşturma dosyasında sizin belirttiğiniz hususlar ve ayrıntısını tam olarak okuyamadım. Raportörlük görevi yapan tetkik hakimi de bu hususta bir ayrıntı vermediğini hatırlıyorum. Sizin belirttiğiniz hususların dosya da varolduğunu görmüş olsam ben o muhalefet şerhini yazmazdım. Size şunu belirtmek isterim. Bize bir gün önce gündem dağıtılır, soruşturma dosyasını da inceleme fırsatı da bulamayız. Bu soruşturmada klasik olan muhalefet şerhini yazdım. Soruşturma dosyasından ayrıntılı bilgim olmadığını bir kez daha belirtmek isterim."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan T.T., Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 05/01/2017 tarihli şüpheli sorgulama tutanağında; "..."Dördüncü Görev yeri Doğubeyazıt (2004-2007):... ... (Kars Başsavcısı).Ünvan aldığım için ünvanlı sohbet gruplarıyla ünvansız sohbet grupları farklıydı. Toplantılarda 2 ayda bir Erzurum da hakim savcı stajyerlerinin olduğu bir evde yapılıyordu.Sivil imam denen bir şahıs yoktu. İzinler aldığım hariç kaldığım sürece toplantılar devam etti. Yine yukarıda belirttiğim gibi aynı hususlarda konuşmalar yapıldı. Ayrı ritüelleri gerçekleştirdik. Ankaradan Tetkik hakimleri geliyordu."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan Ş.Ş., Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 18/08/2016 tarihli şüpheli ek ifade tutanağında; " O dönem Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcısı olan İ.Ç., Adana Cumhuriyet Başsavcısı olan ..., Gaziantep Cumhuriyet Başsavcısı olan M.P., İstanbul Cumhuriyet Başsavcı vekili olan F.S., HSYK üyesi olan T.G., HSYK Genel Sekreteri olan M.B.'ın da katıldığı 17-25 Aralık sürecinden önce olduğunu hatırladığı, FETÖ/PDY sorumlusu olduğunu belirttiği İ. İsimli şahsın yönlendirmesiyle, Ankara'da 8-9 kişiyi geçmeyecek şekilde hatta bir keresinde HSYK aday adayı Y.A.'ın lojmandaki evinde toplandıklarını, toplantılarda genel olarak örgütün politikası konusunda yorumlar yapıldığını, yapılacak olan HSYK seçimlerinde nasıl davranılması gerektiğinin konuşulduğu, ... Yine yukarıda belirttiğim gibi bu toplantıların tarihini tam hatırlamamakla beraber 17-25 Aralık sürecinden önce diye hatırlıyorum, çünkü katılan kişiler unvanlıydı ve görevliydi. Bu toplantıları katılan kişi sayısı da 8-9'u geçmiyordu, hatırladığım kadarıyla o zamanlar...Adana Başsavcısı ...... Katıldığına bir seferde şahit oldum."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan O.M., Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 09/08/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...Elazığ Adalet Komisyonu Başkanlığı yaptığım dönemde Elazığ Cumhuriyet Başsavcısı olan ... benden 2-3 ay önce ara bir kararname ile Adana Cumhuriyet Başsavcılığına atanmıştı. Ben Elazığ'da çalıştığımız sürede ve Adana'da MİT tırlarının durdurulması olayına kadar ...'ın şu anda Fethullahçı Terör Örgütü / Paralel Devlet Yapılanmasına üye olduğunu bilmiyordum. Ancak MİT tırlarının durdurulması olayıve bunun hemen sonrasında Adalet Bakanı ve Müsteşarın kendisini arayarak baskı yaptıklarına ilişkin tutanak tutması nedenleriyle artık -...'ın bu yapıya dahil olduğundan emin oldum. İki sebeple bu yapıya dahil olduğuna kanaat getirdim. Birincisi benim önceden tanıdığım ... kesinlikle böyle bir tutanak düzenlemez idare ile ters düşecek hiç bir faaliyette bulunmaz. İkinci olarak da Adalet Bakanının ya da Bakanlık Müsteşarının böyle bir olayda, soruşturmanın yürütüldüğü il Cumhuriyet Başsavcısının aramasından daha doğal bir şeyolamaz. Ben ...'tan yukarıda belirttiğim gibi 2-3 ay sonra Adana'ya atanmıştım. Ben Adana'ya atandıktan itibaren kendisi bana yakın ilgi göstermişti. Ancak kendisi Başsavcı Vekili olarak Antalya'ya atandıktan sonra özellikle seçim sürecinde Adana'ya gelerek Yargıtay Üyesi Ş.Ş. ile birlikte günlerce Adliyede seçim çalışması yaptılar. Önceden Elazığ'da daha sonra da Adana'da yıllarca birlikte çalışmamıza rağmen bir kez olsun bana uğramadı. Ben ...'ın bağımsız aday olarak söylenen ancak bu yapıya dahil olduğu herkes tarafından bilinen adaylara oy istediğini diğer meslektaşlardan duydum. Ancak benden istemediler. Seçim sürecinde benim duruşum Yargıda Birlik Platformu içerisinde yer almam ve bu illegal yapı hakkında fikirlerimi açıkça beyan etmem karşısında kimse bana gelerek bu yapının adaylarına oy istemedi."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan B.Ü., Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 10/04/2017 tarihli şüpheli ifade tutanağında; "...Görev yaptığım ve çalıştığım yerlerde cemaatçi olduğunu bildiğim eylem, davranış, jargon itibari ile bunu teyit eden Yargı mensuplan da şunlardır; A.A., H.Y., T.E., S.M., Ç.Ş., D.K., D.A., ..., R.Ç., ..."
Davacının yargılandığı Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında yer aldığı üzere, HSK Müfettişlerince düzenlenen ... kod adlı gizli tanığın 08/07/2015 tarihli ifadesinde; "...Tayin terfi dönemlerinde yerelde Adliye imamı olan Hakim/Savcılar veya Adliyelerden sorumlu dış imamlar (dış imamlardan kasıt; kurumda memuriyeti ve görevi olmayıp ta o kurumun imamı olarak atanan kişi) tarafından bizzat hazırlanıp HSYK’daki bağlantı noktalarına gönderilir ve o doğrultuda kararlar çıkarılırdı. Cumhuriyet Savcısı Ö.Ş. adliye imamı idi. Bu kapsamda çocuğum olmuştu, bebek görmek için A.T., Ö.Ş., M.S. ve yanlarında isimleri hatırlamadığım iki hâkim daha vardı, Ö.Ş. tarafından Fetullah Gülen’in selamı ve geçmiş olsun dileği ile hediye getirdi, hediyeyi V.A. takdim etti. Ö.Ş. ise hocanın selam ve geçmiş olsun temennisini iletti. Hediye gümüş bir üstüne hoca tarafından el yazısı ile yazılan dua şeklinde idi. Geçmiş olsun dileğinden sonra misafirler ayrıldı, sadece Ö.Ş. kaldı, birlikte adliyede sıkıntı doğuran hâkim ve Cumhuriyet savcılarıyla ilgili liste hazırladık, bu listeler Antep Bölge İmamlığının onayı alındıktan sonra Adana İl İmamlığı vasıtasıyla HSYK'ya gönderilmektedir. Gönderilme aşamaları bizim dışımızda olduğundan işlemlerin nasıl gerçekleştiğini bilemiyorum...17-25 Aralık döneminde yapı içinde değildim, operasyon öncesi sohbet ortamında Milli Görüş çizgisinden gelen kişilerin kadrolara geçirileceği yönünde bilgiler gelmekteydi. Yine aynı dönemde yani 2011 yılında Gazeteciler ve Yazarlar Vakfının İstanbul ili. Üsküdar ilçesinde toplantısı vardı, toplantıya ben de katıldım, Fctullah Gülen’in yerine geleceği söylenen ve cemaatte önemli yere sahip M.Ö. ve Türkiye İmamı M.A.Ş. de katılmış idi. Konuşmacılardan birisi Fetulah Gülen'e bilgi ulaştığını, ulaşan bu bilgi kapsamında ‘'Başbakan tarafından H.F.'a devlet içindeki cemaat mensuplarının tespit ve tasfiyesi yönünde talimat verdiğini, bu talimatın 2004 yılı MGK kararlarını dayanak olarak alacağını, bu konuda MİT'in hazırlık yapmakta olduğunu” söyledi. Daha sonraki aşamada Antep Bölge toplantısında soyadını bilmediğim Y. Hoca isimli kişi tarafından Sincan'a büyük bir cezaevi yapılması gerektiğini, bu cezaevinde çalışmak üzere Adana nüfusuna kayıtlı kişilerden isim belirlenmesi yönünde karar alındı. Ben zaten Silivri de ceza infaz kurumu var Sincan’a ne gerek var dedim, bunun üzerine Silivri'de askerler yatmakta, orası bu manada anlamlı, Sincan ise Siyasiler için ibretlik bir yer olmalı dedi. İhtiyaç olmadığı halde Sincan'a ceza infaz kurumu yapılmak üzere ihale yapıldı. Ceza İnfaz kurumuna alınan personel listesini bizler hazırladık, biz bölge imamlığına verdik ve çekildik, belirlediğimiz bu isimleri bölgeye vermeden evvel Adana Cumhuriyet eski Başsavcısı ...'a verdik, kendisi teyit etti, teyidini aldıktan sonra bölgeye ulaştırdık. İl İmamı Ö.E.i ile yaptığımız görüşmede Antep Bölge’ye gönderdiğimiz listenin kendisine ulaştığını, kendisi de Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğünde çalışan eşi de aynı yerde çalışan tetkik hâkimi olduğunu bildiğim isminin de A. olduğunu sandığım şahsa teslim ettiklerini söylemiş idi. Adalet Bakanlığına gönderilen listenin tamamen geçtiğini yani listedeki tüm kişilerin infaz koruma memuru olarak alındıklarını biliyorum. Listedeki infaz koruma memurlarının tamamı cemaat mensubu değildi, mensup olanları ise şu an hatırlama şansın yoktur.....2009-2012 döneminde Adana adliyesinde; Hakim M.U., Hakim P.P...., C. Başsavcısı ..., C. Savcısı A.R., C. Savcısı Z.Y. isimli kişiler Paralel Yapı mensubu olarak görev aldılar. Bu şahısların cemaat yapılanmasındaki görevlerini daha evvel verdiğim ifademle ayrıntılı olarak anlatmıştım....Yukarıda bahsi geçen isimlerin kendi meslek grupları olan yargı camiası içerisinde cemaat sohbetleri yaptıklarını adliye imamı olmam hasebiyle bilgilendirilmem dolayısıyla biliyorum. Adliye imamı olmam ve yargı mensubu olmadığımdan etik olarak bu sohbetlere katılmazdım. Bu sohbetlere Adana İl İmamı olan Ö.E. ile Yardımcısı soyadını hatırlamadığım B. Hoca bulunurdu. MİT tırlarının durdurulmasıyla ilgili olarak nereden emir aldıklarını bilme şansım yoktur, ancak Jandarma Görevlileri H.C., Ö.Ç., Ö.K., O.Ş. Ve B.K.’ın yapı içinde olduklarını biliyorum. Bu nedenle anılan eylemin cemaat operasyonu olduğu kanaatindeyim..."
Davacının yargılandığı Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında yer aldığı üzere, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı soruşturması kapsamında düzenlenen … kod adlı gizli tanığın ifadesinde; "...Bize bildirilen karar şuydu: Bulunduğunuz illerde Devlet büyüklerinin, bürokrasideki üst düzey görevlilerin, AK Partiye yakın siyasi ve mütaahitlerin aile yapısının, ne iş yaptıklarının, özellikle özel hayatlarının organize bürolar tarafından ayrıntılı olarak araştırılmasınıistediler. Şu örneği gösterdiler. Bir siyasinin gizli çekilmiş cinsel içerikli görüntüsünü bize izlettiler. Bu şekilde görüntüler olursa daha güzel olur diye söylediler. Bu şekilde bize görev verildikten sonra bu olayların nasıl yürüdüğünü öğrenmek amacıyla ve birazda tehdit amacıyla M.Ö. beni yukarıda belirttiğim şekilde aradı. Görüşmeden bir gün önce görüşme yapacağımız telefonun yeri bildirildi ve ben belirtilen yere gittim. Adana'da Güzelyalı da bir villada görüştük. Bu villa sahibinin ismini ben ilgili yere bildirdim. Bu görüşmede M.Ö. bana Adana da alınacak infaz koruma memurlarının listesini Süleyman beye bıraktın mı dedi. ... da şu an tutuklu olan Adana Cumhuriyet Başsavcısı idi. Bende iş yoğunlu nedeniyle yapamadım dedim. Bir de biz bu insanlara karşı neden böyle yapıyoruz. Bu iktidar döneminde biz ışık yılı hızıyla mesafe aldık. Bu insanların özel hayatlarını takip etmekle gayretullaha dokunacağız dedim. M.Ö.da bana sorgulama, itaat et, emri yerine getir dedi. Hatta bana, senden doğan rahatsızlıklardan dolayı seni ipten aldım dedim..."
Davacının yargılandığı Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında yer aldığı üzere, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen … kod adlı gizli tanığın 15/12/2016 tarihli Y.B. Hakkında verdiği ifadesinde; "...Y.B. adlı kişi hakkında : Kendisi Antalya adliyesinde hakimlik yapmıştır. MİT tırlarının durdurulması soruşturması kapsamında yakalanıp tutuklanan Adana Eski Başsavcısı ...’ın evinde gözaltına alınması sırasında fazlasıyla bu şahsı müdafaa etmek için mücadele etmiştir. Bunun gibi kendisinin FETÖ’cü olduğunu ortaya koyar mahiyette de açıklamaları olduğunu duydum..."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan Ş.U., HSK Müfettişlerince düzenlenen 17/03/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "......2004 yılından itibaren 2011 yılının sonlarına kadar müracaat suçüstü bürosunda görev yapıyordum Cumhuriyet Başsavcısı ... Adana adliyesine atanınca bizleri tanımadan dışarıdan aldığı bilgiler dogrultusunda işbölümüdeğişikliğine gitti, suçüstü müracaat bürosunda benimle birlikte görev yapan L.B.'ı müracaat ve suçüstü bürosundan alarak beni faili meçhul büroya, Levent Budak'ı da genel soruşturma bürosuna verdi, diğer savcılarla ilgili de genel bir işbölümü değişikliği yaptı. ...'ın bizleri tanımadan, uzun süreden beri çalıştığım bürodan (8 yıldan beri) apar topar alması bizlere anormal gelmiş, bir yerlerden aldığı talimat dogrultusunda hareket ettigi kanaatı oluşmuş idi. İşbölümü degişikliğinin hemen akabinde de sahte isimle telefonumun IMEI numarası yazılmak suretiyle telefonumun dinlendigini öğrendim. ...'tan önce Adana Cumhuriyet Başsavcılığıgörevini yürüten halen de Adana Bölge Başsavcılığı görevini yürüten S.B. ile sohbetimde ...'ın iş bölümü degişikliği öncesi kendisinden bilgi alıp almadığını sordum kendisi de herhangi bir bilgialışverişi yapmadıklarını beyan etmiş idi. Kamuoyunda sadece adliyede degil tüm kamu kurumlannda Paralel Devlet Yapılanmasının muvaffakati olmadan görev almanın mümkün olmadığı genel kanaat şeklinde idi. Bu kapsamda da adliyede de bu yönde bir yapılanma olduğu kanaatindeyim bu kapsamda da özel yetkili mahkemelerde ve savciliklarda görev alabilmek icin paralel devlet yapılanmasının onayının alınmadan gelinmesinin mümkün bulunmadığı kanaatindeyim. Bana sorduğunuz Adli Yargı Hakimleri ... Cumhuriyet Savcıları Ö.Ş., A.T.ı... Cumhuriyet Başsavcısı ...'ı ise tanırım. Adı gecen hakim ve savcılarınParalel Devlet Yapılanmasına mensup oldukları yönünde bir görgüm bulunmamaktadır ancak özel göreve getirilen ya da makama getirilen kişilerin paralel devlet yapılanmasının onayını almak suretiyle getirildiği kanaatindeyim..."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan Y.K., HSK Müfettişlerince düzenlenen 17/03/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...Telefonumun dinlenildiği tarihte hangi büroda görev yaptığımı hatırlamıyorum. Cumhuriyet Başsavcısı ... üniversiteden arkadaşım İdi, askerde ben asteğmen iken kendisi çavuş idi, daha sonra Cumhuriyet başsavcısı olarak tayin oldu, görev yaptığımız süre içinde bir güne bir gün “kim kimdir, kim çalışır kim çalışmaz” şeklinde bir sorusu olmadı. Bu durum bana garip gelmişti, kendisine bililerinin bilgi servisinde bulunduğu kanaati oluştu bende. ... ile tanışıklığımız uzun süreden beri devam etmesine karşın evine lıoşgeldine gitme talebime olumlu cevap alamadım, yine yemeğe gitme teklifim kabul görmedi Sebebini Bilmediğim şekilde seviyeli duruyordu. 2014 HSYK sonrası Süleyman Bağrıyınık’ın Paralel Devlet Yapılanmasına yakın adaylara- destek için Adana adliyesiııe geldiğini duyunca ve MİT TIR’larındaki eylemlerini görünce ...’ın paralel devlet yapılanmasının faaliyet ve amaçları doğrultusunda hareket ettiği kanaati oluştu bende dedi."
Davacının Adana'da görev yaptığı dönemde Adana Büyükşehir Belediyesi'nde görevli T.B.T., HSK Müfettişlerince düzenlenen 28/03/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...PDY’nin Hâkim ve Cumhuriyet savcılarına ulufe olarak para vermesine ilişkin olarak bir kayıt sistemi mevcut değildi. ... ile D.Ş.’e her ay düzenli şekilde 25.000’er bin TL ödendiğini, yine bu yapıya mensup hâkim ve Cumhuriyet savcılarına da yaptığı hizmetin niteliğine ve ilgilinin konumuna göre düzenli şekilde para ödemesi yapıldığını, bu paranın Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Z.A. tarafından, İl Hadimi Ö.E.’ye, Ö.E. tarafından da adliyeden sorumlu C.T.S.’ya, o da adliyede görev yapan Hâkim İ.Y.’a verildiğini Hâkim İ.Y. da ilgilisine ulaştırdığını biliyorum...Arsa alımı ve imar değişikliğine ilişkin olarak Belediye Başkan Vekili Z.A. ...’ın Kabasakal-Şambayat köyü yakınlarında arsa almasını sağlandı. Daha sonra burada imar değişikliği yapılarak ...’ın büyük kazanç sağlaması sağlandı. Yapı mensubu ya da yapıya mensup olmayıp yapıya fayda sağlayan kişilere de aynı uygulama yapıldı. Somut olarak isim beyan edememekle birlikte tapu kayıtlarından gerekli araştırma yapılması halinde bir kısım hâkim ve Cumhuriyet savcısının çok ucuza aldığı taşınmazı kısa süre sonra fahiş fiyatla sattığı tespit edilecektir. Bu durum yukarıdaki iddialarımı güçlendirecektir. Bu hal normal ticari faaliyetten ziyade PDY’ye hizmet eden Hâkim ve Cumhuriyet savcılarının ödüllendirilmesi amaçlı ya da onlara ödenen paranın kaynağının sorgulanmasını öıtbas etmek için izlenen bir yol idi...Ben Adana Büyükşehir Belediyesinde yetkili olduğum dönemde Temmuz-Ağustos ve Eylül ayında beni onurlandırmak ve bana destek vermek için ara ara Büyükşehir Belediyesinin eski binasına gelir, Z.A., ben ve kendisi baş başa sohbetler yapardık, kısa süreli sohbetler olurdu, kendisinin varsa talebi orada iletirdi, adliye binasının tadilatı hususunda yardım istemiş idi, biz bu konuda çalışma başlatmıştık. ...'ın yapı ile ilgili bir talebi olmadı, olması da mümkün değildir, zira yapı işleyişi buna müsaade etmez, herkes talebi yukarıya bildirir, yukarıda ilgilisine söyler..."
Aynı tanığa ait ... tarihli ifade tutanağında; "...6) C.Başsavcısı ... (…): 2011 yılı Nisan ayında Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığından Adana Cumhuriyet Başsavcılığına atandı. Çok kritik bir süreçte Adana Cumhuriyet Başsavcılığına atanmıştır. Adana Büyükşehir Belediyesini yapının eline geçirme planlamasında Adana il Hadimi Ö.E. tarafından bizzat etkin rol verilmiştir. Yapının güvendiği bir isimdir. Sadık olduğu için özel planlamalarda fikir danışılır. İl Emn. Md. M.A. ile aynı dönemde Adana’da görevlendirilmiş ve irtibatlandırılmıştır. Sonrasında en önemli çalışmayı İl Emn. Md. M.A.’nın yerine gelen ve Emniyetin 55 kripto paralelinden biri olan A.Z.G. yapmıştır. Paralel Yapının ...’a verdiği kıymet ve önemden dolayı Cumhuriyet Başsavcı vekilleri özellikle aktif olarak kullanılarak korunmaya çalışılmıştır. Yapı adına yapılacak işleri ve talepleri çok ciddi bir hassasiyetle takip eder ve kendinden sorumlu imam olan Ö.E.’ye iletir. HSYK bacağında da ciddi bağlantıları vardır. İ.O., A.H. gibi isimlerde etkilidir. Yapı adına bazen bizzat kendisi devreye girerek HSYK’da değişiklikleri takip eder...17/25 Aralık darbe girişiminin başarısız olmasından hemen sonra özellikle TİB’deki kayıtlarım silinmiş ve benim dönemime ait HTS kayıtlarına erişmekte zorlanılmaktadır. Adana Emniyet Müdürlüğüne sorulduğu takdirde söylediklerimin net bir şekilde yere bastığını göreceksiniz. TİBNOT diye tabir edilen emniyetteki paralel kayıt sisteminde o döneme ait herkesin kaydı tutulmuş ancak sadece benimle ilgili tüm kayıtlar imha edilmiştir. Bunların planlamasını Savcılar; Ö.Ş., Z.Y., ... ve Emniyetçiler M.A., H.D., Ş.G., İ.B., E.Y. bizzat organize etmişlerdir."
Avukat olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan A.A., HSK Müfettişlerince düzenlenen 25/04/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...Adana Cumhuriyet eski Başsavcısı ...'ı tanırım, kendisi Adana atlı spor kulübüne gelirdi, ben atlı spor kulübünde bir süre tenis kaptanlığı yaptım, oğlum milli tenisçidir ben haftanın 6 günü akşamları atlı spor kulübünde bulunurdum, 2011 yılında ... ile burada tanıştım, ... atlı spor kulübüne haftada 1 gün gelirdi, burada Fetullah Gülen cemaatine üye olması sebebiyle görevden alındığını duyduğum Adana eski Defterdarı soyadını bilmediğim T. beyle oturur fiskos şeklinde sohbet ederlerdi, spor yaparlardı. ... ile ilgili şu hususu da eklemek istiyorum, ben Adana KOM müdürü ...’ı yargılanmakta olduğum … Ağır Ceza Mahkemesinin … esas sayılı dosyasına sunulmayan adli delillerin mahkemeye teslim edilmeyerek gizlenmesi sebebiyle şikâyet ettim, dosya … hazırlık numaralı dosya İ.A.’a verilmişti, ben ...tan odasına gittim ve dosyanın İ.A.’tan alınmasını talep ettim, bu dosyayı A.A. isimli savcıya tevzi etti, A.A. şüpheliden yazılı savunma alarak 10 gün içinde çok kısa bir süre içinde takipsizlik kararı verildi, itiraz ettim, itirazım reddedildiğini hatırlıyorum..."
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan B.Ö., HSK Müfettişlerince düzenlenen 21/04/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "......’ı tanırım ilk etapta kendisinden hiç şüphelenmemiştim, ancak daha sonra yaşanan olayları değerlendirdiğimde çok iyi takkiye yaptığı kanaatindeyim..."
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan M.A., HSK Müfettişlerince düzenlenen 28/04/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...Cumhuriyet eski Başsavcısı ...: Paralel yapının önemli bir mensubu olduğunu düşünüyorum, Başsavcı olarak görev yaptığı dönemde adliyedeki cemaatin ilgilendiği dosyaları bu yapıya mensup savcılara tevzi ettiğini düşünüyorum, zira cemaat ilgilendiren ve işlerine yarayacak dosyaları bizden alıp kendilerinden olan savcılara veriyorlardı, bir şey çıkaramayacakları dosyaları ise bizde bırakıyorlardı..."
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan K.V., HSK Müfettişlerince düzenlenen 24/03/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...yukarıda isimleri yer alan şahıslara ilişkin okuduğunuz olaylarla ilgili bilgi sahibi değilim ancak MİT tırları ve usulsüz dinleme soruşturmaları sonrasında M.U., P.P., R.A., D.Ş., R.T., ...Cumhuriyet savcıları Ö.Ş., M.S., A.T. ile ...’ın paralel yapı mensubu olduğu hususu basında ve adliye ortamında konuşuluyordu."
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan B.A., Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 09/08/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...2014 yılında yapılan HSYK seçimlerinde ise çok kişi aday olarak adliyede odalarımızı dolaşıyordu, bu seçimlerde sadece eski Başsavcımız olan ... tayini çıktıktan sonra muhtemelen izin alarak Adana Adliyesine gelerek hakim ve savcı odalarını dolaşmıştı,benim de odama geldi biraz sohbet ettikten sonra bağımsız adaylardan hatırladığım kadarıyla O.G.'in iyi bir hakim olduğunu söyleyerek HSYK seçimleri için oy istemişti,ancak herhangi bir baskı veya başka bir şekilde etkilemeye çalışmadı, ben 2010 seçimlerimde baz alarak bağımsız adayların kazanamayacaklarını düşündüğümden önemsemedim..."
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan K.O., Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 16/08/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "..., yine seçim zamanı Adana Adliyesinde görevli olmâyan ancak daha önce burada görev yapmış olan ..., A.T., Y.Y., ve Ö.Ş.da bunlarla birlikte hareket etmiştir, seçimden sonra Adana Adliyesine atanan B.K....B.B....U.M. da yine bunlarla birlikte hareket etmiştir, bu kişiler gerek seçim öncesinde gerek seçim sonrasında sürekli birlikte organize, bir şekilde toplu hareket ederlerdi, aralarına kendilerinden olmayan kimseleri sokmazlardı, ancak aralarındaki hiyerarşik yapıyı bilmiyorum, fakat hareket tarzları, söylemleri, yapmış oldukları tasarruflar bu kişilerin cemaat diye adlandırılan ancak aslında FETÖ/PDY olan örgüte mensubiyetlerini açıkça, gösteriyordu, seçim zamanında burada olanlar FETÖ/PDY nin adaylarına çalışıp oy istediler,bir kısmı bu adayları bizzat gezdirdi, bu kişiler bağımsız olduğunu iddia eden adayların hepsine yani 11 adayına, birden oy istemiyorlardı, bağımsız adaylardan iki , üç veya dördüne oy istiyorlardı, bu şekilde kendilerinden olmayanlardan parça, parça, oy alıp hem kendi oylarını yükseltmeye hem de bizim yani Yargıda Birlik Platformumuzun adaylarının oylarını azaltmaya çalışıyorlardı, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir.."
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan S.B., HSK Müfettişlerince düzenlenen 20/04/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...25.03.2011 tarihinde Adana Bölge Cumhuriyet Başsavcılığına atamam yapıldı. 1,5 ay kadar sonra da yerime ... Cumhuriyet başsavcısı olarak tayin edildi. ... gelir gelmez, Cumhuriyet savcıları arasındaki işbölümü cetvelini değiştirdi, yapılan değişiklik büyük kapsamlı idi, cezaevi, müracaat, basın savcıları gibi tüm birimleri kapsıyordu değişikliği gelir gelmez yapması ve meslek itibariyle kendisinden kıdemli olmama rağmen ayrıca odalarımız karşılıklı olmasına rağmen bana kim kimdir şeklinde hiçbir soru sormadan yapması dikkatimi çekmişti. ... Adana iline atanır atanmaz kendisine önce telefon ederek hayırlı olsun dedim, ardından göreve başladığı gün ziyaretine gittim, kendisi odalarımız karşılıklı ve sekreterimiz ortak olmasına rağmen ancak 20-25 gün sonra iade ziyaretine geldi, bu durumu anormal karşılamıştım. Daha sonraki zamanda da sebebini bilemediğim şekilde ilişkilerimiz soğuk oldu...MİT TIR’ları soruşturmasından sonra A.T., Ö.Ş., ... ve L.D.’ın Paralel Devlet Yapılanmasına mensup olduğu şeklinde konuşulduğunu duydum. Kimden duyduğumu hatırlamıyorum ancak genel manada adliyede konuşulmakta idi..."
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan O.A., Antalya Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 06/12/2016 tarihli şüpheli sorgulama tutanağında; "...Yine daha önceki ifademde bahsettiğim ismi sadece bir satır olarak geçen ... 2014 yılında HSYK kanununda yapılan değişiklikten sonra I. Dairenin yapısı Fetö aleyhine değişmesine rağmen kendi memleketi olan Antalya'ya Başsavcı Vekili olarak tayin edildiğinde tüm adliye tarafından olayla ilgili olmadığı yönünde psikolojik bir algı oluştu. Zaten kendisi de sürekli olarak Fetöcü yapılanmayla alakası olmadığını, müsteşar Bey ve Bakan Bey ile aralarında geçen bir yanlış anlaşılmadan dolayı aralarında problem çıktığını, MİT tırları soruşturması ile ilgisinin olmadığını, olayı sonradan öğrendiğini söyleyerek bu algıyı güçlendiriyordu. Daha sonraki dönemde vekillikten alınıp yine Antalya'ya düz savcı olarak görevlendirildiğinde iş bölümü yönergesiyle diğer bürolara göre kıyaslanamayacak kadar rahat bir çalışma ortamı olan daimi arama bürosunda A.C. ile birlikte görevlendirildi. Hakkında açılan soruşturma kapsamında açığa alındıktan sonra dahi odası boşalttırılmayıp sanki normal mesai yapıyormuş gibi adliyeye gidip geliyor öğlenleri herkes gibi yemekhaneye çıkıyordu. Benim kendisiyle adliye dışında birebir ailece ya da özel hiçbir ilişkim söz konusu olmamıştır..Adliyedeki sosyal çevrem R.C., C.E., D.Ç. son bir yıldır da M.Ş.'den ibaretti. Öğlen araları R.Ş., C.E., ve O.D. ile birlikte yemekhaneye çıkardık. Çoğu zaman her kesimden arkadaşlarla birlikte öğlen aralarında Özlem Pastanesine kadar kalabalık grup halinde yürürdük. ... da bu gruba bazen dahil olurdu ancak MİT tırları soruşturmasıyla ilgili mümkün olduğunca konuşmaz ve olaydan sonradan haberdar olduğunu söyleyip kapatırdı. Kendisi ısrarla o dönemki adıyla cemaatçi bugün ortaya çıkan şekliyle silahlı terör örgütü olduğu anlaşılan fetö yapılanması ile hiçbir bağının olmadığını sık sık tekrar ederdi ancak 2014 yılı HSYK seçimlerinin yapıldığı gün Y.B., Y.Y. ve Y.T. ile birlikte açıkça organize bir şekilde hareket edince Fetö yapılanmasına yakın bir duruşunun olduğunu anladım. Ayrıca MİT tırları soruşturması olarak gündeme yansıyan olayla ilgili zaman zaman konuştuğunda ise olaydan müsteşar beyin aramasıyla haberdar olduğunu ilgisi olmadığını söylüyordu. Bir keresinde ben de sinirlenip "Adana gibi büyük bir ilin Başsavcılığını yaptığınız halde Başsavcı Vekili ve savcıların sizden habersiz bu kadar önemli işleri yapmaları mümkün müdür" dedim. Ayrıca MİT görevlileri yere yatırılıp derdest edilirken basın ne çabuk haber almış müsteşarla aranızdaki konuşmayı tutanağa bağladığını söylüyorsun sence bu doğru mu sana güvenip telefonla arayan biri hakkında ki o biri HSYK'nın doğal üyesi ve başkanı ise tek taraflı tutanak tutmak ne anlama gelir, olayla ilgili başka HSYK üyeleriyle görüştün mü diye sorduğumda gayet sakin bir şekilde benim olayla hiçbir ilgim yok tuttuğum tutanakla ilgili HSYK ile görüştüm ancak soruşturma dosyasına havale etmesem iyiymiş bu konuda haklısın diye cevap verdi. Ben de soruşturma dosyası içerisine böyle bir evrakın havalesinin doğrudan tutanağa konu kişileri şüpheli duruma getirdiğini söylediğimde hakim ... oldukça kalabalık bir ortamda bu soruşturma devleti teröre yardım eden ülke statüsünden çıkardı dedi. Ben de kendisine dosyayı biliyor musun ki konuşuyorsun dediğimde yine ülkücülüğün tuttu seninle de bu konular konuşulmaz deyip konuyu kapattı. Bir çok platformda ve adliye içindeki meslektaş sohbetlerinde bu konuyu özellikle müsteşar bey ve bakan bey ile ilgili tutanak tutulmasını eleştirdiğimi bir çok arkadaşım bilirler. Antalya Hakimi R.Ş., Yargıtay üyesi R.Y. bu eleştirilerime zaman zaman şahit olmuşlardır.....Yine 2014 HSYK seçimleri öncesi daha seçimlere çok zaman varken Haziran ayı gibi yemekhanede yemek sonrası kalabalık ortamlarda sohbet edilirken hakim Y.B., Y.T. ve şu an ismini hatırlamadığım kişiler ... ve H.D. isimlerini açıkça kullanarak ...'ın Antalya Başsavcısı olursa çok güzel olacağını, H.D.'ın da ona yardımcı olacağını, espri ile karışık sözlerle söylüyorlar ve Bölge Adliye Mahkemelerinin zaten hiçbir zaman hayata geçmeyeceğini dile getiriyorlardı. Adeta kendi aralarında seçim sonrası makam paylaşımı içindeydiler. Benim meslekteki tek hedefim 25 yılımı doldurur doldurmaz ayrılıp eşimle birlikte serbest avukatlık yapmaktı çünkü oğlumun rahatsızlığının büyük nedeni yıllarca küçük yerlerde mahrumiyet içinde sürekli çevre değiştirmesiydi. Bu nedenle HSYK seçimlerini o tarihlerde çok ciddiye almamış ve zaten fetöcü adayların kazanamayacağına inandığım ve istediğim için çokta seçimlerle ilgilenmemiştim. Seçimler döneminde hiçbir çalışma içinde bulunmadım çünkü oğlumun sağlık problemleri ile uğraşmaktaydım"
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan S.K., HSK Müfettişlerince düzenlenen 17/03/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...Seçim sonrası 2010 yılında oluşan HSYK’nın özel yetkili mahkeme ve Cumhuriyet savcılıklarına yaptığı atamaların hemen hemen tamamına yakınının Fetullah Gülen Cemaatine yakın hâkim ve Cumhuriyet savcılarından oluştuğu hususu konuşuluyordu. Bu kapsamda da yukarıda tanıdığımı beyan ettiğim P.P.,S.R.T., İ.Ö., B.D., H.S., A.T., ... hâkim ve Cumhuriyet savcıları hakkında da Paralel Devlet Yapılanmasına mensup oldukları hususu adliyede konuşulmaktadır...2014 yılı HSYK seçimleri öncesi ...’ın Paralel Devlet Yapılanmasına mensup adayları desteklemek ve onlara oy temin edebilmek için Adana adliyesine geldiğini gördüm..."
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan E.D., Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 05/08/2016 tarihli şüpheli sorgulama tutanağında; ".... Adana eski Cumhuriyet Başsavcısı olan ve MÎT tırlan dosyasında tutuklanan ... da Antalya’ya atanmıştı. Adana’ya çalışma yapmaya geldiğini duydum. Daha sonra benim de odama geldi. Cemaat üyesi olduğunu bildiğimiz ve daha sonra tutuklanan ... için benden bir oy istedi. Başka isim vermedi..."
Mezbahane işletmecisi olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan E.E., HSK Müfettişlerince düzenlenen 23/03/2016 tarihli tanık ifade tutanağında; "...Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu iken özel yetkili mahkeme ve savcılıkta Fetullah Gülen yapılanmasının etkin olduğu, duruşmaya giderken S.G. adlı mağazadan yakasız gömlek alarak giymemiz halinde cemaatçi sanıp tahliye edilebileceğimiz konuşulmakta idi. Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Z.A. ile Fetullah Gülen yapılanmasının ilişkisini herkes bilmektedir, bu hususta Adana Emniyet Müdürlüğünde ifadede verdim. Paranın Hâkim R.A.’a nasıl verildiğini bilmiyorum. O tarihte yerel gazetelerde para karşılığı tahliye hususunu yazıldı. Yargılama sırasında da D.Ş. “arkadaşlar siz söylüyorsunuz, gazeteler yazıyor, bizim para karşılığı tahliye etmemiz söz konusu değil” dedi. "Adana Adliyesinin Fetullah Gülen yapılanmasının elinde olduğu ceza infaz kuruntunda para vermezsek ya da cemaatten hatırı sayılır kişi bulmazsak cezaevinden çıkamayacağımız" konuşulmaktaydı. Bulut adlı gizli tanığın beyanları doğrultusunda Adana Emniyet Müdürlüğünde ifade verdim. Bulut isimli kişinin tüm söyledikleri doğrudur, kim olduğunu bilmiyorum, bu şahsı bulsam elini öperim. R.A., D.Ş., S.R.T., Ö.Ş., A.T.,...’ın paralel devlet yapılanmasına mensup kişiler olduğu konuşulmaktaydı.."
Davacı tarafından bu ifadelere karşı herhangi bir beyanda bulunulmamıştır.
Bu durumda, davacının örgütün içinde yer aldığına, örgüt toplantılarına katıldığına, örgütün emir ve talimatları doğrultusunda hareket ettiğine, örgütün etkin elemanlarından olduğunun bilindiğine, 2014 yılı HSK seçimlerinde örgütün sözde ''bağımsız'' adayları için oy istediği ile bu adayları desteklediğine ve diğer hususlara yönelik yukarıda yer verilen ifadeler ile davacının bu ifadelere karşı beyanlarının değerlendirilmesi sonucunda, davacının beyanlarına itibar edilmeyerek FETÖ ile süregelen bir ilişki içerisinde olduğu sonucuna varılmıştır.
6) Dava Konusu Kararların Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Değerlendirilmesi
Davacı, dava konusu kararlar ile bazı temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğini ileri sürmekle birlikte bu ihlal iddialarının özü davacının meslekten çıkarılmasına dayanmaktadır.
Bu kapsamda, davacı hakkında tesis edilen meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin karar ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin kararın, AİHS'in 8. ve Anayasa’nın 20. maddesinde yer alan "özel hayata saygı hakkı" çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Zira, AİHM tarafından dinamik bir şekilde yorumlanan ve sosyal hayattaki yansımaları kapsamında genişletilebilen "özel hayat" kavramı, eksiksiz bir tanım getirmenin mümkün olmadığı bir kavram olarak görülmekte, bu bağlamda bireylerin kişiliklerini geliştirmelerine ve mesleki yaşamlarına etki eden her durum özel hayata saygı hakkına dâhil edilmektedir. Nitekim AİHM, bireylerin genellikle iş ya da mesleki faaliyetleri sırasında dış dünya ile ilişkiler kurduklarını ve geliştirdiklerini belirterek ve bireyin iş hayatı ile özel hayatını birbirinden ayırmanın güçlüğünün altını çizerek, mesleki faaliyetlerin de özel hayata saygı hakkı kapsamında olduğunu belirtmiştir (Niemietz/Almanya, B. No: 13710/88, 16/12/1992, § 29). AİHM’e göre özel hayat, bir bireyin başka bireylerle, mesleki ve iş ilişkileri de dâhil olmak üzere, ilişki kurma ve geliştirme hakkını kapsamaktadır (C./Belçika, B. No: 21794/93, 07/08/1996, § 25).
Dava konusu edilen kararlar, davacının meslek yaşamının sona ermesi sonucunu doğurmaktadır. Bu nedenle söz konusu kararlar özel hayata saygı hakkı üzerindeki sonuçları itibarıyla AİHS'in 8. ve Anayasa’nın 20. maddeleri ile güvence altına alınan özel hayata saygı hakkına yönelik bir müdahale oluşturmaktadır.
AİHS'in 8. maddesinin ikinci fıkrasına göre özel hayata saygı hakkının kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi ancak "kanunla öngörülmüş olma", aynı maddede sayılan "meşru amaçlardan birini gerçekleştirmeye yönelik olma" ve "demokratik bir toplumda gerekli olma" ölçütlerini karşılama şartıyla mümkündür. Anayasa'nın 20. maddesinin 13. maddesi ile birlikte değerlendirilmesi sonucunda ise özel hayata saygı hakkına müdahale edilebilmesi için müdahalenin "şekli anlamda belirli ve öngörülebilir bir kanuni dayanağının bulunması", "anayasal meşru bir amaca ulaşmaya yönelik olması" ve "demokratik toplum düzeninin gerekleri ile ölçülülük ilkesine uygun olması" gerekmektedir.
Dolayısıyla dava konusu kararlarla ortaya çıkan özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin ihlal oluşturup oluşturmadığı hususunun, AİHS ve Anayasa bağlamında, kanunilik, meşru amaç ve demokratik bir toplumda gerekli olma ile ölçülülük ilkeleri doğrultusunda irdelenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, demokratik toplum düzenini tehdit eden olağanüstü hâlin varlığı hâlinde AİHS'in 8/2 ve Anayasa'nın 13. maddesinde bir temel hak ve özgürlüğe kamusal makamlar tarafından müdahale edilebilme şartlarını ortaya koyan güvencelere aykırı tedbirlerin alınması ya da bu güvencelerin daha düşük standartta sağlanabilmesi söz konusu olabilmektedir. Böyle bir durum gerçekleştiği takdirde AİHS'in 15. ve Anayasa'nın 15. maddeleri uygulanabilir hâle gelmektedir.
AİHS'in 15. maddesinin birinci fıkrasında, savaş veya ulusun varlığını tehdit eden bir genel tehlike hâlinde sözleşmeci devletlerin durumun gerektirdiği ölçüde ve uluslararası hukuktan doğan başka yükümlülüklere ters düşmemek koşuluyla bu sözleşmede öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirler alabileceği belirtilmiş; ikinci fıkrasında ise bu hâllerde dahi AİHS'te öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirlerin alınamayacağı hak ve özgürlükler sayılmıştır.
Bu doğrultuda Anayasa'nın 15. maddesinde de olağanüstü hâllerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabileceği veya bunlar için Anayasa'da öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabileceği belirtilmiştir. Anılan maddenin 2. fıkrasında ise Anayasa'da öngörülen güvencelere aykırı tedbirlerin alınamayacağı hak ve özgürlükler sayılmıştır.
Dava konusu kararlar, davalı idare tarafından, 667 sayılı KHK’nın 3. maddesi uyarınca tesis edilmiştir. Anılan KHK, 6749 sayılı Kanun'la TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilmiş ve 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Sonuç olarak davacı hakkında dava konusu kararların tesis edildiği tarih itibarıyla bu kararlara dayanak KHK'nın yürürlükte olduğu ve öngörülen anayasal usul dâhilinde daha sonra kanunlaştığı görülmektedir. Bu nedenle özel hayata saygı hakkına müdahale niteliği taşıyan dava konusu kararlar, öngörülebilir ve belirli bir kanun hükmü uyarınca tesis edilmiş olup müdahale kanunilik şartını taşımaktadır.
Zira dava konusu karara gerekçe olarak gösterilen irtibat ve iltisak kavramları yönünden Anayasa Mahkemesi tarafından 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında yapılan değerlendirmede, terör örgütleriyle irtibatlı ve iltisaklı olma durumu farklı şekillerde ortaya çıkabileceğinden bunların kanun koyucu tarafından önceden belirlenmesi ve kanunda tek tek sayılması zorunluluğundan söz edilemeyeceği ifade edilmiştir. Anayasa Mahkemesine göre irtibat ve iltisak kavramları genel kavram niteliğinde olmakla birlikte, bu kavramların belirsiz ve öngörülemez nitelikte olduğunu söylemek mümkün olmadığından, hukuki nitelikleri ve objektif anlamları yargı içtihatlarıyla belirlenebilecektir.
AİHS'in 8. maddesinin ikinci fıkrasında özel hayata saygı hakkının kullanılmasına ulusal güvenlik ve kamu güvenliğinin sağlanması amacıyla müdahale edilebileceği öngörülmüştür. Anayasa'nın 20. maddesinin birinci fıkrasında ise özel bir sınırlama nedeni öngörülmemiştir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesinin kararlarına göre özel sınırlama nedeni öngörülmemiş olan hakların dahi hakkın doğasından kaynaklanan bazı sınırları bulunmaktadır. Ayrıca Anayasa'nın diğer maddelerinde yer alan kurallara dayanılarak da bu hakların sınırlanması mümkün olabilmektedir. Anayasa'nın 5. maddesinde Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak Devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır (AYM, E.2014/87, K.2015/112, 08/12/2015, § 7; Sevim Akat Eşki, B. No: 2013/2187, 19/12/2013, § 33). Dava konusu kararlar, FETÖ ile üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibatı bulunan ilgililer hakkında ülkenin içinde bulunduğu tehdit ve kamu düzeninin bozulması ihtimali doğduğundan ivedi şekilde karar alma zorunluluğu nedeniyle ve millî güvenliğin, kamu düzeninin ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla tesis edilmiştir. Bu nedenle FETÖ ile iltisak ve irtibatı olan ve dava konusu kararların tesis edildiği tarih itibarıyla kamu gücünün güçlü bir tezahürü niteliğinde yargı yetkisi kullanan davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale meşru bir amaca dayanmaktadır.
Dava konusu kararlar ile davacının özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale, zorlayıcı bir toplumsal gereksinim olarak ortaya çıkmıştır. Nitekim 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe teşebbüsü nedeniyle “ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlike”nin bulunduğu açıktır (Alparslan Altan/Türkiye, B. No: 12778/17, 16/04/2019, §§ 71-75). Bu tehlike, ulusun ve Devlet teşkilatının varlığı için tehdit teşkil eden, kamu düzenini etkileyen, olağandışı bir kriz niteliğindedir. Bununla birlikte darbe teşebbüsünün faili olan FETÖ'nün, yukarıda belirtildiği üzere atipik ve kendine özgü niteliği göz önüne alındığında, bu tehlikeye karşı alınan ve davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren dava konusu tedbirin de yaşanan özellikli durumun ortaya çıkardığı zorunluluktan ve bu durumun faili olan örgütün Devleti ele geçirmeyi amaç edinen niteliğinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan olağanüstü koşullar altında ve olağan demokratik düzene geri dönebilmek amacıyla söz konusu terör örgütü ile iltisak ve irtibatı bulunan davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren tedbirin demokratik bir toplumda gereklilik arz ettiği açıktır.
Türkiye Cumhuriyeti tarafından 23/07/2016 tarihinde Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine, Türkiye’de 21/07/2016 tarihinde olağanüstü hâlin yürürlüğe girmesiyle birlikte AİHS’in 15. maddesinde öngörüldüğü şekliyle Sözleşme’den doğan yükümlülükler bağlamında daha az güvence sağlanabileceği kaydıyla derogasyon bildiriminde bulunularak milletlerarası hukuktan doğan yükümlülük yerine getirilmiştir.
AİHS'in 15. maddesi ile uygulama alanı bulan, "ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlikenin varlığı" hâlinde söz konusu tehlikeyi bertaraf etmek için ne yapmak gerektiğini takdir ve tayin etmek ulusun yaşamından sorumlu devlete aittir. İçinde bulunulan durumun kendine mahsus özellikleri nedeniyle bu özellikli durumu değerlendirmek hususunda, söz konusu tehlikeyi bertaraf edecek devletin, uygulayacağı tedbirler bakımından, olağan dönemdekinden çok daha geniş bir takdir marjına sahip olduğunu kabul etmek gerekmektedir (İrlanda/İngiltere [GK] B. No: 5310/71, 18/1/1978, § 207).
Dava konusu kararların müdahalede bulunduğu özel hayata saygı hakkının AİHS'in 15. maddesinin ikinci fıkrası ile Anayasa'nın 15. maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen ve olağanüstü hâllerde dahi AİHS ve Anayasa'da öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınamayacağı belirtilen haklardan olmadığı açıktır.
Bu durumda, demokratik kurumlara ve demokratik toplum düzeninin bizatihi kendisine karşı yapılan darbe teşebbüsü sonrasında, bahse konu teşebbüsün faili olan FETÖ ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle hakkında tesis edilen dava konusu kararlar ile yargı mensubu olarak görev yapması nedeniyle üstün kamu gücü ayrıcalığına sahip olan davacının, meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin, AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir olduğu anlaşılmıştır.
7) Sonuç olarak
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği anlaşıldığından dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmemiştir.
D) KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile yine aynı Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.