Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2017/24 E. , 2020/1380 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/24
Karar No : 2020/1380
DAVACI : ...
DAVALILAR: 1- Milli Eğitim Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU: ... ili, ... ilçesi, ...Güzel Sanatlar Lisesinde "Müzik (Piyano) Öğretmeni" olarak görev yapan davacı tarafından, aynı ilçede yer alan ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanmasına ilişkin 03/10/2016 günlü işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 8., 10., 11., 13. ve Geçici 1. maddelerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : ...Güzel Sanatlar Lisesine 2009 yılında Bakanlık işlemi ile öğretmen olarak atandığı, anılan okulda ihtiyaç fazlası öğretmen bulunmamasına karşın bu gerekçe ile atamasının yapıldığı; yetenek sınavlarına girerek atandığı okuldan, boş normu bulunmayan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanmasının hizmetin gereklerine aykırı olduğu; dava konusu Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi uyarınca valiliklerce ataması yapılmış olan öğretmenlerin, proje okullarındaki görevlerinin sona ereceği ve dolayısıyla bu maddenin, valiliklerce ataması yapılan öğretmenler için uygulanması gerektiği; naklen tayin edilmesini gerektiren somut bir sebebin bulunmadığı; dava konusu işlemin hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğu; proje okullarına, 8. ve 10. maddeler kapsamında yapılacak atamalarda, özel eğitim ve özel alan ile yetenek sınavlarında başarılı olma şartının kaldırılmasının, eğitimde var olan kaliteyi düşüreceği; ileride yayınlanacağı belirtilen ve içeriği belli olmayan kılavuza dayalı olarak yapılacak atamada, 8 yıllık görev süresini doldurduğu için proje okullarına atamasının yapılamayacağı; 11. ve 13. maddelerde, öğretmen ve yöneticilere 4 yıl gibi kısa bir görev süresi tanınmasının, eğitimde beklenen ilerlemeyi sağlamayacağı ileri sürülmüştür.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
1- Milli Eğitim Bakanlığının Savunması : 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin dokuzuncu fıkrasına dayanılarak hazırlanan ve 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesi ile bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte, valiliklerce ataması yapılmış olan öğretmenler ile görevlendirilmesi yapılmış yöneticilerden 4 veya 8 yıllık görev süresini tamamlayanların, proje okullarındaki görevlerinin sona ereceği yolunda düzenleme yapıldığı; bu çerçevede, proje okulu kapsamında olan ...Güzel Sanatlar Lisesinde, 04/11/2003 tarihinden beri öğretmen olarak görev yapan davacının, sekiz yıllık görev süresini tamamlaması nedeniyle başka bir okula atamasının yapıldığı; ihtiyaç durumu ve hizmet gerekleri gözetilerek tesis edilen dava konusu atama işleminin mevzuata ve hukuka uygun olduğu; dava konusu işlem ile davacının görev yerinin değiştirildiği ancak unvanında, mali haklarında ve kazanılmış haklarında bir değişiklik olmadığı; dava konusu olan Yönetmelik maddelerinin üst hukuk normlarına uygun olduğu savunulmuştur.
2- ... Valiliğinin Savunması : Usul yönünden, davada süre aşımı bulunduğu, esasa yönelik ise; davacının, öğretmen olarak görev yaptığı ...Güzel Sanatlar Lisesinin proje okulu olarak belirlenmesi üzerine, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği ile "İhtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenler" konulu 19/09/2016 günlü, 2016/19 sayılı Genelge uyarınca, tercih hakkını kullanmadığından aynı ilçede bulunan ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atamasının yapıldığı; dava konusu bireysel işlemin, dayanağı olan mevzuata uygun olarak tesis edildiği yolunda savunma yapılmıştır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Yönetmeliğin 8., 10., 11. ve 13. maddeleri yönünden süre aşımı nedeniyle davanın reddine; Geçici 1. maddesi yönünden karar verilmesine yer olmadığına; dava konusu bireysel işlemin ise iptaline hükmedilmesi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; ...Güzel Sanatlar Lisesinde müzik öğretmeni olarak görev yapan davacı tarafından, aynı ilçede yer alan ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanmasına ilişkin 03/10/2016 günlü işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 8., 10., 11., 13. ve Geçici 1. maddelerinin iptali istemiyle Milli Eğitim Bakanlığına karşı açılmıştır.
01/09/2016 günlü, 29818 sayılı R.G.'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesinin 06/07/2018 tarih ve 30470 sayılı R.G.'de yayımlanan Yönetmeliğin 12. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığı, 10. maddenin ise anılan Yönetmeliğin 5. maddesi ile değiştirildiği, dolayısıyla belirtilen düzenlemelerin hukuksal geçerliliğinin kalmadığı anlaşılmakta olup;. bu kısmın esası hakkında karar verilmesine gerek kalmamıştır.
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 22. maddesiyle adı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname şekilde değiştirilen ancak işlem tarihi itibariyle yürürlükte olduğu şekliyle 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin 9. fıkrasında, "(Ek: 1/3/2014-6528/22 md.) Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır. (Ek cümle: 2/12/2016-6764/8 md.) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesi kapsamında üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarına bu okullarda okul müdürlüğü görevi verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.
652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin bu hükmüne dayanılarak, yurt içinde ve yurt dışında yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşmaları çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar ile belirli eğitim reformu ve programları uygulayan okulların proje okulu olarak belirlenmesi ve Bakan tarafından onaylanması, bu okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamaları, yönetici görevlendirmeleri ile bu kapsamda tanımlanan proje okullarının bünyesindeki ortaokullara öğrenci seçilmesine ilişkin usul ve esasları belirlenmek üzere, 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı R.G.'de Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği yayımlanmıştır.
Anılan Yönetmeliğin dava konusu 8. maddesinde, "(1) Öğretmen olarak atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır:
a) Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görev yapıyor olmak.
b) Adaylık süresi dâhil en az dört yıl öğretmenlik yapmış olmak.
c) Zorunlu çalışma gerektiren yerler dışındaki eğitim kurumuna atanacaklar bakımından, zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamlamış ya da bu yükümlülükten muaf tutulmuş olmak.
ç) Başvurunun son günü itibarıyla, son dört yıl içinde adlî veya idarî soruşturma sonucu aylıktan kesme ya da daha üst ceza almamış olmak veya soruşturma sonucu görev yeri değiştirilmemiş olmak.
d) Proje yürütücüsü genel müdürlük veya eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe aksi ayrıca kararlaştırılmadıkça atanacağı eğitim kurumunun bulunduğu ilde görev yapıyor olmak." kuralı getirilmiştir.
8. maddenin 1. fıkrasının (ç) bendi yönünden;
657 sayılı DMK'nın 132. maddesinin 4. fıkrasında; "Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar." hükmü yer almaktadır.
Bu durumda, dava konusu Yönetmeliğin 8. maddenin 1. fıkrasının (ç) bendi ile getirilmiş olan başvurunun son günü itibarıyla, son dört yıl içinde adlî veya idarî soruşturma sonucu aylıktan kesme ya da daha üst ceza almamış olmak koşulu, 657 sayılı Yasanın 132. maddesinin 4. fıkrası ile yapılan düzenlemenin genişletilmesi ve verilen bu cezaların, Yasa'da sayılanlar dışındaki görevlere yapılacak atamalar için de engel teşkil etmesi sonucunu doğurmuştur. Bu nedenle, 657 sayılı Yasa'nın 132. maddesine aykırı olarak düzenlenen dava konusu madde hükmünde hukuka uyarlık görülmemiştir. Öte yandan, aynı bentte yer alan "veya soruşturma sonucu görev yeri değiştirilmemiş olmak" ibaresinde ve diğer bentlerde üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan; 8. Maddede öğretmen atamalarında duyuruya yer verilmeyerek eksik düzenleme yapılmıştır.
657 sayılı DMK'nın 3. maddesinde belirtilen "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri, bu Kanun'un temel ilkeleri arasında sayılmış; "Kariyer İlkesi", Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; "Liyakat İlkesi" ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
652 sayılı KHK'nın "Atama" başlıklı 37. maddesinin 9. fıkrasında, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamalarının ve yönetici görevlendirmelerinin Bakan tarafından yapılacağı düzenlenmiş bulunmaktadır.
Anılan maddeler içeriğinin, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumlarında öğretmenlik ve yöneticilik görevine aday olmak isteyecekleri haberdar edecek bir içeriğe sahip olmadığı için fırsat eşitliğini ortadan kaldırıp geniş katılımı engellediği, bu haliyle görevin gerektirdiği niteliklere en uygun personelin seçimini ve dolayısıyla kamu hizmetinin iyi işlemesini zorlaştırıcı bir etkiye sahip olduğu anlaşıldığından, bu maddede duyuruya yer verilmemesi şeklindeki eksik düzenlemede hukuka uyarlık bulunmamaktadır
Yönetmeliğin dava konusu 11. maddesinde,
"1) Yöneticiler dört yıllığına görevlendirilir.
(2) Öğretmenler dört yıllığına atanırlar.
(3) Aynı unvanla aynı eğitim kurumunda sekiz yıldan fazla süreyle yönetici veya öğretmen olarak görev yapılamaz.
(4) Görev süresi biten öğretmenlerin iş ve işlemleri okul müdürlüğünce, yöneticilerin işlemleri ise il millî eğitim müdürlüğünce başlatılır." hükmü getirilmiş olup üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamıştır.
13. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte aranan şartları taşıyan öğretmenler arasından eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanın onayı ile dört yıllığına atama yapılır. Eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre görevinde başarı gösteren öğretmenlerin görev süresi ilk atamadaki usulle dört yıl daha uzatılabilir.
(2) Proje okullarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre öğretim elemanları ders vermek üzere görevlendirilebilir. Görevlendirilecek öğretim elemanlarında bu Yönetmelikte belirtilen şartlar aranmaz." hükmü getirilmiş olup; bu hükümdeki 1. fıkranın ikinci cümlesinde, görev süresi uzatılacak personelle ilgili kriterlerin açıkça yönetmelikte düzenlenmesi gerekirken, bu kriterleri belirleme yetkisinin eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğe bırakılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı; diğer kısımlarda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
03/10/2016 günlü bireysel işleme gelince;
01/09/2016 günlü, 29818 sayılı R.G.'de yayımlanan MEB Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin dava konusu olan Geçici 1. maddesi, 06/07/2018 günü yayımlanan Yönetmeliğin 12. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış ise de; dava konusu işlemin, tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre irdeleneceği, bireysel işlemin tüm hukuki sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılmadığı sürece, anılan işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin sonradan yürürlükten kaldırılmasının, söz konusu bireysel işlemle ilgili olarak açılan davanın sonuçlanmasına engel oluşturmayacağı açıktır.
"Geçiş hükmü" başlıklı bahse konu Geçici 1. maddede, "(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte valiliklerce ataması yapılmış olan öğretmenler ile görevlendirilmesi yapılmış yöneticilerden dört veya sekiz yıllık görev süresini tamamlayanların görevleri sona erer. Bunlardan sekiz yıldan az, dört yıldan fazla çalışanlar bu okullarda sekiz yıllık görev süresi tamamlamak üzere atanabilir/görevlendirilebilirler. Görev sürelerini dolduran yönetici ve öğretmenler istekleri de dikkate alınarak ilgili mevzuatı uyarınca durumlarına uygun okullara öğretmen olarak atanırlar. Bu öğretmenlerden herhangi bir okul/kuruma atanmak üzere başvuruda bulunmayanların veya tercihlerinden birine atanamayanların görev yerleri il içerisinde valiliklerce resen belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının görev yaptığı ... Güzel Sanatlar Lisesinin proje okulu olarak belirlenmesi ve davacının da bu okulda 8 yıldan fazla görev yapması nedeniyle, dava konusu Yönetmeliğe istinaden, 03/10/2016 günlü ... Valiliği işlemi ile, tercih hakkını kullanmadığı için re'sen aynı ilçede başka bir liseye atandığı; diğer taraftan, davacının ...Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi'ne Milli Eğitim Bakanlığının 06/10/2003 günlü, 94697 sayılı işlemi ile atandığı, yine davacının "seçme sınavına göre" Milli Eğitim Bakanlığının 09/02/2009 günlü, 14630 sayılı işlemi ile aynı okula atamasının yeniden yapıldığı ancak, dava konusu Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin uygulanması aşamasında proje okullarında görev yapan öğretmenlerin daha önce Valiliklerce veya Bakanlıkça atamalarının yapılıp yapılmadığı konusunda bir ayrıma da gidilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda; dava konusu Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinde, dava konusu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte valiliklerce ataması yapılmış olup dört veya sekiz yıllık görev süresini tamamlayan öğretmenlerin proje okullarındaki görevlerinin sona ereceği ve istekleri de dikkate alınarak ilgili mevzuat uyarınca Valiliklerce belirtilen usulde diğer eğitim kurumlarına atamalarının yapılacağı düzenlemesinin aksine; davacının ...Anadolu Güzel Sanatlar Lisesine daha önce Bakanlık işlemi ile atanmış olması karşısında; dava konusu Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin uygulanması kapsamında bulunmayan davacının, başka bir liseye atanmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı R.G.'de yayımlanarak yürürlüğe giren MEB Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 8. Maddesinde "duyuru"ya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin ve 1. Fıkrasının ç) fıkrasındaki "Başvurunun son günü itibarıyla, son dört yıl içinde adlî veya idarî soruşturma sonucu aylıktan kesme ya da daha üst ceza almamış olmak" ifadesinin; 13. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesindeki "Eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre " ibaresinin ve bireysel işlemin İPTALİNE; 10. madde ve Geçici 1. madde yönünden Karar Verilmesine Yer Olmadığına; diğer kısımlar yönünden ise davanın REDDİNE karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; davalı idarelerden ... Valiliğinin bireysel işleme yönelik süre itirazı yerinde görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle işin gereği düşünüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı, ... ili, ... ilçesi, ...Güzel Sanatlar Lisesinde "Müzik (Piyano) Öğretmeni" olarak görev yapmakta iken, adı geçen okulun proje okulu olarak belirlenmesi ve davacının da bu okulda 8 yıldan fazla görev yapması nedeniyle, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesine istinaden, dava konusu olan 03/10/2016 günlü ... Valiliği işlemi ile aynı ilçe, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanması üzerine, görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın -dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki şekliyle- 124. maddesinde; "Başbakanlık, bakanlık ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartı ile, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü yer almıştır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin dokuzuncu fıkrasında, "(Ek: 1/3/2014-6528/22 md.) Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır. (Ek cümle: 2/12/2016-6764/8 md.) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesi kapsamında üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarına bu okullarda okul müdürlüğü görevi verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan KHK maddesine dayanılarak, yurt içinde ve yurt dışında yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşmaları çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar ile belirli eğitim reformu ve programları uygulayan okulların proje okulu olarak belirlenmesi ve Bakan tarafından onaylanması, bu okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamaları, yönetici görevlendirmeleri ile bu kapsamda tanımlanan proje okullarının bünyesindeki ortaokullara öğrenci seçilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere hazırlanan ve 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin, dava konusu bireysel işlemin tesis tarihi itibarıyla "Öğretmen olarak atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 8. maddesinde, "(1) Öğretmen olarak atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır: a) Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görev yapıyor olmak. b) Adaylık süresi dâhil en az dört yıl öğretmenlik yapmış olmak. c) Zorunlu çalışma gerektiren yerler dışındaki eğitim kurumuna atanacaklar bakımından, zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamlamış ya da bu yükümlülükten muaf tutulmuş olmak. ç) Başvurunun son günü itibarıyla, son dört yıl içinde adlî veya idarî soruşturma sonucu aylıktan kesme ya da daha üst ceza almamış olmak veya soruşturma sonucu görev yeri değiştirilmemiş olmak. d) Proje yürütücüsü genel müdürlük veya eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe aksi ayrıca kararlaştırılmadıkça atanacağı eğitim kurumunun bulunduğu ilde görev yapıyor olmak."; "Yönetici olarak görevlendirileceklerde ve öğretmen olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 10. maddesinde, "(1) Müdür olarak görevlendirileceklerin aşağıdaki şartlardan en az birini taşımaları gerekir: a) Müdür olarak görev yapmış olmak. b) Müdür başyardımcısı olarak en az iki yıl görev yapmış olmak. c) Kurucu müdür, müdür yardımcısı ve müdür yetkili öğretmen olarak ayrı ayrı veya müdür başyardımcılığı dâhil toplam en az üç yıl görev yapmış olmak. ç) Bakanlığın şube müdürü veya daha üst unvanlı kadrolarında görev yapmış olmak.
(2) Müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirileceklerin aşağıdaki şartlardan en az birini taşımaları gerekir: a) Müdür, kurucu müdür, müdür başyardımcısı, müdür yardımcısı veya müdür yetkili öğretmen olarak görev yapmış olmak. b) Bakanlığın şube müdürü veya daha üst unvanlı kadrolarında görev yapmış olmak.
(3) Yönetici görevlendirmelerinde birinci ve ikinci fıkrada belirtilen şartları taşıyan adaylardan yüksek lisans veya doktora yapmış olanlara öncelik verilir.
(4) Öğrencilerinin tamamı kız olan eğitim kurumlarının müdürleri ile bu kurumlar ve yatılı kız öğrencisi bulunan eğitim kurumlarının müdür yardımcılarından en az biri kadın adaylar arasından görevlendirilir.
(5) Karma eğitim yapılan ve müdür yardımcısı sayısı üç ve daha fazla olan eğitim kurumlarının müdür yardımcılarından en az biri kadın adaylar arasından görevlendirilir.
(6) Fen liselerinin müdürleri Matematik, Fizik, Kimya veya Biyoloji alan öğretmenleri arasından; güzel sanatlar liselerinin müdürleri Türk Dili ve Edebiyatı, Görsel Sanatlar/Resim veya Müzik alan öğretmenleri arasından; sosyal bilimler liselerinin müdürleri Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Psikoloji veya yabancı dil öğretmenleri arasından; spor liselerinin müdürleri Beden Eğitimi öğretmenleri arasından; mesleki ve teknik eğitim kurumlarının müdürleri okulda uygulanan meslek alanları itibarıyla atanabilecek atölye ve laboratuvar öğretmenleri arasından görevlendirilir.
(7) İhtiyaç halinde öğretmen seçimine ilişkin olarak, okulun proje okulu kapsamına alınmasına neden olan proje, protokol veya diğer durumların gerektirdiği özel şartlar ile seçim usulü proje yürütücüsü genel müdürlük veya eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe kılavuzla açıklanabilir."; "Yönetici ve öğretmenlerin görev süresi" başlıklı 11. maddesinde; "(1) Yöneticiler dört yıllığına görevlendirilir.
(2) Öğretmenler dört yıllığına atanırlar.
(3) Aynı unvanla aynı eğitim kurumunda sekiz yıldan fazla süreyle yönetici veya öğretmen olarak görev yapılamaz.
(4) Görev süresi biten öğretmenlerin iş ve işlemleri okul müdürlüğünce, yöneticilerin işlemleri ise il millî eğitim müdürlüğünce başlatılır."; "Öğretmen atama" başlıklı 13. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte aranan şartları taşıyan öğretmenler arasından eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanın onayı ile dört yıllığına atama yapılır. Eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre görevinde başarı gösteren öğretmenlerin görev süresi ilk atamadaki usulle dört yıl daha uzatılabilir.
(2) Proje okullarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre öğretim elemanları ders vermek üzere görevlendirilebilir. Görevlendirilecek öğretim elemanlarında bu Yönetmelikte belirtilen şartlar aranmaz."; "Geçiş hükmü" başlıklı Geçici 1. maddesinde ise, "(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte valiliklerce ataması yapılmış olan öğretmenler ile görevlendirilmesi yapılmış yöneticilerden dört veya sekiz yıllık görev süresini tamamlayanların görevleri sona erer. Bunlardan sekiz yıldan az, dört yıldan fazla çalışanlar bu okullarda sekiz yıllık görev süresi tamamlamak üzere atanabilir/görevlendirilebilirler. Görev sürelerini dolduran yönetici ve öğretmenler istekleri de dikkate alınarak ilgili mevzuatı uyarınca durumlarına uygun okullara öğretmen olarak atanırlar. Bu öğretmenlerden herhangi bir okul/kuruma atanmak üzere başvuruda bulunmayanların veya tercihlerinden birine atanamayanların görev yerleri il içerisinde valiliklerce resen belirlenir." hükümlerine yer verilmiş bulunmaktadır.
Bu meyanda, Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünce yayımlanan "İhtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenler" konulu, 19/09/2016 günlü, 2016/19 sayılı Genelge'de, Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin “İhtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri” başlıklı 53. maddesine; Millî Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. 12. ve Geçici 1. maddelerine yer verilmek suretiyle, ihtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenler ile özel program ve proje uygulayan eğitim kurumlarında sekiz yıllık görev süresini dolduran yönetici ve öğretmenlerden; tercihte bulunanların, en fazla 25 eğitim kurumu tercih etme hakkı verilmek üzere tercihleri dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre il içinde atama yapılacağı, tercihlerine atanamayanlar ile tercihte bulunmayanların, hizmet puanı en fazla olandan başlamak üzere öncelikle görev yapmakta oldukları ilçe içinde, bunun mümkün olmaması durumunda ise hizmet puanı en az olandan başlamak üzere görev yapmakta oldukları il içinde re'sen, atamaların Valiliklerce yapılacağı yolunda düzenlemelere yer verilmiştir.
DAVA KONUSU YÖNETMELİĞİN İNCELENMESİ :
1- 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 8., 10., 11., ve 13. maddeleri yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, bu sürenin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri düzenlenmiş olup; uygulama işleminin tebliği ile uygulama işleminin dayanağı olmayan Yönetmelik maddeleri yönünden geçmiş olan dava açma süresinin ihya olmayacağı açıktır.
01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de, dava konusu olan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği yayımlanmış bulunmaktadır.
Dava konusu olayda; davacı, ...Güzel Sanatlar Lisesinde öğretmen olarak görev yapmakta iken, adı geçen okulun proje okulu olarak belirlenmesi ve davacının da bu okulda 8 yıldan fazla görev yapması nedeniyle, Yönetmeliğin Geçici 1. maddesine istinaden, 03/10/2016 günlü ... Valiliği işlemi ile aynı ilçe, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atandığı, bu işlemin davacıya 03/11/2016 tarihinde tebliği üzerine 29/12/2016 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu bireysel işlemin dayanağı olmayan Yönetmeliğin 8., 10., 11., ve 13. maddeleri yönünden, davaya konu Yönetmeliğin 01/09/2016 tarihinde yayınlanması ile başlayan altmış günlük dava açma süresinin 31/10/2016 (Pazartesi) tarihinde sona erdiği, dava açma süresinin geçirilmesinden sonra 29/12/2016 tarihinde kayda giren dilekçeyle dava açıldığı görüldüğünden, davanın bu kısmının, süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.
2- Dava konusu Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi yönünden;
01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin dava konusu olan Geçici 1. maddesi, 06/07/2018 günlü, 30470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, karar tarihi itibarıyla yürürlükte olmayan Yönetmeliğin dava konusu olan maddesi bakımından, davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır.
Ancak, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre irdeleneceği, bireysel işlemin tüm hukuki sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılmadığı sürece, anılan işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin sonradan yürürlükten kaldırılmasının, söz konusu bireysel işlemle ilgili olarak açılan davanın sonuçlanmasına engel oluşturmayacağı açıktır.
DAVA KONUSU BİREYSEL İŞLEMİN İNCELENMESİ :
... ili, ... ilçesi, ...Güzel Sanatlar Lisesinde "Müzik (Piyano) Öğretmeni" olarak görev yapan davacının, aynı ilçede yer alan ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanmasına ilişkin 03/10/2016 günlü işlemin iptali istemi yönünden;
Uyuşmazlık konusu olayda; proje okulu olarak belirlenen eğitim kurumlarındaki mevcut öğretmenlerin diğer eğitim kurumlarına atanmalarını düzenleyen dava konusu Yönetmeliğin "Geçiş hükmü" başlıklı Geçici 1. maddesinde, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, valiliklerce ataması yapılmış olup dört veya sekiz yıllık görev süresini tamamlayan öğretmenlerin, proje okullarındaki görevlerinin sona ereceği, bunlardan sekiz yıldan az, dört yıldan fazla çalışanların bu okullarda sekiz yıllık görev süresi tamamlamak üzere atanabileceği, görev süresi dolan öğretmenlerin istekleri de dikkate alınarak ilgili mevzuat uyarınca Valiliklerce belirtilen usulde diğer eğitim kurumlarına atamalarının yapılacağı yolunda düzenlemelere yer verildiği görülmektedir.
Diğer taraftan; dava konusu Yönetmelik hakkında açılan başka bir davada, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 05/11/2018 günlü, YD İtiraz No:2018/413 sayılı kararı ile, "Yönetmeliğin geçici 1. maddesiyle ilgili olarak; ...
İdare tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 13. ve 14. maddeleriyle bu eğitim kurumlarında görev yapacak öğretmen ve yöneticilerin görev sürelerinin sınırlandırıldığı, bunun bir sonucu olarak, geçici 1. madde ile de, görev süresini dolduran tüm yönetici ve öğretmenlerin görevlerinin sona ereceğinin ifade edildiği görülmektedir.
652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 7. fıkrası gereği, yöneticilik görevine belirli bir süre ile sınırlı olarak görevlendirilme yapılması karşısında, görev süresini dolduran yöneticilerin görevlerinin sona ermesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte, dava konusu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte, Yönetmelikte öngörülen dört veya sekiz yıllık görev süresini dolduran öğretmenlerin görevlerinin sona ermesi, anılan eğitim kurumuna belirli bir süre ile atanmamış öğretmenler yönünden hukuki güvenlik ilkesini zedelemektedir. Zira maddenin bu haline göre; öğretmenlerin atandığı tarihte proje okulu olmayan bir eğitim kurumu, sonraki bir tarihte, proje okulu olarak ilan edilmekle birlikte okulda dört veya sekiz yıl görev yapan tüm öğretmenlerin görevlerinin de sona ermesi sonucunu doğuracaktır. Öğretmenler bakımından, görev süresinin başlangıcının anılan eğitim kurumunun proje okulu olarak ilan edildiği tarihten itibaren başlaması hukuki güvenlik ilkesinin bir gereği olup, bu nedenle, söz konusu düzenlemede öğretmenler yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesine yer verilmek suretiyle; dava konusu Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin, öğretmenlere yönelik yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Bu durumda; davacının, belli bir süre kaydı olmaksızın "Müzik (Piyano) Öğretmeni" olarak atanmış olduğu ...Güzel Sanatlar Lisesinin, daha sonra 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında, proje okulu olarak belirlenmesi üzerine, öğretmenler yönünden hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanan dava konusu Yönetmeliğin Geçici 1. maddesine istinaden, anılan eğitim kurumunda 8 yıldan fazla süreyle öğretmen olarak görev yapması nedeniyle, aynı ilçede yer alan ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanmasına ilişkin tesis edilen bireysel işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 8., 10., 11., ve 13. maddeleri yönünden SÜRE AŞIMI NEDENİYLE DAVANIN REDDİNE,
2. Anılan dava konusu Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3. ... ili, ... ilçesi, ...Güzel Sanatlar Lisesinde "Müzik (Piyano) Öğretmeni" olarak görev yapan davacının, aynı ilçede yer alan ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanmasına ilişkin 03/10/2016 günlü işlemin İPTALİNE,
4. Aşağıda dökümü yapılan ve davacı tarafından yatırılan …-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan …-TL'nin, davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine; diğer yarısı olan …-TL'nin ise davacı üzerinde bırakılmasına;
5. Davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan …-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan …-TL'nin davacıdan alınarak davalı Milli Eğitim Bakanlığına verilmesine, diğer yarısı olan …-TL'nin ise davalı idare üzerinde bırakılarak, artan posta ücretinin iadesine,
6. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 05/03/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.