Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2017/2451 E. , 2021/3794 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/2451
Karar No : 2021/3794
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından ihtirazi kayıtla verilen ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyalar nedeniyle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergisinin gözetim kıymetine isabet eden kısmına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ve tahsil edilen tutarın iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; Ekonomi Bakanlığının müdahale talebi bulunmadığından davalı idarenin bu yöndeki istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmediği, davalı idarece, davacı tarafından gümrük müdürlüğünün cevabı beklenilmeksizin bölge müdürlüğüne itiraz edildiği, Gümrük Kanunu'nun 242. maddesindeki prosedürün izlenmediği, ortada icrai nitelikte işlem bulunmadığı ileri sürülmüşse de; ihtirazi kayıt dilekçesinin, gümrük müdürlüğüne yapılmış bir itiraz başvurusu olmadığı gibi ihtirazı kayıt dilekçesi sonucunda gümrük müdürlüğünce tahakkuk işlemi gerçekleştirilerek davalı idarenin iradesinin ortaya konulduğu, ayrıca ihtirazı kayıt dilekçesine davalı idarece cevap verilmesinin gerekmediği, davacı tarafından Gümrük Kanunu'nun 242. maddesindeki prosedür izlenerek ihtirazı kayıt üzerine tahakkuk eden vergilere karşı 15 günlük yasal süresi içinde bölge müdürlüğüne itiraz edildiği ve bölge müdürlüğünce verilen ret cevabının da kesin ve icrai nitelikte olduğu anlaşıldığından işin esasına geçildiği, ithal edilen eşyanın İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle beyanname muhteviyatı eşyanın ihtirazi kayıtla beyan edildiği, İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen değer, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, davacı tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle işlemin iptaline fazla ödenen tutarın iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gözetim uygulamasının ticaret politikası önlemi olduğu, serbest dolaşıma giriş işlemlerini tamamlamak isteyen yükümlülerin ya gözetim belgesi ibraz etmeleri ya da eşyanın gözetime has kıymetine göre bu kıymeti beyan etmelerinin gerektiği, ancak bu şekilde işlemlerin tamamlanmasının olanaklı bulunduğu, gözetim tebliği ile vergi konulamayacağı algısının yanlış olduğu, burda Tebliğin vergi tahakkukuna değil gözetim zorunluluğuna işaret ettiği, gözetim uygulamasının da ek vergisel yükümlülük getirmediği, davacının yurt dışı gideri gözetim belgesi alma yükümlülüğünden kurtulmak için bilerek ve özgür iradesiyle beyan ettiği, gözetim belgesi alarak eşyayı gözetim kıymetinin altında ithal etmesine engel bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 04/10/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Mevzuat hükümleri uyarınca bir malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin izlenmesi amacıyla re'sen veya üreticilerin başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucunda o eşya için Ticaret Bakanlığı İthalat Gene Müdürlüğünce düzenlenen bir gözetim belgesi ibrazı zorunluluğu getirilmektedir.
Gözetim uygulaması ithalat nedeniyle ilave bir vergisel yükümlülük getirme amacına yönelik veya korunma önlemi niteliğinde bir uygulama değil, ithalatın izlenmesi amacına yönelik bir uygulamadır.
Gözetim belgesi alınması gerektiği halde bundan kaçınarak eşyanın kıymetinin Tebliğ'de belirlenen kıymete yükseltilmesi suretiyle ithalatın gerçekleştirilmesi, mevzuata aykırı olduğu gibi iyiniyet kuralları ile de bağdaşmamakta, uygulamada gözetim belgesi alan yükümlüler aleyhine de eşitsiz bir durum oluşturmaktadır. İdarenin yükümlüden gözetim belgesi temin etme olanağı da hukuken ve fiilen ortadan kalkmış olmaktadır. Bunun sonucunda, ilgili düzenleyici işlem idarece geri alınmış ya da yargı kararıyla iptal edilmiş olmamasına rağmen düzenleyici işlem ile (Tebliğ) getirilen gözetim uygulaması ve 4458 sayılı yasanın, 61. maddesi ile düzenlenen beyanın bağlayıcılığı ilkesi de fiilen askıya alınmış olmaktadır.
Bu süreçte idarenin gözetim uygulamasına tabi eşyaya ilişkin gözetim belgesini ibraz etmeyen ithalatçıyı beyanını gözetim kıymetine yükseltmeye zorladığı iddiasının kabulünü gerektiren bir durum bulunmadığı eşyanın kıymetinin tebliğde belirtilen meblağa yükseltilmesi suretiyle, kıymet unsurunun üstü kapatılarak, idarenin kıymet incelemesi yapma imkanı ve belge alınması gerektiren durumun tespiti engellenmektedir.
Bu durumda Tebliğ ile belirli bir CIF değerin altında ve belirli miktarların üzerinde ithal edilmek istenen eşyanın gözetim uygulaması kapsamına tabi kılınan eşya için gözetim belgesi almak amacıyla anılan belgeyi vermeye yetkili Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğüne davacı tarafından başvuruda bulunulup bulunulmadığının, araştırılarak fazladan ödendiği ileri sürülen vergilerin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilip verilemeyeceğinin saptanması suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyorum.