Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2017/2570 E. , 2021/2165 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2017/2570
Karar No : 2021/2165
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, ... Sağlık Hizmetleri AŞ'nin kanuni temsilcisi sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ...,...,... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, ödeme emirlerine konu borçlara ilişkin şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun tebliğ edildiği, dava açılmayarak kesinleştiği ve borçların şirketten tahsil edilemediği, davacının ödeme emri içeriği borçlardan 2013/4 dönemi katma değer vergisi beyannamesinin verilmesi gerektiği tarihte şirket kanuni temsilcisi olmaması sebebi ile bu döneme isabet eden borçlardan sorumlu tutulamayacağı anlaşıldığından, dava konusu ödeme emirlerinin buna ilişkin kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı; ayrıca, davalı idarece ... sayılı ödeme emrinin dayanağı olan ... sayılı ihbarnamenin içeriği olan borcun düzeltme fişi ile terkin edildiği belirtildiğinden, ödeme emrinin bu kısmının konusunun kalmadığının anlaşıldığı ve bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığı; ödeme emrinin kalan kısımlarına gelince, davacının ödeme emri içeriği borçların asıl mükellefi olan şirketin borcun doğduğu ve ödenmesi gerektiği dönemlerde yönetim kurulu üyesi olduğu ve şirketi temsil yetkisinin bulunduğu açık olduğundan, vergisel ödevlerin yerine getirilmesinden dolayı ortaya çıkan vergi alacaklarından yasa gereği sorumlu olması karşısında ödeme emrinin bu dönemlere isabet eden kısımlarında ise hukuka aykırılık bulunmadığı; her ne kadar, asıl borçlu şirketin yapılan mal varlığı sorgulamasında, bir kısım mal varlığının olduğu görülmüş ise de, borcu karşılamaya yetecek miktarda mal varlığı olmadığının kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idarenin istinaf başvurusuna konu kararın, dava konusu ödeme emirlerinin 2013/4 dönemi katma değer vergisi içerikli kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrası ile dayanağı vergi ceza ihbarnamesi düzeltme fişiyle terkin edildiği anlaşılan ... sayılı ödeme emrinin dayanağı olan ... sayılı ihbarnameye isabet eden borç hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm fıkrasına dair istinaf başvurusunun reddi gerektiği; Vergi Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusuna gelince; kanuni temsilci olan davacının takibinden önce asıl borçlu şirket hakkındaki tüm takip yollarının tüketilmesi gerektiği, ancak dosyadaki belgelere göre Sosyal Güvenlik Kurumundan alacakları olduğu, adına kayıtlı araçları ve banka hesapları bulunduğu anlaşılan asıl borçlu şirketin, söz konusu menkul malları üzerinde ve Sosyal Güvenlik Kurumundan alacakları üzerine tesis edilmiş haciz uygulamaları bulunsa dahi bu varlıkların borcu karşılama ihtimali dikkate alınmadan, mal varlığının borcun ne kadarlık kısmını karşılayabileceği yönünde bir araştırma yapılıp sonuçlandırılmadan davacı adına ödeme emirleri düzenlendiğinin görüldüğü, sağlık hizmetleri veren asıl borçlu şirketin sahip olduğu menkul değerlerin sadece bankalar, Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları ya da motorlu kara taşıtları yönünden sınırlı olmadığı, zira verdiği hizmetin içeriği gereği sahip olunan ve değeri yüksek meblağlarla ölçülen her türlü makine, teçhizat, cihazlar yönünden de araştırma yapılıp, bunların satılıp satılmadığı hususlarının ortaya konulmadığı, bu haliyle, asıl amme borçlusu şirketin mal varlığının borcun ne kadarlık kısmını karşılayacağı ve bu tutar hesap edildikten sonra ne kadarlık kısmının şirketten tahsil edilemeyeceğinden bahisle kanuni temsilci olan davacıdan istenebileceği açıkça ortaya konulmadan, davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin kalan kısmında yasal isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin temyiz dilekçesinde, kararın, ödeme emirlerinin 2013/4 dönemi katma değer vergisine ilişkin kısmının ve ... sayılı ödeme emrinin ... sayılı ihbarnameden kaynaklanan kısmının iptaline dair hüküm fıkraları yönünden istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı için ileri sürdüğü iddialar bozulması istenen kararın dayandığı gerekçeler karşısında, yerinde ve kararın bu kısımlarının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin kararın, ödeme emirlerinin kalan kısımlarına dair temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinin 1. fıkrasında; tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, ikinci fıkrasında; yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve bunlara bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hükmüne yer verilmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte olan 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 62. maddesinde ise, borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından, amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı belirtilmiş ve maddeye 5228 sayılı Kanunla ikinci fıkra olarak; Maliye Bakanlığı'nın amme alacaklarının takibinde haczolunacak malların tespiti amacıyla yapılacak mal varlığı araştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak amme alacaklarının türü ve tutarını belirlemeye yetkili olduğu, bu yetkinin alacaklı amme idaresi itibarıyla da kullanılabileceği hükmü eklenmiş olup, bu yetkiye istinaden 11/09/2013 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Seri: A Sıra No: 5 Tahsilat Genel Tebliği ile Seri: A Sıra No: 1 Tahsilat Genel Tebliği'nde yapılan değişiklikle, mal varlığı araştırmasının elektronik ortamda yapılabilmesi durumunda takip konusu tüm amme alacakları için tutar sınırı olmaksızın yurt çapında mal varlığı araştırmasının elektronik ortamda yapılacağı kurala bağlanmıştır.
Diğer yandan, yine 6183 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, tahsil edilemeyen amme alacağı teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını; tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin ise, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.
Anılan Kanun hükümleri uyarınca; şirket borçlarından dolayı kanuni temsilcinin takip edilebilmesi için, şirket nezdinde usulüne uygun şekilde kesinleşmiş bir kamu alacağının mevcut olması ve söz konusu alacağın kısmen veya tamamen şirketin mal varlığından tahsilinin mümkün olmaması gereklidir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı adına, ... Sağlık Hizmetleri AŞ'nin 2011,2012,2013 yıllarının muhtelif dönemlerine ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket kanuni temsilcisi sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ,...,... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, her ne kadar Vergi Dava Dairesince, kanuni temsilci olan davacının takibinden önce asıl borçlu şirket hakkındaki tüm takip yollarının tüketilmediği, şirketin mal varlığının borcun ne kadarlık kısmını karşılayacağı ve bu tutar hesap edildikten sonra ne kadarlık kısmının şirketten tahsil edilemeyeceği açıkça ortaya konulmadan, davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin kalan kısmında yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalı idarece dava dosyasına sunulan belgeler incelendiğinde, asıl borçlu şirkete ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasının yeterli olduğu ve borcun şirketten tahsil olanağının bulunmadığının ortaya konulduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, söz konusu amme alacağının şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşıldığından, davacının ilgili dönemde kanuni temsilcilik sıfatına haiz bulunup bulunmadığı, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği ve davacının takibi için gerekli olan diğer hususlar incelenmek suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, aksi yöndeki Vergi Dava Dairesi kararının buna ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, ödeme emirlerinin 2013/4 dönemi katma değer vergisine ilişkin kısmının ve ... sayılı ödeme emrinin ... sayılı ihbarnameden kaynaklanan kısmının iptaline dair hüküm fıkraları yönünden istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının, ödeme emirlerinin kalan kısımlarına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 12/04/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.