Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2017/2889 E. , 2022/2604 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2017/2889
Karar No:2022/2604
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Üst Kurulu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "... Dernek TV'' logosuyla yayın yapan televizyon kanalının "Genel Yayın" türünde yayın lisansı olmasına rağmen, "Müzik-Eğlence" içerikli "Tematik Yayın" türünde yayın yaptığının tespiti üzerine, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (Üst Kurul) ... tarih ve .... sayılı kararı ile 30 gün süre verilerek yayın türlerini Üst Kurul'un kayıtlarındaki mevcut yayın türüne göre düzeltmeleri aksi takdirde 3 ay süreyle yayınlarının durdurulacağının bildirildiği hâlde anılan Kurul kararının gereğinin yerine getirilmediğinden bahisle, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 14. maddesinin 2. fıkrasının ihlâl edildiği gerekçesiyle, aynı Kanun'un 32. maddesinin 6. fıkrası uyarınca yayınlarının üç ay süreyle durdurulmasına ilişkin Üst Kurul'un ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin, 6112 sayılı Kanun'un 14. ve 32. maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenen "yayın lisansı verilmesi için bu Kanunda aranan şartlardan birinin kaybedilmesi" hâli kapsamında değerlendirilerek tesis edildiği, ancak dava konusu olayda "yayın lisansı verilmesi için bu kanunda aranan şartlardan birinin kaybedilmesi" hali değil, "lisansa uygun yayın yapma yükümlülüğüne aykırılık" hali bulunduğu; her ne kadar 6112 sayılı Kanun'da, yayın lisansı verilmesi için aranan şartlar açıkça sayılmamış olsa da, 14. maddesinde, lisans belgesinde belirtilen türe uygun yayın yapmayan kuruluşun lisans şartlarını ihlâl etmiş sayılacağının açıkça düzenlenlendiği, "idari yaptırımlar" başlıklı 32. maddesinin 2. fıkrasında da, bu Kanun'da belirlenen ilke ve yükümlülüklere uyulmaması halinde uygulanacak yaptırımın, yayın kuruluşunun uyarılmasından sonra idari para cezası verilmesi şeklinde gösterildiği, Medya Hizmet Sağlayıcı Kuruluşlar İle Platform ve Altyapı İşletmecilerinin Uymaları Gereken İdari ve Mali Şartlar Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesinde ise, mevzuatta öngörülen yükümlülüğe uymadığı sonradan tespit edilenlerin yayın lisanslarının iptal edileceğinin kurala bağlandığı;
Bu durumda, lisansa uygun yayın yapma yükümlülüğünün ihlalinden dolayı, davacının durumunun değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, lisans verilmesinin koşulları Kanun'da düzenlenmediği halde, lisansa uygun yayın yapmamanın koşul kaybı olarak nitelendirilmesi suretiyle, 6112 sayılı Kanun'un 32. maddesinin altıncı fıkrasındaki yaptırım uygulanarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdarî Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yayın lisansı şartlarının ihlâl edilmesi ile yayın lisansı verilmesi için Kanun'da aranan şartlardan birinin kaybedilmesi hâlinin aynı müeyyideye tabi olduğu, davacı tarafından genel yayın türünde yayın yapılmadığının sabit olduğu, bu durumun yayın lisans şartının ihlâli dolayısıyla lisans şartlarından birinin kaybedilmesi anlamına geldiği, yayın türünün izinsiz olarak değiştirilmesi durumunun sadece uyarı ve para cezasıyla geçiştirilmesi gerektiğinin kabulü hâlinde anılan yayın türü ihlâlinin devamına yol açılmış olacağı, bu hâlde de yayın türünün ancak Üst Kurul'un izniyle değiştirilebileceği şeklindeki yasal hükmün hiçbir işlevinin kalmayacağı, genel yayın türünün dışında yayın yapıldığından bahisle ortaya çıkan lisans şartı ihlâlinin davacıya tanınan süreye rağmen giderilmediği, tesis edilen dava konusu yayın durdurma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz dilekçesinin süresinde verilmediği, yayın durdurma kararının usulüne uygun olmadığı, zira işlemin tesisinden önce mevzuat uyarınca verilmesi gereken 30 günlük sürenin kendilerine tanınmadığı, yapılan yayınlarda genel yayın lisansına aykırı bir durum olmadığı, 6112 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 2. fıkrasının ihlâl edildiğinin kabul edilmesi hâlinde dahi uygulanacak yaptırımın 32. maddenin 6. fıkrasında düzenlenen yayın durdurma değil, 32. maddenin 2. fıkrası uyarınca idari para cezası olmasının gerektiği, nitekim anılan Kanun'un 14. maddenin 2. fıkrasında "yayın lisansı şartlarının ihlal edilmesinden", 32. maddesinin 6. fıkrasında ise “lisans verilmesi için Kanun'da aranan şartlardan birinin kaybedilmesi"nden bahsedildiği, bu iki durumun birbirinden farklı olduğu, söz konusu fiile anılan Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesinin yayın türü ihlâlinin devamına yol açmayacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY :
Davacı şirketin "Genel Yayın" lisansı olmasına rağmen, ticari iletişim dışındaki yayınlarının "Müzik-Eğlence" içerikli "Tematik Yayın" türünde olduğunun tespiti üzerine Üst Kurul'un ... tarih ve ... sayılı kararı ile 30 gün süre verilerek yayın türünü mevcut yayın türü olarak düzeltmesi aksi takdirde üç ay süreyle yayınlarının durdurulacağı yönünde uyarıldığı, ancak dava konusu işlemin tesis edildiği tarihe kadar yayın türünü düzelttiğine ya da yayın türü değişikliği yapmak istediğine dair herhangi bir bildirimin bulunmadığı ve "Genel Yayın" türü yerine "Müzik" içerikli "Tematik Yayın" türünde yayın yapmaya devam ettiğinin tespit edilmesi üzerine, Üst Kurul'un ... tarih ve .... sayılı kararı ile 6112 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 6. fıkrası uyarınca üç ay süre ile yayınlarının durdurulmasına karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrasının (y) bendinde, tematik yayının, günlük yayın süresinin en az yüzde yetmişini haber, belgesel, eğitim, ekonomi, kültür, tarih, spor, müzik, sinema, dizi film, pazarlama veya benzeri konularda olmak üzere sadece belli bir türe veya genel izleyici kitlesi dışında belli bir izleyici kesimini hedef alan programlara ayıran yayını ifade ettiği; 14. maddesinin birinci fıkrasında, yayın hizmetlerinde, genel veya tematik içerikli yayın yapılabileceği, medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yayın lisansı başvurusu sırasında yayınlarının türünü Üst Kurula yazılı olarak bildireceği, Üst Kurul tarafından bu kuruluşlara verilecek yayın lisans belgesinde yayının türünün açıkça belirtileceği; ikinci fıkrasında, yayın hizmetlerinin Üst Kurula bildirilen türde ve seçilen dilde yapılmasının zorunlu olduğu, yayın türünün talep üzerine Üst Kurulun izniyle değiştirilebileceği, yayın türünün değiştirilmesine ilişkin şartların Üst Kurulca belirleneceği, lisans belgesinde belirtilen türe uygun yayın yapmayan kuruluşun yayın lisansı şartlarını ihlâl etmiş sayılacağı; işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükteki hâliyle, 32. maddesinin altıncı fıkrasında, yayın lisansı verilmesi için bu Kanunda aranan şartlardan birinin kaybedilmesi hâlinde, ilgili medya hizmet sağlayıcı kuruluşa bu şartı yerine getirmesi için otuz günlük süre verileceği, verilen süreye rağmen şartı yerine getirmeyen kuruluşun yayınlarının üç ay süreyle durdurulacağı, bu süre zarfında şartın yerine getirilmemesi hâlinde ise, ilgili kuruluşun yayın lisansı iptal edilerek kanal ve frekans kullanımına son verileceği; 37. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yayın lisansı talebinde bulunabilmeleri için gerekli idarî, malî ve teknik şartları belirlemenin ve bu kuruluşlardan şartları sağlayanlara yayın lisansı vermenin, denetlemenin ve gerektiğinde iptal etmenin Kurul'un görev ve yetkileri arasında olduğu kurala bağlanmıştır.
Medya Hizmet Sağlayıcı Kuruluşlar İle Platform ve Altyapı İşletmecilerinin Uymaları Gereken İdari ve Mali Şartlar Hakkında Yönetmeliğin "Gerekli koşulların yitirilmesi, lisans iptali, idarî ve adlî müeyyideler" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasında, "Yayın lisansı verilmesi için Kanunda aranan şartlardan birinin kaybedilmesi hâlinde, ilgili medya hizmet sağlayıcı kuruluşa bu şartı yerine getirmesi için otuz günlük süre verilir. Verilen süreye rağmen şartı yerine getirmeyen kuruluşun yayınları üç ay süreyle durdurulur. Bu süre zarfında şartın yerine getirilmemesi hâlinde ise, ilgili kuruluşun yayın lisansı iptal edilerek yayınlarına son verilir."; ikinci fıkrasında, "Mevzuatta öngörülen yükümlüklere uymadıkları sonradan tespit edilen veya uygunluklarını sonradan kaybeden ve Üst Kurulca verilen süre içerisinde durumlarını uygun hâle getirmeyen kuruluşlar ile yayın lisansının verilmesi için gerekli şartlara uygunluğunu hile ile elde ettiği tespit edilen kuruluşun yayın lisansı iptal edilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6112 sayılı Kanun’un gerekçesinde, 14. maddeye ilişkin olarak, "Madde ile yayın hizmetlerinin içeriği düzenlenmektedir. Yayın hizmetleri genel ve tematik olmak üzere iki türlüdür. Maddede, yayın yapacak kuruluşların yayın türleri konusundaki yapacakları iş ve işlemlerle ilgili düzenlemelere yer verilmektedir. Genel veya tematik içerikli yayın yapmak isteyen radyo ve televizyon kuruluşları, yayın lisansı başvurusu sırasında bu hususu Üst Kurula yazılı olarak bildirmek zorundadırlar. Yayın türü değişiklikleri Üst Kurulun iznine bağlıdır. (...)"; 32. maddeye ilişkin ise "(...) Yayın ihlâli niteliğinde olmayan, daha ziyade yayıncı niteliğini kazanma ve sürdürme ile ilgili ihlâller için yayın ihlâllerinden farklı bir müeyyide sistemi öngörülmektedir. Buna göre yayın lisansı verilmesi için Üst Kurulca öngörülen şartlardan birini ihlâl eden veya kaybeden medya hizmet sağlayıcı kuruluşa, gerekli şartları tamamlaması için otuz gün süre verilecektir. Verilen süre içinde de gereken şartları yerine getirmeyen kuruluşun yayınları, üç ay süreyle geçici olarak durdurulacak, bu süre içinde de gerekli şartları yerine getirmeyen kuruluşun yayın lisansı iptal edilerek, kanal ve frekans kullanımına son verilecektir. (...)" açıklamalarına yer verilmiştir.
Genel yayın türünde lisansı bulunan davacının, ticari iletişim dışındaki yayınlarının tamamını "Müzik-Eğlence" içerikli tematik yayınlara ayırdığı, bu durumda, yayın türü değişikliğinin ancak Kurul izniyle yapılabileceği göz önünde bulundurulduğunda, davacının lisans başvurusu sırasında Kurul’a bildirdiği ve lisans belgesi verilmesinin ön şartı olan "Genel Yayın" türünde yayın yapma yükümlülüğünü ihlâl ettiği anlaşılmaktadır.
Bu bakımdan, medya hizmet sağlayıcı kuruluşların lisans başvurusu esnasında yayın türüne ilişkin yapacakları bildirimin, Kurul tarafından verilecek yayın lisansı belgesi için bir ön şart olarak belirlendiği, yayın hizmetlerinin Kurul'a bildirilen türde yapılmasının zorunlu olduğu, yayın türü değişikliği için de taleplerin Kurul’a iletilmesi gerektiği, lisans belgesinde belirtilen türe aykırı yayın yapan kuruluşların lisans şartlarını ihlâl etmiş sayılacağı açıktır.
6112 sayılı Kanun'un gerekçesinde de vurgulandığı üzere, lisans şartlarının ihlâl edilmesinin, lisans şartlarının sonradan kaybedilmesi sonucunu doğurduğu, bu durum karşısında Kanun’un 32. maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen yaptırımın uygulanması gerektiği sonucuna varıldığından, Kanun'da düzenlenen zorunluluklara aykırı olarak ve lisans şartlarını ihlâl etmek suretiyle yayın yapan davacı şirketin, 30 gün süre verilerek yayın türünü Üst Kurul'un kayıtlarındaki mevcut yayın türüne göre düzeltmesi aksi takdirde 3 ay süreyle yayınlarının durdurulacağına ilişkin Kurul kararının gereğini yerine getirmediğinden bahisle tesis edilen 3 ay süre ile yayın durdurma işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2 .Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 13/06/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.