Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2017/2975 E. , 2022/1339 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/2975
Karar No : 2022/1339
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : Davacı tarafından, … Bölge Komutanlığı bağlısı … Komutanlığı emrinde askerlik vazifesini yerine getirmekte iken 01/06/2013 tarihinde hava basıncına maruz kalan yağ tenekesinin patlaması sonucu ellerinden ve çenesinden yaralandığı, kaza sonucu vücut bütünlüğü ve ruh sağlığının bozulduğu belirtilerek olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlarının karşılığında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.00,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesince (... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile Dairemize gönderilen) maddi tazminat isteminin reddi, manevi tazminat isteminin kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın kabule ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kazanın doğrudan nedeninin davacının amirlerine rapor etmeden ve bilgi vermeden kendi inisiyatifi ile yağlama yağı transferini yapacak rutin uygulama dışı bir yöntemi tek başına kurması ve denemesi olduğu, bu işlemin nasıl yapılacağının kendisine daha önce yazılı olarak tebliğ edildiği, davacının ağır kusuru sebebiyle meydana gelen zarar ile eylem arasındaki illiyet bağının koptuğu, davacının Askeri Ceza Mahkemesinde emre itaatsizlikte ısrar suçundan hüküm giydiği, müterafik kusur halinde manevi tazminata hükmedilemeyeceği, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu iddialarıyla temyize konu kararın kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile kararın faiz başlangıç tarihlerine ilişkin kısmının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
A) Temyiz İstemine Konu Mahkeme Kararının Manevi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyiz İstemine Konu Mahkeme Kararının Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarına Olay Tarihi Olan 01/06/2013 Tarihinden Ödeme Tarihine Kadar Yıllık %9 (Yüzde Dokuz) Yasal Faiz Yürütülmesine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Faiz en basit biçimiyle; idarenin tazmin borcu bağlamında, kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Bu durumda, temyize konu kararda hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 01/06/2013 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %9(Yüzde Dokuz) yasal faiz yürütülmesine hükmedilmiş ise de; manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerekmektedir.
Bu sebeple temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 01/06/2013 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %9 (Yüzde Dokuz) yasal faiz yürütülmesine" kısmının "hükmedilen manevi tazminata idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin esas yönünden REDDİNE, faizin başlangıç tarihi yönünden KABULÜNE,
2. Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin( ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile Dairemize gönderilen) … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasında yer alan "hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 01/06/2013 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %9 (Yüzde Dokuz) yasal faiz yürütülmesine" kısmının "hükmedilen manevi tazminata idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Dosyanın yetkili … İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/03/2022 tarihinde esas yönünden oy birliği, faiz başlangıcı yönünden oy çokluğuyla karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Uyuşmazlıkta, kabul edilen manevi tazminata idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken olay tarihi itibarıyla işletilmesi; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren, "yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hata ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık" kapsamında bulunmayıp, anılan maddenin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" teşkil ettiğinden, Mahkeme kararının bu kısmının, Mahkemece yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyu ile Daire kararının bu kısmına katılmıyoruz.