T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2017/3006
Karar No : 2022/4138
DAVACI : … Turistik Servis ve Otelcilik A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Kurumu (Kurum)
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 17. maddesi kapsamında 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı ön lisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yetkili mercilerince iade edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Başvuru tarihi itibarıyla aranan şartların eksiksiz olarak yerine getirilerek usulüne uygun başvuru yaptıkları, yapılan başvurularının Kurum tarafından usulüne uygun görüldüğünden başvuru sonucunun yarışma sonucuna göre belirlenmesine karar verildiği, ancak davalı idare tarafından … tarih ve … sayılı Kurul kararı alınarak 23/12/2015 tarihi sonrasında yapılan lisanssız elektrik üretimi başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yetkili mercilerince iade edilmesine karar verildiği, yapılan başvurular hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın mercilerince iadesine karar verilmesinin hatalı bir değerlendirme olduğu, başvuru şartlarını yerine getirmek için gerçekleştirdikleri bir takım çalışmalar nedeniyle masraf yaptıkları, ayrıca yapmış oldukları üretim tesisi alanının, lisans ve önlisans başvurularının yapıldığı üretim tesisi alanı dışında kalan bir alan olduğu, bu nedenle de çakışma bulunduğundan söz edilemeyeceği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 17. maddesi uyarınca … Elektrik Üretim A.Ş. tarafından toplam 3000 MW olarak yayınlanan kapasite için toplam 42.423,15 MW'lık 1099 adet başvurunun 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında alındığı, söz konusu önlisans başvurularının Lisans Yönetmeliği'nin 13. maddesi uyarınca Kurum internet sayfasından ilan edildiği, Kurumlarına iletilen rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvurularının Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü'ne iletildiği, rüzgar enerjisine dayalı lisanssız elektrik üretim başvurularının da mevzuat hükmü uyarınca teknik değerlendirme yapılması maksadıyla Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü'ne gönderildiği, lisanssız elektrik üretimi başvuruları ile önlisans/lisans başvurularının kesişmesi hâlinde nasıl bir yol izleneceği hususunda Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü tarafından Kurumlarından görüş talep edildiği, bu hususun mevzuat çalışmalarında değerlendirileceğinin Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü'ne bildirildiği, bu kapsamda yapılan çalışmalar sonucunda söz konusu değişikliğin 23/12/2015 tarih ve 29571 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim başvurusu yapılamayacağı ve yapılması hâlinde ilgili başvuruların iade edileceği düzenlemesi uyarınca 23/12/2015 tarihinden sonra yapılan lisanssız elektrik üretim başvurularının ilgili şebeke işletmecilerince ve/veya Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü'nce iade edilmesi gerektiğinin açık olduğu, davacının başvurusunun 23/12/2015 tarihinde sonra 18/03/2016 tarihinde yapılmış olması nedeniyle Kurul kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'NUN DÜŞÜNCESİ : Dava, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 17. maddesi kapsamında, 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan ve 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularına ilişkin olarak; 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yetkili merciilerince iade edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, üretim faaliyetinin, lisans almak koşuluyla yürütülebilecek elektrik piyasası faaliyetlerinden biri olduğu; 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinin lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyet kapsamında olduğu; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, lisans alma yükümlülüğünden muaf olan yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten kişilerin ihtiyacının üzerinde ürettiği elektrik enerjisinin sisteme verilmesi hâlinde elektrik enerjisi son kaynak tedarik şirketince, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'da kaynak türü bazında belirlenen fiyatlardan alınacağı; 14. maddesinin dördüncü fıkrasında, bu kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde, "Tüketicilere güvenilir, kaliteli, kesintisiz ve düşük maliyetli elektrik enerjisi hizmeti verilmesini teminen gerekli düzenlemeleri yapmak..." Kurul'un görevleri arasında sayılmıştır.
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, kurulu gücü bir megavat veya Kanun'un 14. maddesi çerçevesinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmiş kurulu güç üst sınırına kadar olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğünden muaf oldukları belirtilmiş, 7. maddesinin 12. fıkrasında, "Lisanssız üretim başvurusuna konu üretim tesisi sahası için; a) Rüzgar ve/veya güneş enerjisine dayalı önlisans başvurusunda bulunulması halinde, her bir başvuru için YEGM tarafından yapılan Teknik Değerlendirmenin olumlu olması durumunda söz konusu başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. YEGM tarafından yapılan Teknik Değerlendirme sonucu ilgili başvuruların birbirlerini olumsuz etkilemesi halinde lisanssız üretime ilişkin başvurular, bağlantı anlaşması çağrı mektubu almış olanlar hariç reddedilir. Lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmış olması durumunda; önlisans ve lisans başvurusu revize edilme imkanı yoksa reddedilir, b) Rüzgar ve güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmamış olması hallerinde ilgili lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir, c) Rüzgar ve güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmış olması hallerinde ilgili önlisans ve lisans başvurusu reddedilir ve lisanssız üretime ilişkin başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. Ancak, aynı günde ilgili üretim tesisi sahasında üretim tesisi kurulması için yapılan lisanssız üretim başvurusunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanması ve önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması hallerinde lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir.” hükmü getirilmiş; 31. maddesinin dördüncü fıkrasında, Kurumun, lisanssız üretim tesislerinin sisteme bağlantısı, sistem kullanımı, lisanssız elektrik üretimi yapmaktan kaynaklanan hak ve yükümlülükleri ile şebekenin ilgili mevzuatta öngörülen güvenlik, teknik ve kalite esaslarına göre işletilmesine dair bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin alt düzenleyici işlemler yapmaya yetkili olduğu belirtilmiştir.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin değişik (23/12/2015 tarih ve 29571 sayılı R.G.) 14/3. maddesinde, "Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim buşvurusu yapılamaz ve yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir." hükmü getirilmiştir.
Dosyanun incelenmesinden; 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları ile kesişen çok sayıda lisanssız elektrik üretim başvurusu bulunduğunun davalı idarece tespit edilmesi üzerine; yukarıda anılan Yönetmeliğin 14/3. maddesinde yer alan, önlisans ya da lisans başvurusuna konu sahada lisanssız üretim başvurusunun kabul edilmeyeceğine dair Yönetmelik hükmü uyarınca her bir proje için ayrı ayrı karar vermek yerine ilgili mevzuat kapsamında tesis edilecek iş ve işlemler ile ilgili prensip kararı alınıp, işlemlerin buna göre sonuçlandırılması amacıyla tesis edilen dava konusu işlemde anılan kamu hizmetinin gereklerine ve hukuka aykırılık saptanmamıştır.
Davacının diğer iddiaları ise dava konusu işlemi kusurlandırıcı mahiyette görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 17. maddesi kapsamında 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı ön lisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan ve 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularına ilişkin olarak; 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yetkili mercilerince iade edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır" kuralı ile Kanun'un amacı ortaya konulmuş; "Elektrik piyasası faaliyetleri" başlıklı 4. maddesinde, üretim faaliyetinin, piyasada bu Kanun hükümleri uyarınca lisans almak koşuluyla yürütülebilecek faaliyetler kapsamında olduğu ifade edilmiş; "Lisanssız yürütülebilecek faaliyetler" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasında, lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyetler sayılmış; 1. fıkranın (b) bendinde, "Kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi
" lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyet olarak belirlenmiş; anılan maddenin 4. fıkrasında ise, "Bu kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir." kuralı yer almıştır.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Aynı yere birden fazla başvurunun yapılması hâlinde öncelik hakkı" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, "Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim başvurusu yapılamaz ve yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir." kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin "Bağlantı başvurusu" başlıklı 7. maddesinin 11. fıkrasında, "Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla lisanssız üretim başvurusu yapılamaz, yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir."; 12. fıkrasında, "Lisanssız üretim başvurusuna konu üretim tesisi sahası için; a)Rüzgar ve/veya güneş enerjisine dayalı önlisans başvurusunda bulunulması halinde, her bir başvuru için YEGM tarafından yapılan Teknik Değerlendirmenin olumlu olması durumunda söz konusu başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. YEGM tarafından yapılan Teknik Değerlendirme sonucu ilgili başvuruların birbirlerini olumsuz etkilemesi hâlinde lisanssız üretime ilişkin başvurular, bağlantı anlaşması çağrı mektubu almış olanlar hariç reddedilir. Lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmış olması durumunda; önlisans ve lisans başvurusu revize edilme imkanı yoksa reddedilir; b)Rüzgar ve güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmamış olması hâllerinde ilgili lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir; c)Rüzgar ve güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmış olması hâllerinde ilgili önlisans ve lisans başvurusu reddedilir ve lisanssız üretime ilişkin başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. Ancak, aynı günde ilgili üretim tesisi sahasında üretim tesisi kurulması için yapılan lisanssız üretim başvurusunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanması ve önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması hâllerinde lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir."; "Diğer hükümler" başlıklı 31. maddesinin 4. fıkrasında ise, "Kurum; lisanssız üretim tesislerinin sisteme bağlantısı, sistem kullanımı, lisanssız elektrik üretimi yapmaktan kaynaklanan hak ve yükümlülükleri ile Şebekenin ilgili mevzuatta öngörülen güvenlik, teknik ve kalite esaslarına göre işletilmesine dair bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin alt düzenleyici işlemler yapmaya yetkilidir." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar, ilgili bulundukları sektörde düzenleme ve denetleme görevi üstlenmekte olup, bu kuruluşların temel işlevi, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlardaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini bir takım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemektir.
6446 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle, lisanssız yürütülebilecek faaliyetler kapsamında kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi yetkisi Kurum'a verilmiştir.
Bu bağlamda, Elektrik piyasası ile ilgili düzenleme yapma yetkisine sahip olan davalı idarece, 6446 sayılı Kanun'la kendisine tanınan bu yetki çerçevesinde Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde 23/12/2015 tarihinde ve Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelikte ise 23/03/2016 tarihinde değişiklikler yapılmıştır.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 3. fıkrasında da, önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim başvurusu yapılamayacağı ve yapılması halinde ilgili başvuruların Kurum tarafından iade edileceği şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Bu kapsamda, dava konusu Kurul kararı ile, her bir proje için ayrı ayrı karar vermek yerine prensip kararı alınarak Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 17. maddesi uyarınca Kuruma 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan ve 23/12/2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretim başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 3. fıkrası kapsamında yetkili mercilerince iadesine karar verilmiştir.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 14. maddesine 23/12/2015 tarihinde eklenen 3. fıkrada yer alan düzenleme ile yeknesaklığın sağlanması amacıyla dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 7. maddesine 23/03/2016 tarihinde eklenen 11. fıkrada da, "Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla lisanssız üretim başvurusu yapılamaz, yapılması hâlinde ilgili başvurular iade edilir." kuralına yer verilmiştir.
Her iki düzenlemeden de önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için sonradan yapılan lisanssız elektrik üretim başvurularının iade edileceği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, 23/12/2015 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 17. maddesi uyarınca 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan 23/12/2015 tarihinden sonra yapılmış lisanssız elektrik üretim başvurularının mercilerince iade edilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 10/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.