Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2017/3025 E. , 2021/2684 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/3025
Karar No : 2021/2684
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müş. …
2- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''VI Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümü B-24'de yer alan ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' ibaresi ile buna dayanılarak tesis edilen Polis Akademisi Başkanlığının … tarihli olur ve … sayılı yazısı ile davacının Aksaray Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğündeki öğrenciliğine son verilmesi ve ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde aranılan sağlık şartlarının ilgili Kanunlarda açıkça düzenlenmediğinden, Kanun’un maksadını aşar nitelikte düzenleme yapıldığını, normlar hiyerarşisi ve yasallık ilkelerine aykırı olduğunu, teşhis olarak konulan hastalığın mesleğini yapmasına herhangi bir engelinin olmadığını, dava konusu işlemin tesisinde takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı ve ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu ileri sürmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
… Bakanlığı'nın Savunması:
Davacının mevcut sağlık durumu değerlendirilmek suretiyle ilgili Yönetmelik hükmündeki şartları sağlamadığı açık olduğundan tesis edilen işlemde ve üst norma uygun olan ilgili Yönetmelik hükmünde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
… Genel Müdürlüğü'nün Savunması:
Yönetmeliğe uygun bir şekilde ve davacının mevcut durumunu değerlendiren sağlık kurulu raporu dikkate alınarak davacının adaylığının sonlandırıldığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Bireysel işlem yönünden dava konusu işlemin iptali, Yönetmelik yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Aksaray Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne geçici kaydı yapılan davacının, öğrenciliğine son verilmesi ve ilişiğinin kesilmesi işlemi ile dayanağı Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''VI Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümündeki B24'de yer alan ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' ibaresinin iptali istemiyle Emniyet Genel Müdürlüğü ile İçişleri Bakanlığına karşı açılmıştır.
Dava konusu bireysel işlemin dayanağı olan 04/8/2003 tarihli ve 25189 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırmıştır.
04/08/2003 ve 25189 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan mülga Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 3. maddesinde; "Bu Yönetmelik 04/06/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun 4 üncü maddesi 25/04/2001 tarihli ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanununun 30 uncu maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmeliğin "Polis Meslek Yüksek Okuluna Alınacak Öğrencilerde Aranacak Sağlık Şartları" başlıklı 9. maddesinde; "Polis Meslek Yüksek Okuluna alınacak öğrenci adaylarında, EK-3'de belirtilen Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki A dilimi sağlık şartları aranır. Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğünce, aday öğrencilere sağlık kurulu raporları okulun denetim ve gözetiminde tam teşekküllü hastanelerden aldırılır ve Yönetmeliğin 10 uncu maddesi hükümlerine göre işlem yapılır" hükmüne yer verilmiştir.
Yine mülga Yönetmeliğin "Öğrenci Adaylarının Raporlarının Değerlendirilmesi" başlıklı 10. maddesinde ise; "...Daire Başkanlığı Komisyonunca;
a) Tam teşekküllü hastanelerden alınan sağlık kurulu raporları, geçirilmiş hastalık veya ameliyatlarına dair raporlar ve askerliğini yapmış olan öğrenci adaylarının varsa hava değişim ve “askerliğe elverişli değildir” kararlı raporları değerlendirir. Eğitim-Öğretim kurumlarınca gönderilen belge ve sağlık kurulu raporları yönetmelik hükümlerine göre incelenir.
b) Hastanelerce düzenlenmiş sağlık kurulu raporu birinci fıkra hükmü kapsamında incelenir, uygun olması halinde aday hakkında "Öğrenci Olur" şeklinde kesin karar verilir.
c) Hastanelerce verilen sağlık kurulu raporlarının incelenmesinde; hakkında öğrenci olamaz şeklinde karar verilmiş adaylar ile teşhis ve bulgular yönünden verilen kararın yönetmelik hükümlerine uygun olmadığının tespiti halinde, aday başka bir tam teşekküllü hastaneye teşhis veya bulgu ile ilgili sağlık kurulu raporu aldırmak üzere sevk edilir. Sevk edilen hastaneden alınan sağlık kurulu raporundaki bulgu ve teşhise göre öğrenci olup olamayacağına karar verilir. Çelişki hallerinde 19 uncu maddede belirtilen danışman hastanelere teşhis veya bulgu için sevk edilir. Gelen sağlık kurulu raporlarına göre karar verilir." kuralı; Ek,3- "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı maddesinin "VI- Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümündeki B-24'de yer alan ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' ibaresi yer almıştır.
03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''9- Ortopedi ve Travmatoloji" başlıklı B-9 bölümünde ise;
Beden hareket ve fonksiyonlarını bozmayan;
a) Flexible olmayan düztabanlık.
b) Tekrarlayan çıkığa neden olan eklem gevşeklikleri.
c)Halluks valgus, halluks varus (halluks valgus/varus açısı >25 derece ve intermetatarsal açı >10 derece ise halluks valgus ya da halluks varus olarak kabul edilir). şeklinde yeni bir düzenleme getirilmiştir.
Bu durumda, iptali istenen Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''VI Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümündeki B-24'de yer alan ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' ibaresi 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğiyle yeniden düzenlendiğinden Yönetmeliğin ilgili kısmı yönünden karar verilmesine gerek kalmamıştır.
Bireysel işleme gelince;
Davacının Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğündeki öğrenciliğine son verilmesi ve ilişiğinin kesilmesi işleminin dayanağı olan eski Yönetmelikte yer alan düzenleme 03/01/2018 tarihinde yeni Yönetmelikle baştan düzenlendiğinden, davacının Danıştay 8. Dairesinin 22/02/2018 gün ve E:2017/3025 sayılı ara kararıyla Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi Anabilim Dalı Başkanılığına sevk edildiği ve anılan hastanece 13/04/2018 tarihinde düzenlenen raporda "Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi Olur" yönünde sağlık kurulu raporu düzenlendiği görüldüğünden, davacının Aksaray Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğündeki öğrenciliğine son verilmesi ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davanın 04/08/2003 ve 25189 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan mülga Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''VI Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümündeki B-24'de yer alan ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' ibaresi yönünden Karar Verilmesine Yer Olmadığına; bireysel işlem yönünden ise İptal kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 26/05/2021 tarihinde, davacı vekili Av. …'ın ve davalı İçişleri Bakanlığı'nın vekili Hukuk Müş. …, davalı Emniyet Genel Müdürlüğü vekili Av. …'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği, 04/06/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 4. maddesi, 25/04/2001 tarihli ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun 30. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
04/08/2003 tarihli ve 25189 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin "Polis Meslek Yüksek Okulu ve Polis Meslek Eğitim Merkezine Alınacak Öğrencilerde Aranacak Sağlık Şartları" başlıklı 9. maddesinde "Polis Meslek Yüksek Okuluna ve Polis Meslek Eğitim Merkezine alınacak öğrenci adaylarında, EK-3’de belirtilen hastalık branşlarının sınıflandırılmasındaki A dilimi sağlık şartları aranır. Polis Meslek Yüksek Okulu ve Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünce aday öğrencilere sağlık kurulu raporları okulun/eğitim merkezinin denetim ve gözetiminde tam teşekküllü hastanelerden aldırılır ve 10 uncu madde hükümlerine göre işlem yapılır.", "Öğrenci Adaylarının Raporlarının Değerlendirilmesi" başlıklı 10. maddesinde "Tam teşekküllü hastaneler raporlarını bu Yönetmeliğe uygun olarak düzenler ve bu raporların düzenlenmesinde aşağıdaki hususlara uyulur. a) Aday, mevcut sağlık durumu ile değerlendirilir. b) Teşhis ve bulgular ile verilen karar arasında çelişki olmamalıdır. c) Boş hane bulunmamalı, tarih ve sayı yazılmalıdır. ç) A sağlık diliminde olmadığı anlaşılan adayın hangi sağlık diliminde olduğu belirtilir. d) Karar hanesine “öğrenci olur” ya da “öğrenci olamaz” kararı yazılır. Öğrenci adaylarına ait sağlık kurulu raporları, öncelikle eğitim öğretim kurumlarındaki hekimlik veya il emniyet müdürlüğü hekimlerince incelenir. Bu birimlerde hekim bulunmadığı takdirde il sağlık müdürlüğünden geçici görevli hekim talep edilir..." aynı Yönetmeliğin eki Ek 3- "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı maddesinin "VI- Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümü B-24'de ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' ibaresi yer almıştır.
03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 04/08/2003 tarihli ve 25189 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliği yürürlükten kaldıran yeni Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''9- Ortopedi ve Travmatoloji" başlıklı bölümü B-9'da ise; Beden hareket ve fonksiyonlarını bozmayan;
a) Flexible olmayan düztabanlık.
b) Tekrarlayan çıkığa neden olan eklem gevşeklikleri.
c)Halluks valgus, halluks varus (halluks valgus/varus açısı >25 derece ve intermetatarsal açı >10 derece ise halluks valgus ya da halluks varus olarak kabul edilir). şeklinde yeni bir düzenleme yürürlüğe konulmuştur.
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''VI Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümü B-24'de yer alan ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' ibaresi yönünden yapılan inceleme;
Dava konusu bireysel işleme dayanak olan 04/08/2003 tarihli ve 25189 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin eki Ek 3- "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı maddesinin "VI- Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümü B-24'de yer alan ve polis okulu öğrencisi olma yönünden engel olarak düzenlenen ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'', 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değiştirilmiş ve halluks valgus, halluks varus rahatsızlığına sahip olanlarda belirli derecelere kadar polis okulu öğrencisi olma yönünden engel durum ortadan kaldırılmıştır.
Bu durumda, iptali istenen Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''VI Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümü B-24'de yer alan ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' ibaresi 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğiyle değiştirildiğinden, Yönetmeliğin ilgili kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Polis Akademisi Başkanlığının … tarihli Olur ve … sayılı işlemi yönünden yapılan inceleme;
Aksaray Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne geçici kaydı yapılan davacının, aldırılan sağlık kurulu raporunda Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''VI Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümü B24'de yer alan ve öğrenciliğe engel ola "Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' rahatsızlığının davacıda tespit edilmesi üzere Polis Akademisi Başkanlığının 20/03/2017 tarihli Oluru ile Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesildiği, 13/04/2017 tarihinde Danıştay kayıtlarına giren dilekçe ile davanın açıldığı, dava devam ederken İçişleri Bakanlığı'nca 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin yeniden düzenlendiği ve davacının ilişiğinin kesilmesine neden olan maddenin de değiştirildiği görüldüğünden, Dairemizin 22/02/2018 tarih ve E:2017/3025 sayılı ara kararıyla Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine davacının sevk edildiği ve anılan hastanece düzenlenen 13/04/2018 tarihli raporunun karar hanesinde; "Bileteral halluks Valgus X-ray; torakal cobb açısı 4.5, lomber 6 derece olan hafif eğrilikler mevcut. Kalkaneal pitch açısı sağda; 23, solda 24.1 derecedir. Hallux valgus açısı sağda 12.1, solda 7.1 derecedir. İnter metatarsal açı sağda 9.9, solda 9.9 derecedir. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 A bendine uymaktadır. "Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi Olur." şeklinde ifadelere yer verildiği görülmektedir.
Bu durumda davacının durumunun yargılama sürecinde yeniden düzenlenen Yönetmelik maddesinde yer alan "Halluks valgus, halluks varus (halluks valgus/varus açısı >25 derece ve intermetatarsal açı >10 derece ise halluks valgus ya da halluks varus olarak kabul edilir)" hükmü ve hakem hastane olan Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 13/04/2018 tarihli rapor dikkate alındığında, davacının Aksaray Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğündeki öğrenciliğine son verilmesi ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3 ''VI Kas İskelet Sistemi Hastalıkları'' başlıklı bölümü B-24'de yer alan ''Hafif derecede halluks valgus ya da halluks varus'' ibaresi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Polis Akademisi Başkanlığının … tarihli Olur ve … sayılı dava konusu işlemin İPTALİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
26/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.