Danıştay 15. Daire Başkanlığı 2017/3151 E. , 2017/6632 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONBEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/3151
Karar No : 2017/6632
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı vekili tarafından; askerlik yükümlülüğü gelen ve askerlik görevi için İstanbul Askerlik Şubesi'nden askerliğe sevki gerçekleşen davacı tarafından, askerlik yükümlülüğü sırasında uzman erbaşlık için yaptığı başvuruda askerliğe elverişli olmadığının tespit edilmesi üzerine terhis edildiği, uzman erbaşlığa da alınmadığı, haksız yere askerlik yapmak zorunda kalmasından dolayı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL maddi tazminat ve 2.000,00 TL manevi tazminat ödenmesi istemiyle na karşı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nde açılan davada; … İdare Mahkemesi'nce; 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin (b) bendi gereği idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkemenin, zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer idare mahkemesi olduğu, bu sebeple zararı doğuran eylemin gerçekleştiği yer olan … İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu yolunda verilen … günlü ve E:…, K:… sayılı karar ile … İdare Mahkemesi'nce; 694 sayılı KHK uyarınca Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olup henüz karara bağlanmamış kanun yolu incelemesi dışındaki davaların … İdare Mahkemeleri'ne gönderileceği hükmü de dikkate alındığında bakılan davanın görüm ve çözümünde … İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna ilişkin olarak verilen … günlü ve E:…, K:… sayılı karar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya 2577 sayılı Kanun'un 43/1-b maddesi uyarınca incelenerek gereği düşünüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 36. maddesinde; "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer İdari mahkemesidir." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 11/02/2017 tarihinde yürürlüğe giren 6771 sayılı T.C. Anayasası'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la Anayasaya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendi hükmüyle askeri yargı kaldırılmış ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde gönderileceği hükme bağlanmıştır.
Anayasa'nın 121. maddesiyle 25/10/1983 günlü, 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 4. maddesine göre, Cumhurbaşkanı'nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunca 15/08/2017 tarihinde kararlaştırılan ve 25/08/2017 günlü, 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 36. maddesinde de, kaldırılan askeri yargı mercilerinde görülmekte olan, işi bitmemiş dosyalardan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nde kanun yolu incelemesinde olanların Danıştay'a, diğerlerinin ise Ankara İdare Mahkemelerine gönderileceği kurala bağlanmıştır.
Görüldüğü üzere, 694 sayılı KHK'nin 36. maddesiyle eklenen 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun Geçici 45. maddesinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nde kanun yolu incelemesi aşamasında olanlar Danıştay'a, diğerleri Ankara İdare Mahkemelerine herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderilir, denilmekle; yürürlükte olan 6771 sayılı Kanun hükmünü ortadan kaldırmadığı gibi, herhangi bir özel yetki kuralına da işaret etmediği, söz konusu düzenlemenin anılan Yüksek Mahkemedeki dosyaların nerede tevzi edileceğini düzenlediği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan; "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince dava dosyalarının devrini müteakip uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hususunda bir duraksama bulunmamaktadır.
Bu durumda, davacı tarafından, askerlik yükümlülüğü sırasında uzman erbaşlık için yaptığı başvuruda askerliğe elverişli olmadığının tespit edilmesi üzerine terhis edildiği, uzman erbaşlığa da alınmadığı, haksız yere askerlik yapmak zorunda kaldığı gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle açılan davaya konu uyuşmazlığın çözümünde, 2577 sayılı Kanunun 36. maddesi uyarınca askere sevk işleminin yapıldığı yer idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde … İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna; dava dosyasının … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine; kararın … İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 15/11/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.