Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2017/3315 E. , 2021/6134 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2017/3315
Karar No : 2021/6134
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, … Sağlık Hizmetleri A.Ş.'den tahsil edilemeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen 09/02/2016 tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen 04/10/2016 tarih ve E:…, K:... sayılı kararda; asıl borçlu ... Sağlık Hizmetleri A.Ş. adına yapılan mal varlığı araştırması hakkında idarece dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinden, şirket adına tescilli araç kaydına rastlanılmasına rağmen başkaca haciz ve ipotek kaydına rastlanıldığından bahisle söz konusu araçların üzerine haciz konulamadığı belirtilmekle birlikte dosya içeriğinde bu durumu tevsik edecek herhangi bir belgenin bulunmadığı, savunma ekinde sunulan Büyük Mükellefler Vergi Dairesi tarafından Tahsilat Müdürlüğüne hitaben yazılan 26/08/2015 tarihli yazıda, şirket üzerine herhangi bir gayrimenkul kaydına rastlanılmadığı ifade edilmekle birlikte, Tapu Kadastro Müdürlüğüne hitaben düzenlenen 04/07/2013 tarih ve … sayılı haciz bildirisinde asıl borçlu şirket adına kayıtlı 1 adet gayrimenkul olduğunun belirlendiğinin görüldüğü, gene haciz konulan ve paraya çevrilen mal varlığı olup olmadığı, paraya çevirme ve haciz konusu vergi borcundan mahsup edilip edilmediğinin davalı idarece ortaya konulamadığı anlaşılmakla, şirket hakkındaki mal varlığı araştırmasının usulüne uygun şekilde yapılarak ödeme emrine konu amme alacağının davacının temsilcisi olduğu şirketten tahsil edilemediğinin davalı idarece ispat edilemediği sonucuna varıldığı, bu durumda, 6183 sayılı Kanunun mükerrer 35. maddesi uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan takip edilen amme alacağının, öncelikle takip edilmesi gereken asıl borçlu şirketten "tahsil edilemediği ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması" şartı gerçekleşmediğinden, dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Davacının kanuni temsilcisi bulunduğu İstanbul ... Sağlık Hizmetleri AŞ. Adına düzenlenen ödeme emirlerinin dava konusu yapılmaksızın ihtilafsız kesinleştiği, şirket tüzel kişiliğinin borcu karşılayacak malvarlığına, hak ve alacağına rastlanılmadığından söz konusu amme alacağının ödevli kurumdan tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığı, sorumluların kanundan doğan vergi ödevlerinin kanuni temsilciler tarafından yerine getirilmesinin kanuni bir mecburiyet olduğu, davacının şirketin kanuni temsilcisi olduğu hususunun tartışmasız olduğu, şirket tüzel kişiliğinden kamu alacağının tahsil edilebilmesi için Kanunda yazılı tüm yolların denendiği, dolayısıyla tüm takip yollarının tüketilmediğinden söz edilemeyeceği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; 62. maddesinde ise borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, 6183 sayılı Kanun'un "Kanundaki terimler" başlıklı 3. maddesinde, "tahsil edilemeyen amme alacağı" teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını; "tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı" teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden; şirket borçlarından dolayı kanuni temsilcilere başvurulabilmesi için öncelikle şirket adına kesinleştirilmesi ve usulüne uygun tüm takip yollarının tüketilmesine karşın, borcun şirketin malvarlığından kısmen ya da tamamen tahsil edilememesi veya edilemeyeceğinin ortaya konulması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı adına 09/02/2016 tarihinde düzenlenen ödeme emrinden sonra 16/02/2016 tarihinde asıl borçlu şirketin davalı idareye olan 20.399.408,62 TL tutarındaki vergi borçlarından dolayı, … ruhsat nolu özel hastane açılış ruhsatı ile 20/11/2012 tarih 31023 sayılı özel hastane faaliyet izin belgelerine haciz konulduğu ve bu ruhsat ile faaliyet izin belgesinin paraya çevrilebilir bir değer olduğu dikkate alındığında, asıl borçlu şirket hakkında malvarlığı araştırmasının yeterince yapılmadığı, amme alacağının asıl amme borçlusundan tamamen veya kısmen tahsilinin mümkün olup olmadığı yönünden tam olarak incelenmediği görüldüğünden, bu yönden değerlendirilme yapılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 04/11/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.