Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2017/3552 E. , 2021/2626 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2017/3552
Karar No : 2021/2626
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Vergi Dairesi Başkanlığı
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Turizm Deri ve Elektrik Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2010/ 10 ve 12. dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ve 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete, fatura düzenleyen Küçükköy Vergi Dairesi mükellefi … Nak. İnş. Haf. Hırdavat. Met. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporununda yer alan tespitlerin davacı şirket adına düzenlenen faturaların sahte olduğunu ortaya koymaya yeterli olmadığı sonucuna varıldığından, cezalı tarhiyatlarda ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçeler ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararında, davacı vekili lehine 1.500,00 TL vekalet ücretine hükmedildiği, kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.300,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, vekalet ücretinin 1.300,00 TL aşan kısmında yasal isabet bulunmadığı, kararın esas yönünden usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği, belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacı şirket adına fatura düzenleyen, Küçükköy Vergi Dairesi mükellefi … Nak. İnş. Haf. Hırdavat. Met. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği raporunda, 01/01/1994 tarihinde zemin ve arazi hazırlama, alanın temizlenmesi ile kazı ve hafriyat işleri (tarımsal alanların hazırlanması, dinamitleme ve kayaların kaldırılması, inşaat tarım ve vb. alanların drenajı, hafriyat, kazı, dolgu vb. işler) faaliyetine başladığı, 28/03/2006 tarihinde nakil bildiriminde bulunduğu, şirketin ticari merkezini 20/06/2006 tarihinde … Mah. … Cad. No: … …/ … adresinden … Sanayi Sitesi … Blok No:… … adresine nakil ettiğini beyan edilmesi üzerine, bu adreste 07/04/2006 tarihinde yapılan yoklamada, ödevli şirketin belirtilen adreste toz boyama işi yaptığı, iş yerinin 200 m² civarında ve kiralık olduğu, kira bedelinin 400 YTL olduğu, iş yerinde iki işçi çalıştığı, demirbaş olarak; büro takımı, 1 adet boyama fırını, 1 adet kompresör ve el- edevatlarının bulunduğu, 10/04/2008 tarihinde yapılan yoklamada, anılan adreste 25/05/2007 tarihinden itibaren İkitelli Vergi Dairesi mükellefi …'nın toz boya işinden dolayı faaliyette bulunduğu ve faaliyetine halen devam ettiği, adı geçen mükellefin tanınmadığı, … tarihli ve … sayı ile onaylı ortaklar kurulu kararının ve ana sözleşme tadil metninin 21/01/2009 tarih ve 7232 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi ile; şirketin ticari merkezinin …Sanayi Sitesi … Blok No:… … adresinden … Mah. … Cad. No : … … adresine taşıdığının ilan edilmesi üzerine 23/01/2009 tarihinde yapılan yoklamada, iş yeri büyüklüğünün 16 m² olduğu, aylık net kirasının 200 TL olduğu, inşaat, nakliyat ve hafriyat işleri üzerine faaliyet gösterildiği, yoklama esnasında işçi bulunmadığı, muhtelif büro malzemelerinin bulunduğu, nakil vasıtasının bulunmadığı, ... ve ... tarihli ortaklar kurulu kararı ile ortak … 19.000 TL değerindeki hissesini …'e devir ettiği, aynı tarihli karar ile şirket müdürlüğüne on yıl süre ile …'ÜN seçildiği, bu tarih itibariyle adı geçen şirketin %95 hisse ile … ve %5 hisse ile … olmak üzere iki ortağının bulunduğu, 2008, 2009, 2010 ve 2011 yılı kanuni defter ve belgelerini ibrazı için, mükellefin adresine gidildiği ve şirket müdürü … ile aynı adreste ikamet eden kayınpederi …'e memur eliyle ...tarih ve ......sayılı defter belge isteme yazısı 25/07/2013 tarihinde tebliğ edildiği, tebligata rağmen defter belge ibraz edilmediği,2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait kurumlar vergisi ve geçici vergi beyannamelerinin beyan edildiği, 2010, 2011,2012, 2013 ve 2014 yıllarına ait katma değer vergisi matrahlarının sırası ile, 16.737.203,14 TL, 21.098.234,03 TL, 21.205.483,97 TL, 2.636.585,00 TL, 0,00 TL olarak beyan edilmesine rağmen ödenecek katma değer vergisi tutarlarının cüzi miktarda olduğu, adı geçen mükellefin söz konusu yıllara ilişkin BA bildirimleri ile mükellefe emtia satan veya hizmet ifa eden diğer mükelleflerin BS bildirimlerinin uyumsuz olduğu, 2010 yılı içinde emtia hizmet alımlarının bulunduğu bir firma hakkında sahte fatura düzenleme nedeniyle VTR mevcut olduğu, bu firmadan alınan emtia tutarının toplam alım tutarına oranının %97.91, 2011 yılı içinde emtia hizmet alımında bulunduğu dokuz firma hakkında sahte fatura düzenleme nedeniyle VTR mevcut olduğu, bu firmalardan alınan emtia tutarının toplam alım tutarına oranının %92.5, 2012 yılı içinde emtia hizmet alımında bulunduğu altı firma hakkında sahte fatura düzenleme nedeniyle VTR mevcut olduğu, bu firmalardan alınan emtia tutarının toplam alım tutarına oranının %38, 2013 yılı içinde emtia hizmet alımında bulunduğu iki firma hakkında sahte fatura düzenleme nedeniyle VTR mevcut olduğu, bu firmalardan alınan emtia tutarının toplam alım tutarına oranının %83 olduğu, rapor tanzim tarihi itibariyle vadesi geçmiş ödemesi gereken toplam vergi borcunun 207.222,36 TL olduğu, adı geçen mükellefin 01/01/2010 tarihinden itibaren düzenlediği tüm faturaların gerçek bir ticari faaliyete dayanmayan komisyon karşılığı sahte fatura olduğu tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, adı geçen mükellefin KDV matrahları ile BA-BS bildirimlerinin uyumsuz olduğu, alışlarının büyük bir kısmının hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerden gerçekleştirildiği, yüksek tutarlı vergi borçlarının bulunduğu, beyan edilen hasılatı gerçekleştirecek kapasitesinin (iş yeri, depo, makina parkı, işçi vb.) bulunmadığı, defter belge isteme yazısı tebliğ edilmesine rağmen ibraz edilmediği hususları dikkate alındığında, adı geçen mükellef tarafından davacıya düzenlenen söz konusu faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmış olup, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan Mahkemece yeniden yapılacak olan yargılamada ulaşılacak hukuki sonuca göre kesilen özel usulsüzlük cezası hakkında yeniden bir karar verileceği de tabiidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 17/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.