Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2017/3555 E. , 2021/2736 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2017/3555
Karar No : 2021/2736
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin 17/07/2017 tarih ve E:2016/3115, K:2017/3046 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2011/ 03, 04, 05, 06, 07, 09, 10, 11, 12. dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ve 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:… K:… sayılı kararda; davacı şirkete fatura düzenleyen … Vergi Dairesi mükellefi … Matbaa Malz. Teks. Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlere göre, adı geçen şirketin davacı şirkete faturaların düzenlendiği dönemde yapılan yoklamalarda faal olduğu, belirli donanım ve iş kapasitesi ile sermayeye sahip olduğu, faturalara konu emtiaların gerçekten alınmadığını ispat eder nitelikte somut tespitin bulunmadığından, bahsi geçen faturalardan kaynaklı vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarında hukuka uyarlılık, cezanın kesilmesine ilişkin şartları düzenleyen kanun hükmünde belirtilen unsurlar bir arada gerçekleşmemiş bulunduğundan, kesilen özel usulsüzlük cezasında yasal isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirketin ihtilaflı dönemlerde hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu bulunan mükellefden fatura aldığı ve alınan faturaları yasal defterlerine kaydettiği hususunun somut olarak tespit edildiği, gerçek bir emtia teslim ve hizmet ifası olmaksızın katma değer vergisi indiriminden yararlanılmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı, 213 sayılı Kanun'un amir hükümlerine uygun olarak vergi ve cezayı doğuran olayın gerçek niteliğinin araştırıldığı ve elde edilen somut verilere göre harelet edilerek Yasa'nın öngördüğü cezanın uygulandığını açık bir şekilde ortaya koyulduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idare tarafından, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin, kararın … Vergi Dairesi mükellefi … Matbaa Malz. Teks. Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacı şirket adına fatura düzenleyen, … Vergi Dairesi mükellefi … Kimya Mat. Malz. Teks. San. Tic. Dış. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği raporunda, matbaa malzemeleri tiner ve boyaları toptan satış faaliyetiyle iştigal etmekte iken, mükellefiyet kaydı bilinen adreslerinde bulunmaması nedeniyle bağlı olduğu vergi dairesince 31/03/2012 tarihinde re'sen terkin edildiği, mükellefe defter belge isteme yazısının tebliğinin mümkün olmadığı, mükellefin kanuni temsilcisi ve ortağına ulaşılamadığı, mükellefin işyerinde 06/06/2008 tarihinde yapılan açılış yoklamasında, iş yerinde büro makineleri ve tahmini 50 fıçı matbaa temizlik maddesinin bulunduğu, 17/06/2010 tarihinde yapılan yoklamada, iş yerinin 80 m² olduğu, iş yerinde beş işçinin çalıştığı, muhtelif demirbaş ve büro mobilyaları ile 6 adet 200 kg'lık dolu tiner bidonunun bulunduğu, 15/12/2010 tarihinde yapılan yoklamada, adresin kapalı olduğu, şirket sahibinin de … Cezaevinde bulunduğu, 23/12/2010 tarihinde yapılan yoklamada, adresin sürekli olarak kapalı olduğu, 24/04/2011 tarihinde yapılan yoklamada, iş yerinin 150 m² ( dubleks) olduğu, iş yerinin bu adreste 01/06/2008 tarihinden itibaren kimyevi madde imalat ve toptan satış faaliyetinde bulunduğu, aylık iş kapasitesinin 600.000,00 TL civarında olduğu, çalışan beş işçinin bulunduğu, iş yerine ait dokuz adet 2 tonluk plastik depo, 1 adet karıştırıcı makine (3 tonluk), 1 adet santrifüj, 2 adet büro malzemesi takımı, 1 adet deri koltuk, 300.000,00 TL tutarında kimyevi madde emtia olarak bulunduğu, muhasebecisinin … olduğu, … tarih ve … sayılı ortaklar kurulu kararı ile merkezini taşıdığı … San. Sitesi … Blok No: … …/ … adresini taşıması üzerine 12/08/2011 tarihinde yapılan yoklamada, adrese gidildiğinde mükellefin adreste bulunduğu, faal olarak çalıştığı, iş yerinin yaklaşık 250 m² olduğu, faaliyet konusunun matbaa malzemeleri imalatı ve alım satımı olduğu, iş yerinde dört kişinin çalıştığı, iş yerinde demirbaş olmak üzere 4 adet tank, 1 adet karıştırıcı, 10 tane 1 litrelik fıçı, 2 adet ofis takımı, 2 adet bilgisayar bulunduğu, taşıma işlerini kendi araçlarıyla yaptıkları, 11/02/2012 tarihinde yapılan yoklamada, istem üzerine mezhur adrese müteakip defalarca gidildiği, söz konusu adresin kapalı olması ve ilgili kimsenin bulunmaması nedeniyle tespit yapılamadığı, 27/04/2012 tarihinde yapılan yoklamada, adı geçen mükellefin söz konusu adreste bulunmadığı, adreste … Kimya Ltd. Şti. firmasının taşındığı ve hazırlık çalışmalarının devam ettiği, bu adreste 20/04/2012 tarihinde faaliyete başlayacaklarının beyan edildiği, söz konusu adresin mal sahibinin … olduğu ve vefat etmiş olduğundan oğlu mirasçı … ile yapılan görüşmede şahısça adı geçen mükellefin bu adreste faal olarak çalışmadığının, ara sıra söz konusu adrese uğradıklarının, beş aydır kirayı vermediklerinin ve kaçıp gittiklerinin ifade edildiği, 25/05/2012 tarihinde yapılan yoklamada, söz konusu adreste 10/05/2012 tarihinden itibaren … Kimya Ltd. Şti.'nin faaliyet gösterdiği, adı geçen mükellefin söz konusu adreste faaliyet göstermediği ve söz konusu adresten 2011/ Aralık ayında ayrıldığı, … Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yapılan soruşturma çerçevesinde mükellef hakkında … Vergi Dairesi Müdürünün ifadesinin alındığı, mükellef hakkında 23/08/2010 tarihinde ihbar dilekçesi verildiği, bu dilekçede mükellefin de aralarında bulunduğu birçok firma hakkında naylon fatura ticareti yapıldığının ihbar edildiği, mükellef hakkında vergi suçu raporu düzenlendiği, mükellefin belge basım bilgilerine ulaşılamadığı, 2010 ve 2011 yılları Katma Değer Vergisi matrahının sırasıyla 12.692.133,75 TL, 24.173.644,68 TL olarak beyan edildiği, katma değer vergisi matrahları ile BS bildirimlerinin uyumsuz olduğu, 2010/1-12 ve 2011/1-12. dönemlerini kapsayacak şekilde Muhtasar Beyannamelerinde ortalama 3-7 kişi arasında işçi çalıştırıldığının beyan edildiği, 2010 ve 2011 hesap dönemlerindeki alışlarının sırasıyla %75.01 ve %90,88 lik kısmının sahte ve/veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme fiili nedeniyle hakkında rapor veya olumsuz tespit bulunan mükelleflerden yapıldığının tespit edildiği, mükellefin 1.546.154,60 TL tahakkuk eden vergi borcu bulunduğu, borcun sadece 1.712,11 TL'sinin ödendiği, mükellef adına kayıtlı motorlu araç ve gayrimenkul kaydına rastlanmadığı, mükellefin çalışanlarının ifadesinde iş yerinde herhangi bir faaliyet olmadığının beyan edildiği, mükellefin SMMM' sinin ifadesinde ise 2011/ Temmuz döneminden itibaren adı geçen mükellefe hizmet verdiğini, vermiş olduğu hizmete karşılık mükellef tarafından ödeme yapılmadığını için aralarındaki sözleşmeyi fesih ettiğini, 2010, 2011 ve 2012 yıllarında mükellef kurumun gerçek bir ticari faaliyetinin bulunmadığı tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, anılan mükellefin emtia veya hizmet alımlarının büyük bir kısmının, hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı olumsuz tespit bulunan firmalardan yapıldığı, ihtilaflı dönemde yapılan yoklamada mükellef faal gözükmüş ise de, aslında sahte fatura ticaretini gizlemek amacıyla vitrin bir mağaza olduğu, şirket çalışanlarının ifadesinde, adı geçen mükellefin herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığı yönünde beyan ile sabit olduğu, anılan hasılatları elde edecek ticari organizasyona sahip olmadığı, vergi borçlarının ödenmediği hususları dikkate alındığında adı geçen mükellef tarafından davacı şirkete düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmış olup, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının, … Mat. Malz. Teks. San. Tic. Dış. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan tarhiyatlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 24/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.