T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/3988
Karar No : 2022/3440
DAVACI : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN_KONUSU : Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının 29/11/2017 tarihli Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyurusunun ''H- Menkul Değerler, Muhasebe, Finans'' ana başlığı altında yer alan "H-01 Menkul Varlıklar ve Değerleme İşlemleri", "H-02 Muhasebe", "H-03 Finans","H-04 Kurumsal Yönetim", "H-05 Vergiler ve Mali Yükümlülükler" alt başlıkları ve ''I- Fikri ve Sınai Haklar'' bölümlerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca hukuk öğrenimi görmüş kişilerin ayrı bir uzmanlığa sahip olmaları halinde bilirkişi sicil ve listesine kaydolabilecekleri, Yasadan hukuk fakültesi mezunlarının bilirkişi olamayacakları sonucunun çıkmayacağı, ancak davaya konu düzenleme ile hukuk fakültesi mezunlarının bilirkişilik yapmasının engellendiği, "H-Menkul Değerler, Muhasebe, Finans'' ana başlığı altında yer alan bölümlerde hukuk fakültesi mezunlarının bilirkişi olamayacakları, hukuk fakültesi mezunlarının serbest muhasebeci mali müşavir olarak çalışmalarının mümkün olmasına karşın, davaya konu düzenleme uyarınca serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavir ruhsatına sahip hukuk fakültesi mezunu kişinin bilirkişi olamayacağı, yine "I-Fikri ve Sınai Haklar" ana başlığı altında yer alan bölümlerde de hukuk fakültesi mezunlarının bilirkişi olamayacaklarının düzenlendiği, davaya konu düzenlemelerde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülerek iptalleri istenilmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun "Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve görevleri" başlıklı 6. maddesi, 2. fıkrasındaki düzenleme gereğince bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmenin, temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemenin Bilirkişilik Daire Başkanlığı'nın görevleri arasında sayıldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 63. maddelerinde 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu öncesinde yapılan değişiklik ile genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağının açıkça düzenlendiği, aynı düzenlemenin 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 3. maddesiyle korunduğu, ayrıca Kanun'un bilirkişiliğe kabul şartlarını düzenleyen 10. maddesi, 4. fıkrasına göre, hukuk öğrenimi görmüş kişilerin, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu ve birinci fıkradaki şartları taşıdığını belgelendirmediği takdirde bilirkişilik siciline ve listesine kaydedilemeyeceği, yine Bilirkişilik Yönetmeliği'nin "Bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları" başlıklı 38. maddesi, 4. fıkrasında, "Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu ve birinci fıkradaki şartları taşıdığını belgelendirmediği takdirde, sicile ve listeye kaydedilemez." hükmünün bulunduğu; hukuk fakültesi mezunları dahil, herhangi bir bölüm mezunlarının bilirkişilik yapmalarına engel bir durum bulunmadığı, iptal davasına konu "Menkul Değerler ve Değerleme İşlemleri, Muhasebe, Finans (Bankacılık ve Finans), Kurumsal Yönetim, Vergiler ve Mali Yükümlülükler ile Fikri ve Sınai Haklar" uzmanlık alanlarında yeniden bir düzenleme yapıldığı, bu yeni ilana göre; 09/03/2018 tarihli 2018 Yılı 2. Dönem Bilirkişilik Başvurularına İlişkin Duyurunun ekinde yer alan uzmanlık alanlarına göre belirlenen nitelikleri taşımaları halinde hukuk fakültesi mezunlarının bilirkişilik yapmalarının önünde herhangi bir engel bulunmadığı, duyuruya "Nitelikli Hesaplamalar" başlığı altında yeni alt uzmanlık alanlarının eklendiği, bu alanlarda hukuk fakültesi mezunları da dahil istenilen alanla ilgili uzmanlıkları olanların bilirkişi olarak çalışabilecekleri, bu nedenle iptal davasına konu 29/11/2017 tarihli duyuru ve bu duyurunun güncellenmiş hali olan 09/03/2018 tarihli duyuru ve eklerinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının 29/11/2017 tarihli Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyurusunun ''Menkul Değerler, Muhasebe, Finans'' ana başlığı altında yer alan H-01 Menkul Varlıklar ve Değerleme İşlemleri, H-02 Muhasebe, H-03 Finans, H-04 Kurumsal Yönetim, H-05 Vergiler ve Mali Yükümlülükler alt başlıkları ve '' Fikri ve Sınai Haklar'' bölümlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Bununla birlikte; dosyanın incelenmesinden, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının 29/11/2017 tarihli Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyurusunun dava konusu edilen düzenlemelerinde bir kısım değişiklik ve güncellemeler yapılarak 09.03.2018 tarihinde Bakanlığın internet sitesinde ilan edildiği ve bu kapsamda, uygulamada kolaylık sağlanması bakımından kodlama sistemi ve isimlendirme basamakları değiştirilerek bazı alt uzmanlık alanlarının temel uzmanlık alanına dönüştürüldüğü, ayrıca yeni temel ve alt uzmanlık alanlarının ihdas edildiği anlaşılmakla, işbu davanın konusunun kalmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davacı Barolar Birliğine yönelik subjektif nitelikte bir uygulama işleminin iptali isteminin de bulunmaması nedeniyle, konusu kalmayan bu dava hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının 29/11/2017 tarihli Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyuru'sunun ''H- Menkul Değerler, Muhasebe, Finans'' ana başlığı altında yer alan "H-01 Menkul Varlıklar ve Değerleme İşlemleri", "H-02 Muhasebe", "H-03 Finans","H-04 Kurumsal Yönetim", "H-05 Vergiler ve Mali Yükümlülükler" alt başlıkları ve ''I- Fikri ve Sınai Haklar'' bölümlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
24/11/2016 tarihli ve 29898 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilirkişilik Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 3. maddesinin 3. fıkrasında, "Genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmü; "Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve görevleri" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Bilirkişilik hizmetlerinin etkin, düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Bilirkişilik Daire Başkanlığı kurulur. Daire Başkanlığı, bir daire başkanı ile yeteri kadar tetkik hâkimi ve diğer personelden oluşur.
(2) Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek.
b) Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemek.
...
ç) Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin uyacağı rehber ilkeleri ve hazırlayacağı raporların standardını belirlemek...
g) Bilirkişiliğe kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek..." hükmü; "Bilirkişiliğe kabul şartları" başlıklı 10. maddesinin 4. fıkrasında, "Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu ve birinci fıkradaki şartları taşıdığını belgelendirmediği takdirde, bilirkişilik siciline ve listesine kaydedilemez." hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun'un uygulanmasına ilişkin olarak çıkarılan 03/08/2017 tarih ve 30143 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bilirkişilik Yönetmeliği'nin "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." kuralına; "Daire Başkanlığının görevleri" başlıklı 19. maddesinde, "(1) Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanları ile temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri ve bilirkişilerin aylık bakacağı iş sayısını; ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri ile bu alandaki çalışmaları dikkate alarak tespit etmek.
...
c) Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin uyacağı rehber ilkeleri ve hazırlayacağı raporların standardını belirlemek....
f) Bilirkişiliğe kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek..." kuralına; "Bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları" başlıklı 38. maddesinin 4. fıkrasında, " Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu ve birinci fıkradaki şartları taşıdığını belgelendirmediği takdirde, sicile ve listeye kaydedilemez." kuralına; "İlân" başlıklı 39. maddesinde, "(1) Bölge kurulu, bilirkişi listelerinin oluşturulması veya ihtiyaca göre güncellenmesi amacıyla, bilirkişi sıfatıyla listeye kaydolmak isteyen ilgililerin yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetlerini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna ya da ilk derece mahkemesi adli veya idari yargı adalet komisyonuna müracaat etmeleri hususunda her yıl Daire Başkanlığınca belirlenecek tarihe kadar ilân yapar. Bu hususu, yetki çevresinde gerekli gördüğü kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ve ilgili diğer yerlere yazıyla bildirir.
(2) İlân, Daire Başkanlığı, bölge kurulları ile bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinin internet sitelerinde yayımlanır.
(3) İlânda, sicile ve listeye başvuru ve kabul şartları için gerekli belgeler ile başvuru alınacak temel ve alt uzmanlık alanları gösterilir." kurallarına yer verilmiştir.
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının 29/11/2017 tarihli Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyurusunda; ''H-01 Menkul Değerler, Muhasebe, Finans'' temel uzmanlık alanı altında "H-01 Menkul Varlıklar ve Değerleme İşlemleri", "H-02 Muhasebe", "H-03 Finans", "H-04 Kurumsal Yönetim", "H-05 Vergiler ve Mali Yükümlülükler" başlıklı alt uzmanlık alanlarına, ayıca "I- Fikri ve Sınai Haklar'' başlıklı temel uzmanlık alanına yer verilmiş ve bu temel ve alt uzmanlık alanlarında bilirkişi olarak görevlendirilecek kişiler yönünden aranacak nitelikler belirlenmiştir.
Öte yandan, davanın açıldığı tarihten sonra Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından 09/03/2018 tarihinde yayınlanan "2018 Yılı 2. Dönem Bilirkişilik Başvurularına İlişkin Duyuru" başlıklı duyuruyla dava konusu duyuru ekinde yer alan temel ve alt uzmanlık alanları ile uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerde aranacak niteliklerde bir kısım güncellemeler ve değişiklikler yapılmış, ayrıca ilk duyurudan farklı olarak "65-Nitelikli Hesaplamalar" uzmanlık alanı düzenlenmiş ve söz konusu alana ilişkin aranacak niteliklerde hukuk öğrenimi görmüş kişiler yönünden de düzenlemeye yer verilmiştir.
Yine, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından 25/01/2022 tarihinde yayınlanan "2022 Yılı Bilirkişilik Başvuru İlanı" ve ekleri incelendiğinde, temel ve alt uzmanlık alanlarında, bu alanlarda bilirkişilik yapmak isteyen kişilerde aranan nitelikler yönünden yeniden bir düzenleme yapıldığı görülmektedir.
Dava Konusu Duyurunun İncelenmesi:
Uyuşmazlıkta; davaya konu edilen Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının 29/11/2017 tarihli Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyurusunda yer verilen temel ve alt uzmanlık alanları ve bu alanlarda bilirkişi olarak görevlendirilmek isteyen kişilerde aranacak kriterlere yönelik düzenlemelerin, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından ilk olarak davanın açıldığı tarihten sonra 09/03/2018 tarihinde yayınlanan "2018 Yılı 2. Dönem Bilirkişilik Başvurularına İlişkin Duyuru" ile ve son olarak da 25/01/2022 tarihinde yayınlanan "2022 Yılı Bilirkişilik Başvuru İlanı" ile bir kısım güncellemelere ve değişikliklere uğradığı ve bakılan dava kapsamında bireysel bir işlemin de dava konusu edilmediği anlaşıldığından davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.
Bu haliyle, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının 29/11/2017 tarihli Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyurusunun ''H- Menkul Değerler, Muhasebe, Finans'' ana başlığı altında yer alan "H-01 Menkul Varlıklar ve Değerleme İşlemleri", "H-02 Muhasebe", "H-03 Finans","H-04 Kurumsal Yönetim", "H-05 Vergiler ve Mali Yükümlülükler" alt başlıkları ve ''I- Fikri ve Sınai Haklar'' bölümlerinin iptali istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/06/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.