Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2017/4106 E. , 2022/2744 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/4106
Karar No : 2022/2744
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Bakanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ...İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü’nde polis memuru olarak görev yapmaktayken 06/03/2002 tarihinde yürütülen operasyon sırasında çıkan çatışmada teröristler tarafından atılan el bombası ve açılan ateş sonucunda yaralandığından bahisle efor kaybı karşılığı 380.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 400.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 12/05/2016 tarih ve E:2016/11, K:2016/2658 sayılı ve 16/06/2017 tarih ve E:2016/14674, K:2017/3215 sayılı bozma kararlarına uyulmak suretiyle ve bozulan kısımlara hasren yapılan inceleme sonucunda; polis memuru olarak görev yapan davacının, teröristlere karşı yürütülen operasyonda çıkan çatışmada yaralandığı, olay nedeniyle kalıcı bir sakatlığı bulunmayarak tamamen iyileşmiş olsa da yaralanmış olması nedeniyle yaşadığı acı ile üzüntüden dolayı manevi bir zarara uğradığı hususunda şüphe bulunmadığı, bu nedenle manevi tazminat isteminin kısmen kabulü gerektiği, davalı idare lehine reddedilen manevi tazminat tutarı üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesine gelince, bakılmakta olan davanın 659 sayılı KHK'nin yürürlük tarihi olan 02/11/2011 tarihinden önce 20/12/2006 tarihinde açıldığı, bu nedenle davalı idare lehine vekalet ücreti takdir edilemeyeceği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin dava tarihi olan 20/12/2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin fazlaya ilişkin kısmının reddine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden belirlenen 1.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, reddedilen manevi tazminat kısmı yönünden davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usul hükümlerinin derhal uygulanırlık ilkesine sahip olduğu, bu nedenle 02/11/2011 tarihinde yürürlüğe giren 659 sayılı KHK uyarınca reddedilen tazminat üzerinden idareleri lehine avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği, idarelerinin hizmet kusuru bulunmaması nedeniyle manevi tazminatın yasal koşullarının oluşmadığı, hükmedilen miktarın fahiş olduğu, sebepsiz zenginleşmeye yol açıldığı, 2330 sayılı Kanun uyarınca ödenen nakdi tazminat ve bağlanan aylıkların uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu kararın manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının bozulması, kısmen reddi ile reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrası uyarınca onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Temyize Konu Kararın Reddedilen Manevi Tazminat Üzerinden Davalı İdare Lehine Avukatlık Ücretine Hükmedilmemesine İlişkin Kısmının İncelenmesi
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Bu durumda, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı ile sınırlı olarak incelenebilecektir.
Temyiz istemine konu yapılan kararın, reddedilen manevi tazminat miktarı yönünden davalı idare lehine avukatlık ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmı Danıştay Onuncu Dairesinin 12/05/2016 tarih ve E:2016/11, K:2016/2658 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiğinden kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize Konu Kararın Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava, davacı tarafından, ...İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü’nde polis memuru olarak görev yapmaktayken 06/03/2002 tarihinde yürütülen operasyon sırasında çıkan çatışmada teröristler tarafından atılan el bombası ve açılan ateş sonucunda yaralandığından bahisle kalıcı sakatlığı, iş gücü ve efor kaybı oluştuğu belirtilerek 380.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 400.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.
b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar";
2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar.";
3. fıkrasında, "Kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hâllerinde kesinleşen kısım Danıştay kararında belirtilir.";
4. fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır..." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
20 Temmuz 2016 tarihinden önce verilen ilk derece mahkemesi kararlarının temyiz incelemesi neticesinde onanan kısımları, bu kısımlara karşı yapılan karar düzeltme talebinin reddedilmesi veya süresinin geçirilmesi sonucu kesinleşmektedir. Bu durumda kesinleşen kısımlar hakkında yargılama sonlanmakta, kesin hüküm hali ortaya çıkmakta, yargılama eğer var ise bozulan kısımlara hasren devam etmektedir.
Dava, 380.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Yargılama safahatine bakıldığında .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı ilk kararı ile maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 2.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Davalı ve davacının temyiz istemi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 19/11/2012 tarih ve E:2008/7617, K:2012/5764 sayılı kararı ile davacının temyiz isteminin reddi ile kararın maddi tazminat isteminin reddine ve manevi tazminat isteminin kısmen reddine ilişkin kısımlarının onanmasına, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmın bozulmasına karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuş, Danıştay Onuncu Dairesinin 26/03/2015 tarih ve E:2013/4712, K:2015/1425 sayılı kararı ile davacının karar düzeltme istemi reddedilmiştir.
Akabinde, .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile Danıştay Onuncu Dairesinin 19/11/2012 tarih ve E:2008/7617, K:2012/5764 sayılı kısmen bozma kararına uyulmak suretiyle (2.000,00 TL'lik) manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Davacının temyiz istemi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 12/05/2016 tarih ve E:2016/11 K:2016/2658 sayılı kararı ile davacının temyiz isteminin davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmı yönünden kabulü ile kararın vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının bozulmasına, kalan kısımlarının onanmasına karar verilmiş, davacı ve davalı tarafından bu karara karşı karar düzeltme talebinde bulunulmuş, Danıştay Onuncu Dairesinin 16/06/2017 tarih ve E:2016/14674, K:2017/3215 sayılı kararı ile davalının karar düzeltme talebinin reddine, davacının karar düzeltme talebinin kabulü ile davacının manevi tazminat talebinin reddine dair mahkeme kararının onanmasına ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davacının temyiz isteminin yeniden incelenmesi sonucu davacının temyiz isteminin manevi tazminat yönünden kabulü ile manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmın bozulmasına karar verilmiştir.
Temyize konu karar ile de Danıştay Onuncu Dairesinin 12/05/2016 tarih ve E:2016/11 K:2016/2658 sayılı ve 16/06/2017 tarih ve E:2016/14674, K:2017/3215 sayılı kararlarına uyulmak suretiyle manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verildiği görülmektedir.
Aktarılan yargılama sürecinden görüleceği üzere; Danıştay Onuncu Dairesinin 26/03/2015 tarih ve E:2013/4712, K:2015/1425 sayılı kararı ile reddedilen 18.000,00 TL manevi tazminat istemi yönünden yargılamanın tamamlandığı, bu kısım yönünden kararın kesinleştiği, başka bir ifadeyle manevi tazminata ilişkin yargılamanın 2.000,00 TL'lik kısım yönünden devam ettiği açıktır.
Bu itibarla, İdare Mahkemesince yukarıda aktarılan yargılama safahatı dikkate alınarak manevi tazminat isteminin kesinleşmemiş bulunan 2.000,00 TL'lik kısmı ile sınırlı olarak bir karar verilmesi gerekmekte iken, yargılamadaki kesinleşen kısım gözetilmeyerek 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin manevi tazminatın kısmen kabulüne yönelik temyiz isteminin KABULÜNE, reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden idareleri lehine avukatlık ücretine hükmedilmemesine yönelik temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin temyize konu .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının BOZULMASINA, reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davalı idare lehine avukatlık ücretine hükmedilmemesine yönelik kısmının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/05/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.