T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/4207
Karar No : 2022/2204
DAVACI : … Hekimleri Birliği / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı / ANKARA
(Mülga … Bakanlığı)
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … Üreticileri Merkez Birliği / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : 27/10/2017 tarihli ve 30223 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre üretici/üretici birliği ile sözleşme akdeden; civciv, yem temini, veteriner hizmetleri, kesimhane ve son kullanıcı ürün pazarlaması gibi faaliyetleri yürüten gerçek veya tüzel kişiliği haiz entegre firmalara ilaç satışına ilişkin yetki verilemeyeceği, oysa ki uygulamada dava konusu düzenlemeye istinaden büyük piliç firmaları tarafından üreticiye ilaç satışı yapıldığı ve bedelinin doğrudan üreticiden alındığı veya hak edişinden kesildiği, firmaların bu satışlar üzerinden yüksek oranda kâr elde ettiği, düzenlemenin görünürde üretici lehine olduğu düşünülse bile firmalara büyük avantaj sağladığı, haksız rekabet ortamı oluşturulduğu ve kanunla öngörülmeyen bir yetkinin yönetmelikle verildiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idarece, Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer verilen tanıma göre ürünün; sözleşmeye konu, kanatlı eti üretimi amacıyla yetiştirilen kanatlı hayvanı ifade ettiği, yine Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ürünün mülkiyetinin firmaya ait olduğunun belirtildiği, Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmeliğin 41. maddesinde, işletmelerin depolardan elde ettiği ürünleri sahip olduğu hayvanlara uygulayabileceği ancak satamayacağı düzenlemesine yer verildiği, mülkiyeti firmaya ait olan hayvanlara yine firmanın sahip olduğu ilaçların uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; 27/10/2017 tarihli ve 30223 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, "Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
5488 sayılı Tarım Kanununun Üretici Örgütü başlıklı 12. Maddesinde üretici ve yetiştiricilerin çeşitli kanunlara dayanarak kurdukları tarımsal amaçlı kooperatif ve birliklerin faaliyetlerinin tarım politikaları doğrultusunda desteklenmesini ve yönlendirilmesini, ilgili bakanlık ve kuruluşlarla işbirliği içinde yapmaya Bakanlığın yetkili olduğu,13. Maddesinde Bakanlığın tarım sektöründe sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli düzenlemeleri yapacağı, sözleşmeli üretimi özendirmek üzere üreticilere, bu kanunla belirtilen desteklerin verilmesinde öncelik tanınacağı hükme bağlanmış, 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun 5. Maddesinde de Birliklerin görevleri sayılmıştır.
5488 sayılı Tarım Kanunu ve 5200 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanıp, 27/10/2017 tarihli ve 30223 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan"Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının; kanatlı hayvan eti üretiminde entegre firma ile üretici/üretici örgütü arasındaki sözleşmeli üretimin belirli usul ve esaslar çerçevesinde düzenlenerek, üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması, standartlara uygun ürün elde edilmesi ve plânlı üretim yapılmasına yönelik firma ile üreticinin uyması gereken kuralları belirlemek olduğu, Kapsam başlıklı 2. maddesinde, bu Yönetmeliğin kanatlı hayvan eti üretimi yaptıran entegre firmalar ile bu firmalara sözleşmeli olarak üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler veya temsil yetkisine sahip üretici birlikleri arasında akdedilen bakım ve yetiştirmeye ilişkin sözleşmeli üretim ile ilgili usul ve esasları kapsadığı hükme bağlanmış, Tanımlar başlıklı 4. Maddesinin b) bendinde, Firmanın Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretici/üretici birliği ile sözleşme akdeden; civciv, yem temini, veteriner hizmetleri, kesimhane ve son kullanıcı ürün pazarlaması gibi faaliyetleri yürüten gerçek veya tüzel kişiliği haiz entegre firmaları, ifade edeceği, ç) bendinde, Sözleşmeli üretimin: Bakanlık Hayvan Kayıt Sistemine kayıtlı, kanatlı yetiştiriciliğine uygun teknik ve sağlık şartlarını haiz kümesleri bulunan üreticiler/üretici birlikleri ile firma arasında, civciv, yem, aşı, ilaç, veterinerlik hizmetleri gibi ana üretim girdileri firma tarafından karşılanan, karşılıklı menfaatlerin korunduğu bir sözleşmeye dayanılarak yapılan canlı kanatlı hayvan üretimini ifade edeceği hükmü yer almış, d) bendinde, Üretici birliğinin Kanatlı hayvan eti üreticilerinin gönüllülük esasına dayalı olarak tarımsal alanda üretimden pazara kadar ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak, üyeleri adına kanatlı eti üretiminin sözleşmeli usulde yapılmasına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek üzere temsil ve ilzam yetkisi bulunan, mer’i mevzuata dayanarak kurdukları organizasyonları, e) bendinde, Ürün: Sözleşmeye konu, kanatlı eti üretimi amacıyla yetiştirilen kanatlı hayvanı İfade edeceği hükme bağlanmış, anılan yönetmeliğin Yükümlülükler başlıklı 6. maddesinde Sözleşmenin taraflarınca aşağıda yer alan yükümlülüklere uyulmasının esas olduğu belirtilmiş, dava konusu ç) bendinde, Biyogüvenlik önlemleri konusunda ilgili mevzuata uyulması kaydıyla; yükleme, taşıma, aşı, ilaç, veterinerlik, dezenfeksiyon hizmetleri uygulama bedelleri firma tarafından karşılanır. Hükmü yer almıştır.
Davacı Oda tarafından, anılan düzenlemenin Veteriner hekimlerin yetkilerine müdahale, ilgili mevzuat hükümlerine de aykırılık oluşturduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
Uyuşmazlık davacı iddiaları doğrultusunda incelendiğinde,
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 13. Maddesinin, (1). fıkrasında" Veteriner biyolojik ürünler dışındaki veteriner tıbbî ürünlerinin toptan satışı, ecza depoları veya veteriner ecza depoları kanalıyla, perakende satışları ise eczaneler, veteriner muayenehane, klinik, poliklinik ve hayvan hastaneleri kanalıyla yapılır. Ancak, Bakanlıkça izin verilmiş süs kuşları ile akvaryum ve egzotik süs hayvanlarını satan işyerlerinde, veteriner biyolojik ürünler dışındaki sadece bu hayvanlara mahsus olan veteriner tıbbî ürünler satılabilir. Veteriner biyolojik ürünlerin satışına ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir."hükmü, (2). fıkrasında, "Veteriner tıbbî ürünlerini depolayanlar, toptan ve perakende ticaretini yapanlar, alış ve satış ile ilgili kayıtları tutmak, Bakanlığın belirlediği uygun şartlarda muhafaza etmek ve denetimlerde her türlü kolaylığı göstermek zorundadır. "hükmü, (6). fıkrasında da, bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." hükmü yer almıştır.
Anılan Kanuna dayalı olarak çıkarılan Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmeliğin 34. maddesinin, (1). fıkrasında, Veteriner biyolojik ürünler hariç olmak üzere veteriner tıbbi ürünlerin toptan satışı, bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıktan ruhsat almış veteriner ecza depoları ve Sağlık Bakanlığından ruhsatlı ecza depolarında, perakende satışı ise eczaneler ile yine bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıktan veteriner tıbbi ürün perakende satış izni alan muayenehane, poliklinik ve hayvan hastanelerinde yapılabilir. İnternet de dâhil olmak üzere belirtilen yerler dışında veteriner tıbbi ürün satılamaz. Muayenehane, poliklinik ve hastaneler, satış amacıyla olmasa dahi, hizmet verilen hayvanlarda kullanılacak ürünler için de perakende satış izni almak zorundadır." hükmü, (2) . fıkrasında, Ruhsatlı süs kuşları, akvaryum ve egzotik süs hayvanları satış yerleri veteriner biyolojik ürünler hariç olmak üzere bu hayvanlara mahsus olan veteriner tıbbî ürünleri satabilir. Ancak bu yerler 35 inci maddede belirtilen şartları haiz olmalıdır. Bu şartları taşımayan yerlerin gerekli şartları sağlayıncaya kadar ürün satışına izin verilmez. Bu yerler kayıtları tutmak ve Bakanlıkça yayınlanan talimat ve kılavuzlara uygun hareket etmek zorundadır." hükmü, (3). fıkrasında," Bakanlık, insan, hayvan ve çevre sağlığına olabilecek etkileri nedeniyle bazı ürünlerin satış ve kullanım şartlarına özel uygulamalar getirebilir." hükmü, (7). fıkrasında, Veteriner biyolojik ürünler dışındaki veteriner tıbbi ürünlerin pazarlama izni sahipleri, ürünlerini sadece veteriner ecza depolarına ve Sağlık Bakanlığından ruhsatlı ecza depolarına dağıtabilir. Pazarlama izni sahipleri, ürünleri sadece üretildiği üretim yerinde veya temsilci veteriner ecza deposunda muhafaza eder." hükmü, (9). fıkrasında," Pazarlama izni sahipleri, satış yerleri veya kendisine ürün alma yetkisi verilen kişiler, ürünleri bağış, promosyon, destekleme gibi gerekçelerle işletmelere, çiftliklere, hayvan sahiplerine ve satış yetkisi olmayan teşekküllere dağıtamaz." hükmü yer almış; anılan Yönetmeliğin 41. Maddesinde de, " Depolar toptan veya perakende olarak doğrudan son kullanıcıya satış yapamaz., (2) Depolar, veteriner biyolojik ürün dışındaki ürünleri sadece aşağıda belirtilen mahallere dağıtabilir; a) Eczaneler, b) Perakende satış izni olan veteriner muayenehane, poliklinik ve hastaneler, c) Diğer ecza depoları, ç) Veteriner biyolojik ürünler, pazarlama izni sahipleri veya veteriner ecza depoları tarafından perakende satış izni olan veteriner muayenehane, poliklinik ve hastanelere dağıtılabilir., (3) Bakanlık, hayvan sağlığı hizmeti veren, hayvan yetiştiren veya hayvancılıkla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, veteriner hekimlerinin raporuna istinaden, ihale yoluyla depolardan ürün teminine izin verebilir., 4) Hayvan sağlığı hizmetlerini, bünyesinde istihdam ettiği veteriner hekimlerle sağlayan hayvancılık işletmeleri, Bakanlığın izni şartıyla, depolardan ürün temin edebilir. Ancak bu ürünler, sadece işletmenin sahip olduğu hayvanlara uygulanabilir. İşletmeler herhangi bir gerekçe ile bu ürünleri başka kişilere satamaz, dağıtamaz. Bu fıkra ile ilgili hususlar Bakanlıkça belirlenerek Bakanlık internet sayfasında yayınlanır., (5) Bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrasında belirtilen alımlarda, ürünlerin muhafazası ile ilgili tüm sorumluluk alıcıya aittir., (6) Depolar, bu Yönetmelik kapsamındaki ürünleri, satmak ya da dağıtmak amacıyla ruhsat/izin verilmemiş gerçek veya tüzel kişilere satamaz, dağıtamaz." hükmüne yer verilmiştir.
5996 sayılı kanunun 13. maddesi ile Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmeliğin 34. Maddesinde yer alan hükümlerle veteriner tıbbi ürünlerin nerede ve kimlere satılabileceği düzenlenmiş, anılan madde hükümleriyle belirlenen yer ve kişiler dışındaki yetkisiz kimselere satış yapılamayacağı açık olmakla birlikte; söz konusu yönetmeliğin "Depo faaliyetleri" başlıklı 41. maddesinin 4. fıkrasında 20/12/2014 tarihli ve 29211 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 21. maddesi ile yapılan değişiklik uyarınca, halihazırda “Kamuya ait olanlar da dâhil olmak üzere hayvan sağlığı hizmetlerini, bünyesinde tam zamanlı istihdam ettiği veteriner hekimlerle sağlayan hayvancılık işletmeleri, Bakanlığın izni şartıyla, depolardan ürün temin edebilir.” şeklinde düzenleme getirilmiş olmakla bu düzenlemelerde yer alan şartları sağlayan firmaların kendi ürünlerinde kullanmak amacıyla veteriner tıbbi ürün almasının önünde her hangi bir yasal engel bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, hayvan sağlığı hizmetlerini, bünyesinde tam zamanlı olarak çalıştırdığı veteriner hekimlerle sağlayan hayvancılık işletmelerinin, Bakanlıktan izin almaları koşuluyla yukarıda yer verilen düzenlemelerdeki şartları sağlamaları halinde, sadece kendi ürünlerinde kullanacakları veteriner tıbbi ürünleri depolardan temin edebilecekleri açık olup, dava konusu maddede yer alan "Biyogüvenlik önlemleri konusunda ilgili mevzuata uyulması kaydıyla; yükleme, taşıma, aşı, ilaç, veterinerlik, dezenfeksiyon hizmetleri uygulama bedellerinin firma tarafından karşılanacağı" yönündeki düzenlemede hukuka ve dayanağı mevzuat hükümlerine aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, 27/10/2017 tarihli ve 30223 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
25/04/2006 tarihli ve 26148 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun "Üretici örgütleri" başlıklı 12. maddesinde, "Üretici ve yetiştiricilerin çeşitli kanunlara dayanarak kurdukları tarımsal amaçlı kooperatif ve birliklerin faaliyetlerinin tarım politikaları doğrultusunda desteklenmesini ve yönlendirilmesini, ilgili bakanlık ve kuruluşlarla işbirliği içinde yapmaya Bakanlık yetkilidir." kuralına; "Sözleşmeli üretim" başlıklı 13. maddesinde, "Bakanlık, tarım sektöründe sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli düzenlemeleri yapar. Sözleşmeli üretimi özendirmek üzere üreticilere, bu Kanunla belirtilen desteklerin verilmesinde öncelik tanınır." kuralına yer verilmiştir.
5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu'nun 5. maddesinde ise, birliklerin görev ve faaliyetleri belirlenmiştir.
24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmeliğin "Depo faaliyetleri" başlıklı 41. maddesinde, "(1) Depolar toptan veya perakende olarak doğrudan son kullanıcıya satış yapamaz.,
(2) Depolar, veteriner biyolojik ürün dışındaki ürünleri sadece aşağıda belirtilen mahallere dağıtabilir;
a) Eczaneler,
b) Perakende satış izni olan veteriner muayenehane, poliklinik ve hastaneler,
c) Diğer ecza depoları,
(3) Bakanlık, hayvan sağlığı hizmeti veren, hayvan yetiştiren veya hayvancılıkla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, veteriner hekimlerinin raporuna istinaden, ihale yoluyla depolardan ürün teminine izin verebilir.
(4) Kamuya ait olanlar da dahil olmak üzere hayvan sağlığı hizmetlerini, bünyesinde tam zamanlı istihdam ettiği veteriner hekimlerle sağlayan hayvancılık işletmeleri, Bakanlığın izni şartıyla, depolardan ürün temin edebilir. Ancak bu ürünler, sadece işletmenin sahip olduğu hayvanlara uygulanabilir. İşletmeler herhangi bir gerekçe ile bu ürünleri başka kişilere satamaz, dağıtamaz. Bu fıkra ile ilgili hususlar Bakanlıkça belirlenerek Bakanlık internet sayfasında yayınlanır.
(5) Bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrasında belirtilen alımlarda, ürünlerin muhafazası ile ilgili tüm sorumluluk alıcıya aittir.
(6) Depolar, bu Yönetmelik kapsamındaki ürünleri, satmak ya da dağıtmak amacıyla ruhsat/izin verilmemiş gerçek veya tüzel kişilere satamaz, dağıtamaz.
(7) Veteriner biyolojik ürünlerin satışı, muhafazası ve naklinde aşağıdaki esaslara uyulur.
a) Pazarlama izni sahibi ve veteriner ecza deposu, veteriner biyolojik ürünü; sadece veteriner ecza depoları, perakende satış izni bulunan hayvan hastaneleri, veteriner hekim poliklinik ve muayenehaneleri, üçüncü fıkraya göre izin almış kamu kurumları ile dördüncü fıkraya göre izin alan hayvancılık işletmelerine dağıtabilir.
...
d) Bakanlıktan izin alan hayvancılık işletmelerinde, veteriner biyolojik ürünler sadece işletmeye ait hayvanlara uygulanabilir. Uygulama işletme bünyesinde istihdam edilen veteriner hekim veya yardımcı sağlık personelince uygulanabilir.
...
(Dava konusu düzenlemenin yayımlandığı tarihte yürürlükte olan haliyle) f) Perakende satış izinli yerler, aşı ve serum gibi veteriner biyolojik ürünler ile invivo test antijenlerini hayvancılık işletmelerine, hayvan sahiplerine veya yetiştiricilerine satamaz ve teslim edemez, bu ürünler için reçete düzenlenmez. Ürünler sadece perakende satış izinli yerdeki veteriner hekim veya yardımcı sağlık personeli tarafından uygulanabilir. Veteriner biyolojik ürünün uygulama sonrasında il müdürlüğünden temin edilen makbuz düzenlenerek, ilgili sayfanın bir nüshası hayvan sahibine teslim edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan Kanun hükümlerine dayanılarak, kanatlı hayvan eti üretiminde entegre firma ile üretici/üretici örgütü arasındaki sözleşmeli üretimin belirli usul ve esaslar çerçevesinde düzenlenerek, üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması, standartlara uygun ürün elde edilmesi ve plânlı üretim yapılmasına yönelik firma ile üreticinin uyması gereken kuralları belirlemek amacıyla hazırlanıp, 27/10/2017 tarihli ve 30223 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, firmanın, bu Yönetmelik hükümlerine göre üretici/üretici birliği ile sözleşme akdeden; civciv, yem temini, veteriner hizmetleri, kesimhane ve son kullanıcı ürün pazarlaması gibi faaliyetleri yürüten gerçek veya tüzel kişiliği haiz entegre firmaları; sözleşmeli üretimin, Bakanlık Hayvan Kayıt Sistemine kayıtlı, kanatlı yetiştiriciliğine uygun teknik ve sağlık şartlarını haiz kümesleri bulunan üreticiler/üretici birlikleri ile firma arasında, civciv, yem, aşı, ilaç, veterinerlik hizmetleri gibi ana üretim girdileri firma tarafından karşılanan, karşılıklı menfaatlerin korunduğu bir sözleşmeye dayanılarak yapılan canlı kanatlı hayvan üretimini; ürünün, sözleşmeye konu, kanatlı eti üretimi amacıyla yetiştirilen kanatlı hayvanı ifade ettiği düzenlenmiş; Yönetmeliğin "Yükümlülükler" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Ürünün mülkiyeti firmaya aittir. Ürünün yetiştirme dönemi sonunda firmaya teslim edilmemesi, noksan teslim edilmesi, gizlenmesi, satılması veya üçüncü şahıslara devri gibi hallerde doğacak bütün zarardan üretici sorumludur." düzenlemesine; dava konusu (ç) bendinde, "Biyogüvenlik önlemleri konusunda ilgili mevzuata uyulması kaydıyla; yükleme, taşıma, aşı, ilaç, veterinerlik, dezenfeksiyon hizmetleri uygulama bedelleri firma tarafından karşılanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının dava konusu (ç) bendinin incelenmesi:
Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması, standartlara uygun ürün elde edilmesi ve plânlı üretim yapılması amacıyla kanatlı hayvan eti üretimi yaptıran entegre firmalar ve bu firmalara sözleşmeli olarak üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler veya temsil yetkisine sahip üretici birlikleri arasında akdedilen bakım ve yetiştirmeye ilişkin sözleşmeli üretim ile ilgili usul ve esaslar düzenlenmektedir.
Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleriyle canlı kanatlı hayvan sözleşmeli üretiminin; civciv, yem temini, veteriner hizmetleri, kesimhane ve son kullanıcı ürün pazarlaması gibi faaliyetleri yürüten gerçek veya tüzel kişiliği haiz entegre firmalar ile Bakanlık Hayvan Kayıt Sistemine kayıtlı, kanatlı yetiştiriciliğine uygun teknik ve sağlık şartlarını haiz kümesleri bulunan üreticiler/üretici birlikleri arasında, civciv, yem, aşı, ilaç, veterinerlik hizmetleri gibi ana üretim girdileri firma tarafından karşılanan, karşılıklı menfaatlerin korunduğu bir sözleşme ile yapılacağı belirtilmektedir.
Dava konusu düzenleme incelendiğinde, sözleşmeli kanatlı hayvan eti üretiminde, biyogüvenlik önlemleri konusunda ilgili mevzuata uyulması kaydıyla; yükleme, taşıma, aşı, ilaç, veterinerlik, dezenfeksiyon hizmetleri uygulama bedellerinin firma tarafından karşılanacağının düzenlendiği, esasen Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında imzalanacak sözleşme uyarınca üretilecek ürünlerin mülkiyetinin firmaya ait olduğuna ilişkin düzenleme göz önüne alındığında, mülkiyeti firmaya ait olan ürünlerin masraflarının da firma tarafından karşılanmasının dava konusu düzenleme ile ulaşılmak istenilen amaca uygun olduğu görülmektedir. Nitekim Yönetmelikte yer alan sözleşmeli üretim tanımında da civciv, yem, aşı, ilaç, veterinerlik hizmetleri gibi ana üretim girdilerinin firma tarafından karşılanacağına yer verilmiştir.
Öte yandan, her ne kadar davacı tarafından, ilaç satışı yasak olan firmalara dava konusu düzenleme ile ilaç satış yetkisi verildiği ve firmalar tarafından ilaç temininin ne şekilde yapılabileceğine de yer verilmediği ileri sürülmekteyse de; dava konusu düzenleme ile firmaların üreticilere ilaç satışı yapmasının öngörülmediği, yukarıda da açıklandığı üzere dava konusu düzenleme ile firmaların, üretime konu ve mülkiyetlerinde olan ürün ile ilgili aşı, ilaç, veterinerlik, hizmetleri uygulama bedellerini karşılaması gerektiğinin düzenlendiği söz konusu uygulamanın ise 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanun'u ile Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik uyarınca kural olarak yetkili perakende satış izni olan veteriner muayenehane, poliklinik ve hastanelerde yapılmak zorunda olduğu görüldüğünden, davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir.
Bununla birlikte, Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca, hayvan sağlığı hizmetlerini, bünyesinde tam zamanlı istihdam ettiği veteriner hekimlerle sağlayan hayvancılık işletmelerinin, Bakanlığın izni şartıyla, depolardan ürün temin edebileceği, bu ürünleri, sadece işletmenin sahip olduğu hayvanlara uygulayabileceği, işletmelerin herhangi bir gerekçe ile bu ürünleri başka kişilere satamayacağı ve dağıtamayacağı da açıktır.
Bu itibarla, Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının dava konusu edilen (ç) bendinde, hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 19/04/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.