Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2017/5569 E. , 2020/6361 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/5569
Karar No : 2020/6361
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı yanında davaya katılan …'ın Antalya Barosu levhasına yeniden avukat olarak yazılmasına ilişkin Antalya Barosu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının bir daha görüşülmek üzere Adalet Bakanlığınca geri gönderilmesi üzerine önceki kararda ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; memnu hakların iadesi kararı, ister Türk Ceza Kanunundan ister özel bir yasadan kaynaklansın kamu hizmetlerinden yasaklanma, memuriyetten mahrumiyet, seçme ve seçilme hakkından yoksun kılınma gibi temel hak ve özgürlükler alanındaki ehliyetsizlikleri gelecek için ortadan kaldıran ve ilgiliye kullanılması menedilen hakları kullanma yetkisi bir karar mahiyetinde olduğu, gerek 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53. maddesi gerekse 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 13/A maddesi bir arada değerlendirildiğinde, yasaklanmış hakların geri verilmesinde özel bir usulün öngörülmediği, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtildiği üzere, infazın tamamlanmasıyla mahkumiyete dayalı olarak yasaklanmış olunan hakların kendiliğinden kullanılmasının mümkün olduğu, bu durumda, müdahilin Avukatlık Kanununun 5/1-a bendi kapsamında kalan ehliyetsizlik halinin, memnu hakların iadesi kararıyla birlikte sona erdiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı Adalet Bakanlığınca diğer iddiaların yanı sıra 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-b maddesinde yer alan "kesinleşmiş bir disiplin kararı sonucunda hakim, memur veya avukat olma niteliğini kaybetmiş olmak" hükmü nedeniyle müdahil avukatın, avukatlık mesleğine kabul olamayacağı öne sürülmekte ise de; müdahil avukatın kesinleşmiş mahkumiyet kararı nedeniyle 1136 sayılı Kanunun 5/1-a maddesi uyarınca meslekten çıkarılmasına ve baro kaydının silinmesine karar verildiğinden, İdare Mahkemesi kararında yer alan gerekçelerle Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a bendindeki engel hal ortadan kalktığından meslekten çıkarılmasına ilişkin disiplin kararının da dayanağının kalmadığı, bu nedenle ilgilinin baro levhasına avukat olarak yazılmasına 5/1-b bendi yönünden de engelinin bulunmadığı gerekçesi eklenerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Resmi evrakta sahtecilik ve güveni kötüye kullanma suçlarından mahkumiyeti bulunan müdahilin, meslekten çıkarılmasına ve bir daha yazılmamak üzere baro levhasından kaydının silinmesine karar verildiği, resmi evrakta sahtecilik suçuna ilişkin olarak … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile güveni kötüye kullanma suçuna ilişkin olarak da ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile memnu hakların iadesine karar verildiği, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 13/A maddesi uyarınca verilmiş memnu hakların iadesi kararı bulunduğundan müdahilin Avukatlık Kanununun 5/1-a maddesinde düzenlenen hak yoksunluğunun bulunmadığı, ancak resmi evrakta sahtecilik suçuna ilişkin olarak verilen meslekten çıkarma ve bir daha yazılmamak üzere baro levhasından silinmesine ilişkin kararlar hukuken varlığını koruduğu sürece Avukatlık Kanunu'nun 5/1-b bendinden kaynaklanan ehliyetsizliğinin devam ettiği, öte yandan Avukatlık Kanununun levhaya yeniden yazılma hakkını düzenleyen 73. maddesine göre de anılan Kanunun 74. maddesi uyarınca baro levhasından kaydı silinen bir avukatın yeniden levhaya yazılması mümkün bulunmadığından kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Müdahil avukat hakkında resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin olarak ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile memnu hakların iadesine karar verildiği, mahkumiyet kararına dayanılarak verilen meslekten çıkarma cezasının dayanağının ortadan kalktığı, bu nedenle ilgilinin Avukatlık Kanunu'nun 5/1-b bendi yönünden ehliyetsizliğinin bulunmadığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.
3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.
6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, müdahilin, ... Barosuna kayıtlı avukat olarak görev yapmakta iken ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile "resmi evrakta sahtecilik ve görevi ihmal" ve ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile "hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma" suçlarından mahkumiyetine karar verilmesi üzerine, … Ağır Ceza Mahkemesi'nin kararına konu eylemi nedeniyle Mersin Barosu Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile 3 ay süreyle işten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, ... Ağır Ceza Mahkemesi kararına konu eylemi sebebiyle de Mersin Barosu Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile meslekten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, öte yandan Baro Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a ve 74. maddeleri uyarınca ruhsatnamesinin geri alınarak iptaline ve adının bir daha yazılmamak üzere baro levhasından silinmesine karar verildiği ve bu kararların kesinleştiği, resmi evrakta sahtecilik
suçuna ilişkin olarak ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile güveni kötüye kullanma suçuna ilişkin olarak da ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile memnu hakların iadesine karar verilmesi üzerine 24/03/2015 tarihli dilekçe ile baro levhasına yeniden kayıt başvurusunda bulunduğu, Antalya Barosu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile müdahilin baro levhasına yeniden yazılmasına karar verildiği, bu kararın Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla uygun bulunduğu, kararın bir daha görüşülmek üzere Adalet Bakanlığınca geri gönderilmesi üzerine Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla önceki kararda ısrar edilmesi üzerine Adalet Bakanlığı tarafından bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, yasaklanmış haklarının geri verilmesine karar verildiğinden bahisle baro levhasına yeniden kaydının yapılması istemiyle yapılan başvuru üzerine müdahilin baro levhasına yazılmasının uygun bulunmasına dair kararda ısrar edilmesine ilişkin işleme karşı açılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyiz kanun yoluna başvurulabilecek davaların tahdidi olarak sayıldığı 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davası" olarak nitelendirilemeyeceği, nitekim dava konusu işlemin müdahilin mesleki statüden çıkarılmasına yahut baro levhasından kaydının silinmesine yönelik tesis edilen bir işlem olmadığı, mesleki statünün Mersin Barosu Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile baro levhasından kaydının silinmesi işleminin ise Baro Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile daha önce tesis edildiği, uyuşmazlığın ise, mesleki statünün kaybedilmesine neden olan hukuki durumun yasaklanmış hakların geri verilmesine yönelik karar ile ortadan kaldırılarak baro levhasına yeniden yazılması talebinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- Davacı Adalet Bakanlığı'nın temyiz isteminin incelenmeksizin reddine,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
Kesin olarak, 31/12/2020 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:...c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları, ..." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün incelenmesinden, belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma işlemlerinin ilgili meslek, görev veya statü ile ilişkiyi süresiz olarak kesme niteliğine sahip işlemler olduğu, Kanun metninden maddede sayılanlar ile birlikte bu sonucu doğuran her türlü işlemin temyize tabi olduğu anlaşılmaktadır.
Olayda, Avukatlık Kanunu'nun 135/5 ve 136/1. maddeleri uyarınca meslekten çıkarılan ve aynı Kanunun 74. maddesi uyarınca ruhsatnamesi iptal edilerek bir daha yazılmamak üzere baro levhasından kaydı silinen müdahilin, yasaklanmış haklarının geri verilmesine karar verildiğinden bahisle baro levhasına yeniden kaydının yapılması istemiyle yapılan başvuru üzerine baro levhasına yazılmasının uygun bulunmasına dair kararda ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararına karşı açılan davanın, 2577 sayılı Kanunun 46/1-c bendi kapsamında bulunduğu, bu nedenle … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararına karşı temyiz kanun yolunun açık olduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacı Adalet Bakanlığı'nın temyiz isteminin esası görüşülerek bir karar verilmesi gerektiğinden, istemin incelenmeksizin reddine yönelik verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz.