Danıştay 2017/557 Esas 2020/5082 Karar

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2017/557 E.  ,  2020/5082 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/557
Karar No : 2020/5082
DAVACI : ...
DAVALI : ...Kurulu / ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle tazminine karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, usulüne uygun soruşturma yapılmadığı, savunma hakkı tanınmadığı, adil yargılanma hakkı ve masumiyet karinesi ilkesinin ihlal edildiği, işlemin Anayasa, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve 6087 sayılı Kanun'a aykırı tesis edildiği, kararda kendisiyle ilgili somut bilgi, belge ve gerekçeye yer verilmediği, işlemin tüm unsurları yönünden hukuka aykırı olduğu iddia edilmiştir.
Öte yandan, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edilerek, anılan hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Dava dilekçesinin usule aykırılıklar yönünden incelenerek tespit edilmesi halinde davanın öncelikle usul yönünden reddi gerektiği, öte yandan dava konusu kararın amacının Türk yargı sistemini tamamen ele geçirmeyi hedefleyen ve bu amaç doğrultusunda hareket eden illegal bir yapının bu amaca ulaşmasının önlenmesi ile Türk yargısının bağımsızlığının ve tarafsızlığının korunması olduğu ve yargı mensuplarına olağan dönemde uygulanan 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ve 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun ilgili hükümlerine değil Anayasa'nın 120. ve 121. maddeleri ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu çerçevesinde yürürlüğe konulan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesine dayanılarak tesis edildiği, disiplin cezası niteliğinde olmayıp "göreve son" müessesesinin bir örneği olduğu, bu şekilde göreve son verme halinde zorunlu olmamasına rağmen ilgililere savunma haklarını kullanabilmeleri için 6087 sayılı Yasa'nın 33. maddesi uyarınca yeniden inceleme başvurusunda bulunma imkanı tanındığı, davacı hakkında tesis edilen karar ile ilgili olarak kişiselleştirmenin yapıldığı, dava konusu kararın hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, davacı tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (6749 sayılı Kanun ile kanunlaşan) 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm özlük haklarının en yüksek mevduat faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
Davacının ileri sürdüğü usulü itirazlar yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi.
Anayasanın 138. maddesinde, "Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.", 139. maddesinde, "Hakimler ve savcılar azlolunamaz.... Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır.", 140. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Hakim ve savcıların nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, görevlerinin ve görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştirilmesi, haklarında disiplin kovuşturması açılması ve disiplin cezası verilmesi, görevleriyle ilgili veya görevleri sırasında işledikleri suçlarından dolayı soruşturma yapılması ve yargılanmalarına karar verilmesi, meslekten çıkarmayı gerektiren suçluluk veya yetersizlik halleri ve meslek içi eğitimleri ile diğer özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir.", Hakimler ve Savcılar Kurulu başlıklı 159. maddesinin 8. fıkrasında, "Kurul, ... meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar; Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar; ayrıca, Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirir.", bu maddenin 10. fıkrasında ise, "Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz." hükümlerine yer verilmiştir.
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun "Hakimlik ve savcılık görevlerinin sona ermesi" başlıklı 53. maddesinde, " Hakim ve savcıların: a) Bu Kanun hükümlerine göre meslekten çıkarılmaları veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilmesi, b) Haklarında soruşturma ve kovuşturma bulunması halleri hariç olmak üzere, mesleğe alınma koşullarından herhangi birini taşımadıklarının sonradan anlaşılması, c) Görevdeyken, 8 inci maddenin (a), (d) ve (g) bentlerinde yazılı niteliklerden herhangi birini kaybetmeleri, d) Meslekten çekilmeleri veya çekilmiş sayılmaları, e) İstek, yaş haddi veya malullük nedenlerinden biriyle emekliye ayrılmaları, f) Ölümleri, hallerinde görevleri sona erer." hükmü yer almıştır.
6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun "Kurulun görevleri" başlıklı 4. maddesinin; hakim ve savcılarla ilgili olarak (b) fıkrasının 6. bendinde, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, 7. bendinde, disiplin cezası verme, 8. bendinde de görevden uzaklaştırma işlemlerini yapmak Kurulun görevleri arasında sayılmış, "Genel Kurulun Oluşumu ve Görevleri" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkranın (ı) bendinde de, 4. maddenin anılan bentlerindeki düzenlemelere Genel Kurulun görevleri arasında yer verilmiş, 33. maddesinde ise, Genel Kurulun veya dairelerin, meslekten çıkarma cezasına ilişkin kesinleşmiş kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulabileceği, diğer kararlarının yargı denetimi dışında olduğu, meslekten çıkarma kararlarına karşı açılan iptal davalarının ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görüleceği hükme bağlanmıştır.
15/7/2016 günü başlatılan darbe girişimi üzerine; kamu düzeni ve güvenliği açısından Anayasa’nın 120. maddesi ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu çerçevesinde; Milli Güvenlik Kurulunun Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi yönündeki 20/7/2016 tarihli ve 498 sayılı tavsiye kararı üzerine, toplanan Bakanlar Kurulu'nca ülke genelinde olağanüstü hâl ilan edilmesine karar verilmiş, bu karar Türkiye Büyük Millet Meclisinde onaylanarak 21/7/2016 tarihli ve 29777 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununun 4. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunca 22/7/2016 tarihinde kararlaştırılan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname 23/7/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş, "Yargı mensupları ile bu meslekten sayılanlara ilişkin tedbirler" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen Anayasa Mahkemesi üyeleri hakkında Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun salt çoğunluğunca; Yargıtay daire başkanı ve üyeleri hakkında Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunca; Danıştay daire başkanı ve üyeleri hakkında Danıştay Başkanlık Kurulunca; hâkim ve savcılar hakkında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulunca ve Sayıştay meslek mensupları hakkında Sayıştay Başkanının başkanlığında, başkan yardımcıları ile Sayıştay Başkanı tarafından belirlenecek bir daire başkanı ve bir üyeden oluşan komisyonca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir." şeklinde düzenleme yapılmış ve bu Kanun Hükmünde Kararname, 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmıştır.
7075 sayılı Kanun ile kanunlaşan ve 23/1/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 11inci maddesiyle, 22/7/2016 tarih ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin birinci fıkrası ile 18/10/2016 tarih ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilenlerin, kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştaya dava açabileceği hükmü getirilmiştir.
Davaya konu Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, ilgililerin mesleğe kabulleri ile başlayan, eğitim merkezi ve Türkiye Adalet Akademisindeki faaliyetleri, hizmet içi eğitim ve yabancı dil eğitimlerine katılımlarına, yurtdışına gönderilmelerine, özel yetkili savcılıklara veya mahkemelere yahut idari görevlere atanmalarına ilişkin bilgiler ile bu görevlendirmelerde ve yine bir silah olarak kullanılan özel yetkili mahkemelere hâkim veya unvanlı olarak, Teftiş Kurulu Başkanlığına, başkan, başkan yardımcısı veya müfettiş olarak, idari kurumlara tetkik hâkimi, daire başkanı veya yardımcısı, genel müdür veya yardımcısı v.s. şeklinde yapılan atamalarda dikkate alınan kriterler, özlük dosyalarındaki bilgi ve belgeler, sosyal medya hesaplarındaki paylaşımları, ilgililer hakkında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna intikal eden şikâyet, ihbar, inceleme ve soruşturma dosyaları ile bu dosyalar hakkında verilen kararlar, mahallinde yapılan araştırmalar, FETÖ/PDY terör örgütü ile ilintili dosyalarda görev alan hâkim ve Cumhuriyet savcılarının bu dosyalarda yapmış oldukları işlemler ve verdikleri kararlar, örgüt mensuplarının haberleşme için kullandıkları şifreli programlarda yer alan kayıtlar, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun FETÖ/PDY mensubu oldukları Emniyet Genel Müdürlüğü terörle mücadele birimlerince düzenlenen raporlarla sabit olan örgüt üyeleri hakkında tayin ettiği disiplin cezaları ve muhalefet şerhleri, sosyal çevre bilgileri, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığından temin edilen bilgi ile belgeler, ilgililer hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturmanın niteliği ve isnat edilen suçlamalar ile gözaltı ve tutuklama kararları, soruşturma kapsamında ifadelerine başvurulan hâkim ve Cumhuriyet savcılarının ifade ve sorgu tutanakları, itirafçıların beyanları birlikte dikkate alınarak, ekli listede yer alan hâkim ve Cumhuriyet savcılarının 667 sayılı KHK’nın 3 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrası kapsamında FETÖ/PDY örgütü ile iltisak ve irtibatlarının olduğu sabit görüldüğünden, adı geçenlerin, 667 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesi uyarınca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve ayrı ayrı olmak üzere meslekten çıkarılmalarına karar verilmiştir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ...tarih ve ... sayılı kararında ismi yer alan davacının ve meslekten çıkarılan diğerlerinin yeniden incelenme talepleri de anılan Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararıyla ayrı ayrı reddedilmiştir.
667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesinde, yargı mensuplarının meslekten çıkarılmasının gerekçesi olarak, Anayasa'ya, kanunlara ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm vermekle yükümlü olan yargı mensuplarının bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleriyle hiçbir biçimde bağdaşmayacak yapılanmaların içine girmeleri ile örgüt hiyerarşisi içerisinde ve ideolojik bağlılıkla hareket etmelerinin, Anayasal bir hak olan adil yargılanma hakkının önündeki en büyük engel olduğu ve nihayetinde yargıya olan güvene zarar verdiği ifade edilmiştir.
6749 sayılı Kanun ve 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Yargı mensupları ile bu meslekten sayılanlara ilişkin tedbirler” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında, genel olarak “terör örgütlerine” veya “Milli Güvenlik Kulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplar”dan söz edilmekle birlikte, 667 sayılı KHK’nın genel gerekçesi ile madde gerekçesinde “FETÖ/PDY” maddede sayılan “terör örgütü, yapı, oluşum veya gruplar” arasında belirtilmiş ve anılan maddeye göre meslekten çıkarma tedbirinin uygulanabilmesi için sözkonusu bağın yapıya, oluşuma veya gruba üyelik veya mensubiyet şeklinde olması zorunlu olmayıp irtibat ya da iltisak şeklinde olması da yeterli görülmüştür.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/9/2017 tarih, 2017/16-956 esas ve 2017/370 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen, Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 24/4/2017 tarih, 2015/3 esas, 2017/3 karar sayılı kararında, Bylock iletişim sisteminin FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarının kullanmaları amacıyla oluşturulan ve münhasıran bu suç örgütünün bir kısım mensupları tarafından kullanılan bir ağ olması nedeniyle; örgüt talimatı ile bu ağa dahil olunduğu ve gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla kullanıldığı ve kişinin örgütle bağlantısını gösteren delil olacağı kabul edilmiştir.
Davacı tarafından dava konusu işlemin savunması alınmadan tesis edildiği ileri sürülmekte ise de, savunma alınmadan meslekten çıkarmanın usul güvencesi sağlayan adil yargılanma hakkının sağladığı güvencelere aykırılık oluşturabilecek ise de, adil yargılanma hakkı, yargılamanın bütünü anlamında bir incelemeyi gerekli kıldığından daha önceki bir safhada savunma alınma yoluna gidilmemesi şeklinde gerçekleşmiş bir eksikliğin yargılama süreci içinde giderilmesinin mümkün olması, diğer taraftan olağanüstü hâli gerekli kılan durum ile 667 sayılı KHK’nın amacı ile 3. ve 4. maddelerinde yargı mensupları ile kamu görevlilerine ilişkin düzenlenen tedbirlerin kapsamı ve içeriği dikkate alındığında, 667 sayılı KHK'de öngörülen meslekten veya kamu görevinden çıkarmanın, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen diğer yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan, geçici olmayan ve nihai sonuç doğuran “olağanüstü tedbir” niteliğini taşıması ve davaya konu Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının, disiplin hukukuna ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektiren meslekten çıkarma cezası niteliğinde bulunmaması karşısında böyle bir iddiaya da itibar edilemez.
Yargıç ve savcıların kararlarının normatif kurallara ve hukuka uygun olması, gerekçelerinin hukuk alemini tatmin etmesi kuşkusuz çok önemlidir. Ancak bir o kadar önemli husus da bir bütün olarak yargı camiasının özellikle de yargı mensuplarının kamuoyunda bıraktıkları intibadır. Toplumda adalete güven ve inancın artmasında meslek mensuplarının isabetli kararlarının yanında vakur ve tarafsız duruşlarının katkısı yadsınamaz bir realitedir.
Anayasaya, kanunlara ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm vermekle yükümlü olan yargı mensuplarının, bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleriyle hiçbir biçimde bağdaşmayacak yapılanmaların içine girerek örgüt hiyerarşisi altında ideolojik bağlılıkla hareket etmelerinin, Anayasal bir hak olan adil yargılanma hakkının önündeki en büyük engel olduğu ve nihayetinde yargıya olan güvene zarar verdiği kuşkusuzdur.
Dosya içeriğinden ve davalı idarece sunulan CD'lerin incelenmesinden; davacının kullandığı açık ve sabit olan GSM hattı üzerinden FETÖ/PYD Silahlı Terör Örgütü mensuplarının kendi aralarında gizlice haberleşmek üzere kullandıkları Bylock isimli programın kullanıcısı olduğu, dinlenen çok sayıda tanık ve etkin pişmanlık hükümleri kapsamında verilen şüpheli ifadeleri ile teşhislere göre davacının eğitim öğretim yıllarından itibaren bu yapının içinde bulunduğu, örgüte ait öğrenci evlerinde kaldığı ve aynı anda çok sayıda bu tür evlerin sorumluluğunu üstlenerek örgüt hiyerarşisi içinde yer aldığı, örgütün yargı teşkilatı içinde yerleşmek ve etkin olmak amacıyla yargı teşkilatına hakim ve savcı sokmak için oluşturduğu hakim-savcı sınavlarına hazırlık evlerinde kaldığı, bu evlerin de sorumluluğunu üstlendiği, örgüt içinde '...' kod adı ile tanındığı ve yine örgüt mensubu olduğu iddia edilen eşi ile katolog evliliği yaptığının örgüt içinde bilindiği gibi hususların sabit olduğu, böylece davacının örgüt içinde aktif konumda bulunarak terör örgütü ile organik bağ kurmak suretiyle üzerine atılı bulunan eylemin sabit görüldüğü, ayrıca bu eylemi nedeniyle yargılandığı .... Ağır Ceza Mahkemesinin E:..., K:...sayılı kararıyla da 7 yıl 6 Ay hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedildiği ve kararında istinaf incelemesinden esastan reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, tanık/şüpheli ifadeleri ile davacı ile ilgili FETÖ/PDY terör örgütü üyelerinin aralarında iletişimi sağlamak amacıyla kullanılan bylock programına ilişkin tespitler ve her ne kadar kesinleşmemiş olmakla birlikte davacı hakkında silahlı terör örgütüne (FETÖ/PDY) üye olma suçuyla açılan kamu davasında, suçu sabit görülerek hapis cezasıyla cezalandırılmasına hükmedildiği de dikkate alındığında, davacının FETÖ/PDY örgütü ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle tesis edilen davaya konu Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının, davacıyla ilgili kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Davanın, dava konusu Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararı nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemine ilişkin kısmına gelince;
Söz konusu Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararının davacıya ilişkin kısımında hukuka aykırılık bulunmaması karşısında, bu karar nedeniyle davacının özlük ve parasal haklardan yoksun kaldığından söz edilemeyeceğinden ortada tazmini gereken bir hak da bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usule ilişkin iddiaları yerinde; davacının 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesine yönelik Anayasa'ya aykırıIık iddiası ciddi görülmediğinden işin esasına geçildi, gereği görüşüldü:
A) MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ
1) Genel Olarak
Türkiye’de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde kaldırılmıştır.
23/07/2016 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti tarafından Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine, Türkiye’de 21/07/2016 tarihinde olağanüstü hâlin yürürlüğe girmesiyle birlikte başlayan süreçte, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)’nin 15. maddesinde görüldüğü şekliyle Sözleşme’den doğan yükümlülükler bağlamında daha az güvence sağlanabileceği belirtilerek derogasyon bildiriminde bulunulmuştur.
23/07/2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 sayılı KHK) 3/1. maddesi ile yargı mensupları ve bu meslekten sayılanlardan terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna MGK tarafından karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlerin meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalarına karar verileceği düzenlenmiştir. Anılan KHK, 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Kanun'la değiştirilerek kabul edilmiş, bu Kanun ise 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (685 sayılı KHK) ile 667 sayılı KHK'nın ilgili maddesi uyarınca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilen hâkim ve savcıların, kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda dava açabilecekleri düzenlenmiştir. 685 sayılı KHK, 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı Kanun'la değiştirilerek kabul edilmiş, anılan Kanun 08/03/2018 tarih ve 30354 sayılı (mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Nitekim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Kadriye Çatal/Türkiye (B. No: 2873/17, 07/03/2017) kararında, haklarında meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilen yargı mensupları için doğrudan Danıştayda iptal davası açma imkânının tanındığını belirterek Kadriye Çatal tarafından yapılan başvuruyu iç hukuk yollarının tüketilmemiş olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulmuştur.
2) Davacıya İlişkin Süreç
... tarih ve ... sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararıyla, yargı mensubu olarak görev yapmakta olan davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebi anılan Kurul tarafından ... tarih ve ... sayılı kararla reddedilmiştir.
Davacı tarafından meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararın iptali ile bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle tazmini talebiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Öte yandan davacının, ceza yargılaması sonucunda .... Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:...K:...sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üyelik suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Dairemizin karar verdiği tarih itibarıyla UYAP ortamında yapılan inceleme sonucu anılan mahkumiyet kararının kesinleşmediği görülmüştür.
B) İLGİLİ MEVZUAT
1) Anayasa
Anayasa’nın Başlangıç kısmında, Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu Millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasa'da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı belirtilmiş ve 176. maddesinde de Anayasa'nın dayandığı temel görüş ve ilkeleri belirten başlangıç kısmının, Anayasa metnine dâhil olduğu kuralı getirilmiştir.
Anayasa'nın 5. maddesi: "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."
Anayasa’nın 6. maddesi: “Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir.
Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organları eliyle kullanır.
Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz.”
Anayasa’nın 9. maddesi: "Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır."
Anayasa’nın 13. maddesi: “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”
Anayasa’nın 14. maddesi: “Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.
Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz...”
Anayasa’nın dava konusu kararların tesis edildiği tarihte yürürlükte olan hâliyle 15. maddesi: "Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir.
Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz."
Anayasa’nın 20. maddesinin birinci fıkrası: “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.”
Anayasa’nın 36. maddesi: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.
Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz."
Anayasa’nın 138. maddesinin birinci fıkrası: “Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.”
Anayasa’nın 139. maddesi: “Hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz.
Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır.”
Anayasa’nın 140. maddesinin ikinci fıkrası: “Hâkimler, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre görev ifa ederler.”
Anayasa’nın 159. maddesinin birinci fıkrası: “Hâkimler ve Savcılar Kurulu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar.”
Aynı maddenin sekizinci fıkrası: “Kurul, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar...”
2) AİHS
AİHS'in 6. maddesinin birinci fıkrası: "Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir. Karar alenî olarak verilir. Ancak, demokratik bir toplum içinde ahlak, kamu düzeni veya ulusal güvenlik yararına, küçüklerin çıkarları veya bir davaya taraf olanların özel hayatlarının gizliliği gerektirdiğinde veyahut, aleniyetin adil yargılamaya zarar verebileceği kimi özel durumlarda ve mahkemece bunun kaçınılmaz olarak değerlendirildiği ölçüde, duruşma salonu tüm dava süresince veya kısmen basına ve dinleyicilere kapatılabilir."
AİHS'in 8. maddesi: “Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.
Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir.”
AİHS'in 15. maddesi: "Savaş veya ulusun varlığını tehdit eden başka bir genel tehlike halinde her Yüksek Sözleşmeci Taraf, durumun kesinlikle gerektirdiği ölçüde ve uluslararası hukuktan doğan başka yükümlülüklere ters düşmemek koşuluyla, bu Sözleşme’de öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirler alabilir.
Yukarıdaki hüküm, meşru savaş fiilleri sonucunda meydana gelen ölüm hali dışında 2. maddeye, 3. ve 4. maddeler (fıkra 1) ile 7. maddeye aykırı tedbirlere cevaz vermez.
Aykırı tedbirler alma hakkını kullanan her Yüksek Sözleşmeci Taraf, alınan tedbirler ve bunları gerektiren nedenler hakkında Avrupa Konseyi Genel Sekreteri’ne tam bilgi verir. Bu Yüksek Sözleşmeci Taraf, sözü geçen tedbirlerin yürürlükten kalktığı ve Sözleşme hükümlerinin tekrar tamamen geçerli olduğu tarihi de Avrupa Konseyi Genel Sekreteri’ne bildirir."
3) Kanun
667 sayılı KHK'nın değiştirilerek kabul edilmesine dair 6749 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrası: “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen …hâkim ve savcılar hakkında hâkimler ve savcılar yüksek kurulu genel kurulunca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir. Bu kararlar, Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı ilgili kanunlarda yer alan hükümler uyarınca itiraz edilmesi veya yeniden inceleme talebinde bulunulması üzerine verilen kararlar da Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Görevden uzaklaştırılanlar veya görevlerine son verilenlerin silah ruhsatları ve pasaportları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilir.”
Üçüncü fıkrası: “Birinci fıkra uyarınca görevine son verilenler hakkında da 4 üncü maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır.”
Aynı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrası: “Birinci fıkra uyarınca görevine son verilenler bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler; görevinden çıkarılanların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri de sona ermiş sayılır. Bu fıkrada sayılan görevleri yürütmekle birlikte kamu görevlisi sıfatını taşımayanlar hakkında da bu fıkra hükümleri uygulanır...”

4) Etik İlkeler
Hâkimler ve savcılar Anayasa ve kanunlarla kendilerine verilen görev ve yetkileri, yazılı olsun ya da olmasın evrensel anlamda hâkim ve savcıları bağladığı hususunda kuşku bulunmayan etik kurallara tabi olarak yerine getirmelidirler.
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 27/06/2006 tarih ve 315 sayılı kararı ile benimsenmesine karar verilmiş ve Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce tüm hâkim ve savcılara genelge olarak duyurulmuş olan "Bangalor Yargı Etiği İlkeleri"nde bağımsızlık, tarafsızlık, doğruluk, dürüstlük, eşitlik, ehliyet ve liyakat korunan değerler olarak sayılmıştır. Yine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 10/10/2006 tarih ve 424 sayılı kararı ile benimsenmesine karar verilerek Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından tüm hâkim ve savcılara duyurulan Savcılar İçin Etik ve Davranış Biçimlerine İlişkin Avrupa Esasları “Budapeşte İlkeleri” de Bangalor İlkeleri ile benzer ilkeleri içermektedir.
Bangalor Yargı Etiği İlkelerinde hâkimin; herhangi bir yerden herhangi bir sebeple doğrudan ya da dolaylı olarak gelebilecek her türlü dış etki, rüşvet, baskı, tehdit ve müdahaleden uzak şekilde, olaylara ilişkin kendi değerlendirmesine dayanarak ve hukuka dair kendi vicdani anlayışı ile uygun biçimde yargı işlevini bağımsız olarak yerine getirmesi; mahkeme içerisinde ve dışında, halkın, hukukçuların ve dava taraflarının yargı ve hâkim tarafsızlığına duyduğu güveni koruyacak ve artıracak davranışlar içerisinde olması; sürekli kamu gözetiminin öznesi durumunda olan hâkimin, sıradan bir vatandaşın ağır olarak nitelendirebileceği kişisel sınırlamaları kabul etmek durumunda olduğu ve bunu özgürce ve kendi iradesiyle yapması, özellikle yargı vazifesinin onuruyla uyumlu bir tarzda davranması; diğer vatandaşlar gibi ifade, inanç, dernek kurma ve toplanma özgürlüğüne sahip olduğu ancak bu hakların kullanılmasında, yargı mesleğinin onurunu, yargının bağımsızlığını ve tarafsızlığını koruyacak şekilde davranması gerektiği hususları belirtilmiştir.
C) İNCELEME VE GEREKÇE
1) Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç
AİHS'in 15. maddesinde; savaş veya ulusun varlığını tehdit eden bir genel tehlike hâlinde devletlerin, durumun gerektirdiği ölçüde ve uluslararası hukuktan doğan başka yükümlülüklere ters düşmemek koşuluyla AİHS'te öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirler alabileceği belirtilmiştir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu tarafından yargı mensuplarının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararlar tesis edilirken ilgililere haklarındaki tespitler bildirilmek suretiyle karşı beyanda bulunma imkânı tanınmamış ise de AİHS'in 15. maddesi hükmü uyarınca ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlikeye karşı ivedi şekilde tedbir almak zorunluluğu çerçevesinde durumun gerektirdiği ölçüde kabul edilebilecek nitelikte olan bu hususun, yargılama aşamasında, hakkındaki tespitler bildirilerek ilgililerin bu tespitlere karşı beyanlarının alınması suretiyle giderilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmiştir.
Nitekim AİHM'e göre karar alma veya yargılama sürecinde daha alt aşamalarda yaşanan bazı usule ilişkin eksikliklerin sonraki aşamalarda telafi edilebilmesi mümkündür (Helle/Finlandiya, B. No: 20772/92, 19/12/1997, § 45; Monnell ve Morris/Birleşik Krallık, B. No: 9562/81, 9818/82, 2/3/1987, §§ 55-70).
Bu kapsamda, davalı idare tarafından dava konusu kararların gerekçesi olarak yargılama safahatında dava dosyasına sunulan tüm bilgi ve belgeler davacıya tebliğ edilmiş ve bu bilgi ve belgelere karşı etkin bir şekilde beyanda bulunma imkânı tanınmıştır.
Öte yandan hakkaniyete uygun yargılama hakkına ilişkin güvencelerin (silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin) sağlanması amacıyla Dairemizce görülmekte olan bu davalarda usul kuralları oldukça geniş yorumlanmıştır.
Dava konusu kararlara karşı dava açma süresi, yargı yolunun açıldığı 23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı KHK'nın yayımı tarihinden itibaren değil anılan KHK’nın TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilmesine dair 7075 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 08/03/2018 tarihinden itibaren başlatılmıştır.
Davacıların adli yardım talepleri, "yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimselerin taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması" şartının herhangi bir bilgi veya belgeyle (örneğin fakirlik ilmuhaberi) desteklenmesi beklenmeksizin kabul edilmiştir.
Bu kapsamda, davacının adli yardım istemi Dairemizin 18/12/2017 tarihli kararıyla kabul edilmiştir.
Duruşmalı dosyalarda, tedavi kurumlarında veya ceza infaz kurumlarında bulunan ve mazeretleri nedeniyle duruşmalara katılamayacak olan davacıların duruşmalara kolaylıkla katılabilmeleri, yargılamanın en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması için Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminden (SEGBİS) yararlanma imkânı sağlanmıştır.
06/01/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tebligat ve cevap verme" kenar başlıklı 16. maddesinde; dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örneği davalıya, davalının vereceği savunmanın davacıya, davacının ikinci dilekçesinin davalıya, davalının vereceği ikinci savunmanın da davacıya tebliğ edileceği düzenlenmiştir. Davalının ikinci savunmasında davacının cevaplandırmasını gerektiren hususların bulunması hâli dışında, davalının ikinci savunmasına karşı davacının cevap veremeyeceği, tarafların otuz günlük cevap verme süresinin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemeyecekleri kurala bağlanmıştır. Bununla birlikte davalı idarenin ek beyan dilekçelerinde veyahut Danıştay savcı düşüncesine cevap dilekçelerinde dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, davacıya tebliğ edilmiş ve dava dosyasına sunulan yeni bilgi ve belgelere karşı beyanlarını sunma imkânı sağlanmıştır.
Bu kapsamda, davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan 13/09/2018, 01/11/2018 ve 06/11/2018 tarihli ek beyan dilekçeleri Dairemizin 21/05/2020 tarihli ara kararı ile davacıya tebliğ edilerek cevap hakkını kullanabilmesi ve beyanlarını sunabilmesi için on (10) günlük süre tanınmıştır.
Aynı maddede, haklı sebeplerin bulunması hâlinde, taraflardan birinin isteği üzerine otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere otuz günlük cevap verme süresinin uzatılabileceği belirtilmiştir. Dairemizce talep edilmesi hâlinde taraflara otuz günü geçmemek üzere ek süre verilmiştir.
Bununla birlikte, AİHS’in ‘’Adil Yargılanma Hakkı’’ başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında herkesin medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili davasını makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahip olduğu düzenlemesi yer almıştır. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi de makul sürede yargılanma hakkını Anayasanın 36. maddesinde yer verilen adil yargılanma hakkının bir parçası olarak görmüştür (Gülseren Gürdal ve Diğerleri, B. No: 2013/1115, 05/12/2013, § 43). Anayasanın 141. maddesinin son fıkrasında da davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevleri arasında sayılmıştır.
AİHM kararları incelendiğinde; mahkemenin bir yargılamanın süresinin makul olup olmadığını incelerken her davanın kendi somut durumunu gözettiği ve davanın karmaşıklığı, başvuranların ve yetkili makamların yargılama sürecindeki davranışları ile ilgililer için davanın konusunun arz ettiği önem gibi kriterleri dikkate aldığı görülmüştür (Frydlender / Fransa, B. No: 30979/96, 27/6/2000, § 43, Yılmaz / Türkiye, B. No: 36607/06, 04/06/2019, §§ 32). Aynı şekilde Anayasa Mahkemesi de makul süre yönünden yaptığı incelemelerde, davanın karmaşıklığı, yargılamanın kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun davanın hızla sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususları, bir davanın süresinin makul olup olmadığının tespitinde göz önünde bulundurulması gereken kriterler olarak belirlemiştir (Güher Ergun ve Diğerleri, B. No: 2012/13, 02/07/2013, § 41-45, Gülseren Gürdal ve Diğerleri, B. No: 2013/1115, 05/12/2013, § 46).
Bu kapsamda; yargı mensuplarının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılması kararlarına karşı ilgililer tarafından genellikle işlem tesisinden sonra bu işlemlere karşı yargı yolu açık olmadığı halde altmış günlük dava açma süresi içinde Ankara İdare Mahkemelerinde ya da doğrudan Danıştay'da davalar açılmış ise de anılan işlemlere karşı ancak 23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı KHK'nın yayımı tarihinden itibaren Danıştay'da yargı yolunun açılmış olduğu anılan KHK ile kabul edildiğinden, bu davaların esastan incelenmesine Dairemiz tarafından bu tarihten itibaren başlanmıştır.
Bununla birlikte yukarıda aktarıldığı üzere gerek ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlikeye karşı ivedi şekilde tedbir almak zorunluluğu çerçevesinde olağanüstü şartlar altında tesis olunan işlemler nedeniyle açılan bu davaların karmaşık yapısına, gerekse hakkaniyete uygun yargılanma hakkına ilişkin güvencelerin (silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin) sağlanması amacıyla davalı idare tarafından dava konusu kararın gerekçesi olarak yargılamanın her safahatında dava dosyasına sunulan tüm bilgi ve belgelerin davacıya tebliğ edilmesi ya da davalı idarenin ikinci cevap dilekçesine karşı davacı tarafa ek süre verilerek cevap hakkı tanınması gibi geniş usuli uygulamalara rağmen bakılmakta olan bu dava mümkün olan en kısa süre içinde Dairemiz tarafından sonuçlandırılmıştır.
2) FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/09/2017 tarih ve E:2017/16.MD-956, K:2017/370 sayılı kararında; FETÖ’nün, paravan olarak kullandığı dini, din dışı dünyevi emellerine ulaşma hâline getiren; siyasi, ekonomik ve toplumsal yeni bir düzen kurma tasavvuruna sahip örgüt liderinden aldığı talimatlar doğrultusunda hareket eden; bu amaçla öncelikle güç kaynaklarına sahip olmayı hedefleyip güçlü olmak ve yeni bir düzen kurmak için şeffaflık ve açıklık yerine büyük bir gizlilik içerisinde olmayı şiar edinen; bir istihbarat örgütü gibi kod isimler, özel haberleşme kanalları, kaynağı bilinmeyen paralar kullanıp böyle bir örgütlenmenin olmadığına herkesi inandırmaya çalışarak ve bunda başarılı olduğu ölçüde büyüyüp güçlenen, bir yandan da kendi mensubu olmayanları düşman olarak görüp mensuplarını motive eden; “Altın Nesil” adını verdiği kadrolarla sistemle çatışmak yerine sisteme sahip olma ilkesiyle Devlete tabandan tavana sızan; bu kadroların sağladığı avantajlarla Devlet içerisinde belli bir güce ulaştıktan sonra hasımlarını çeşitli hukuki görünümlü hukuk dışı yöntemlerle tasfiye eden; böylece devlet aygıtının bütün alt bileşenlerini ünite ünite kontrol altına almayı ve sisteme sahip olmayı planlayıp ele geçirdiği kamu gücünü de kullanarak toplumsal dönüşümü sağlamayı amaçlayan; casusluk faaliyetlerini de bünyesinde barındıran atipik/suigeneris bir terör örgütü olduğu belirtilmiştir.
1970’li yıllardan itibaren özellikle, mülkiye, adliye, emniyet, millî eğitim ve TSK içerisinde kadrolaşmaya giden FETÖ liderinin vaaz, röportaj ve kitaplarında bulunan ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun anılan kararında da yer alan “Esnek olun, sivrilmeden can damarları içinde dolanın!”, "Bütün güç merkezlerine ulaşıncaya kadar hiç kimse varlığınızı fark etmeden sistemin ana damarlarında ilerleyin!", “Türkiye’deki devlet yapısı ölçüsüne göre bütün anayasal müesseselerdeki güç ve kuvveti cephemize çekeceğimiz ana kadar her adım erken sayılır. …bunca kalabalık içinde ben bu dünyayı ve düşüncemi sözde mahremiyet içinde anlattım. …sırrınız sizin sırrınızdır. Söylerseniz siz esir olursunuz.”, “Bir gün bana Ankara’da bin evimiz olduğunu söyleyin, devletin paçasından şöyle bir tutacağım, devlet uyandığında yapacağı hiçbir şey kalmayacak” şeklindeki sözleri bu suigeneris örgütün, Devleti ele geçirme gayretlerinin somut talimatları olarak ortaya çıkmıştır.
Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 08/06/2018 tarih ve E:2016/238, K:2018/128 sayılı kararında ise FETÖ'nün yargı yapılanmasına ilişkin şu tespitlere yer verilmiştir:
"Örgütün hakim, savcı yapılanması bölgelere ayrılmış olup ...bölgelerden sorumlu kişilere bölge abisi veya bölge ablası denilmektedir. Her bölgenin 8-10 evi kapsadığı, örgüt mensupları arasında farklı sohbet grupları ve bu gruplardan sorumlu örgüt imamı bulunmaktadır. ...Örgüt üyesi hakim, savcıların sicil numaralarına veya mesleğe başlama aşamasında, adalet akademisindeki dönemlerine göre ayrı ayrı devre ve sicil numarası içerisinde gruplandırmaların yapıldığı, T1, T2, T3, T4, T5 şeklinde belirli sicil aralıklarını kapsayan hakim, savcıların gruplandırılarak taşra ve devre yapılanması oluşturulmuştur. Her grupta kendi içerisinde hakim, savcı sayılarına göre 3-5 kişilik sohbet gruplarına ayrılmıştır. ...Örgüt tarafından örgüt üyesi ile yapılan görüşme sonrasında hakim, savcı olması kararlaştırılan örgüt üyeleri sınavlara hazırlanmak üzere örgüte ait Ankara’daki örgüt evlerinde sınava çalıştırılır. Bu örgüt evinin masraflarının örgüt tarafından karşılandığı ve sınava çalıştırılacak kişiler dışında başka kimsenin bu evlere giremediği anlaşılmıştır. Bu örgüt evlerinde hakimlik, savcılık sınavına girecek örgüt üyeleri sınavlara hazırlanmakta olup deneme sınavlarının yapıldığı ayrıca sınav sorularının örgüt tarafından yasal olmayan yollardan ele geçirilip bu evlerde sınavdan bir kaç gün önce örgüt mensubu abi veya ablalar tarafından örgüt üyelerine verilmiştir. Örgüt üyelerine cevapları işaretlenmiş soru kitapçıkları verilerek bunları ezberlemelerinin sağlandığı, bu şekilde örgüt üyelerinin sınavları kazanmalarının sağlandığı anlaşılmıştır. Yazılı sınavı kazanan örgüt üyeleri murakıplarca tekrar eve çağrılarak mülakat için hazırlanmakta mülakatta nasıl davranacaklarının öğretilmektedir. Ayrıca örgüt tarafından kendilerine referans bulunacağı veya kendilerinin referans bulmaları söylenmektedir. Mülakat sınavını kazanan ve hakim, savcı adayı olan örgüt üyeleri mülakattan sonra tekrar murakıplar tarafından örgüt evlerine çağrılarak staj aşamasında hangi evde kalacakları, ev sorumlularının kim olacağı anlatılarak, bu şekilde staja başlayan örgüt üyesinin staj döneminde de örgüt tarafından takibi yapılmaktadır. Staj aşamasında örgüt üyelerinin deşifre olmamaları için beşer kişilik gruplar halinde, masrafı örgüt tarafından karşılanan ev tutmaları sağlanmaktadır. Her ev için bir sorumlu tayin edilmektedir. Adaylık sürecini tamamlayıp ataması yapılan örgüt üyesi hakim, savcıların örgüt tarafından takibine devam edildiği, sürekli irtibat kurularak bunların örgüte bağlılıkları sağlanmaktadır. Ataması yapılan örgüt mensubu hakim, savcının ilk maaşlarının tamamı örgüt tarafından alınmaktadır. Daha sonraki aylarda ise bekarlardan %15, evlilerden %10, en az 3 çocuğu olanlardan ise %5 oranında himmet toplanmaktadır. Bekar olan örgüt mensubu hakim, savcıların örgüt için önemli stratejik kurumlarda görevli örgüt üyeleri ile veya aynı meslekteki örgüt üyeleri ile evlenmelerinin teşvik edildiği ve katalog evlilikler yaptırıldığı anlaşılmıştır...
Örgüt tarafından hakim, savcılara yönelik adaylık dahil tüm süreçlerde yabancı dil, yüksek lisans, doktora eğitimi, yurt dışı gezileri, mesleki ve kişisel programlar düzenlenmek suretiyle örgüt üyesi hakim, savcılar emsallerine göre daha donanımlı hale getirilmektedir. Örgüt mensupları hak etmedikleri halde yurt içi ve yurt dışı yüksek lisans ve doktora programlarına yerleştirilmişlerdir...
HSYK ve Ad[a]let Bakanlığı Teftiş Kurulunda görev yapan örgüt mensubu müfettişlerce yapılan teftişlerde örgüt üyesi olan hakim, savcılarla örgüt üyesi olmayan hakim, savcılar farklı muameleye tabi tutulmakta, örgüt üyesi hakim, savcılara hak etmedikleri halde yüksek notlar ve olumlu siciller verilmekte, örgüt üyesi olmayan hakim, savcılara ise vasat veya düşük notlar verilmekte, sicilleri bozulmaktadır.
Örgüt üyesi hakim ve savcılar görev yaptıkları yerlerde görevleri nedeniyle öğrendikleri önemli bilgiler ile soruşturma ve dava dosyalarında gördükleri örgüt için önem taşayabilecek konuları gerek adliye gerekse il veya ilçede önemli görevlerde bulunan kişiler ile ilgili topladıkları bilgileri toplantılarda örgüt sorumlusu abiye iletmektedirler. Menfi takip heyeti denilen bir grup tarafından örgüt üyelerinden toplanan bu bilgiler değerlendirilmekte, neticesine göre yapılacak işlemler kararlaştırılmaktadır...
Örgüt mensubu hakim, savcıların deşifre olmasının önüne geçmek amacıyla örgüt üyesi hakim, savcıların çocuklarını örgüte ait olan okullara göndermemelerine karar verilmesi halinde örgüt üyesi hakim, savcı çocuklarının eğitimleri ile ilgilenilmesi, ayrıca ideolojik eğitim verilmesi için eğitim birim adıyla ayrıca bir birim kurulmuştur. Bu birim sorumlusu Yargıtay Üyesi olarak görev yapan örgüt üyelerinden seçilmektedir...
Örgüt faaliyetlerinin bir çoğunda gizlilik esas alınmasına karşın örgüt tarafından HSYK seçimlerine verilen önemden dolayı bu dönemde örgüt mensuplarının deşifre olmayı göze alarak seçimlerde tüm il ve ilçeleri kapsayan adliye ziyaretleri, ev ziyaretleri ve yemek organizasyonları düzenlemişlerdir. Sözde bağımsız örgüt üyesi adaylarının seçim gezilerine birlikte katılmışlardır. Örgütün 2014 yılı HSYK üye seçimlerinde gerek YARSAV listesi, gerekse bağımsız aday adı altında aday göstererek yargı içerisinde alternatif bir yargı gücü kuracak şekilde örgütlü olduğu anlaşılmıştır..."
Öte yandan Dairemizde derdest olan dava dosyalarında yukarıda belirtilen tespitleri destekler mahiyette, FETÖ'nün niteliğine ilişkin aşağıdaki beyanların yer aldığı görülmüştür:
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan M.Ü.ye ait Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 21/10/2016 tarihli ek sorgulama tutanağı: “…Şunu söylemem gerekiyor ki cemaat farklı sınav evlerinde kalan şahısları birbiriyle tanıştırmaz. …Bu yapı sizi asla boşta bırakmaz, yani üniversiteden mezun olduğunuzda sınav çalışma eviniz hazırdır, sınavı kazanınca mülakat referans listeniz hazırdır, bunların her aşamasından sorumlu olan kişiler vardır. …Kural olarak bu yapı gizlilik üzerine kurulu olduğundan bir evde kalan diğer evde kalan kişileri tanımazdı. Ama biz bazen tanıştığımızda kimin bizden olduğunu hissediyor ve anlıyorduk. Biz staja başladıktan sonra bize yavaş yavaş tedbire riayet etmemiz hususu anlatılmaya başlandı. …bu yapıda ciddi bir hiyerarşi söz konusuydu. Ben maaşımın bekarken %15’ini, evlendikten sonra ise %10’unu cemaate himmet olarak verdim. …Evde kalan kişi sadece ev abisini tanır. Kıdemsiz birinin üst abileri tanıma şansı yoktur. Staj esnasında bize namazınızı gizli kılın gerekirse zorunlu hallerde namazlarınızı cem edin diyorlardı. Ramazan orucunuzu tutun ancak gerekirse oruç tutmuyormuş gibi davranın diyorlardı. Bunun haricinde önemli bir husus da bize evliliğin faziletleri anlatılıyordu. …Evlilikten sorumlu abi, evlendirmeyi düşündüğü erkeğe gelerek erkekten bir vesikalık fotoğraf ve bir CV ister, devamında bu CV’yi ve fotoğrafı bir havuza atardı. Aynı işlemi bayanlar için de yapıyorlardı. Devamında evlilikten sorumlu abi kendince uygun gördüğü eş adaylarını birbirleriyle tanıştırıyordu.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan A.A.ya ait Kilis Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünce düzenlenen 23/06/2017 tarihli şüpheli ifade tutanağı: “17-25 Aralık süreci sonrası örgütün sivil imamı Erdal kod adlı şahsın katıldığı …bir toplantıda sivil imam adlicilere hitaben ‘elinizde ...siyasal iktidara ilişkin yolsuzluk ihale usulsüzlüğü vs. gibi ses getirecek dosya varsa, bu tarz ses getirecek dosyaları bekletmeyin, hemen davasını açın.’ dedi. …Örgüt mensuplarının deşifre olmasını önlemek için tedbir ya da ruhsat diye tabir edilen yöntemler uygulanmaktaydı. Bu kapsamda örneğin; cuma namazına gitmememiz, adliyede namazları ima ile (göz ile) kılmamız, eğer mümkünse namaz vakti yetişiyorsa namazları cem ederek (birleştirerek) evde kılmamız, ramazan ayında eğer belli olacaksa oruç tutmamamız ve gerektiğinde alkol almamız talimatlandırılmıştı. …Bizim mezuniyet balomuzda, o dönemki yargı bürokrasisinin hassasiyeti de gözetilerek protokol masalarından görülecek açıdaki ön sıra masalara hep örgüt üyeleri oturtulmuş ve bunlara alkol almaları talimatlandırılmıştı diye biliyorum. …Seçim [2014 HSYK seçimi] süreciyle ilgili son olarak belirtmek istediğim, örgütün ByLock üzerinden birbirleriyle haberleşerek Facebook’taki hâkim-savcı gruplarında ya da adalet.org’da organize bir şekilde hareket ederek bağımsız aday tanıtımlarının altına adayı övücü, parlatıcı, adayı ön plana çıkartıcı yorumlar yapılmasının sağlanmasıydı. Buna örnek olarak bir olay anlatayım; R.Ş. mahkemede yanıma gelip bana tefonundaki ByLock mesajını okuttu. Yazının içeriğinde; --Tüm arkadaşların dikkatine, şu gün şu saatte Facebook’taki hâkim savcı gruplarında ve adalet.org’da ‘[İ.Ç.] Gerçeği’ isimli bir paylaşım yapılacaktır. Paylaşımın altına bağımsız aday [İ.Ç.]yi övücü yorumlar yapıp destekleyelim.-- …Görüldüğü üzere örgüt sosyal medyada organize bir şekilde hareket ederek seçimde başarılı olmayı amaçlamıştır. ...FETÖ yargı mensuplarını T1, T2, T3, T4, T5 üst başlığı/ tasnifi adı altında grup grup, hücre tipi yapılandırılmıştır. T3’teki bir kişinin ekstra bir tanışıklık yoksa diğerlerini bilmesi mümkün olmadığı gibi, yine T3 altında yer alan grupların da birbirini tanımaması genel kuraldır. Tedbir denilen gizlilik kurallarına riayet edilerek bu gizliliğin sağlanması amaçlanmıştır. Ama özellikle Ankara’da staj döneminde bu gizliliği sağlayamadılar. Bir çok farklı gruba mensup kişi birbirlerini bir şekilde tanıdı veya başkasından duymak suretiyle öğrendi. Ancak tedbire son derece riayet edenler kendilerini gizleyebilmiştir.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan M.Ö.ye ait Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 18/10/2016 tarihli sorgulama tutanağı: “Taşra yapılanmasında o dönemki adı ile cemaatin bu yapılanması profesyonel olarak yürütülüyordu. 2002 yılından itibaren taşra yapılanması kendi içerisinde T1, T2, T3, T4, T5 şeklinde bölümlere ayrılmıştı. ("T" taşra anlamına gelen yapılanmayı simgelerdi). T1 grubu 39 bin sicilden daha önce gelenlerdi. T2 grubu 39 bin, 42 bin sicillileri, T3 grubu 92 bin 109 bin arası sicillileri, T4 grubu daha sonraki sicillileri,T5 grubu 125 bin ve sonraki sicillileri ifade ederdi.”
Sonuç olarak FETÖ'nün, yıllar itibarıyla takiye (olduğundan farklı görünme) esasına dayanan uzun vadeli bir projenin aşamalarını izleyerek kurduğu strateji doğrultusunda, kamu kurumlarında ve yargı organlarında demokratik devlet düzeninden ayrıksı ve ona paralel şekilde teşkilatlanmak suretiyle ülkenin bağımsızlığını, bütünlüğünü ve demokratik hukuk devletini tehdit edici, anayasal düzene sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlar gösteren bir yapılanma hâline geldiği anlaşılmaktadır. Nitekim bu yapılanma tarafından 15 Temmuz 2016 gecesi anayasal düzene, demokratik kurumlara ve bizatihi Türk Milletine karşı darbe teşebbüsünde bulunulmuştur.
Darbe teşebbüsünün bertaraf edilmesini takip eden günlerde, söz konusu kalkışmaya dâhil olan kişilerin telefon konuşmaları ve mesajları ortaya çıkmıştır. Anayasa Mahkemesinin Aydın Yavuz ve diğerleri (B. No: 2016/22169, 20/06/2017) kararında da yer alan, darbe teşebbüsünün şüphelilerinden olan Komiser Yardımcısı E.G.nin telefonunda bulunan mesajlar bunlara örnek teşkil etmektedir. E.G.nin telefonunda, "önemli, durum kötü, çok acil duyuru. tüm il ve ilçe imamlarını, abilere, ablalara, kurum imamlarına iletin, tüm hizmet mensupları darbeyi şiddetle kınayan açıklama yapsın, meydanlara inip kendisini kamufle etsin, resim çekilip sosyal medyada yayınlasın, demokrasi, seçilmiş irade falan desinler, ama fazla da asla muhterem hoca efendinin adı geçmesin açıklamalarda, hepimizi alabilirler, herkes -darbeden haberim yok TV'de gördüm ilk kez- desin, asla hükümete ve Tayyibe karşı olumsuz bir paylaşım yapmayın, bu gurubu kapatıyorum şimdi" şeklinde mesajların bulunduğu tespit edilmiştir.
3) Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü
AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28).
AİHM kararlarında yer alan sadakat yükümlülüğüne ilişkin yukarıda belirtilen ilkelerin hâkimlik ve savcılık mesleği açısından yorumlanması gerekmektedir.
Anayasa'nın "Hâkimlik ve savcılık mesleği" kenar başlıklı 140. maddesine Danışma Meclisi tarafından yazılan gerekçede "... Adalet tevzii herşeyden önce güvenilir nitelikte olmalıdır. Bu hizmeti görenlerin tarafsızlıklarından şüphe edilmesi, hizmetin tam olarak yerine getirilmiş olduğunun kabulüne engeldir. Bu itibarla görevlerinde özel hayatlarında tarafsızlıklarına dair bir davranışta bulundukları sanısını verecek hareketlerden sakınmak zorundadırlar." denilmektedir.
Bu bağlamda, yargı mensuplarının sadakat yükümlülüğü memurlardan farklı olarak "bağımsızlık" ve "tarafsızlık" ilkeleri çerçevesinde hukuk devletine ve demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğü olarak ortaya çıkar.
Üstün bir kamu gücü yetkisi niteliğindeki yargı yetkisini kullanan hâkim ve savcıların, Anayasa gereği tarafsız ve bağımsız olarak görev yapmaları, Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm vermeleri ve anayasal düzene sadakat göstermeleri, hukuk devletinde demokratik toplum düzeninin korunması açısından büyük önem arz etmektedir.
4) Dava Konusu Edilen Kararların Hukuki Niteliği
Anayasa’nın 139. maddesinde hâkim ve savcıların görevlerinin sona ermesi sonucunu doğuran işlemler, disiplin cezaları ve meslekte kalmalarının uygun olmadığı yönünde verilen kararlar olarak ikiye ayrılmıştır. 24/02/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun "Hâkimlik ve savcılık görevlerinin sona ermesi" kenar başlıklı 53. maddesinde de disiplin cezası niteliğindeki meslekten çıkarma işlemi ile hâkimlik ve savcılık görevinin sona ermesi sonucunu doğuran diğer işlemler ayrı ayrı belirtilmiştir.
Dolayısıyla 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi uyarınca hâkim ve savcıların meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararların, bu kişilere disiplin cezası verilmesine ilişkin kararlardan ayrı nitelikte olduğu konusunda duraksama bulunmamaktadır.
Dairemizin, Danıştay Başkanlığının internet sitesinde güncel kararlar başlığı altında yayımlanmış olan, 04/10/2016 tarih ve E:2016/8196, K:2016/4066 sayılı kararında da belirtilmiş olduğu üzere 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen yargı mensuplarının, “meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir.
Bu kapsamda, ülkenin içinde bulunduğu tehdidin ortadan kaldırılması ve bozulan kamu düzeninin ivedi şekilde yeniden tesis edilmesi amacıyla 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi ile “terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen” üstün kamu gücü yetkisi kullanma ayrıcalığına sahip bu kişiler hakkında uygulanmak üzere olağan dönemdeki yaptırımlardan farklı olarak olağanüstü nitelikte yeni bir tedbir getirilmiştir.
Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan ve hâkim ve savcılar hakkında bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan tedbirin uygulanabilmesi için yeterlidir. Nitekim davalı idare, yargı mensupları hakkında aldığı meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararları, anılan yargı mensuplarının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisaklarının sabit olduğu gerekçesiyle tesis etmiştir.
Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
Bu bağlamda, üstün bir kamu gücü yetkisi niteliğindeki yargı yetkisini kullanan yargı mensupları yönünden örgüt ile irtibat ve iltisak hususu değerlendirildiğinde, yetki ve nüfuzlarını kullanarak örgütün amaçlarını gerçekleştirmesi için ya da örgütün talimatları doğrultusunda kendilerine veya başkalarına yarar sağlamak için bir takım hal ve hareketlerde bulunmak suretiyle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüklerini ihlal ettikleri yönünde bir kanaat oluşması halinde örgüt ile irtibat ve iltisaklarının bulunduğunu söylemek mümkün olacaktır.
5) Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi
Yargı mensubu olarak görev yapanlar hakkında meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanması için ilgililerin terör örgütleri ve millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet veya iltisakını ya da bunlarla irtibatını ortaya koyan delil, bulgu ve bu yönde değerlendirme yapılmasına neden olan hususların idare tarafından ortaya konulması gerekmektedir.
Dava konusu kararın dayanağı olan delillerin, davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesisinden sonra tespit edilerek dosyaya sunulduğu anlaşılmakta ise de bu delillerin terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibatı ve anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan geçmişe ilişkin olay ve olgular olduğu görüldüğünden dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesinde dikkate alınabileceği tabiidir.
a) ByLock Delili
i. ByLock Uygulamasına İlişkin Genel Değerlendirme
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/09/2017 tarih ve E:2017/16.MD-956, K:2017/370 sayılı kararında belirtildiği üzere ByLock uygulaması, kullanılması için indirilmesi yeterli olmayan ve özel kurulum gerektiren, kullanıcıların haberleşebilmesi için her iki tarafın önceden temin ettikleri kullanıcı adlarını ve kodlarını eklemeden taraflar arasında mesajlaşmanın başlayamadığı, bu bakımından sadece oluşturulan hücre tipine uygun şekilde bir haberleşme gerçekleştirilmesine imkân veren, kriptolu anlık mesajlaşma, e-posta gönderimi, ekleme yoluyla kişi listesi oluşturma, grup içi mesajlaşma, kriptolu sesli görüşme, görüntü veya belge gönderebilme özellikleri bulunan, böylece kullanıcılarının, örgütsel mahiyetteki haberleşmelerini başka herhangi bir haberleşme aracına ihtiyaç duymadan gerçekleştirmesine olanak sağlayan bir iletişim sistemidir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun anılan kararında; ByLock uygulamasının 2014 yılı başlarında uygulama mağazalarında yer alıp bir süre herkesin ulaşımına açık olduğu, bu mağazalardan kaldırılmasından sonra örgüt mensuplarınca harici bellek, hafıza kartları ve bluetooth yoluyla yüklenildiği hususunun yürütülen soruşturma ve kovuşturma dosyalarındaki ifadeler, mesaj ve e-postalardan anlaşıldığı, ByLock üzerinden yapılan iletişimin çözümlenen içeriğinin tamamına yakınının FETÖ mensuplarına ait örgütsel temasa ve faaliyetlere ilişkin olduğu; kullanıcılar tarafından buluşma adreslerinin değiştirilmesi, yapılacak operasyonların önceden bildirilmesi, örgüt mensuplarının yurt içinde saklanması için yer temini, yurt dışına kaçış için yapılan organizasyonlar, himmet toplantıları, açığa alınan veya meslekten çıkarılan örgüt mensuplarına para temini, örgüt liderinin talimat ve görüşlerinin paylaşılması, Türkiye'yi terörü destekleyen ülke gibi göstermek amacına yönelik faaliyette bulunan birtakım internet adreslerinin paylaşılması ve bu sitelerdeki anketlerin desteklenmesi, FETÖ'ye yönelik yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda şüpheli veya sanıkların hâkim ve Cumhuriyet savcılarınca serbest bırakılmasının sağlanması, örgüt mensuplarına müdafi temin edilmesi, örgüt üyelerinden kimlere operasyon yapıldığına ve kimlerin deşifre olduğuna ilişkin bilgilerin paylaşılması, operasyon yapılması ihtimali olan yerlerde bulunulmaması ve bu yerlerdeki örgüt için önemli dijital verilerin arama-tarama mesulü olarak adlandırılan kişilerce önceden temizlenmesi, kamu kurumlarında FETÖ aleyhine görüş bildiren veya yapılanmayla mücadele edenlerin fişlenmesi, sistemin deşifre olduğunun düşünülmesi halinde ByLock iletişim sisteminin kullanımına son verilerek Eagle, Dingdong ve Tango gibi alternatif programlara geçiş yapılacağının haber verilmesi, yapılanmaya mensup kişilerin savunmalarında kullanabilmeleri amacıyla hukuki metinler hazırlanması gibi örgütsel nitelikte ve amaçta mesajlar gönderildiği ifade edilmiştir.
Bylock delilinin hukuki niteliği ile ilgili olarak ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunun yukarıda anılan kararında; Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesinin 32. maddesi ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununun 4.maddesinin 1.fıkrasının (i) bendi ile 6.maddesinin 1.fıkrasının (d) ve (g) bentlerine uygun şekilde Milli İstihbarat Teşkilatı tarafından elde edilen Bylock'a ilişkin dijital materyaller hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine Ceza Muhakemesi Kanununun 134.maddesi gereğince Ankara Sulh Ceza Hakimliğince verilen ''inceleme, kopyalama ve çözümleme'' kararına istinaden bilgisayar ve bilgisayar kütüklerindeki iletilerin tespiti işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı görülmüştür.
Bylock delilinin hukuki niteliği ile ilgili olarak ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunun yukarıda anılan kararında; Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesinin 32. maddesi ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununun 4.maddesinin 1.fıkrasının (i) bendi ile 6.maddesinin 1.fıkrasının (d) ve (g) bentlerine uygun şekilde Milli İstihbarat Teşkilatı tarafından elde edilen Bylock'a ilişkin dijital materyaller hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine Ceza Muhakemesi Kanununun 134.maddesi gereğince Ankara Sulh Ceza Hakimliğince verilen ''inceleme, kopyalama ve çözümleme'' kararına istinaden bilgisayar ve bilgisayar kütüklerindeki iletilerin tespiti işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı görülmüştür.
Nitekim Anayasa Mahkemesi de Bylock verilerinin kanuni bir temele dayanmadan ve hukuka aykırı şekilde elde edildiğine yönelik iddialar yönünden yapılan başvuruda; 4/6/2020 tarih ve Başvuru No: 2018/15231 sayılı kararı ile Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi aynı kararında, yapısı, kullanım şekli ve teknik özellikleri itibarıyla sadece FETÖ/PDY mensuplarınca -örgütsel iletişimde gizliliği sağlama amacıyla- kullanılan kriptolu iletişim ağının başvurucu tarafından kullanılmasının terör örgütüne üye olma suçu açısından mahkumiyete dayanak olarak alınmasının, adil yargılanma hakkı kapsamındaki usul güvencelerini etkisiz hale getiren keyfi bir uygulama olarak değerlendirilemeyeceği tespitinde de bulunmuştur.
Öte yandan Dairemizde derdest olan dava dosyalarında, yargı mensubu olarak görev yapmakta iken haklarında meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilmiş olan bazı kişilerin ByLock uygulamasına ilişkin birtakım ifadelerde bulunduğu görülmüştür:
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan Y.G. isimli şahıs tarafından .... Ağır Ceza Mahkemesine sunulmuş beyan: “Bana ByLock adlı programı indirmemi 2014 Temmuz’da Ali adlı kişi söyledi. Önce VPN programını daha sonra da ByLock’u kurmamı, VPN’yi açmadan ByLock’u kullanmamam gerektiğini açıkladı. Daha sonra beni kendisi ekledi ve onaylamamı söyledi. Böylece buradan daha güvenli mesajlaşabilecektik onlara göre. Çünkü 2014 HSYK seçimleri yaklaşmaktaydı ve hızlı bir haberleşme ağı lazımdı.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan M.Ö. isimli şahsa ait Malatya Cumhuriyet Başsavcılığında düzenlenen 16/10/2016 tarihli sorgulama tutanağı: “2014 HSYK seçimlerinden yaklaşık 3-4 ay önce E.E.’nin evinde toplanmıştık. …...abi denilen kişi bir programdan bahsetti. Bu program üzerinden haberleşeceğimizi söyleyerek telefonlarımızı istedi. Kendisi telefonlarımıza ByLock denilen programı söz konusu sohbet sırasında yükledi. …ByLock programını kullanan cemaatteki herkesin paylaşımlarını görmek mümkün değildi. Sadece arkadaş listesi (grup) şeklinde oluşturulan arkadaşlarla konuşabilmekte ve yazılar paylaşabilmekteydik. …HSYK seçimlerinin sonuna kadar ByLock programı üzerinden haberleşme sağlanıyordu. Cemaat mensuplarının istemleri doğrultusunda seçimlerden sonra ByLock programını sildim.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan A.B. isimli şahsa ait Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığında düzenlenen 22/03/2017 tarihli sorgulama tutanağı: “... isimli şahıs telefonuma ByLock yüklemek istedi. Ancak akıllı telefonum olmadığı için yükleyemedi. Ben de eşimin telefonunu kendisinden habersiz aldım. Bir şeyler yaptı. Bundan sonra buradan haberleşeceğiz dedi. …..., hâkim ve savcıların kişisel bilgilerini (dünya görüşü, siyasi görüş vs.) özellikle ByLock’tan ona atmamı istiyordu. …... bana tablet almamı, başka bir akrabamın adına hat almamı söyledi. Ancak ben bunu da yapmadım. Daha sonra ..., bana içinde hat olan bir tablet getirdi. Tablette ByLock programı yüklüydü. Gelen yazıları okuyordum. Ayrıca bana tablette silme programını gösterdi. Herhangi bir durumda onu kullanmamı söyledi.”
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan S.Ö. isimli şahsa ait Çankırı Cumhuriyet Başsavcılığında düzenlenen 02/03/2017 tarihli şüpheli ifade tutanağı: “2014 yılının Ağustos ayında E.Ö. çalıştığı yer olan Silivri’ye gelmemi söyledi. Silivri’ye gittikten sonra beni oradan alıp Silivri İlçesinde oturan D.S.’nin evine götürdü. Burada Ekrem kod adlı şahıs da vardı. Kendisi telefonumu istedi. Kendisi bana ByLock isimli programı yükledi. Artık buradan haberleşeceğimizi bana söyledi. Çünkü benim tek kaldığımı, bir şekilde haberleşmemiz gerektiğini söyledi. 2015’in Şubat ayına kadar bu program üzerinden haberleştik.”
Bu durumda, FETÖ tarafından gizliliği sağlamak için örgütsel haberleşme amacıyla oluşturulduğu ve münhasıran FETÖ tarafından kullanıldığı anlaşılan ByLock uygulamasının yüklendiğinin, bu ağa dâhil olunduğunun tespit edilmesi hâlinde, bu kişilerin örgüte üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut örgütle irtibatı ortaya konulmuş olabilecektir.
ii. ByLock Delilinin Davacı Yönünden Değerlendirilmesi
Dava dosyasında, davacı hakkında düzenlenen "Bylock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı" yer almaktadır. Anılan tutanakta, ID Numarasının "...", kullanıcı adının "...", tespit edilen GSM aboneliğinin ..., tespit edilen ilk log tarihinin 11/11/2014 olduğu belirtilmiştir.
Bununla birlikte davacının yargılandığı .... Ağır Ceza Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında, davacının ...nolu GSM hattının takılı olduğu ...IMEI numaralı telefon cihazını kullanarak ...bylock IP'sinden giriş yaptığı ve dijitalleri üzerinde yapılan incelemede Samsung Galakxy s4 telefon imajında net.client.by.lock uzantısına rastlandığı, sanığın uygulamayı yükleyip telefon cihazında kullandığının sabit olduğu tespitine yer verildiği, bu tespite ilişkin 23/07/2017 tarihli bilirkişi raporunun davalı idare tarafından dava dosyamıza da sunulduğu görülmüştür.
Öte yandan, davalı idare tarafından dosyaya sunulan ...ID numaralı kullanıcıya ait Bylock Tespit ve Değerlendirme Tutanağında ID'nin katıldığı gruplar ve grupların kişi listesinde ...ID numaralı ...'nın da yer aldığı görülmüştür.
Davacı tarafından, bu delil ve tespitlere karşı herhangi bir beyanda bulunulmamıştır.
Netice itibarıyla ByLock uygulaması ile ilgili yukarıda aktarılan hususların, davacı hakkında düzenlenmiş olan " Bylock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı", ...ID numaralı kullanıcı hakkında düzenlenen "Bylock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı" ve dijital materyal raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafından ...numarasından ...IMEI numaralı cihazla ByLock uygulamasının yüklendiği ve davacının FETÖ ile süregelen bir ilişki içerisinde olduğu anlaşılmaktadır.
b) Davacı Hakkındaki Tanık Beyanları
Davacı hakkındaki tanık beyanları şu şekildedir:
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan Y.K. Tokat Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 30/11/2017 tarihli şüpheli sorgulama tutanağında, “.. 13. dönemin evlendirme mesulü A. kod adlı M.A.'dır. ..M.A. M. kod adlı M.G.'nin kaldığı evde toplantı yaptı. Bu toplantıda kişilerle tek tek görüşülerek herkesin şahsi fikri olarak evleneceği kişide bulunması gereken özel bir niteliğinin olup olmadığını, memleket ayrımı yapıp yapmayacağını ya da Kürt, Laz, Çerkez gibi etnik yapıya sahip biri ile evlenmek isteyip istemeyeceğimiz, kendinden küçük ya da büyük olacak şekilde herhangi bir yaş sınırının olup olmadığı soruldu…Ancak .. M.G. beni, M.G'nin eşi olan ... da eşimi tanıyordu. Bu iki şahıs benim ve eşimin anlaşabileceğini düşünmüşler. Daha sonra ... kod adlı M.G. bana bu durumu söyledi. İlk başta ben bu hususu kabul etmedim. Akademinin sonlarına doğru yine bana eşimden bahsetti ayrıca ... da bu esnada eşime yıllıktan fotoğrafımı göstermiş, ben de akademinin sonu olması, memleketlim olması nedeniyle görüşmeyi kabul ettim. Sonra M. kod adlı M.G. beni Ş. kod adlı M.F.'nin evine gönderdi. Ş. kod adlı M.F. bana bir adres verdi, o adrese gittim. … evlendirmeden sorumlu olduğunu sonradan öğrendiğim O.K.'ın eviydi. .. M. kod adlı M.G.'nın yapı aracılığı ile ... ile evlendiğini biliyorum. Bunu ben ... kod adlı M.G.'den öğrendim. Hatta bu şahıslara evlilik için aracılık eden izdivaç sorumlusu A. kod adlı M.E.'dı… Hatırladığım kadarıyla eşimin bylock programında ekli olan ve bylock programı üzerinden görüştüğü kişiler arasında N.’in, ...'nın ... kod adlı H.'ın olduğunu net olarak biliyorum. Bu üç şahıs da bylock kullanıyordu… Şüpheliye şimdiye kadar ifadesinde geçen şüpheli olabilecek kişilerin fiziksel özellikleri, yaptıkları meslekler, üniversiteler gibi teşhise elverişli ayırt edici özellikleri tek tek soruldu…72-Kod adını bilmediğim ... Denizlilidir. Selçuk Hukuk Mezunudur. Esmer tenli, uzun boylu, Savcıdır. Devre sorumlum olan M. kod adlı M.G.'nın eşidir. Eşimin sermurakıplığını yapan kişidir. Görsem teşhis edebilirim….”
14/12/2017 tarihli teşhis tutanağında, davacıya kesin ve net olarak teşhis ettiği görülmüştür.
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan M.A. Kahramanmaraş Kaçakçılık ve Org. Suç. Müc. Şb. Müdürlüğünce düzenlenen 07/03/2017 şüpheli ifade tutanağında özetle; 2011-2012 yıllarında kaldığı örgüte ait çalışma evinde davacının çalışma evinden sorumlu iki abiden birisi olduğu,
Tokat Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 12/01/2018 tarihli şüpheli ifade tutanağında, "...ÇALIŞMA VE MÜLAKAT EVİ. Bu eve S. KOD ADLI E.G. beni bıraktıktan sonra aynı günün akşamında Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden dönem arkadaşım olan İ.Y. geldi. Bir gün sonra Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden dönem arkadaşım olan E. K. geldi. Ne kadar süre sonra geldiklerini tam olarak hatırlamamakla birlikte sonrasında yine Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden dönem arkadaşlarım olan İ.P., A.A. geldi. En son olarak Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olan Y.E.K. ile Y.K. geldiler. Bu evde benimle birlikte toplam olarak 7 kişiydik. Bu şahısların hepsi Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olan kişilerdi. Ev 3+1 'idi. Evin murakıbı ... KOD ADLI ... 'idi. Evin sermurakıbı ise S. KOD ADLI E.G.’dü. Bu iki şahıs kendilerinin hakim-savcı stajyeri olduğunu, artık her sıkıntımızda, ihtiyacımızda kendilerinin ilgileneceğini söylediler. Evin murakıbı ... KOD ADLI ... eve haftada 1-2 kez ziyarete geleceğini söyledi. Yine bu evde İ. Y. ile aynı odada kalmaya karar verdim. E. K. ile Y. E. K. aynı odada kaldılar. İ. P. ile A. A. aynı odada kaldılar. Y. K. ise tek başına bir odada kaldı. Evin murakıbı ... KOD ADLI ... evdeki sorumlu kişinin Y.K. olduğunu söyledi. 2011 yılı temmuz ayı itibari ile sınavlara çalışmaya başladık. Murakıp ve ser murakıp bizden günde en az 10 saat ders çalışmamızı, ayrıca ibadetlerimizi aksatmamamızı ve F.G.'in kitapları, Kuran-ı Kerim, Risale-i Nur, Cevşen okumamızı ve bunları bir çetele haline getirip haftalık olarak toplayacaklarını söylediler. İlk başlarda bize hangi kaynaklardan hangi kitapları almamız gerektiğini söylemişlerdi. Evde çalışan herkes Ankara Kızılay'da bulunan Zafer Çarşısına gidip çalışacakları kitapları ve kanunları aldı. İlk başlarda telefon kullanmak serbestti. Ama ilerleyen zamanlarda telefonları toplayacaklarını söylediler. Yaklaşık 1 ay sonra evin murakıbı ... KOD ADLI ... evde bulunan herkesten telefonlarını topladı, hatları ve bataryaları çıkararak telefonları kendi evine götürdü, evin murakıbı ... KOD ADLI ... bize hitaben Cuma günleri dışarıda ihtiyaçlarınızı giderin, aileleriniz ankesörlü telefondan arayın, mümkün olduğunca evden dışarı çıkmayın, komşulara hukukçu olduğunuzu, ders çalıştığınızı söylemeyin, komşularla çok muhattap olmayın, sıkışırsanız da kendinizi stajer avukat olarak tanıtın, vb'şeklinde söyledi. Ben avukatlık stajını başlatmak istedim ancak evin murakıbı ... KOD ADLI ... kesinlikle avukatlık stajını başlatmamam gerektiğini söyledi ve izin vermedi. Ayrıca evden dışarıya bir yere gittiğimizde izin almamız gerektiğini söylüyordu. Evde bulunan İ.Y., ailesi Ankara'da yaşadığı için evin murakıbı ... KOD ADLI ...'dan izin alırdı ve bazen ailesinin yanına giderdi. Biz evde sürekli ders çalışıyorduk. Üst dönemlerimiz olan Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu Y.K. ve Y. E.K. evde çok ders çalışmıyorlardı. Bu şahısların dönem arkadaşları genelde meslekte oldukları için ve soru verilme olayını bildikleri için evde çok rahatlardı. Günde 2-3 saat çalışıyorlardı. Ama çetelelere günde 10-12 saat çalıştıklarını yazıyorlardı. Evin kira sözleşmesinin ve faturalarının kime ait olduğunu hatırlamıyorum. Ancak eve ilk gittiğimizde evdeki halılar yeni yıkanmıştı. Halıların altındaki etikette evin murakıbı ... KOD ADLI ...’nın adı vardı ve ... olarak yazılıydı. Bize ilk başlarda gerçek ismini söylemedi sadece stajer hakim olarak görev yaptığını söyledi. Biz gerçek ismini halıların altındaki yazılardan öğrendik ve kendisine söyledik ve kendisi de ... olduğunu doğruladı. Ders çalışmaya başladıktan birkaç ay sonra DIAMOND diye tabir edilen, kapağında pırlanta şeklinde değişik bir simge olan, içerisinde soruların olduğu soru kitapları getirildi. Bu soru kitapları ile ilgili ve evde yapılan deneme sınavları ile ilgili bizim kimseye bahsetmememiz noktasında yemin ettirildi. Yemini Kuran-ı Kerim'e el basarak yaptık, hatırladığım kadarıyla yemin metninde evde yapılan hiçbir şeyi dışarıya anlatmayacağıma, eve gelen kitap, soru kaynaklarını hiçbir şekilde dışarıya, aileye veya başka birine söylemeyeceğime yönelik şeyler vardı. Evdeki herkes bu konu üzerinde yemin etti. Kamptayken adli yargı yanlış hatırlamıyorsam sonuçları açıklanmıştı. Bu kampın sonunda Denizli İlinde evin murakıbı olan ... KOD ADLI ...'nın ailesinin evine kahvaltıya gittik. Kahvaltıdan sonra çalışma evinde birlikte hazırlandığımız İ.P.'nin dayısı bizi Denizli'deki bir kaplıcaya götürdü. Akşama kadar kaplıcada kaldık Kaplıcadan sonra herkes memleketlerine dağıldı. Yaklaşık 15-20 gün sonra Ankara'ya gelmemiz söylendi. Tekrar Ankara'ya önceki kaldığımız çalışma evine geldik. Bu arada askeri yargı sınav sonuçları açıklanmıştı. Çalışma evinde birlikte kaldığımız Y.E.K., A.A., İ.P. ve İ.Y. askeri yargı hakim-savcı adayı olarak göreve başlamak üzere evden ayrıldılar. İfademin bu aşamasında 2012 yılı Ocak-Mart ayları arasındaki kaldığım hakim-savcı mülakatevleri ile ilgili bildiklerimi anlatacağım. İdari yargı sınavını kazanamayan Y.K. başka bir eve gitti. Adli ve idari yargı sınavını kazanıp çalışma evlerinde kalan A.D., F.Y., E.A. bizim eve geldiler. Bundan sonra evin murakıbı olan ... KOD ADLI ... bize birlikte kalacağımızı, mülakat için birlikte hazırlanacağımızı, ayrıca mülakat sonuçları açıklanana kadar evde bir okuma kampı olacağını, bu okuma kampı süreci boyunca her gün bir Fetih okumamızı söyledi. Bu süre zarfında mülakatlara hazırlandık. Bu mülakat evinde yanlış hatırlamıyorsam 6kişi kalıyorduk Bu kişiler benimle birlikte A.D., F.Y., E.A., N.A. ve E.K.'idi. Ancak N. A. eve arada sırada gidip geliyordu. Ben neden sürekli kalmadığını hatırlamıyorum. İdari yargı mülakatı önceydi. Onun için bizden mülakat için referans bulmamız istendi. Evin murakıbı olan ... KOD ADLI ... bize mülakata referans için kimlerin yanına gitmemiz gerektiğini söyledi. Özellikle Yargıtay üyeleri, Adalet Bakanlığı ve önemli milletvekillerinin yanlarına gitmemiz gerektiğini söyledi..",
Tokat KOM Şube Müdürlüğünde düzenlenen 13/01/2018 şüpheli ek ifade tutanağında özetle," ..94-... kod adlı ...: Bu şahıs Denizlilidir. Hangi üniversite mezunu olduğunu bilmiyorum. 2011 yılında Ankaradaki yapının hakim savcı çalışma evimin murakıbıdır. 2011 yılında adli hakim olarak göreve başlamıştır. Görsem teşhis ederim ..."
12/02/2018 tarihli teşhis tutanağında, davacıyı kesin ve net olarak teşhis etmiştir.
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan S.K. 29/01/2018 tarihli teşhis tutanağında; " Cumhuriyet Başsavcılığındaki şüpheli ifadesinde ... M.G. da yine staja başladıktan bir süre sonra evlenerek evden ayrıldı. M.G. alt dönemimiz olan ... ile evlendi. Yapı evliliği yaptıklarını bayanlar arasındaki sohbet esnasında ve kendisinden bizzat duydum. Bunların evlenmesine kimin aracılık ettiğinden emin değilim. Bizim dönemde evlilik işlerine A. kod adlı M.E. ve Ş. kod adlı M.F. aracılık ediyordu, ikisinden birisi aracılık etmiştir.., Kom Şube Müdürlüğünde ek şüpheli ifadesinde; " ..65-...: Nereli olduğunu ve hangi hukuk fakültesinden mezun olduğunu bilmiyorum, ismini yapı tarafından M.G. ile evlendirilmesinden dolayı öğrendim. ...’nın alt dönem hakim adayı olduğunu hatırlıyorum. Esmer ve Siyah saçlı olduğunu hatırlıyorum. Yapılanmadaki görevi hakkında bilgim yoktur. KHK ile ihraç olduğunu internetten yayımlanan listelerden biliyorum...” şeklinde beyanda bulunduğu kişinin ... olduğunu kesin ve net olarak teşhis etmiştir.
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan B.B. Tokat Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 09/10/2017 tarihli şüpheli ifade tutanağında “.. –M.A. isimli şahsın yapı evliliği yaptığını, ... ile yapı aracılığı ile evlendiğini biliyorum, bunlara kimin aracılık ettiğini bilmiyorum. Bu hususları da sohbet esnasında duyduğumu hatırlıyorum...",
11/10/2017 tarihli teşhis tutanağında, 09/10/2017 ve 11/10/2017 tarihli kolluk ek beyanında " ..71-...: Bu şahsın nereli olduğunu bilmiyorum. Bu şahsın ... A. ile evlendiğini biliyorum, Evliliklerine kimin aracı olduğunu bilmiyorum, sonrasında Tokatta görev yaptıklarını duydum, görsem teşhis ederim. ...” şeklinde beyanda bulunduğu kişinin ... olduğunu kesin ve net olarak teşhis etmiştir.
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan Ç.S. 04/11/2016 tarihli Tokat Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen şüpheli sorgulama tutanağında, “... Ayrıca benim yukarıda bahsettiğim dönem arkadaşlarımdan yapı aracılığı ile evlendiğini bildiğim arkadaşlarım vardı. Bunlardan birincisi dönem ablam olan M.G. 'dır. Ben M.G.’nın yapı aracılığıyla evlendiğini biliyorum. Bunu staj evlerinde bir çok sohbetten hatırlıyorum. M. G. 'nın evlendiği şahsın isminin ... olduğunu biliyorum. ...'nın da yapıya mensup olduğunu biliyorum...”
09/11/2016 tarihli teşhis tutanağında beyanda bulunduğu kişinin ... olduğunu kesin ve net olarak teşhis etmiştir.
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan E.K. Tokat Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 03/12/2017 tarihli şüpheli ifade tutanağında özetle, "...Ben Ankara ilindeki açık adresini bulabileceğim bu hakim savcı çalışma evinde 2011 Temmuz ayından 2012 Mayıs ayına kadar 8-9 ay kadar kaldım. Bu süreçte bu evi sınava girene kadar çalışma evi, sınav açıklandıktan sonra mülakat evi olarak kullandım. Ayrıca Mülakatı geçtikten sonra staj evinin geç bulunması nedeniyle bir müddet daha bu evde tek kalmaya devam ettim. Ben bu çalışma evine geldiğimde evde M.A. ve İ. Y. vardı. Sonrasında bu eve …isimli şahıslar geldi. Bu evde toplam 7 kişi olarak kalmaya başladık. Bu evin sorumlusu yani murakıbı ... ve ... adlı ... isimli şahıstı. Sermurakıbı ise S. kod adlı E. G. isimli şahıstı...hakim savcı çalışma evlerinden sorumlu olan murakıb tabirini anlatmam gerekirse, yapı içerisinde 1 evden sorumlu kişilere murakıb deniliyordu, mura-kıbların görevi haftada en az 2 defa çalışma evlerine gelip, evde kimin ne kadar ders çalış-tığını dair çeteleleri alır, aynı zamanda bu çetelelerde evde kalan kişilerin ne kadar kuran okuduğunu, ne kadar pırlanta denilen F.G.’nin kitaplarını okuduğunu, ne kadar risale ve cevşen okuduğu bilgileri olurdu. Murakıb geldiğinde namaz vakti ise evde kalanlara tesbihatlı olarak namaz kıldırırdı ve bizim evdeki durumumuzu öğrendikten sonra maddi anlamda ihtiyaçlarımızı karşılayıp para verirdi. Hatta tesbihat yaptırırken çok yüksek sesle değil, orta ses düzeyinde komşuların duymayacağı şekilde yapılırdı. Bundaki amaç evi deşifre etmemekti. Yine evde kalıp durumu olmayan insanlar ile bire bir görüşüp bu şahıslara burs adı altında para verirlerdi. Evde kalanlar Keçiören semtinde dışarı çıkmak zorunda kaldığında evin murakıbı olan .. ... isimli şahıstan onun vermiş olduğu açık bir hat olan yani kimin üzerine kayıtlı olduğunu bilinmeyen ya da başka birisi üzerine olan hattı arayarak murakıbımızdan izin alarak dışarı çıkardık. Murakıplar bu ev bilgilerini sermurakıblara verirdi.... Kimin adına kayıtlı olduğunu bilmediğim bu iki hattan birini bana ... ... vermişti. Daha sonra ...'nın vermiş olduğu bu telefonun süresinin dolması üzerine … ... bana para vererek Sıhhiye'den açık hat almamı söyledi, ben de Sıhhiye'ye giderek açık hat aldım. Yani ben murakıp olduğum dönemde kendi kişisel hattım dışında bu açık hattı da her gittiğim yere gerek il içinde gerek il dışında götürüyordum. Zaten diğer murakıplar da, sermurakıplar da aynı şekilde 2 telefon kullanıyordu ve aynı şekilde yanlarında götürüyorlardı. Ben bu fake hatlardan kendi dönemimdeki murakıplarla ve sermurakıplarla görüşüyordum....Ben yukarıda bahsetmiş olduğum ilk ve son kalacak olduğum çalışma evine gittiğimde … ... benden cep telefonumu aldı, alırken sim kartımı ve bataryasını çıkarttı ve bu şekilde kendisine teslim ettim. Evdeki diğer şahıslarda aynı şekilde … ...'ya verdiler. Y.K. isimli şahısla ilgili şöyle bir durum söz konusudur. Bu şahıs çalışma evine gelirken iki cep telefonu getirmişti, bir tanesini aynı şekilde murakıba teslim etti ancak ikinci cep telefonunu kız arkadaşıyla görüşmek için vermemişti ve bunu da evde kalanlara söylememişti. Ben bu şahısla aynı odada kaldığım için bu durumu biliyorum. Ben dışında Y.K.’nun evde gizlice telefon kullandığını kimse bilmiyordu. Sonraki süreçlerden anladığım kadarı ile her çalışma evine evde olan biteni murakıbı aktarması için bir kişi görevlendiriliyordu. Hatta ben murakıp olduğum dönemde … ... da bana birini görevlendirmemi istemişti ancak ben bunu o dönemde yapmamıştım. Ayrıca …murakıbımız ders çalıştığımız dönemde evimize yemek vakitleri boş kalmamamız ve yapıya ait Cihan radyoyu dinlememiz için radyo getirmişti. Bizde çalışma evinde kaldı-ğımız dönemde murakıba evde olup bitenlerden bilgi vermek için bir kişinin görevlendirildiğinden habersizdik. Ancak evde olup biten her şeyden murakıbın haberi oluyordu ve her geldiğinde bize evde konuştuklarımız, yaptıklarımızı açıkça sanki bizi görüyormuşçasına söylüyordu. Bizde bize getirdikleri radyoda bizi dinlemek için cihaz olduğunu düşündük ve bir keresinde arkadaşlarla birlikte radyoyu söküp içerisine bakmıştık...Evin murakıbı ... ve ... adli ... evin kuralları olarak beni tek başıma odaya aldı ve bu evde cep telefonu kullanmanın yasak olduğunu, bu evde günde en az 10 saat ders çalışılacağını, namazlarınızı cemaatle kılacağınızı, hemen hemen her gece teheccüt namazına kalkılacağını, kalmış olduğum dönemin ramazan ayı olması münasebetiyle herkesin birer kez hatim yapması gerektiğini, komşularımızla çok fazla gö-rüşmemizi eve kesinlikle komşuları almamamız gerektiğini, komşularımız ne iş yaptığımızı sorduklarında stajer avukat olarak tanıtmamızı, kalmış olduğumuz bölgede farklı çalışma evleri olduğunu bu evlerde kalan şahıslar ile dışarıda karşılaştığımızda bu evde kimlerle kaldığımızı bu evimizin adresini ve bu arkadaşları evimize davet etmemiz gerektiğini, kalmış olduğumuz çalışma evine dışarıdan kesinlikle kargo gelmemesini, eğer ailelerimiz herhangi bir şey (yiyecek, giyecek) göndereceği zaman Keçiören’deki kargo şubesine göndermelerini ve bizimde buradan gidip almamız gerektiğini, ailemizden birileri ziyarete geldiğinde dışarıda ilgilenip evimize kesinlikle getirmememizi ve ailemiz ile iletişimimizi haftada bir defaya mahsus olmak üzere ankesörlü telefondan iletişime geçmemiz gerektiğini ve yine ailemiz ile iletişime geçerken ankesörlü telefona toplu olmaktan gitmek ziyade birer ikişer kişi olarak dikkat çekmeden gitmemiz yönünde kuralların olduğunu söyledi. Bizde kendimizi komşulara karşı avukat stajyeri olarak tanıtıyor ve komşularımızla çok muhatap olmuyorduk. Genelde cuma günleri cuma namazı olduğunda cumaya çıktığımızda ankesör üzerinden ailelerimizle görüşüyorduk. Hatta alışverişimizi de genelde cuma günleri yapıyorduk. Bizim kalmış olduğumuz hakim savcı çalışma evinde sabit bir hat yoktu, hatta biz ailelerimiz ile görüşmek için eve sabit bir hat almamız gerektiğini söylemiştik ancak karşı çıktılar ve eve sabit bir hat bağlatmamıza izin vermediler...Benimle birlikte kalanların kod ismi yoktu, biz gerçek isimlerimizi söylemiştik ancak ben murakıb olduktan sonra E. kod adını kullandım, bu kod adımı bana sermurakıbım olan ... ve ... kod adlı ... vermişti. İfademin ilerleyen aşamasında bu hususu detaylı anlatacağım, ancak murakıp olarak sorumlu olduğum çalışma evinde veya mülakat evinde kalan kişiler beni E. olarak bilmekteydi. Ben kod adımı pek kullanmazdım...Ben kalmış olduğum dönemde ramazan bayramına memleketime 3 gün gittim, ancak kurban bayramına göndermediler. Ramazan Bayramına giderken de telefonlarımızı bize verdiler, hatta Kurban Bayramının birinci günü ve Askeri Yargı sınavı için İstanbul'a gittiğimizde telefonlarımızı vermişlerdi. Bu evde kalanlar ölüm harici memleketlerine sık sık gidip gelmeleri yasaktı. Benim ilk ve son kez kalmış olduğum çalışma evinin su faturasını, doğalgaz, elektrik faturasını ödemelerini ben yapardım. Bu faturaların parasını …... bana aylık verirdi ve bende ödemeleri yapardım. Bu çalışma evlerinin giderleri yapı tarafından bu şekilde karşılanıyordu. Ben bu evde mali konularla ilgileniyordum. Ancak bu evin gerçek sorumlusu Y.K. idi. Ancak ben hiçbir zaman bu evde kaldığım dönemde kira bedelini kendi adıma veya bir başkası adına yatırmadım. Hatta staja başladıktan sonra staj evinin geç bulunması nedeniyle bu evde bir müddet daha kaldım. Bu ev uzun süredir çalışma evi olarak kullanılıyordu. Komşular bile bu evin yapıya ait ev olduğunu fark etmişlerdi. Bu nedenle staj evine geçmeden önce bu evin taşınma işlemleriyle ben ilgilendim. Hatta Ankara'da bulunan hakim savcı çalışma evlerinin saklandığı depo vardı. Bu depoların kime ait olduğunu, nerede olduğunu tam olarak bilmiyorum ancak bu deponun Siteler civarında olduğunu sohbet esnasında duymuştum. Ancak nerede olduğunu görmediğim için tam olarak bilmiyorum. Bu kalmış olduğum ilk çalışma evinin eşyalarını ben topladım. Daha sonra dönemde depoculuk görevi bulunan 13. Dönem Adli Yargı Hakim Savcı adayı olan f. kod adlı H. isimli şahıstı. Bu şahıs ben bu evin eşyalarını topladıktan sonra nakliyecilere taşıtarak depoya götürdü. Bu ev bu şekilde kapandı. Bu evin yerine ... ve ... kod adlı ... ile birlikte ev aradık ancak ...'un kafasına yatan bir ev bulamadığımız için gezdiğimiz evleri kiralamadık. Sonrasında ...'un başka bir ev kiraladığını ileriki süreçte öğrendim... Benim bu evde ders çalıştığım dönemde murakıbımız ... ve ... adlı ... önceki yıllarda çıkmış sınav sorularının yapı tarafından cevaplarıyla ve açıklamasıyla birlikte hazırlanmış soru bankalarını evdeki ders çalışan sayısına göre getirirdi, bu soru bankaları A4 çıktılarının kitap haline getirilmiş yayın evi belli olmayan içerisinde daha önceki yıllardan çıkmış iki bin civarında DIAMOND ibareli soru bankası kitapları getirirdi, bu soru ban-kasının içerisinde çıkmış olduğu yıl altında açıklamalı cevabı bulunurdu, bir nevi konu anlatımlı kitap mantığındaydı, bu DIAMOND ibareli kitap yapı tarafından güncel gelişmeler takip edilerek her yıl güncellenirdi, bu kitabı çoğaltmak, üzerinde karalama yapmak, dışarı çıkarmak yasaktı. Aynı zamanda her ders için ayrı ayrı soru bankaları vardı, bunlar piya-sada hakim savcılık sınavlarına hazırlanmak için kullanılan kitaplardı. Bunlarda evimize gelirdi. Yine ben çalışma evindeyken ayda bir evde kalanların adetince deneme kitapçıkları murakıb tarafından getirilirdi... Biz optik forma işaretleme yaptıktan sonra murakıb bunları götürürdü. Bu optik formları nerede okuttuğunu bilmiyorum. Sonrasında bir hafta 10 gün sonra kimin kaç puan alarak kaçıncı olduğu söylenirdi. Murakıblar bu işi takip ederdi. sermurakıbımız sinan kod adlı E.G. isimli şahsın üstünde ... kod adlı yukarıda optik mevzusunda bahsettiğim kişinin olduğunu biliyorum, bu hususu çalışma evimizde murakıp olan ... ve ... adlı ...'dan duymuştum... Bu kitap okuma kampına başka illerden yapıya mensup şahıslar gelmemişti. Sadece bizim çalışma evinde kalan şahıslar gelmişti. Bu kampta akşama kadar Fetullah Gülen'in pırlanta deni-len kitaplarını, vaaz cdlerini, risale-i nur kitaplarını ve bunun yanında Kuran ve cevşen okuyorduk ve dinliyorduk. … Ankara'ya döndükten ve sınav açıklandıktan sonra benim çalışma evi olarak kaldığım ev mülakat evi olarak kullanılmaya başlandı. Mülakat evinin murakıbı … ..., sermurukıbı da sinan kod adlı E.G. olarak devam ediyordu.... Benim kaldığım mülakat evine …isimli şahıslar geldi. Bu süreçte .. ... önceki yıllarda yapılan mülakatlarda çıkmış soruları cevapları hazır halde bize A-4 çıktısı halinde vermişti. Evde kalanlar ile birlikte mülakatta çıkabilir mantığıyla bu sorulara çalıştık. Yine bize mesleğe atandıktan sonra vaktimiz olmaz diyerek Risale-i nur külliyatını okumamızı söylemişti. Ancak buna pek riayet eden olmadı.... Mülakat evi sermurakıbımız olan E.G. isimli kişi bize koyu renk takım elbise almamızı çünkü bu evde yapıya mensup kişiler tarafından evde kalanlara mülakatprovası yapılacağını söylemişti. Mülakat yapılmadan önce alacağımız koyu renk takım elbise ile birlikte beyaz gömlek giymemezi, koyu renk ya da kırmızı kravat takmamızı, bağcıklı siyah ayakkabı giymemiz gerektiğini söyledi. Bizde mülakatı kimlerin yapacağını … ...'ya sorduğumuzda biz hitaben; Bu zamana kadar görmediğimiz çok büyük ahiler mülakat provasına gelecek şeklinde söyledi. Bu talimatlar doğrultusunda takım elbisemizi aldık ve mülakat provasını bekledik. Mülakat Provası için eve 3 kişi geldi. … Benim gerek çalışma evinde gerek mülakat evinde bulunduğum süre zarfında maddi durumum iyi olmamasından dolayı murakıbımız ... ve ... adlı ... bana her ay 100 TL para veriyordu…Mülakat sonucu açıklanmadan önce murakıbımız olan ... ve ... adlı ... bize staj yapacağımız illeri ve Adalet bakanlığında dolduracağımız olan staj yeri tercih belgesinde tercih edeceğimiz illeri sırasıyla söylemişti…Bu şahıs beni bir gün Emek semtinde bir bayan şahsın fotoğrafını göstermek için çağırdı. Bende gittim kendi arabasında gösterdi. Özellik olarak bu bayanın Hataylı ve 13.dönem hakim adayı olduğunu söyledi ve bana resmini gösterdi. Ben de hukukçu olması memleketinin uzak olmasından dolayı kabul etmedim. Sonrasında … Etimesgut'ta bulunan hakim savcı lojmanına gittim. Kendi evinde bizi görüştürdü. İlk görüşmem olumlu geçince ikince defa tekrar bu şahsın evinde görüştük ve anlaştığımıza kanaat verince de birbirimize telefon numarasını vererek görüşmeye başladık ve bu vesileyle ben yapı evliliğini gerçekleştirmiş oldum...Ben stajer hakim savcı adayı iken öncesinde düzenli olarak ders çalıştığım için ders çalışma saatlerimin yüksek olmasından dolayı ‘’notçuluk” yapabileceğim kanaatiyle ... ve ... adlı ... bana hitaben beni notçu yapacaklarını söyledi ve ararlarsa çağrılan yere gidersin şeklinde söyledi. Staja başladıktan kısa bir süre sonrada F.A. isimli şahıs beni aradı...Staja başladığımızda benim çalışma evlerinde nasıl ki murakıbımız ve sermurakıbımız varsa bizden sonraki mezunlarında Ankara’ya geldiklerinde murakıb ve sermurakıblara ihtiyaçları oldu. Benim çalışma evimin murakıbı olan ... kod adlı ... sermurakıb olmuştu ve artık ... adını kullanmaya başladı. Daha önce bize murakıplık yaptığı dönemde ... kod adını kullanıyordu. Bende bu şahsın altında E. kod adını kullanarak murakıplık yapmaya başladım. …Bu dönemde ben murakıb olarak bir hakim savcı çalışma evinden sorumluydum. Benim murakıplık yaptığım ev Keçiören ilçesinde Dutluk semtinde gitsem gösterebileceğim bir evdi. …....'nın sermurakıb olduğu dönemde 4 evden sorumluydu ve bu 4 evin murakıbına da açık hat (fake hat) tan vermişti...Ben murakıplık olarak sorumlu olduğum çalışma evine haftada bir iki defa uğrardım. Evde kalanların ibadetlerini ne kadar yaptıklarının, ders çalışma hususundaki gayretlerinin ve hangi konulara kadar geldiklerinin, tutmuş oldukları çetelelerini ders çalışanlardan alırdım ve sermurakıbım olan … ...'ya verirdim. Ben … ve ... kod adlı ...'nın üzerinde kimin olduğunu bilmiyorum, ben sorumlu olduğum eve DIAMOND ibareli soru bankasından götürdüm. Bu evdeki öğrencilere bu kitaptaki soruların önceki yıllarda çıkmış sorular olduğunu söyleyerek çalışmaları gerektiğini, bu kitabı dışarıya çıkarmamaları, üzerinde karalama yapmamalarını tembihledim. Yine bu evde ayda bir defaya mahsus evde kalanların sayısı adedince deneme kitapçığı götürüp gerçek bir sınav ortamındaymış gibi deneme çözdürürdüm. Evde kalanların çözmüş olduğu denemeleri optik forma doldururlardı. Bende bu formları ... ve ... kod adlı ...'ya verirdim. Sonrasında ... ve ... kod adlı ...'nın kime verdiğini ve nerede okuttuğunu bilmiyorum. Bu optik sınav sonuçları açıklandığında ... ve ... kod adlı ... bana sonuçları söylerdi... Bir keresinde deneme sınavı yapmak için benimle ... ve ... kod adlı ...'nın altında murakıp olarak görev yapan İ.G. isimli kişinin sorumluluğunda bulunan bir eve murakıbın işi olması nedeniyle ben gitmiştim. Hatırladığım kadarıyla bu evde ders çalışanlardan iki kişiyi isimleriyle birlikte hatırlıyorum…Bir keresinde yine deneme kitapçıklarını bırakmak için bu evlerden farklı 3 farklı eve daha gittiğimi hatırlıyorum ancak burada kalanların kim olduklarını hatırlamıyorum. Bu eve giderek deneme bırakmamı isteyen kişi ... ve ... kod adlı ...’dır. Bu üç farklı evlerin murakıplığını …isimli kişiler yapıyordu...Ben çalışma evlerinde kaldığım süreçle ilgili olarak bildiklerimi yukarıda samimi bir şekilde anlattım ancak burada herhangi bir soru verilme olayına şahit olmadım. Bu tür şeyler gizlilik içerisinde olduğu için ben dahi çalışma evindeyken soruları sermurakıblar tarafından verildiğini öğrenmiştim. Bu dönemde sermurakıbım … ve ... kod adlı ...'nın soru verip vermediğini bilmiyorum. Çünkü böyle şeyler bizimle paylaşılmazdı. Gizlilik içerisinde sorular verilirdi. Ben murakıplık döneminde doğrudan kimseye soru vermedim ve kimsenin soru verdiğine şahit olmadım. ancak murakıplık yaptığım dönemde ... ve ... kod adlı ... benim murakıplık yaptığım evde bulunan Ü.Y. isimli şahsı askeri hakimlik sınavına yanlış hatırlamıyorsam 3-4 gün kala evden alarak bir akşam üzeri benden 1 saat kadar Ü.Y.’i dışarıda oyalamamı istedi, ben de Ü.Y.’i yanıma alarak Keçiören'de bulunan bir yere çay içmek amacıyla gittik. O evde Ü.Y. dışında ki diğer şahısların askeri yargı sınavına girdiklerini hatırlıyorum. Ancak ismini hatırlamadığım şahsın bu askeri yargı sınavına girip girmediği konusunda tam olarak emin değilim. Ü.Y.in askeri yargı sınavlarına girmediğinden eminim. ... ve ... kod adlı ...'nın askeri yargı sınavı öncesinde benden böyle bir talepte bulunması üzerine bu evde soru Askeri Yargı sınav sorularının dağıtıldığını düşünüyorum...Ben murakıbı olduğum bu evin kuralları olarak kendi çalışma evimdeki kuralların aynısını bu öğrencilere anlatmıştım. Bu süreçte babamın vefatı ve annemin rahatsızlığından dolayı da gerek çalışma evleri, gerek mülakat aşaması hususunda pek fazla bilgim yoktur. Bu süreçte benim adaylık stajyer hakimlik sürem dolmuştu, sermurakıbım ... ve ... kod adlı ... da başka bir ile tayin bekliyordu. Herkes kendi telaşına düşmüştü ve bu süreçte evde kalanlar evi kendileri çekip çevirmeye başlamışlardı. Benim murakıplık yaptığım döneme ilişkin şu aşamada hatırladıklarım bunlardan ibarettir... Benim yapı evliliği yaptığını bildiğim şahıslar ... ve ... adlı ...'dır. Bu şahsın eşinin ismini M.G. idi. Bu şahısların yapı aracılığı ile evlendiklerini sohbet esnasında …...'nın kendisinden duymuştum. Bu şahıslara yapıda hangi evlendirme mesulünün aracılık yaptığını bilmiyorum”,
KOM Şube Müdürlüğünce düzenlenen 03/12/2017 tarihli şüpheli ek ifade tutanağında, "..78-... ve ... adlı ...: Bu şahıs Denizlilidir. Konya Selçuk Hukuk Mezunudur, bu şahıs kalmış olduğum hakim savcı evinde murakıbımızdı, daha sonradan benim murakıb olduğum zaman bu şahıs … kod ismini kullanarak sermurakıbımız olmuştur. Bu şahıs Tokat merkezde savcıydı. Görsem teşhis ederim.... ”,
Kastamonu Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosunca düzenlenen 30/11/2016 tarihli şüpheli sorgulama tutanağında, "..Murakıbımız ise 14. Dönem Adli Yargı stajyeri olan ve en son görev yeri Tokat Savcılığı olan ... isimli kişiydi. Murakıp haftada bir veya iki defa eve gelip ders çalışma saatlerimizi, yaptığımız ibadetleri, okuduğumuz Kuranı Kerimleri, cevşenleri, çetelesini bizden alırdı. Sermurakıp da 15 günde bir veya ayda bir defa eve gelip bizi denetlerdi. Evde en az 10 saat ders çalışmamız isteniyordu. Yine her gün tarih çalışmamız isteniyordu. Yine Anayasa metninin Türk Ceza Kanununun genel hükümlerinin haftada bir defa bitecek şekilde tekrar edilmesini, yine CMK.nun da iki haftada bir bitecek şekilde tekrar edilmesi isteniliyordu. Bu şekilde yaklaşık olarak 6 ay kadar ders çalıştım. 2011 yılının Aralık ayında yapılan hakimlik savcılık sınavını kazandım...Staja başladığımızda nasıl bizim murakıbımız ve sermurakıbımız varsa bizden sonraki mezunların da ders çalışmak için Ankara'ya geldiklerinde murakıp ve sermurakıplara ihtiyaçları oldu. Bizim daha önceden ders çalışırken murakıbımız olan ... isimli şahıs sermurakıp olmuştu. Beni de murakıp yaptılar...Babam vefat edip annemi Ankara'ya getirdikten sonra yoğun olmam nedeniyle onlarla ilgilenemedim ve bunların takibini yapamadım. Aynı sermurakıpın birlikte çalıştığı ve ... ile görüşen iki sermurakıp daha vardır..Eşimle tanışmaya gelince ise benim hem çalışma evimde murakıbım olan hem de staj döneminde ser murakıbım olan ... isimli şahıs stajda iken evliydi. Eşi de benim eşimin dönemindendi. Onun eşi eşimi iyi tanıdığı için ... ile birçok konuda benim yardımım dokunduğu ve yaklaşık olarak iki yıldan beri de sürekli görüştüğümüz birisi olarak beni çok yakından tanıdığı için ve benim memleketim olan Ordu’lu birisiyle evlenmemi istediğimi bildiği için 2013 yılının Mart ayında bir akşam konuşmak için beni kendisinin evine çağırdı. Bana eşinin hakim stajeri Ordu'lu bir arkadaşı olduğunu, özelliklerimizin birbirine uyduğunu, bu nedenle iyi anlaşabileceğimizi, eşiyle konuşmasından öğrendiğini söyledi. Ben de resmi falan varsa göstermesini istedim. O da bana ikimizde cemaatten olduğumuz için kendisinin bizi yukarıda anlattığım prosedür dışında görüştüremeyeceğini, ben evet dersem bunu evlendirme birimine ulaştırarak bizi görüştürebileceklerini söyledi. Ben de eve gelip annemle konuyu konuştum. Annem de sen bilirsin istersen görüş dedi. Ancak ben kararımı hemen verememiştim. O zaman bizimle evlenme konusunda ilgilenen Y.T. isimli hakime ben haber göndermeden akademide iken koordinatör hakim olan ve bizim devrecimiz olan H.P.'ın beni odasına çağırdığını, F.Ç. isimli arkadaştan öğrendim. Odasına gittiğimde ise bana şimdiki eşim olan Y.B.'ın resmini gösterdi. Sanıyorum ki ... isimli şahıs eşi ile olan düşüncesini evlendirme birimiyle paylaşmış ve bu haber Y.T.'a gidince H.P.'a Y.T. eşimin resmini bana göstermek için göndermiştir. Ben de belirli bir süre düşündükten sonra olumlu olarak yanıtımı Y.T.’a gönderdim... 2014 HSYK seçimleri öncesinde sanıyorum Mayıs ayında idi K.'ın çağırmasıyla Ankara'ya onun evine gittim. Yukarıda belirttiğim Ankara'daki evinde daha önceden tanıdığım ..., ... eve geldi. Bizlere önce dini sohbet yapıp sonrada HSYK seçimlerinde bağımsız adaylar çıkacağım, bunlara oy istememiz gerektiğini, bu nedenle tanıdığımız ve oy isteyebileceğimiz meslektaşlarımızdan bu bağımsız adaylara oy istememiz gerektiğini orada kendisi söyledi..."
14/12/2017 tarihli teşhis tutanağında beyanda bulunduğu kişinin ... olduğunu kesin ve net olarak teşhis etmiştir.
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan H.B. HSYK Müfettişlerince düzenlenen 13/04/2017 tarihli tanık ifade tutanağında, “..Aynı adliyede görev yaptığım hâkim M.E. ve savcı ... odama gelip sözde bağımsız FETÖ/PDY adaylarına HSYK seçimlerinde oy vermemi benden istemişlerdi. Ancak ben bir oyum dışında kalan oylarımın tamamını YBP adaylarına verdim. Bakırköy Adliyesinde staj yapıyor olmam nedeniyle tek oyumu O.G.'e verdim dedi…”,
İfadesine başvurulan E.Ç., Afyonkarahisar Cumhuriyet Başavclığınca düzenlenen 16/11/2016 tarihli şüpheli sorgulama tutanağında özetle, ”.. Ben Ankara'ya vardığımda telefonda görüştüğüm kişi beni otogarda karşıladı. Beraber dolmuşla bu bahsettiğim eve gittik. Evde M.A., ..., .. vardı. Bu arkadaşlar Selçuk Üniversitesinde birlikte okuduğumuz arkadaşlardı. …Ben 2010 yılı Aralık ayında Afyon’a döndüm. Arkadaşlarım …...… o evde kalmaya devam ettiler. 1 yıl sonra da hepsi sınavı kazandılar. Mülakatı geçip göreve başladılar. Zaten bize söyledikleri siz yazılıyı kazanın mülakatta takım elbisenizi koysak geçersiniz diyorlardı. Bizim her halükarda hakim savcı olmamızı istiyorlardı…”,
Afyonkarahisar Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünce düzenlenen 24/10/2016 tarihli bilgi alma tutanaağında, "..Bahse konu evde 1 yıl süre ile Hakim-Savcılık Sınavlarına hazırlandık. Evde bizden sorumlu olan gerçek ismini bilmediğim, kod ismini hatırlamadığım daha önce bu sınavı kazanıp Adalet Akademisinde öğrenim görmekte olan kişiydi. Benimle birlikte evde; ... ..., ... isimli arkadaşlarda vardı. 1 yıl boyunca bu evde bize verilen kaynak kitaplardan ve önceki yıllarda çıkmış sorulardan sınava hazırlandık..Ben 1 yıl burada ders çalıştıktan sonra 2010 yılı Aralık ayımla yapılan sınava girdim. 64 puan alarak kaybettim. Benimle birlikte çalışan 4 arkadaşımda sınavı kazanamadılar. Ben sınavdan sonra Afyonkarahisar'a döndüm. İsimlerini verdiğim diğer 4 şahıs bir sonraki sınava hazırlanmak üzere bu evde kalmaya devam ettiler. Daha sonra yayınlanan listelerde gördüm ki 4 şahısta 2011 yılındaki sınavı kazandılar..."
04/11/2016 tarihli teşhis tutanağında,beyanında geçen kişinin davcı olduğunu kesin ve net olarak teşhis etmiştir.
Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan A.Ş. HSYK müfettişlerince düzenlenen 24/04/2017 tarihli tanık ifade tutanağında özetle, “FETÖ/PDY Terör Örgütü ile bağlantısı olduğunu bildiğim şahısları söylemem gerekirse;..... (…): Üniversiteyi bitirdiğim 2012 yılı Ocak veya Şubat ayı içerisinde beni arayarak Ankara ilindeki sınav çalışma evine beni davet eden kişidir. Kendisini daha öncesinden tanımazdım. Ankara’daki staj evinin sorumlu abisiydi. 15/07/2016 tarihinden sonra FETÖ/PDY irtibatı nedeniyle HSYK tarafından meslekten ihraç edildi.."
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan C.S. tarafından; Konya Cumhuriyet Başsavcılığının talimat yazısı üzerine düzenlenen 17/10/2019 tarihli kimlik tespit tutanağında, beyanda bulunduğu kişinin ... olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan İ.N. Tokat KOM Şube Müdürlüğünce düzenlenen 26/06/2018 tarihli şüpheli ifade tutanağında özetle, "...21- ... Kod Adlı Şahıs: Bu şahsın gerçek ismini, nereli olduğunu bilmiyorum. Bu şahsın hangi okul mezunu olduğunu bilmiyorum. Bu şahıs beni aştide karşılayıp kalacağım hakim savcı çalışma evine götüren kişidir. Bu şahıs o dönemde hakim savcı adayıydı. Görsem teşhis ederim..” ,
01/07/2018 tarihli teşhis tutanağında, beyanda bulunduğu kişinin ... olduğunu kesin ve net olarak teşhis etmiştir.
Davacı tarafından tanık ifadelerine karşı beyanda bulunulmamıştır.
Öte yandan, Sivas Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan 11/01/2017 tarihli bilgi notunda davacı hakkında, "... (T.C....): Alınan istihbari bilgiler sonucu şüpheli E.G.’ün operasyonel ve gizli olarak kullandığı GSM hattı ile … numaralı GSM hattı kullanmak suretiyle iletişim kurduğu değerlendirilmektedir. Tokat Adliyesinde Hakim olarak görev yapmakta iken başlatılan soruşturma kapsamında tutuklandığı tespit edilmiştir." şeklinde tespite yer verildiği görülmüştür.
Bu durumda, davacının örgütün içinde yer aldığına, örgütün yönlendirmesiyle katalog evliliği yaptığına, 2014 yılı HSK seçimlerinde örgütün sözde ''bağımsız'' adaylar lehine oy istediğine, bylock programı üzerinden görüşen kişiler arasında yer aldığına, örgütün hakim-savcı sınav çalışma evinde kaldığına, çalışma, mülakat ve staj evlerinde murakıplık, sermurakıplık, abilik yaptığına ve diğer hususlara yönelik yukarıda yer verilen ifadelerin değerlendirilmesi sonucunda, davacının FETÖ ile süregelen bir ilişki içerisinde olduğu sonucuna varılmıştır.
6) Dava Konusu Kararın Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Değerlendirilmesi
Davacı, dava konusu karar ile bazı temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğini ileri sürmekle birlikte bu ihlal iddialarının özü davacının meslekten çıkarılmasına dayanmaktadır.
Bu kapsamda, davacı hakkında tesis edilen meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararın, AİHS'in 8. ve Anayasa’nın 20. maddesinde yer alan "özel hayata saygı hakkı" çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Zira, AİHM tarafından dinamik bir şekilde yorumlanan ve sosyal hayattaki yansımaları kapsamında genişletilebilen "özel hayat" kavramı, eksiksiz bir tanım getirmenin mümkün olmadığı bir kavram olarak görülmekte, bu bağlamda bireylerin kişiliklerini geliştirmelerine ve mesleki yaşamlarına etki eden her durum özel hayata saygı hakkına dâhil edilmektedir. Nitekim AİHM, bireylerin genellikle iş ya da mesleki faaliyetleri sırasında dış dünya ile ilişkiler kurduklarını ve geliştirdiklerini belirterek ve bireyin iş hayatı ile özel hayatını birbirinden ayırmanın güçlüğünün altını çizerek, mesleki faaliyetlerin de özel hayata saygı hakkı kapsamında olduğunu belirtmiştir (Niemietz/Almanya, B. No: 13710/88, 16/12/1992, § 29). AİHM’e göre özel hayat, bir bireyin başka bireylerle, mesleki ve iş ilişkileri de dâhil olmak üzere, ilişki kurma ve geliştirme hakkını kapsamaktadır (C./Belçika, B. No: 21794/93, 07/08/1996, § 25).
Dava konusu edilen karar, davacının meslek yaşamının sona ermesi sonucunu doğurmaktadır. Bu nedenle söz konusu kararlar özel hayata saygı hakkı üzerindeki sonuçları itibarıyla AİHS'in 8. ve Anayasa’nın 20. maddeleri ile güvence altına alınan özel hayata saygı hakkına yönelik bir müdahale oluşturmaktadır.
AİHS'in 8. maddesinin ikinci fıkrasına göre özel hayata saygı hakkının kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi ancak "kanunla öngörülmüş olma", aynı maddede sayılan "meşru amaçlardan birini gerçekleştirmeye yönelik olma" ve "demokratik bir toplumda gerekli olma" ölçütlerini karşılama şartıyla mümkündür. Anayasa'nın 20. maddesinin 13. maddesi ile birlikte değerlendirilmesi sonucunda ise özel hayata saygı hakkına müdahale edilebilmesi için müdahalenin "şekli anlamda belirli ve öngörülebilir bir kanuni dayanağının bulunması", "anayasal meşru bir amaca ulaşmaya yönelik olması" ve "demokratik toplum düzeninin gerekleri ile ölçülülük ilkesine uygun olması" gerekmektedir.
Dolayısıyla dava konusu kararla ortaya çıkan özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin ihlal oluşturup oluşturmadığı hususunun, AİHS ve Anayasa bağlamında, kanunilik, meşru amaç ve demokratik bir toplumda gerekli olma ile ölçülülük ilkeleri doğrultusunda irdelenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, demokratik toplum düzenini tehdit eden olağanüstü hâlin varlığı hâlinde AİHS'in 8/2 ve Anayasa'nın 13. maddesinde bir temel hak ve özgürlüğe kamusal makamlar tarafından müdahale edilebilme şartlarını ortaya koyan güvencelere aykırı tedbirlerin alınması ya da bu güvencelerin daha düşük standartta sağlanabilmesi söz konusu olabilmektedir. Böyle bir durum gerçekleştiği takdirde AİHS'in 15. ve Anayasa'nın 15. maddeleri uygulanabilir hâle gelmektedir.
AİHS'in 15. maddesinin birinci fıkrasında, savaş veya ulusun varlığını tehdit eden bir genel tehlike hâlinde sözleşmeci devletlerin durumun gerektirdiği ölçüde ve uluslararası hukuktan doğan başka yükümlülüklere ters düşmemek koşuluyla bu sözleşmede öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirler alabileceği belirtilmiş; ikinci fıkrasında ise bu hâllerde dahi AİHS'te öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirlerin alınamayacağı hak ve özgürlükler sayılmıştır.
Bu doğrultuda Anayasa'nın 15. maddesinde de olağanüstü hâllerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabileceği veya bunlar için Anayasa'da öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabileceği belirtilmiştir. Anılan maddenin 2. fıkrasında ise Anayasa'da öngörülen güvencelere aykırı tedbirlerin alınamayacağı hak ve özgürlükler sayılmıştır.
Dava konusu karar, davalı idare tarafından, 667 sayılı KHK’nın 3. maddesi uyarınca tesis edilmiştir. Anılan KHK, 6749 sayılı Kanun'la TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilmiş ve 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Sonuç olarak davacı hakkında dava konusu kararın tesis edildiği tarih itibarıyla bu karara dayanak KHK'nın yürürlükte olduğu ve öngörülen anayasal usul dâhilinde daha sonra kanunlaştığı görülmektedir. Bu nedenle özel hayata saygı hakkına müdahale niteliği taşıyan dava konusu karar, öngörülebilir ve belirli bir kanun hükmü uyarınca tesis edilmiş olup müdahale kanunilik şartını taşımaktadır.
Zira dava konusu karara gerekçe olarak gösterilen irtibat ve iltisak kavramları yönünden Anayasa Mahkemesi tarafından 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında yapılan değerlendirmede, terör örgütleriyle irtibatlı ve iltisaklı olma durumu farklı şekillerde ortaya çıkabileceğinden bunların kanun koyucu tarafından önceden belirlenmesi ve kanunda tek tek sayılması zorunluluğundan söz edilemeyeceği ifade edilmiştir. Anayasa Mahkemesine göre irtibat ve iltisak kavramları genel kavram niteliğinde olmakla birlikte, bu kavramların belirsiz ve öngörülemez nitelikte olduğunu söylemek mümkün olmadığından, hukuki nitelikleri ve objektif anlamları yargı içtihatlarıyla belirlenebilecektir.
AİHS'in 8. maddesinin ikinci fıkrasında özel hayata saygı hakkının kullanılmasına ulusal güvenlik ve kamu güvenliğinin sağlanması amacıyla müdahale edilebileceği öngörülmüştür. Anayasa'nın 20. maddesinin birinci fıkrasında ise özel bir sınırlama nedeni öngörülmemiştir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesinin kararlarına göre özel sınırlama nedeni öngörülmemiş olan hakların dahi hakkın doğasından kaynaklanan bazı sınırları bulunmaktadır. Ayrıca Anayasa'nın diğer maddelerinde yer alan kurallara dayanılarak da bu hakların sınırlanması mümkün olabilmektedir. Anayasa'nın 5. maddesinde Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak Devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır (AYM, E.2014/87, K.2015/112, 08/12/2015, § 7; Sevim Akat Eşki, B. No: 2013/2187, 19/12/2013, § 33). Dava konusu kararlar, FETÖ ile üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibatı bulunan ilgililer hakkında ülkenin içinde bulunduğu tehdit ve kamu düzeninin bozulması ihtimali doğduğundan ivedi şekilde karar alma zorunluluğu nedeniyle ve millî güvenliğin, kamu düzeninin ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla tesis edilmiştir. Bu nedenle FETÖ ile iltisak ve irtibatı olan ve dava konusu kararların tesis edildiği tarih itibarıyla kamu gücünün güçlü bir tezahürü niteliğinde yargı yetkisi kullanan davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale meşru bir amaca dayanmaktadır.
Dava konusu karar ile davacının özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale, zorlayıcı bir toplumsal gereksinim olarak ortaya çıkmıştır. Nitekim 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe teşebbüsü nedeniyle “ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlike”nin bulunduğu açıktır (Alparslan Altan/Türkiye, B. No: 12778/17, 16/04/2019, §§ 71-75). Bu tehlike, ulusun ve Devlet teşkilatının varlığı için tehdit teşkil eden, kamu düzenini etkileyen, olağandışı bir kriz niteliğindedir. Bununla birlikte darbe teşebbüsünün faili olan FETÖ'nün, yukarıda belirtildiği üzere atipik ve kendine özgü niteliği göz önüne alındığında, bu tehlikeye karşı alınan ve davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren dava konusu tedbirin de yaşanan özellikli durumun ortaya çıkardığı zorunluluktan ve bu durumun faili olan örgütün Devleti ele geçirmeyi amaç edinen niteliğinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan olağanüstü koşullar altında ve olağan demokratik düzene geri dönebilmek amacıyla söz konusu terör örgütü ile iltisak ve irtibatı bulunan davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren tedbirin demokratik bir toplumda gereklilik arz ettiği açıktır.
Türkiye Cumhuriyeti tarafından 23/07/2016 tarihinde Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine, Türkiye’de 21/07/2016 tarihinde olağanüstü hâlin yürürlüğe girmesiyle birlikte AİHS’in 15. maddesinde öngörüldüğü şekliyle Sözleşme’den doğan yükümlülükler bağlamında daha az güvence sağlanabileceği kaydıyla derogasyon bildiriminde bulunularak milletlerarası hukuktan doğan yükümlülük yerine getirilmiştir.
AİHS'in 15. maddesi ile uygulama alanı bulan, "ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlikenin varlığı" hâlinde söz konusu tehlikeyi bertaraf etmek için ne yapmak gerektiğini takdir ve tayin etmek ulusun yaşamından sorumlu devlete aittir. İçinde bulunulan durumun kendine mahsus özellikleri nedeniyle bu özellikli durumu değerlendirmek hususunda, söz konusu tehlikeyi bertaraf edecek devletin, uygulayacağı tedbirler bakımından, olağan dönemdekinden çok daha geniş bir takdir marjına sahip olduğunu kabul etmek gerekmektedir (İrlanda/İngiltere [GK] B. No: 5310/71, 18/1/1978, § 207).
Dava konusu kararın müdahalede bulunduğu özel hayata saygı hakkının AİHS'in 15. maddesinin ikinci fıkrası ile Anayasa'nın 15. maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen ve olağanüstü hâllerde dahi AİHS ve Anayasa'da öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınamayacağı belirtilen haklardan olmadığı açıktır.
Bu durumda, demokratik kurumlara ve demokratik toplum düzeninin bizatihi kendisine karşı yapılan darbe teşebbüsü sonrasında, bahse konu teşebbüsün faili olan FETÖ ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle hakkında tesis edilen dava konusu karar ile yargı mensubu olarak görev yapması nedeniyle üstün kamu gücü ayrıcalığına sahip olan davacının, meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin, AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir olduğu anlaşılmıştır.
7) Sonuç olarak
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği anlaşıldığından dava konusu kararda hukuka aykırılık görülmemiştir.
Dava konusu kararda hukuka aykırılık görülmediğinden davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle tazmini isteminin de reddi gerekmektedir.
D) KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle tazmini istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Davacının adli yardım isteminin kabul edilmiş olması nedeniyle davanın açılışı sırasında tahsil edilmeyen ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacıdan tahsili için müzekkere yazılmasına;
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy