Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2017/5793 E. , 2020/5693 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/5793
Karar No : 2020/5693
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Genel Müdürlüğü / ANKARA
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …
2- … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kırklareli İli, … İlçe Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Kanun'a 6638 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile eklenen geçici 28. madde uyarınca Kırklareli İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü emrine memur unvanı ile naklen atanmasına ilişkin işlemin iptaline ve bu işlem nedeniyle uğradığı gelir kaybının tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediği gerekçesiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi gereğince dört kez ayrı ayrı meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğradığından dosyanın ilgili bölümünün işlemden kaldırılmasına karar verildiği, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun geçici 28. maddesinde belirtilen "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki son beş yıl içinde disiplin kurullarınca meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi gerektiği hâlde 657 sayılı Kanun'un 127. maddesine göre ceza verme yetkisi zaman aşımına uğradığı için cezalandırılmayan Emniyet Teşkilatı mensuplarından olma" şartının davacı yönünden gerçekleştiği, bunun üzerine söz konusu mevzuat hükmü gereğince, Devlet Personel Başkanlığı'nın talebi üzerine, davacının görevli olduğu idare tarafından, naklen atanmasına esas olmak üzere tercihlerinin alındığı, davacının, 15/06/2015 tarihli atama onayı ile, ilk tercihi olan Kırklareli İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü emrine memur unvanı ile naklen atandığı, dolayısıyla dava konusu naklen atama işleminin 3201 sayılı Kanun'un geçici 28. maddesine uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, hukuka aykırılık taşımadığı; öte yandan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, hukuki bir dayanağı kalmayan tazminat isteminin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; zamanaşımına uğramış disiplin cezası gerekçe gösterilerek başka bir kuruma naklen atanmasına ilişkin dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, 3201 sayılı Kanun'un geçici 28. maddesinin suç ve cezaların geçmişe yürütülemeyeceğine ilişkin Anayasal kurala aykırılık teşkil ettiği belirtilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Davalı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davacının temyiz istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davacının temyiz istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Zamanaşımı nedeniyle işlemden kaldırılmış dosya içeriği fiillerin sübuta erip ermediğinin incelenmesi ve bu sonuca göre isnad edilen fiillerin işlendiğinin tespitinden sonra, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı tespit edilerek, dava konusu nakil işleminin hukuka uygun olup olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin ve davacının 6638 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle 3201 sayılı Kanun'a eklenen geçici 28. maddenin birinci ve ikinci fıkralarının Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması talebi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kırklareli İli, … İlçe Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapan davacının, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda tesis edilen … tarih ve … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararıyla, "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi gereğince ayrı ayrı 4 kez meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, suç tarihi itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesi uyarınca idarenin ceza verme yetkisine ilişkin zaman aşımı süresi dolduğundan dosyanın ilgili bölümünün işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Daha sonra, davacı, 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6638 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile 3201 sayılı Kanun'a eklenen geçici 28. madde uyarınca başka kurumlara atanmak üzere İçişleri Bakanlığı tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilmiş, Devlet Personel Başkanlığı tarafından Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığ emrine atanması teklifi yapılmış ve anılan Bakanlık tarafından da Kırklareli İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü emrine memur olarak atanması yapılmıştır.
Bunun üzerine, söz konusu atamanın iptaline ve bu atama nedeniyle davacının uğradığı gelir kaybının tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 127. maddesinde; "Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmüne yer verilmiştir.
04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6638 sayılı Kanunun 33. maddesi ile 3201 sayılı Kanun'a eklenen geçici 28. maddede, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki son beş yıl içinde disiplin kurullarınca meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi gerektiği hâlde 657 sayılı Kanunun 127 nci maddesine göre ceza verme yetkisi zamanaşımına uğradığı için cezalandırılamayan Emniyet Teşkilatı mensupları, bir ay içinde kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere İçişleri Bakanlığı tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Bu personelin, Devlet Personel Başkanlığınca 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 nci maddesinin ikinci, üçüncü, beşinci ve altıncı fıkralarında belirtilen esas ve usuller çerçevesinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarına, Devlet Personel Başkanlığına bildirim tarihinden itibaren kırk beş gün içinde atama teklifleri yapılır. Bunlardan müdür ve üstü kadrolarda olanlar araştırmacı unvanlı kadrolara, diğerleri ise Devlet Personel Başkanlığınca tespit edilen kadrolara atanırlar. Personel nakledildiği kurumda göreve başlayıncaya kadar eski kurumunda çalışmaya devam eder ve bu personelin her türlü mali ve sosyal hakları çalıştıkları kurum tarafından karşılanır. Bu madde kapsamında yer alan personele ilişkin kadrolar; atama teklifi gerçekleştirilen kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgililere ilişkin atama onaylarının alındığı tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır..." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık, 3201 sayılı Kanun'a 6638 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile eklenen geçici 28. maddenin uygulanmasından kaynaklanmaktadır. Geçici 28. madde, yürürlüğe girdiği tarihten önceki son 5 yıl içinde işlenmiş fiillerden kaynaklanan "devlet memurluğundan çıkarma veya meslekten çıkarma" cezası gerektiren fiillere zaman aşımı nedeniyle ceza verilememesi halinde, cezaya konu fiilleri işlediği ileri sürülen personelin diğer kurumlara naklini düzenlemekte olup, Kanun koyucu bu durumdaki emniyet personelinin diğer kurumlara nakil işlemini, fiillerin devlet memurluğundan çıkarma veya meslekten çıkarma cezasını gerektirmesi ve ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğramış olması şartlarına bağlamıştır.
Bu şartlar altında geçici 28. maddenin uygulanabilmesi için, zaman aşımı nedeniyle işlemden kaldırılmış dosya içeriği fiillerin işlenip işlenmediğinin, bu fiillerin devlet memurluğundan veya meslekten çıkarma cezalarını gerektirip gerektirmediğinin, başka bir ifadeyle öncelikle, fiillerin sübuta erip ermediğinin incelenmesi, isnat edilen fiillerin işlendiğinin tespitinden sonra, disiplin kurullarının ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğrayıp uğramadığının belirlenmesi ve buna göre ilgili emniyet personeli hakkında geçici 28. madde uyarınca tesis edilen nakil işleminin hukuka uygun olup olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, davacının "meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiilinin sübuta erip ermediği ve ceza verme yetkisi bakımından zaman aşımının gerçekleşip gerçekleşmediği" hususu irdelenmeden, soruşturma dosyasının zaman aşımı nedeniyle ortadan kaldırılması sebebiyle geçici 28. madde kapsamında başka kurumlara nakle tâbi personel statüsünde olduğu ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar veren İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 08/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.