Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2017/584 E. , 2021/2559 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/584
Karar No : 2021/2559
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : … Genel Müdürlüğü'ne izafeten
… Müdürlüğü - …
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davalı) : … Valiliği - …
İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Düzce ili, Merkez ilçesi, … mahallesinde bulunan …parsel sayılı taşınmazın mera vasfının değiştirilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı Düzce Valiliği İl Mera Komisyonu kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İdare Mahkemesince, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin (a) bendinde, iptal davaları idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlandıktan sonra, ilk inceleme konularının düzenlendiği 14. maddenin 3/c bendinde de, dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
İptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" doktrin ve içtihatlarda, dava konusu işlemle davacı arasında kurulan makul, meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır.
Menfaat ilişkisi koşulunun varlığı davanın esasının incelenebilmesi için aranan ön şartlardan biri olup, sınırları hukuki duruma göre değişmekte ve davanın durumuna göre taraf ilişkisinin kurulması idari yargı yerince belirlenmektedir.
Kamu gücü kullanılarak tesis edilmekle birlikte tek bir kişi veya hiyerarşik düzende yer alan birden fazla kişi tarafından tesis edilen işlemler ile birden fazla kişinin ortak iradelerinin birleşmesiyle oluşabilen işlemler (kollektif işlemler) bakımından yargı yerince aranan subjektif ehliyet koşulu hukuki yönden farklı değerlendirilmektedir.
Zira yetkili kişi veya kişilerce tesis edilen idari işlemlere karşı işlemin tesisine katılma imkanı bulunmayan ancak bu işlemden hak ve menfaatleri ihlal edilen kişiler tarafından dava açılabilmesi mümkün ise de, işlemin tesisine katılma yetki ve görevi bulunan kişilerin ortak iradesi ile belirlenen kollektif işlemlere karşı bu kişilerin dava açabilmeleri için karara muhalif kalmaları koşulu aranmaktadır.
Kurul halinde idari karar alınmasındaki amacın farklı görüşlerin beyan edilmesi suretiyle kamusal yarar bakımından hukuken en doğru kararın alınmasının sağlanması olduğu, bu itibarla karara muhalif kalan üyelerin tutanağa geçirilmesinin zorunlu olduğu kuşkusuzdur.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu İl Mera Komisyonu kararının alındığı toplantıya davacı idareyi temsilen Düzce Orman İşletme Müdür Yardımcısı …'nun katıldığı, toplantıda alınan dava konusu kararın oybirliği ile alındığı, davacı idare temsilcisinin karara muhalif kalmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, davacı idare temsilcisinin dava konusu İl Mera Komisyonu kararına karşı muhalefet şerhinin bulunmaması nedeniyle, muhalif kalınmayan dava konusu karar bakımından davacı idarenin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca dava açma ehliyeti bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin verilen kararda belirtilen nedenle neticesi itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, … İdare Mahkemesinin temyize konu kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmasına, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 28/04/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.